Teza / krótkie omówienie
dowodow rzeczowych (odpowiedé na pozew — /<. 7380). Sqd ustalii nastqpujqcy stan faktyczny: T. Z. ma tytui magistra adrninistracji Uniwersytetu (...), pracowai w banku, zajmowai sir; kredytami, jest analitykiem kredytow
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
5ygn_ akt; 11 C 986/12 . d N? n<>ds:_§wia _us:a''0/zdnia 509.2001 r.0dus}§pie 0 m armac11puDi|c{ne]Dz. U. 112 poz. H96 2 pozn. zm _.1l; ' przekazanornfnrmacie; publicznqw mrmie dokumentu lub w Iormie przetwnrzunej “ imig i nazwisko wni0skuda'.my ................ aches wniuskucfawcy ._ . WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 sierpnia 2013 roku ‘ ‘. 9 Sa_d Okrggowy W Warszawie — II Wydziai Cywilny " W sklradzie: Przewodniczapy: SSO Maigorzata Mqczkowska Protokolant: sekr. sqd. Boiena Majewska po rozpoznaniu w clniu 7 sierpnia 2013 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa T. Z. przeciwko Skarbowi Pafistwa — Prokurétorowi Prokuratury Rejonowej W., Prokuratorowi Prokuratury Okrqgowej w W. oraz Komendantowi Rejonowemu Policji W. 0 zaplratrg i wydanie I. oddala powédztwo; II. zas'a_dza od T. Z. na rzecz Skarbu Pafistwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kwoteg 200 (dwieécie) zlrotych, tytufem zwrotu kosztéw zastgpstwa procesowego; III. koszty opiaty sqdowej od pozwu przejmuje na rachunek Skarbu Paristwa — kasy Sa_du Okreggowego w Warszawie. “ O‘ SSO Maigorzata Mqczkowska
--- STRONA 2 ---
Sygn_."akt: 11'c 986y_1'_2 ' ' ' ' Uzasadnienie Powéd T. '2'. pozwem z dnia 4 lipca 2012 r.wniosi 0 zasqdzenie na jego rzecz od pozwanego Skarbu Parigtwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa ia_cznie kwoty 1.000.000 zi., na ktora_ skiada siq odszkodowanie za bezprawne nie wydanie mu samochociu R. przez po|icj<3 i prokuraturq, za naruszenie posiadania tego pojazdu (333.333,33 2%.), odszkodowanie za bezurnowne korzystanie z samochoclu, przez co powod nie mogi provvadzié dziaialnoéci gospodarczej jako kurier, gdyi zabrano mu samochod (333.333,33 2%.), zadoééuczynienie za poniesionq krzywdo spowodowanq faiszywym oskarzeniem go o popeinienie przestqpstwa (333.333,33 2%.). Powéd wniési rowniei o wydanie samochodu R. (pozew — k. 3, sprecyzowanfe — k. 48). 1 Postanowieniem 2 dnia 19 marca 2013 r. Sa_d ustalii, 2e jednostkami organizacyjnymi wiaéciwymi do reprezentowania pozwanego Skarbu Pafistwa w niniejszej sprawie sq Prokurator Prokuratury Rejonowej W., Prokurator Prokuratury Okrggowej w W. oraz Komendant Rejonowy Policji W. (postanowfenfe — k. 54). ' Pozwany Skarb Pafistwa — Prokurator Prokuiiatury Rejgrloyvej W._. Prokurator__Prokuratur§¢ Okrqgo,w,ej_w W.oraz Komendant Rejonowy Policji W. wniési 0 oddalenie powédztwa w caioéci I zasqdzenie kosztow procesu. Pozwany zakwestionowai powodztwo co do zasady i co do wysokoéci, podnos2a_c, 2e powod nie udowodnii dochodzonego roszczenia oraz wskazujqc, 2e powod nie moie Zqdaé jednoczeénie wydania pojazdu i‘ zapiaty odszkoclowania. Pozwany stwierdzii, Ze nie korzystai z samochociu powoda, gciyi pojazd znajdowai siq na parkingu depozytowym. Pozwany pociniosi zarzut przedauwnienia, wskazujqc, Ze zatrzymanie pojazdu i akt oskarienia miaiy miejsce w 2004 r. oraz zarzut braku legitymacji biernej co do wydania pojazdu, gdyi nie jest on jui w posiadaniu Skarbu Pafistwa. Pozwany wskazai takie, Ze jego dziaiania nie byiy bezprawne, zaé powéd nie wykazai poniesienia szkody ani zwia_zku przyczynowego pomizgdzy szkodq a dziaianiem pozwanego. Zdaniem pozwanego, tutejszy sa_d nie jest wiaclny badaé zasadnoéci postanowienia w przedmiocie dowodow rzeczowych (odpowiedé na pozew — /<. 7380). Sqd ustalii nastqpujqcy stan faktyczny: T. Z. ma tytui magistra adrninistracji Uniwersytetu (...), pracowai w banku, zajmowai sir; kredytami, jest analitykiem kredytowym (zeznania powoda T. Z. — k. 155156, 158). W dniu 25 marca 2002 r. T. Z. kupii samochéd R.za ceng 35.000 zi. brutto. W dniu 26 marca 2002 r. zawari umowo kredytu na zakup tego samochodu z (...) Bankiem (...) S.A. Zabezpieczeniem spiaty kredytu byia umowa przewiaszczenia no zainezpieczenie wiasnoéci samochodu. Zgodnie 2 umowq, w razie nie wywiqzywania sicg 2 niej przez T. Z. i nie spiacania w terminie uzgodnionyoh rat, wiasnoéé kredytowanego samochodu bezwarunkowo przechodziia na kredytodawcq (faktura zakupu — k. 142, umowa kredytu — k. 6~8 akt karnych, umowa przewiaszczenia na zabezpfeczenie — k. 45 akt kamych). ' _ _ T. Z. poczqtkowo spiacai raty kredytu. Spiacii je %a_cznie w wysokoéci okoio 1/4 wszystkich rat, zaé pod koniec 2003 r. zlaprzestai ich spiacania. Bank wypowiedziai umowq, a pismo__ z
--- STRONA 3 ---
wypowiedzeniem oraz ko|ejna_ korespondencjq z 2a_daniem zwrotu samochodu kierowai do T. Z. na jego adres podany w umowie. Korespondencja byia jednak nie odbierana przez T. Z., lecz awizowana przez poczteg (awfzowana korespondencja k. 231232, 234235 akt kamych, wypowiedzenie umowy kredytu k. 2 akt kamych, wezwanfe do wydanfa samochodu — k. 3 akt kamych). W jakié czas po zaprzestaniu spiacania rat, w 2004 r., T. Z. 2osta% zwoiniony 2 pracy i od tej pory pozostaje bez pracy. Zaprzestanie spiacania rat nie miaio zwiqzku 2 utratq pracy (zeznanfa powoda T. Z. k. 155156, 158). Wobec braku odpowiedzi T. Z. oraz nie wydania pojazdu, pismem 2 dnia 22 czerwca 2004 r. (...) Towarzystwo (...) S.A. ziozyio do Komendy Rejonowej Policji W. zawiadomienie 0 przestepstwie z wnioskiem o wszczecie postepowania karnego przeciwko T. Z. 0 popeinienie czynu po¥egaja_ce,go na przywhaszczeniu samochodu osobowego marki R. stanowiqcego wiasnoéé (...) Banku (...) oraz o zabezpieczenie tego pojazdu i wydanie go prawowitemu wiaécicielowi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, 2e kredytobiorca nie wydai bankowi pojazdu, ktéry stanowi wiasnoéébanku. Doiqczono ocipis umowy kredytu, umowy przewiaszczenia na zabezpieczenie oraz 2 innych pism (zawiadom1'em'e — .=*<. 82). _ . Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2004 r. policja wszczqia dochoclzenie w sprawie przywlraszczenia wy2ej wymienionego samochodu na|e2a_cego do (...) Banku (...) S.A. (postanowfenie .='<. 83). . Postanowieniem 2 dnia 6 wrzeéhia 2004 r. poiicja przedstawiia T. Z.i zarzut przywiaszczenia w dniu 29 marca 2004 r. samochodu R. zakupionego na podstawie umowy kredytu na zakup pojazdu z dnia 26 marca 2002 r. (postanowfenie k. 84, protokéiprzesfuchanfa podejrzanego — k. 8589). W tym samym dniu policja przymusowo odebraia T. Z. dowod rejestracyjny przedmiotowego samochodu, polisq (...), (...), OC, (...) (pr0t0kd1‘ zatrzymanfa rzeczy ~ k. 9091). Na wezwanie policji T. Z. najpierw oclméwii, aie nastqpnie ujawii miejsce postoju samochodu R.i postanowieniern policji z dnia 7 wrzeénia 2004 r. samochod ten zostaé zatrzymany. Zaialenie T. Z. na powyisze postanowienie zostaio oddaione postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej W. 2 dnia 16 wrzeénia 2004 r. (postanowienie — k. 93). Samochod byi przechowywany na parkingu depozytowyrn (wykaz dowoddw rzeczowych — k. 95). V Postanowieniem 2 dnia 14 wrzeénia 2004 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej W. postanowii uznaé za dowody rzeczowe samochod R.i c2tery.pary kiuczykéw do tego pojazdu oraz zwrécié je na podstawie art. 230 2 k.p.k. (...) Bankowi S.A. lub upowaznionej przez ten bank osobie ba_d2 instytucji. Uzasadnieniem tej decyzji byiy postanowienia umowy kredytowej i umowy przewiaszczenia oraz fakt, 2e uiytkownik pojazdu ju2 w styczniu zaprzestai spiacania rat udzielonego rnu kredytu (postanowienie — k. 94). A Zaialenie T. Z. na powyisze postanowienie zostaio oddaione postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okrggowej w W. 2 dnia 11' iutego 2005 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, 2e
--- STRONA 4 ---
Prokurator mia% obowiqzek zwrocié samochéd osobie uprawnionej, ktorq jest (...) Bank S.A., gdy2 Bank (...) S.A. (poprzednia nazwaz (...) Bank (...), bedqcy nastepcq prawnym (...) Banku S.A.) i (...) Bank S.A. zawaréy umowe cesji, w ktérej Bank (...) S.A. przeniost na (...) Bank S.A. wierzytelnosé 2 tytuh.1 umowy przewhaszczenia 2 dnia 26 marca 2003 r., ktorq wowczas podpisa’: T. Z. (,oostanowfem'e — k. 97100). W dniu 23 marca 2005 r. upowainiony pracownik (...) Banku S.A. (poprzednia nazwa: (...) Bank S.A.) odebra+ 2 parkingu depozytowego samochéd R. oraz 4 kluczyki, karte pojazdu, polise (...),(...),(...) (pokwitowania k. 102103, peinomocnictwo k. 101). . W dniu 31 marca 2005 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej W. sporzqdzfi i wnioslr akt oskarienia przeciwko T. Z. oskariajqc go o przywiaszczenie samochodu R. (akt oskarzenfa k. 105 110). ‘> Wyrokiem 2 dnia 27 maja 2008 r. Sa_d Rejonowy dla W. — IV Wydziai Karny, sygn. akt: IV K 1509/06, u2na+ oskar2onego T. Z. za winnego popelnienia przestepstwa 2 art. 284 § 2 k.k., to jest przywtaszczenia samochodu marki R. numerze rejestracyjnym (...) 0 wartosci 35.000 2%., na kupno ktorego zawarlr w dniu 26 marca 2002 r. umowe kredytu dewizowego, 2 ktérej sie nie wywiqzalr nie dokonujqc sp%aty rat w ustaionych terminach, a przedmiotowego samochodu nie 2wrc'>ci+ do dnia 6 wrzeénia 2004 r., bedqc do tego zobowiqzany na podstawie umowy przewtaszczenia na zabezpieczenie 2 dnia 26 marca 2002 r., czym d2ia+a% na szkode (...) Banku (...) (nastepnie (...) S.A.), ktorego wierzyteinoéé przejajr cesjq 2 dnia 17 maja 2004 r. (...) Bank S.A. (obecnie (...) Bank S.A.), a nastepnie (...) Bank S.A. we W. i 2a czyn ten na podstawie art. 284 § 1 2<.l<. wymier2y+ mu kare 8 miesiecy pozbawienia wolnosci 2 zawieszeniem wykonénia na okres proby 2 lat, a tak2e or2ek+ zwrot dowodéw rzeczowych, to jest samochodu 2 dokumentéw 2 nim zwiqzanych na rzecz (...) Bank S.A. we W. (wyrok wraz 2 uzasadniemem — k. 111120, orygina1‘ w doiqczonych aktach IV K 1509/06). l W wyniku rozpoznania apeiacji obroficow oskarionego i oskarionego, Sqd Okregowy w W. IX Wydzia+ Karny Odwo+awc2y wyrokiem z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt: IX Ka 830/08, zmienii zaskariony wyrok w ten sposéb, 2e uniewinnii oskarionego od popefnienia przypisanego mu czynu. Sqd II Instancji wskazah 2e nie udowodniono oskarionemu winy umyélnej i zamiaru bezposredniego przywmszczenia pojazdu, a jest to niezbedne do uznania oskarzonego za winnego popehnienia zarzucanego mu przestepstwa. Sqd Okregowy wskazat, 2e Sqd I Instancji nie rozstrzygnajr nie dajqcych sie usunqé wajcpliwoéci na korzysé oskarzonego, a w toku postepowania nie wykazano, 2e bank wysiralr oskarzonemu, a oskariony odebrah powiadomienie 0 wypowiedzeniu umowy przew%aszczenia na zabezpieczenie. Brak jest bowiem zwrotnego poéwiadczehia odbioru tego pisma (wyrok k. 121, wyrok wraz 2 uzasadnienfem w dokgczonych aktach IV K 1509/06 — k. 358, 360365). T. Z. od zaprzestania splraty rat kredytu w 2003 r. do tej pory nie uisci+ Zadnych kwot 2 tego tytu%u. Kredyt pozostaje zatem niesp+acony (zeznania powoda T. Z. — k. 155156, 158). Powyiszy stan faktyczny Sqd ustalh‘ na podstawie wy2ej wskazanych dowodow, w tym 2%o2onych do akt i powolranych dokumentéw, ich odpiséw i kopii, przy czym prawdziwosé i autentycznosé przedstawionych dokumentéw nie budzfia wqtpiiwosci i nie bylra kwestionowana przez Zadnq 2e stron. Powoh/wane dokumenty 2 akt sprawy karnej znajdujqce sie w aktach niniejszej sprawy
--- STRONA 5 ---
w kopiach iub odpisach znajdujq sie w oryginahach w do%a_czonych aktach sprawy karnej Sa_du Rejonowego dia W. — IV Wydzia+ Karny, sygn. akt: IV K 1509/06. Sqd dai wiare zeznaniom powoda i tak2e na nich opar+ ustalenia stanu faktycznego, dokonujqc jedynie nieco innej r|i2 powod oceny zaistniah/ch wydarzefi. Sa_d zwaiyl, co nastqpuje: Powédztwo by%o niezasadne. Powod wywodzit swoje roszczenia 2 faktu pozbawienia go samochodu przez funkcjonariuszy policji oraz akceptujqcych ich decyzje prokuratorow. Przy czym powéd nie wskazywali jako 2réd%a swojej szkody lub krzywdy Zadnego 2 orzeczefi wydanych przez ktéregokoiwiek z funkcjonariuszy paifistwowych, a jedynie powoh,/wa?+ sie na dziaéania funkcjonariuszy, ktére spowodowaty pozbawienie go samochodu. 5 Tak sprecyzowane 2a_danie naie2a%o zatem oceniaé przez pryzmat regulacji przewidzianej w art. 417 k.c., zgodnie 2 ktérym za szkode wyr2a_dzona_ przez niezgodne 2 prawem dzialranie lub zaniechanie przy wykonywaniu w%adzy publicznej ponosi odpowiedziainoéé Skarb Parfistwa iub jednostka samorzqdu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonujqca te wiadze z mocy prawa. . Co do tak sformutowanego iqdania zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego by? zasadny. ' Zgodnie bowiem 2 art. 442 § 1 k.c. (obowiqzujqcym do dnia 10 sierpnia 2007 r.), roszczenie o naprawienie szkody wyrzqdzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu 2 uptywem lat trzech od dnia, w ktérym poszkodowany dowiedzialr sie 0 szkodzie i o osobie obowiqzanej do jej naprawienia. Jednakie w ka2dym wypadku roszczenie przedawnia sie 2 upéywem lat dziesieciu od dnia, w ktorym nastqpfio zdarzenie wyrzqdzajqce szkode. Analogiczne rozwiqzania przewiduje obecnie obowia_2uja_<:y art. 4421 § 1 k.c. Zdarzenia odebrania pojazdu powodowi przez policje, a nastepnie wydania go przedstawicielowi banku rniaty miejsce od wrzesnia 2004 r. do marca 2005 r. Pozew zosta} zas wniesiony w dniu 4 lipca 2012 r., a wiec 2 uchybieniem 3ietniego terminu przedawnienia. Qd poczqtku powéd wiedziai, 2e to funkcjonariusze Skarbu Pafistwa, w szczegélnosci funkcjonariusze policji, odebraii mu samochod. Zatem od 2004 r., a najpé2niej od 2005 r. rozpoczaj: bieg termin przedawnienia. Nawet od wyroku Sqdu Okregowego w W. 2 dnia 27 listopadav 2008 r. ostatecznie uniewinniajqcego powoda ocl zarzutu popemienia przestepstwa rninr310 ponad 3 lata. ' Gdyby natomiast uznaé, 2e powod wywodzi swoje roszczenia 2 wydaniem postanowieri w przedmiocie zatrzymania samochodu (postanowienie policji z dnia 7 wrzesnia 2004 r. utrzymane w mocy postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej W. z dnia 16 wrzesnia 2004 r.) oraz w przedrniocie uznania za dowody rzeczowe samochodu R. i kluczykéw do tego pojazdu oraz zwrotu ich (...) Bankowi S.A. (postanowieniez dnia 14 wrzesnia 2004 r., Prokuratora Prokuratury Rejonowej W., utrzyrnane w mocy postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okregowej w W. 2 dnia 11 lutego 2005 r.), wowczas roszczefi "powoda nie moina by uznaé za pr2edaw_nione.'
--- STRONA 6 ---
Wowczas bowiem roszczenia powoda naleiatoby oceniaé przez pryzmat regulacji przewidzianej w art. 4171 § 2 k.c., ksztattujacym odpowiedzialnoéé odszkodowawcza 2a szkode wyrzadzona przy wykonywaniu wlradzy publicznej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego 2 prawem. Przepis powyiszy wprowadzony zostai do porzadku prawnego na podstawie ustawy 2 dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektorych innych ustaw {D2.U. Nr 162, poz. 1692 2e 2m.), 2 moca_ obowiqzujqcq od dnia 1 wrzeénia 2004 r. Dodatkowo 2 dniem 25 wrzeénia 2010 r. przepis ten zostai znowelizowany ustawa 2 dnia 22 lipca 2010 r. 0 zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy _ Kodeks postepowania cywiinego oraz ustawy Prawo upadlroéciowe i naprawcze (D2.U. Nr 155, poz. 1037). Zgodnie z art. 4 powo+anej ustawy 2 dnia 22 lipca 2010 r., przepis art. 4171 § 2 Kodeksucywilnego w brzmieniu nadanym niniejsza ustawa ma zastosowanie do orzeczeh, ktore uprawomocnfly sie od dnia 17 paidziernika 1997 r. (ust. 1). Termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrzqdzonej wydaniem prawomocnego orzeczenia niezgodnego 2 prawem, ktére uprawomocnflo sie po dniu 17 pa2d2iernika 1997 r., a przed dniem 1 wrzesnia 2004 r., nie rozpoczyna biegu przed ciniem wejscia w Zycie niniejszej ustawy (ust. 2). Ustawa 2 dnia 22 lipca 2010 r. wes2%a w 2ycie w dniu 25 wrzesnia 2010 r. Powod 2%o2y% pozew w dniu 4 lipca 2012 r. Gdyby wiec uznaé, 2e podstawa jego roszczefi sa wydane postanowienia 2 2004 i 2005 r., wowczas roszczenia te nie by¥yby przedawnione. Zgodnie 2 art. 4171 § 2 k.c., je2e|i szkoda zostalra wyr2a_d2ona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji adrfiinistracyjnej, jej naprawienia mo2na Zqdaé po stwierdzeniu we wtasciwym postepowaniu ich niezgodnosci 2 prawem, chyba 2e odrebne przepisy stanowia inaczej. Przy czym zgodnie 2 art. 421 k.c., przepisy art. 417, 417* i 4172 k.c. nie 2najda_ zastosowania, jeéli szczegolne przepisy odrebnie regulujq danq kwestie. W postepowaniu karnym obowiazuje szczegéina reguiacja zawarta w kodeksie postepowania karnego, dotyczaca odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa wobec osob nieslrusznie skazanych lub aresztowanych (art. 552 i n. k.p.k.), zas stwierdzenie niezgodnosci 2 prawem prawomocnego orzeczenia sqdowego wydanego w postepowaniu karnym mo2e nastapié w trybie wznowienia postepowania (art. 540_k.p.k.) lub w wyniku rozpoznania kasacji, ktora w sprawach karnych przysiuguje od prawornocnego orzeczenia. ~ 1 Przepisy kodeksu postepowania karnego nie przewiduja natomiast odrebnego trybu badania zgodnoéci 2 prawem orzeczefi wpadkowych, takich jak na przyk%ad postanowiefi w przedmiocie zatrzymania i wydania rzeczy. Nale2y zatem uznaé, 2e dopuszczaine jest baclanie zgodnosci 2 prawem takich orzeczefi przy rozpatrywaniu Zqdafi Zghszonych na podstawie art. 4171 § 2 k.c. Jak ju2 jednak 2osta%o wy2ej wskazane, plowéd nie wymienilr Zadnego z orzeczefi jako 2rod+a swojej szkody lub krzywdy. Niezaleinie od zasadnoéci podniesionego zarzutu przedawnienia E braku podstaw do uznania go 2a nadu2ycie 'prawa, o czym bedzie jeszcze mowa w dalszej czesci uzasadnienia, powod nie wykazat merytorycznej zasadnosci dochodzonych roszczefi i rownie2 2 tego, samodzieinego powodu, powodztwo pod|ega%o oddaleniu. _ _ Odnoszac sie w pierwszej kolejnoéci do Zqdania zasadzenia zadoséuczynienia, przypomnieé na|e2y, 2e powod wska2ywa+, 2e 2a_danie to jest uzasadnione poniesiona przez niego krzywda
--- STRONA 7 ---
spowodowana fatszywym oskarieniem go o popetnienie przestepstwa. Zadanie to na£e2a+o zatem rozpoznaé w swietie przepisow dotyczacych débr osobistych. Zgodnie 2 art. 23 k.c., dobra osobiste cziowieka, jak w szczegéinosci zdrowie, wolnoéé, czesé, swoboda sumienia, nazwisko iub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnosé rnieszkania, tworczosé naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostaja pod ochrona prawa cywilnego niezaieznie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie zas 2 art. 24 k.c., ten, czyje dobro osobiste zostaje zagro2one cudzym dziafaniem, mo2e Zadaé zaniechania tego dzialrania, chyba 2e nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia mo2e on tak2e 2a_daé, a2eby osoba, ktora dopuécilra sie naruszenia, dopeiniia czynnoéci potrzebnych do usuniecia jego skutkéw, w szczegolnoéci aieby 2+o2y+a oéwiadczenie odpowiedniej treéci i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie mo2e on réwnie22adaé zadoééuczynienia pieniQ2neg0 lub zap%aty odpowiedniej sumy pienie2nej na wskazany cel spoteczny. Wreszciezgodnie 2 art. 448 k.c., w razie naruszenia dobra osobistego sad mo2e przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostato naruszone, odpowiedniq sume tytu+em zadoséuczynienia pienie2nego 2a doznana krzywde lub na jego 2a_danie 2asa_d2ié odpowieclnia sume pienieina na wskazany przez niego cel spolreczny, niezaleinie od innych srodkéw potrzebnych do usuniecia skutkéw naruszenia. Norma prawna zawarta w art. 24 k.c. ustanawia domniemanie bezprawnoéci naruszenia dobra osobistego. Dlatego na powodzie spoczywa cie2ar udowodnienia faktu, 2e jego dobro osobiste 2osta+o naruszone (art. 6 k.c.), zaé na pozwanym cie2ar udowodnienia, 2e naruszenie to nie byio bezprawne. W pierwszej kolejnoéci wskazaé na|e2y, 2e powod nie wymienilr, ktére 2 jego dobr osobistych zostatow naruszone poprzez falrszywe oskarienie go o popetnienie przestepstwa. Powoduje to nien|o2noéé ustaienia tej okolicznosci r6wnie2 przez Sad. Nie2a|e2nie od powy2s2ego stwierdzié naIe2y, 2e samo wniesienie aktu oskar2enia czy te2 wczesniej przedstawienie powodowi zarzutu popeinienia przestepstwa na etapie postepowania przygotowawczego, jak rownie2 samo prowadzenie postepowania karnego przeciwko powodowi jako osobie podejrzanej, a nastepnie oskarionej, nie mo2ev2ostaé u2nane_2a dzia+anie bezprawne. Ceiem uzasadnienia powyiszego stanowiska mo2na powolraé w tym miejscu dla przyldadu wyrok Sadu Najwy2s2ego 2 dnia 5 paidziernika 2012 r., sygn. akt: IV CSK 165/12 (LEX nr 1231327), w ktorym Sad ten shzsznie stwierdzié, 2e ,,c2ynnoéci organéw écigania i wyrniaru sprawiedliwoéci zwiazane 2 wypemianiem ich ustawowych obowiazkow nie maja charakteru dzialrafi niezgodnych z prawem tak2e wtedy, gdy przeprowadzone postepowanie karne zakoficzyto sie wydaniem prawomocnego wyroku ur|ie'winniaja_cego. Obywatele musza bowiem W. interesie ochrony dobra wspolnego, jakim jest bezpieczefistwo publiczne, ponosié ryzyko zwiazane 2 legalnym wdro2eniem postepowania karnego. Nie ulega wiec watpiiwoéci, 2e je2e|i zaohodzi uzasadnione podejrzenie pope%nienia przestepstwa, wszczecie sledztwa Iub dochodzenia jest dziataniem zgodnym 2 prawem” Powod nie wykazalr natomiast w niniejszym postepowaniu ani nawet nie byio to podnoszone przez niego, 2e w sprawie karnej prowadzonej przeciwko powodowi 2aistnia+y jakiekolwiek pr2es+anki pozwaiajace twierdzié, 2e prowadzenie postepowania karnego by+o nadu2yciem prawa lub 2e byio
--- STRONA 8 ---
celowo prowadzone niezgodnie 2 prawem. Wrecz przeciwnie, zostaio wykazane, 2e by%y przestanki obiektywne do wniesienia aktu oskarienia. Bank wyka2a1‘, 2e powod nie p%aci+ rat wynikajacych 2 umowy kredytu, a by? w posiadaniu samochodu, bank wysy+a% pisma do powoda na adres wskazywany przez powoda w zawartych umowach. Rownie2 Sad I Instancji wydalr wyrok karny skazujacy, dzialzajqc w sposob nie2awis%y i bezstronny, a Zatem uznat, 2e byiy przeslranki przemawiajace za tym, 2e powod popetnit przestepstwo. W ramach przystugujqcych powodowi praw, powéd i jego obroficy wnieéli apelacje od wyroku Sadu Rejonowego i ostatecznie powod 2osta% uniewinniony. Z tych wszystkich wzgledow nie mo2na uznaé prowadzenia postepowania karnego przeciwko powodowi za bezprawne. \ Odnoszac sie do Zadania 2ap%aty odszkodowania stwierdzié nale2y, 2e powéd nie wykaz_a+ bezprawnosci wydanych postanowiefi w przedmiocie zatrzymania samochodu i wydania go bankowi, a tak2e nie wykazalr wysokosci ewentualnie poniesionej szkody, jak i w ogole faktu poniesienia szkody oraz istnienia adekwatnego zwiazku przyczynowego porniedzy wydanymi postanowieniami a szkoda. Nie 2giosi+ te2 na te okolicznosé wnioskow dowodowych, a to na nim, zgodnie 2 ar_t. 6 k.c., spoczywalr cie2ar udowodnienia tych faktow. . Na wstepie tych rozwaiafi wskazaé na|e2y, 2e samo zatrzymanie pojazdu, a nastepnie wydanie go bankowi przez prokuratora nie przesadzato 0 prawie w%asnosci do tego pojazdu. Powod mogt dochodzié w postepowaniu cywiinym ustalenia wiasnosci pojazdu, a w%asciwie mogi od razu wystapié 2 powodztwem windykacyjnym przeciwko bankowi o wydanie samochodu. Sad podzieia w tym wzgledzie ro2wa2ania Sa_du Najwy2s2ego zawarte w uzasadnieniu do wyroku 2 dnia 3 pa2d2ierni1<a 2007 r., sygn. akt: IV CSK 159/07 (LEX nr 619643), w szczegélnosci stwierdzenie, 2e ,,or2ec2enie nakazujace zwrot dowodu rzeczowego w postepowaniu karnym nie ma waloru rozstrzygniecia ustalajacego prawo w%asno§ci.” Brak jest zatem adekwatnego zwiazku przyczynowego pomiedzy postanowieniami o zatrzymaniu sarnochodu i wydaniu go bankowi a ewentualna szkoda powoda. Powod méglr bowiem podjaé dzialrania zmierzajace do odzyskania pojazdu. Gdyby sad w procesie windykacyjnym stwierd2i+, 2e wtaécicieiem pojazdu jest powéd, sarnochéd zostalby mu zwrocony. Powéd moglrby ewentualnie dochodzié odszkodowania 2a czas pomiedzy zatrzymaniem pojazdu a wydaniem go, oczywiécie gdyby wykazalr pozostake przeslranki uzasadniajace zap+ate odszkodowania. Powod nie wykazai, 2e rozwiazanie umowy iaczacej go 2 bankiem byto nieskuteczne. Podkreslié naie2y, 2e sa_ nieco inne pr2es+anki konieczne do uznania, 2e oskariony popetnii przestepstwo, a inne konieczne do uznania, 2e powécl udowodnit swoje roszczenia odszkodowawcze. Powod zostalr uniewinniony od zarzutu popemienia przestepstwa przede wszystkim dlatego, 2e nie zostalro udowodnione przez oskarizyciela przed Sadem w postepowaniu karnym, 2e powéd nie wydajac bankowi samochodu d2ia+a% 2 winy umyslnej i w zamiarze bezposrednirn (a zatem kwaiifikowanym) popetnienia przestepstwa pr2yw%as2c2er|ia rzeczy. Ponadto wqtpliwoéci jakie istniaiy w postepowaniu karnym naIe2a%o zinterpretowaé na korzysé oskarionego. "
--- STRONA 9 ---
Nie byto kwestionowane ani w postepowaniu karnym ani w niniejszym postepowaniu cywilnym, 2e powod przestat p%acié raty kredytu. Przy czym powod nie wska2a% nawet przyczyn zaprzestania uiszczania tych rat. Jak sam 2ezna+ powéd, przestalr p%aciératy jeszcze zanim wreczono mu wypowiedzenie umowy o prace. Powod pracowat w banku i zajmowalt sie kredytarni, byt anaiitykiem kredytowym. Ponadto ma wyks2ta+cenie zwiazane 2 prawem. Ukor'1c2y% bowiem studia administracyjne na Uniwersytecie (...). Mo2na zatem powiedzieé, 2e powéd jest specjalista w zakresie kredytow, a w szczegolnosci ma swiadomoéé prawna i zna mechanizrny zawierania umow kredytu, zna te2 konsekwencje nie wywiazywania sie 2 tych umow. Nie mo2na uznaé go za iaika nie majacego swiadomosci, co oznacza umowa przewlraszczenia na zabezpieczenie. ‘Y B Powod zatem wiedzialr, 2e nie sp+aca rat kredytu. Wiedzialr te2, 2e bank bedzie wysytalr korespondencje zwiazana 2 umowa kredytu na adres jaki powéd podat w umowie. Powéd nie odbierat tej korespondencji. Sad karny u2na+, 2e awizowanych pr2esy%ek nie mo2r|a uznaé za doreczonych powodowi, w szczegolnosci w taki sposob, 2eby przypisaé mu wine umyslna i zarniar bezposredni popemienia przestepstwa. Uznaé jednak naie2y, 2e bank nie mia% innej mo2|iwosci doreczenia powodowi korespondencji dotyczacej rozwiazania umowy I wezwania do wydania samochodu ni2 na adres powoda podany w umowie. Trudno zas jest przeciwdziataé temu, 2e powéd nie odbierat przesytek 2 banku. Sad nie dat wiary twierdzeniom powoda, 2e nie wied2ia+, 2e w przypadku zaprzestania splraty rat i rozwiazania umowy, musi oddaé samochod. Takie twierdzenia sq niewiarygodne 2e wzgledow wy2ej podanych, czyii specjalizacja powoda w braniy kredytowej. Powod powoiywalr sie rownie2 na to, 2e umowa kredytu zostata mu narzucona, 2e nie mogfr niczego w niej zmieniaé i 2amierza+ zaskariyé umowa o niedozwolone praktyki. Powod w 2aden sposob nie wyka2a% tych okolicznosci, a nawet nie wskazai, ktore 2 postanowien umowy stanowia niedozwoione praktyki. Ostatecznie powod nie wystapi+ o stwierdzenie stosowania przez bank niedozwolonych praktyk. Niewiarygodne jest te2 twierdzenie powoda, 2e umowa 2osta+a mu narzucona. Powod jak mato kto 2na bran2e bankowych kredytéw, jest swiadomypraw, jakie mu przystuguja. Nawet gdyby umowa kredytu 2osta+a mu ,,r|ar2ucona”, to zauwaiyé naIe2y, 2e zgodnie 2 ka2da umowa kredytu, kredytobiorca jest obowiazany do spéacania rat kredytu w terrninach i wysokoéci wskazanej w umowie kredytu. Zaprzestanie spdacania rat i to w sposéb definitywny, jak to uczynilr powod, jest naruszeniem podstawowego i najwazniejszego obowiazku kredytobiorcy i skutkuje mo2liwoscia_ ro2wia_2ania umowy przez kredytodawce. Powéd nie wyka2a+ przy tym, 2eby chociai prc'1bowa+ uzgodnié 2 bankiem sposob rozwiazania problemu zaprzestania uiszczania rat kredytu. Majac swiadomoéé nie p%acenia rat, nadal kor2ysta+ 2 samochodu i nie odbiera% korespondencji 2.banku. ' I Te wszystkie okolicznosci wskazuja'_ na to, 2e bank prawidiowo rozwiazat 2 powodem umowe, kredytu, a powéd byi zobowiazany do zwrotu samochodu bankowi. .Najp62niej zas na wstepnym etapie postepowania przygotowawczego powod zapoznat sie faktycznie 2 pismami zbanku o wypowieclzeniu umowy i 2a_daniu 2wrotu samochodu. Uznaé zatem na!e2y, 2e wydanie samochodu przez funkcjonariuszy publicznych bankowi nie byto bezprawne.
--- STRONA 10 ---
Nie2aie2nie od powyiszego powod nie wykazat, czy i jaka szkode ponioslr w zwiazku 2 odebraniem mu samochodu. W tym kontekécie wskazaé na{e2y przede wszystkim, 2e powod nie sptacii wiekszosci rat kredytu, ktore wraz 2 odsetkami i kosztami egzekucyjnymi 2 pewnoscia przekroczyty wartoéé samochodu R. Trudno wiec méwié, 2e powod ponios+ szkode 2 tytu%u odebrania mu samochodu, gdy2 nawet w przypadku, gdyby strony nie zawady umowy przewtaszczenia na zabezpieczenie, samochod zostatby prawdopodobnie zajety w ramach postepowania egzekucyjnego i i tak nie wystarczytby na pokrycie diugu powoda wobec banku. Powéd nie wykazat wreszcie, czy i jaki dochod. mogtby osiagaé 2 d2ia%aInoéci gospodarczej, jaka 2amierza% prowadzié za pomoca samochodu R. ~ Z podanych powy2ej wzgledow, czyli 2 uwagi na nie sptacenie kredytu, nie mo2na rowniez uznaé zarzutu przedawnienia 2a naduiycie prawa 2e strony pozwanego. Zadanie wydania samochodu by%o niezasadne, oprécz przyczyn wskazanych powyiej, a uzasadniajacych oddalenie powodztwa o odszkodowanie, rowniez 2 tego wzgledu, 2e pozwany Skarb Paristwanie jest ani wéascicieiem ani posiadaczem samochodu R. ' _ Majac na uwadze powyisze ro2wa2ania faktyczne i prawne, Sad odda|i% powodztwo jako niezasadne. Na podstawie art. 102 l<.p.c. Sad odsta_pi%‘od obcia2ania powoda prawie w catosci obowiazkiem zwrotu kosztéw procesu na rzecz strony przeciwnej, majac na uwadze trudnq sytuacje materialna powoda, bedaca tak2e podstawa do zwolnienia powoda od kosztow sadowych. Koszty zastepstwa procesowego Zgodnie 2 § 6 pkt 7 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci 2 dnia 28 wrzesnia 2002 r. w sprawie opfat 2a czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieoptaconej pomocy prawnej udzielonej 2 urzedu (D2. U. Nr 163, po2. 1348 ze zm.) w 2w. 2 art. 99 k.p.c. w zw. 2 art. 11 ust. 3 ustawy 2 dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Panstwa (D2. U. Nr 169, poz. 1417 2e zm.) wynosza przy wartosci przedmiotu sporu jak w niniejszej sprawie 7.200 2i. Sad zasa_d2i+ jednak symboliczna kwote 200 2+. tytuiem zwrotu kosztow zastepstwa procesowego, nie znajdujac jednak podstaw do tego, 2eby zwolnié powoda w catosci od obowiazku zwrotu kosztéw procesu przeciwnikowi 2 uwagi na charakter sprawy, nie sptacenie "przez powoda kredytu oraz wystapienie 2 powodztwem o zasadzenie bardzo du2ej kwoty 1.000.000 2?. stanowiqcej odszkodowanie za odebranie samochodu, ktory powéd kupit za kwote 35.000 2%., a ktorej to kwoty w wiekszosci nie sptacii. Wystepujac 2 takim roszczeniem powod powinien by’: liczyé sieco najmniej 2 koniecznoécia zwrotu kosztow procesu przeciwnikowi. . Z powodu braku podstaw do sciagniecia od strony przeciwnej op+aty od pozwu, od uiszczenia ktorej powod 2osta% zwolniony (postanowienie — k. 30), na podstawie art. 113 ust. 1 (a contrario) ustawy 2 dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sadowych w sprawach cywiinych (D2.U. Nr 167, poz. 1398 2e 2m.), Sad przejaj te 0'pJra'EQ na rachunek Skarbu Panstwa — kasy Sadu Okregowego w Warszawie.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Warszawa#IV K 1509/06#art. 284 § 2 k.k.#art. 417 k.c.#art. 442 § 1 k.c.#art. 4421 § 1 k.c.#art. 4171 § 2 k.c.#art. 4 powo#art. 4171 § 2 Kodeksu#art. 421 k.c.#art. 23 k.c.#art. 24 k.c.#art. 448 k.c.#art. 6 k.c.#art. 99 k.p.c.#art. 11 ust. 3 ustawy#art. 113 ust.