Wyrok IV CKN 128/00

--- STRONA 1 --- WYROK Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2000 IV CKN 128/00 Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art 445 § 1 kc przez zawyżenie kwoty zadośćuczynienia może być uwzględniony tylko wtedy, gdy w sprawie doszło do naruszenia wynikających z tego przepisu kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia LEX nr52520 52520 Dz.U.1864.43.296; art 398 (3) Dz.U.1964.16.93; art 445 Skład orzekający Przewodniczący: SSN Iwona Koper Sędziowie SN: Hubert Wrzeszcz, Kazimierz Zawada (spr) Protokolant: Bogumiła Gruszka Uzasadnienie faktyczne: Tadeusz C został skazany prawomocnym wyrokiem karnym za to, że w dniu 29 października 1994r kopnął w brzuch, będącą w ciązy Bronisławę C. powodując u niej krwiaka otrzewnej ściennej i odklejenie łożyska, co w konsekwencji doprowadziło do obumarcia sześciomiesięcznego płodu i stanowiło chorobę zazwyczaj zagrażającą życiu. Sąd Wojewódzki w Toruniu wyrokiem z 14 października 1996 Zasądził od Tadeusza C na rzecz Bronisławy C kwotę 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za wyrządzoną jej krzywdę. Sąd Apelacyjny w gdańsku uznał apelację powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego za uzasadnioną i zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że podwyższył kwotę zadośćuczynienia należnego powódce z 10.000 zł do 20.000 zł. W zwięzłym uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, Sąd Apelacyjny wskazał, że uwzględniając cierpienia powódki, spowodowane utratą dziecka, które mogło się narodzić, przyznane powódce przez sąd Wojewódzki zadośćuczynienie w wysokości 10.000 zł jest zbyt niskie. Za odpowiednie w takiej sytuacji, zdaniem Sądu Apelacyjnego, należy uznać zadośćuczynienie w kwocie dwukrotnie wyższej. W skardze kasacyjnej pozwany zarzucił wyrokowi Sądu Apelacyjnego naruszenie art 445 § 1 kc i art 328 § 2 kpc Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art 393³ kpc, skarga kasacyjna musi zawierać uzasadnienie podniesionego w niej zarzutu naruszenia prawa przez Sąd drugiej instancji. Jeżeli podstawę kasacji stanowi zarzut naruszenia przepisów postępowania, uzasadnienie powinno wykazywać, że powołane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W myśl bowiem art 393¹ pkt 2 kpc kasację można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższych uwag podniesiony przez pozwanego w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art 328 § 2 kpc nie może być uznany za skuteczny. Skarżący nie podaje bowiem, w czym dopatruje się uchybienia temu przepisowi. Ogranicza się jedynie do gołosłownego stwierdzenia o naruszeniu tego przepisu w sposób pociągający za sobą negatywne dla pozwanego rozstrzygnięcie sprawy 2. Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art 445 § 1 kc przez przyjęcie, że zasądzone --- STRONA 2 --- zadośćuczynienie w kwocie 20.000 zł jest zawyżone. Zadośćuczynienie pieniężne, o którym mowa w art 445 § 1 kc ma na celu naprawienie szkody niemajątkowej, wyrażającej się doznaną krzywdą w postaci cierpień fizycznych i psychicznych. O rozmiarze należnego zadośćuczynienia pieniężnego decyduje zatem w zasadzie rozmiar doznanej krzywdy. Jednakże niewymierny w pełni charakter krzywdy sprawia, że ustalenie jej rozmiaru, a tym samym i wysokości zadośćuczynienia, zależy od oceny sądu. Art 445 § 1 kc daje temu wyraz stanowiąc, że sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Przyjmuje się, że wspomniana ocena powinna się opierać na całokształcie okoliczności sprawy, nie wyłączając takich czynników, jak postawa sprawcy (zob np. wyrok SN z 19 sierpnia 1980 r IV CR 283/80, OSN 1981/5 poz 81). Orzecznictwo stoi przy tym konsekwentnie na stanowisku, że określając wysokość sumy pieniężnej , pozwalającej skompensować krzywdę doznaną przez poszkodowanego, należy mieć na uwadze „aktualne warunki i przeciętną stopę życiową społeczeństwa”. Innymi słowy zadośćuczynienie powinno być umiarkowane, tj jego wysokość powinna być utrzymana w rozsądnych granicach. W wyroku z 16 września 1999r III CKN 339/98, OSP 2000/4poz 66 Sąd Najwyższy dał wyraz stanowisku zaaprobowanemu w piśmiennictwie, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art 445 § 1 kc, przez zawyżenie kwoty zadośćuczynienia może być uwzględniony tylko wtedy, gdy w sprawie doszło do naruszenia wynikających z tego przepisu kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia, tj zasad, o których była wyżej mowa. Uwzględniając ocenny charakter wspomnianych kryteriów, skuteczne podniesienie zarzutu zawyżenia wysokości zadośćuczynienia będzie zatem możliwe – praktycznie rzecz biorąc – tylko w razie wykazania oczywistego naruszenia tych kryteriów. W niniejszej sprawie mimo zwięzłości uzasadnienia Sądu Apelacyjnego brak podstaw do przyjęcia, że sąd ten określił wysokość zasądzonego zadośćuczynienia z naruszeniem kryteriów wynikających z art 445 § 1 kc. W szczególności Sąd Apelacyjny powiązał wysokość zasądzonego zadośćuczynienia z rozmiarem krzywdy powódki, wyrażającej się przede wszystkim jej cierpieniem związanym z utratą dziecka, które mogła ona urodzić. Poza tym zasądzonego zadośćuczynienia nie można uznać za nadmiernie wygórowane na tle aktualnej przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa/ Warto zaznaczyć, że zadośćuczynienie zasądzone w niniejszej sprawie jest np. o dziesięć tysięcy niższe od ustalonego w sprawie z powództwa poszkodowanej lekarki, która doznała trwałego uszkodzenia stawu łokciowego prawej ręki, powodującego dysfunkcję i znaczne ograniczenie prostowania i zginania ręki (wyrok SN z 15 września 1999r III CKN 339/98) Z przytoczonych powodów należało orzec jak w sentencji (art 393¹² kpc)