Wyrok IV CKN 1266/00

--- STRONA 1 --- _ _ _ ___ V CK 282,103  tekst Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 27 lutego 2004 r. V CK 282103 . 1. O rozmiarze naleznego zadoééuczynienia pienieznego powinien decydowaé w zasadzie rozmiar doznanej krzywdy: stopier'| cierpiefi fizycznych i psychicznych, ich intensywnoéé i czas trwania, nieodwracalnoéé nastgpstw wypadku i inne podobne okolicznosci. Niewymierny w peini charakter tych okolicznoéci sprawia, ze sad przy ustalaniu rozmiaru krzywdy i tym samym wysokoéci zadoééuczynienia ma pewnq swobode. Ocena sqdu w tym wzglcgdzie powinna sig opieraé na caioksztaicie okolicznoéci sprawy, nie wyiqczajqc takich czynnikbw, jak np. wiek poszkodowanego i postawa sprawcy. Wiek poszkodowanego i postawa sprawcy mogq rzutowaé na rozmiar krzywdy: gdy poszkodowany jest osobq mioclq iub nastepuje szczegélne nasiienie winy_ sprawcy rozmiar krzywdy moze byé wigkszy, niz gdy takie okolicznoéci nie wystepujq. 2. Ocenny charakter kryteribw wyznaczajqcych wysokosé zadoééuczynienia pienieznego przyznawanego na podstawie art. 445 § 1 k.c., a uprzednio art. 165 § 1 Kodeksu zobowiqzafi, dai podstawe do sformuiowania dyrektywy, wediug ktérej zarzut naruszenia art. 445 § 1 k.c. przez sqd drugiej instancji wskutek zawyzenia tub zanizenia wysokoéci zasqdzonego zadoééuczynienia pienieznego moze byé, praktycznie rzecz biorqc, uwzglzgdniony tylko w razie wykazania oczywistego naruszenia tych kryteriéw przez sad drugiej instancji. _ LEX nr 183777 _ ' 183777 : a£t.A£5 : a:1._L65 Sklad orzekajqcy _ Przewodniczacy: Sedzia SN Kazimierz Zawada (spa). Sgdziowie SN: Henryk Pietrzkowski, Zbigniew Strus. Sentencja Sad Najwyzszy w sprawie z powédztwa Michaia C. dziaiajqcego przez matke; Aieksandre C. przeciwko Spéidzielni Mieszkaniowej "T." w T. przy uczestnictwie interwenienta ubocznego Korporacji Ubezpieczeniowej "F." S.A. w S.  Deiegatury w K. 0 zapiateg, po rozpoznaniu na rozprawie w lzbie Cywilnej w dniu 27 lutego 2004 r. kasacji powoda od wyroku Sqdu Apelacyjnego w K. z dnia 6 lutego 2003 r.: .  " 1) zmienia zaskarzony wyrok w ten sposéb, Ze zasqdzonq w punkcie 1 kwotg 35.000 (trzydziestu piegciu tysiecy) zi zastepuje kwotq 50.000 (pieédziesiqciu tysiecy) zi, a kwotg 2.550 (dwa tysiqce pieéset pieédziesiqt} zi naleznq Skarbowi Pafistwa z tytuiu nieuiszczonego wpisu sqdowego zastgpuje kwotq 3.600 (trzy tysiqce szeééset) zi; 2) w pozostaiym zakresie kasacje oddala i znosi wzajemnie pomigdzy stronami koszty postqpowania kasacyjnego. Uzasadnienie faktyczne  Said Okrsggowy w K. wyrokiem z 26 kwietnia 2002 r. zasegdzii na rzecz maioletniego powoda zadoééuczynienie pieniqzne w kwocie 85.000 zi z ustawowymi odsetkami 0d daty wyroku oraz ustalii, 2e‘ strona pozwana bedzie ponosila odpowiedzialnoéé za przyszie, mogqce sie ujawnié skutki wypadku; w pozostaiej czeéci powédztwo oddalii. Wyrok ten opierai sie na nastepujqcych ustaleniach i ocenach: W dniu 14 wrzeénia 2002 r. niespeina oémioletni powéd przebywai w towarzystwie swej starszej dwunastoletniej siosiry na pozostajqcym w administracji strony pozwanei placu zabaw przy ul T. w T. Gdy wspinai siq po bocznych rurkach nieposiadajqcej siedzenia huétawki, spadi doznajqc cigikiej kontuzji prawej nerki z urwaniem dolnego jej bieguna i rozerwaniem miedniczki nerkowej. W dniu 8 paidziernika 2000 r. przeszedi operacjg, w trakcie ktérej usunieto dolny biegun nerki i odtworzono ukiad wydalniczy: miedniczkg i' moczowéd. W szpltalu przebywai szeéé tygodni. Z opinii biegiego urologa Jana M. wynika, 2e jakkolwiek wynik operacji jest dobry, nie mozna przewidzieé, jak kontuzjowana nerk_a bedzie funkcjonowaé w przyszioéci. P0 opuszczeniu szpitala stwierdzono u powoda pogrubienie jednego uda na skutek majapej écisiy zwiqzek z przebytym urazem ciezkiej patologii zylnej 0 duzym zaawansowaniu. Rozwazajqc wysokoéé zadoééuczynienia, Sad Okrggowy miai na uwadze zarbwno okrés, jak przebieg leczenia, nasilenie cierpiefi fizycznych i psychicznych zwiqzanych z wypadkiem oraz leczeniem, a takze konsekwencje wywoiane charakterem urazu. Sad Apelacyjny na skutek apelacji strony pozwanej zmienil wyrok Sadu Okregowego w ten sposéb, 2e obnizyi wysokoéé zasqdzonego zadoééuczynienia do sumy 35.000 zi oraz wysokoéfi kwoty naleznej Skarbowi Pafistwa od strony pozwanej do sumy 2.550 zi; w pozostaiym zakresie apeiacje oddalii. System Informacii Prawnej Lex {Lex Omega) 20i'2013 Stan prawny programu: 20130525 _ _ _ __g V CK 282,f03 - tekst Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2004 r. V CK 282103 . 1. O rozmiarze należnego zadośćuczynienia pieniężnego powinien decydować w zasadzie rozmiar doznanej krzywdy: stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność i czas trwania, nieodwracalnosć następstw wypadku i inne podobne okoliczności. Niewymierny w pełni charakter tych okoliczności sprawia, ze sąd przy ustalaniu rozmiaru krzywdy i tym samym wysokości zadośćuczynienia ma pewną swobodę. Ocena sądu w tym względzie powinna się opierać na całokształcie okoliczności sprawy, nie wyłączając takich czynników, jak np. wiek poszkodowanego i postawa sprawcy. Wiek poszkodowanego i postawa sprawcy mogą rzutować na rozmiar krzywdy: gdy poszkodowany jest osobą młodą tub następuje szczególne nasilenie winy sprawcy rozmiar krzywdy może być większy, niż gdy takie okoliczności nie występują. 2. Ocenny charakter kryteriów wyznaczających wysokość zadośćuczynienia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 445 § 1 k.c., a uprzednio art. 165 § 'i Kodeksu zobowiązań, dał podstawę do sformułowania dyrektywy, według której zarzut naruszenia art. 445 § 1 k.c. przez sąd drugiej instancji wskutek zawyżenia lub zaniżenia wysokości zasądzonego zadośćuczynienia pieniężnego może być, praktycznie rzecz biorąc, uwzględniony tylko w razie wykazania oczywistego naruszenia tych kryteriów przez sąd drugiej instancji. _ LEX nr 183777 _ ' 183777 : aĽt.A-ífi : ai1._Ĺ6fi Skład orzekający" _ Przewodniczący: Sędzia SN Kazimierz Zawada (spr.). Sędziowie SN: Henryk Pietrzkowski, Zbigniew Strus. Sentencja Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Michała C. działającego przez matkę Aleksandrę C. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "T." w T. przy uczestnictwie interwenienta ubocznego Korporacji Ubezpieczeniowe] "F." S.A. w S. - Delegatury w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 27 lutego 2004 r. kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 6 lutego 2003 r.: _ ' '" 1) zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądzoną w punkcie 1 kwotę 35.000 (trzydziestu pięciu tysięcy) zł zastępuje kwotą 50.000 (pięćdziesięciu tysięcy) zł, a kwotę 2.550 (dwa tysiące pięćset pięćdziesiąt) zł należną Skarbowi Państwa z tytułu nieuiszczonego wpisu sądowego zastępuje kwotą 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł; 2) w pozostałym zakresie kasację oddala i znosi wzajemnie pomiędzy stronami koszty postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie faktyczne - Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z 26 kwietnia 2002 r. zasądził na rzecz małoletniego powoda zadośćuczynienie pieniężne w kwocie 85.000 zł z ustawowymi odsetkami od daty wyroku oraz ustalił, że strona pozwana będzie ponosiła odpowiedzialność za przyszłe, mogące się ujawnić skutki wypadku; w pozostałej części powództwo oddalił. Wyrok ten opierał się na następujących ustaleniach i ocenach: W dniu 14 września 2002 r. niespełna ośmioletni powód przebywał w towarzystwie swej starszej dwunastoletniej siostry na pozostającym w administracji strony pozwanej placu zabaw przy ul T. w T. Gdy wspinai się po bocznych rurkach nieposiadającej siedzenia huśtawki, spadł doznając ciężkiej kontuzji prawej nerki z urvvaniem dolnego jej bieguna í rozerwaniem miedniczki nerkowej. W dniu 8 pażdziernika 2000 r. przeszedł operację, w trakcie której usunięto dolny biegun nerki i odtworzono układ wydalniczy: miedniczkę i' moczowód. W szpitalu przebywał sześć tygodni. Z opinii biegłego urologa Jana M. wynika, że jakkolwiek wynik operacji jest dobry, nie można przewidzieć, jak kontuzjowana nerka będzie funkcjonować w przyszłości. Po opuszczeniu szpitala stwierdzono u powoda pogrubienie jednego uda na skutek mającej ścisły związek z przebytym urazem ciężkiej patologii żylnej o dużym zaawansowaniu. Rozważając wysokość zadośćuczynienia, Sąd Okręgowy miał na uwadze zarówno okres, jak przebieg leczenia, nasilenie cierpień fizycznych i psychicznych związanych z wypadkiem oraz leczeniem, a także konsekwencje wywołane charakterem urazu. Sąd Apelacyjny na skutek apelacji strony pozwanej zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że obniżył wysokość zasądzonego zadośćuczynienia do sumy 35.000 zł oraz wysokość kwoty należnej Skarbowi Państwa od strony pozwanej do sumy 2.550 zł; w pozostałym zakresie apelację oddalił. System informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 20i2013 Stan prawny programu: 2013-05-25 --- STRONA 2 --- _ _ _ ______ __ _ __ V CK 282703  tekst W uzasadnieniu wskazai, 2e w peini podziela ustalenia Sqdu Okregowego dotyczejce przyczyn i przebiegu wypadku, jak tez wnioski dotyozape materialnoprawnej podstawy odpowiedzialnosci strony pozwanej. Za bezzasadny uznat w szczegolnosci zarzut pozwanej dotyczqcy rozmiaru szkody doznanej przez powoda. W ocenie Sqdu Apelacyjnego zgromadzonymateriat dowodowy, w szczegolnoéci opinia biegiego Piotra P., nie pozostawia wqtpiiwoéci, i2 ujawniona choroba Zyi i stopiefi jej zaawansowania pozostajq w bezposrednim zwiqzku pziyczynowym z doznanym urazem. Nie mote byé te2 mowy 0 przyczynieniu sie matoietniego powoda do zaistnienia wypadku, gdyz w chwili jego nastqpienia mial on niespetna osiem lat, nie mozna mu wiec pzzypisaé winy. Podobnie nalezy ocenié zarzut przyozynienia sie matki powoda. Nie ma bowiem jakichkoiwiek podstaw do przypisaniajej nienaiezytego“ nadzoru nad powodem. Motywujqc obnizenie wysokoéci zadoséuczynienia, Sqd Apelacyjny wyjasnii, ze uksztaitowane na tle ar:L.A.4.5 k.c. orzecznictwo nakazuje braé pod uwage przy ustalaniu zadoséuczynienia nie tylko ‘rozmiar cierpierfi poszkodowanego, iecz réwniez aktualne stosunki majajtkowe spoieczerfistvva. Przy uwzglednieniu wszystkich tych kryteriéw zadoséuczynienie powinno byé przyznane w rozsejdnych granicach. Nie kwestionujqc tego, 2e maioietni powéd doznat powaznych cierpiefi, przyznane mu przez Sad Okregowy zadoséuczynienie nalezalo zdaniem Sa,du Apelacyjnego uznao za razeco wygérowane w swietle stosunkéw majatkowych przewazajecej czesci spoteczefistwa. ~ ‘ W skardze kasacyjnej kwestionujqce} wyrok Sqdu Apelacyjnego w czesci obnizajacej zasqdzone zadoséuczynienie o kwote 50.000 zi powod powoiai sie na naruszenie a_|:t_4A5_§_1 k.c. przez uznanie, Ze odpowiedniaj w jego éwietie kwotej naleznego zadoséuczynienia jest suma 35.000 21, oraz na naruszenie aLt_328_§i k,p.c., przejawiajqce sie w iakonicznyrn wyjasnieniu przyozyn obnizenia zasqdzonego zadoséuczynienia. Uzasadnienie prawne Sad Najwyzszy zwazyt, co nastepuje: ' Zalzut naruszenia 51Lt_328_§_2 k.p.c. jest chybiony. Fakt Iakonicznego wyjaénienia przez Sad Apelacyjny przyczyny obnizenia wysokoéci zasqdzonego zadoséuczynienia nie uniemozliwia kontroli kasacyjnej zaskantonego wyroku, a 0 naruszeniu wymienionego przepisu przez sqd drugiej instancji moze byé mowa tylko wtedy, gdy tresé uzasadnienia nie pozwala na kontrole kasacyjnq zaskarzonego wyroku. Trafny jest natomiast zarzut naruszenia ait. 445 § 1 k.c. Wediug tego przepisu w przypadkach _przewidzianych w all AAA k.c., a wiec miedzy innymi w razie uszkodzenia ciala, sad moze przyznaé poszkodowanemu odpowiedniq sume tytuiem zadosouczynienia pienieznego za doznanq krzywde. W oizecznictwie ugruntowat sie aprobowany przez pismiennictwo poglqd opowiadajajcy sie za kompensacyjnym charakterem przewidzianego w l k.c. zadoséuczynienia, czyli za tym, Ze ma ono na ceiu przede wszystkim naprawienie szkody niemajqtkowej, wyrazajqcej sie krzywdej w postaci doznanych cierpiefi fizycznych i psychicznych (por.. w SZCZ6Q¢§|I'lOéC§11JQL[QK Sqdu Najwyzszego z dnia 4 ozerwca 1968 r., I PR 175768, OSNCP 1969, nr 2, poz. 37, orazuohwaie peinego skiadu lzby Cywilnej Sqdu Najwyzszego z dnia 8 grudnia 1973 r., ill CZP 37173, OSNCP 1974, nr 9, poz. 145). O rozmiarze naleznego zadoséuczynienia pienieznego powinien zatem decydowaé w zasadzie rozmiar doznanej krzywdy: stopieh cierpielfi fizycznych i psychicznych, ich intensywnoéé i czas tnivania, nieodwracalnosé nastepstw wypadku i inne podobne okolicznoéci. Niewymierny w peini charakter tych okolicznosci sprawia, ze sqd przy ustalaniu rozmiaru krzywdy i tym samym wysokoéci zadoséuczynienia ma pewnq swobode. Podkreéla sie, Ze ocena sqdu w tym wzgledzie powinna sie opieraé na caioksztalcie okolicznosci sprawy, nie wyiqczajqo takich czynnikow, jak np. wiek poszkodowanego (por. np. orzeczenia Sqdu Najwyzszego: l9.60..£., 3 CR 173160, OSN 1962, nr I, poz. 14, ll PR 280765, OSNCP 1966, nr 10, poz. 168, iz IV CKN 1266/00, LEX nr 80272) i postawa sprawcy (por. np. orzeczenia Sqdu Najwyzszegoz z I CR 224/67, OSNCP 1968, nr 6, poz. 107, oraz IV CR 283780, OSNCP 1981, nr 5, poz. 81). Wiek poszkodowanego i postawa sprawcy mogq rzutowaé na rozmiar krzywdy: gdy poszkodowany jest osobq miodq tub nastepuje szczegélne nasilenie winy sprawcy rozmiar krzywdy moze byt‘: wiekszy, ni2 gdy takie okolicznosci nie wystepujq. Wysokoéé odpowiedniej sumy, ktorej przyznanie przewiduje &l1._4.4_5_§_.1 k.c., zalezy wiec przede wszystkim od rozmiaru doznanej przez poszkodowanego krzywdy, ustalonej przez sad przy uwzglednieniu caioksztaitu okolicznosci sprawy. _ Uzupeinieniem tej zasady, a wiasciwie jej ograniczeniem, jest wywodzone rdwniez z uzytego w  k.c. zwrotu mowiqcego 0 odpowiedniej sumie, przyjmowane konsekwentnie w orzecznictwie rozwiqzanie, zgodnie 2 ktorym pxzy uwzglednieniu krzywdy poszkodowanego wysokosé zadoséuczynienia powinna byé "utrzymana w rozsqdnych granicach, odpowiadajqcych aktualnym warunkom i przecietnej stopie zyciowej spoieczeflstwa" (por. zwiaszcza fi Sqdu Najwyzszego 2 dnia 24 czerwca 1965 r., I PR 203/65, OSP 1966, nr 4, poz. 92). Niewqtpliwie takie to ostatnie kryterium brane pod uwage przy ustalaniu wysokoéci zadoséuczynienia ma charakter ocenny. Konsekwencjq stosowania go byta diugo utrzymujqca sie tendencja do zasqdzania raczej skromnych sum tytuiem zadoséuczynienia, przeiamana w pewnym stopniu w latach siedemdziesiqtych na korzyso poszkodowanych, podtrzymana jednak znéw w latach osiemdziesiejtych. Proby jej korektury w kierunku zasqdzania nieco wyzszych sum na rzecz poszkodowanych mozna zaobserwowaé ponownie w ostatnich latach. . _ Ocenny charakter kryteriéw wyznaczajqoych wysokosé zadoséuczynienia pienieznego przyznawanego na podstawie ant. 445 § 1 k.c., a uprzednio 3.i1._ILQ5_§_1 Kodeksu zobowizgzafi, dai podstawe do sformuiowania dyrektywy, wediug ktérej System informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 2012013 Stan prawny programu: 201340525 ' _ _ _ ____ __ _ __ V CK 282l'03 -tekst W uzasadnieniu wskazał, że w pełni podziela ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące przyczyn i przebiegu wypadku, jak też wnioski dotyczące materialnoprawnej podstawy odpowiedzialności strony pozwanej. Za bezzasadny uznał w szczególności zarzut pozwanej dotyczący rozmiaru szkody doznanej przez powoda. W ocenie Sądu Apelacyjnego zgromadzonymateriał dowodowy, w szczególności opinia biegłego Piotra P., nie pozostawia wątpliwości, iż ujawniona choroba żył i stopień jej zaawansowania pozostają w bezpośrednim związku przyczynowym 2 doznanym urazem. Nie może być też mowy o przyczynieniu się małoletniego powoda do zaistnienia wypadku, gdyż w chwili jego nastąpienia mial on niespełna osiem lat, nie można mu więc przypisać winy. Podobnie należy ocenić zarzut przyczynienia się matki powoda. Nie ma bowiem jakichkoiwiek podstaw do przypisania jej nienaieżytego nadzoru nad powodem. Motywując obniżenie wysokości zadośćuczynienia, Sąd Apelacyjny wyjaśnił, ze ukształtowane na tle ar:t..A.4„5 k.c. orzecznictwo nakazuje" brać pod uwagę przy ustalaniu zadośćuczynienia nie tylko rozmiar cierpień poszkodowanego, iecz również aktualne stosunki majątkowe społeczeństwa. Przy uwzględnieniu wszystkich tych kryteriów zadośćuczynienie powinno być przyznane w rozsądnych granicach. Nie kwestionując tego, że małoietni powód doznał poważnych cierpień, przyznane mu przez Sąd Okręgowy zadośćuczynienie należało zdaniem Sądu Apelacyjnego uznać za rażąco wygórowane w świetle stosunków majątkowych przeważającej części społeczeństwa. ~ Ą W skardze kasacyjnej kwestionującej wyrok Sądu Apelacyjnego w części obnizającej zasądzone zadośćuczynienie o kwotę 50.000 zł powód powołał się na naruszenie a_|:t_4¿t5_§_“r k.c. przez uznanie, że odpowiednią w jego świetle kwotą należnego zadośćuczynienia jest suma 35.000 zł, oraz na naruszenie ar:t_328_§2 k,p.c., przejawiające się w lakonicznym wyjaśnieniu przyczyn obniżenia zasądzonego zadośćuczynienia. Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje: ' Zarzut naruszenia art_32B¬§_2 k.p.c. jest chybiony. Fakt lakonicznego wyjaśnienia przez Sąd Apelacyjny przyczyny obniżenia wysokości zasądzonego zadośćuczynienia nie uniemożliwia .kontroli kasacyjnej zaskarzonego wyroku, a o naruszeniu wymienionego przepisu przez sąd drugiej instancji może być mowa tylko wtedy, gdy treść uzasadnienia nie pozwala na kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. Trafny jest natomiast zarzut naruszenia art. 445 § 1 k.c. Według tego przepisu w przypadkach _przewidzianych w ati. śśś-. k.c., a więc między innymi w razie uszkodzenia ciała, sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. W orzecznictwie ugruntował się aprobowany przez piśmiennictwo pogląd opowiadający się za kompensacyjnym charakterem przewidzianego w l k.c. zadośćuczynienia, czyli za tym, że ma ono na ceiu przede wszystkim naprawienia szkody niemajątkowej, wyrażającej się krzywdą w postaci doznanyoh cierpień fizycznych i psychicznych (por. w szczególności mgrrxnk Sądu Najwyższego z dnia 4 czenyca 1968 r., I PR 175i'68, OSNCP 1969, nr 2, poz. 37, orazuchwatę pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1973 r., ill CZP 37i73, OSNCP 1974, nr 9, poz. 145). O rozmiarze należnego zadośćuczynienia pieniężnego powinien zatem decydować w zasadzie rozmiar doznanej krzywdy: stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność i czas tnlvania, nieodwracalność następstw wypadku i inne podobne okoliczności. Niewymierny w pełni charakter tych okoliczności sprawia, że sąd przy ustalaniu rozmiaru krzywdy i tym samym wysokości zadośćuczynienia ma pewną swobodę. Podkreśla się, że ocena sądu W tym względzie powinna się opierać na całokształcie okoliczności sprawy, nie wyłączając takich czynników, jak np. wiek poszkodowanego (por. np. orzeczenia Sądu Najwyższego: J_9.6„0_.r., 3 CR 173160, OSN 1962, nr l, poz. 14, ll PR 280r'65, OSNCP 1966, nr 10, poz. 168, iz lV CKN 1266/00, LEX nr 80272) i postawa sprawcy (por. np. orzeczenia Sądu Najwyższego: Z I CR 224/67, OSNCP 1968, nr 6, poz. 107, oraz EV CR 283180, OSNCP 1981, nr 5, poz. 81). Wiek poszkodowanego i postawa sprawcy mogą rzutować na rozmiar krzywdy: gdy poszkodowany jest osobą młodą iub następuje szczególne nasilenie winy sprawcy rozmiar krzywdy może być większy, niż gdy takie okoliczności nie występują. Wysokość odpowiedniej sumy, której przyznanie przewiduje a.r1._4ś5„§_1 k.c., zależy więc przede wszystkim od rozmiaru doznanej przez poszkodowanego krzywdy, ustalonej przez sąd przy uwzględnieniu caiokształtu okoliczności sprawy. _ Uzupełnieniem tej zasady, a właściwie jej ograniczeniem, jest wywodzone również z użytego w - k.c. zwrotu mówiącego o odpowiedniej sumie, przyjmowane konsekwentnie w orzecznictwie rozwiązanie, zgodnie z którym przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego wysokość zadośćuczynienia powinna być "utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa" (por. zwłaszcza orzeczenie Sądu Najwyższego 2 dnia 24 czerwca 1965 r., I PR 203/65, OSP 1966, nr 4, poz. 92). Niewątpliwie także to ostatnie kryterium brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia ma charakter ocenny. Konsekwencją stosowania go była długo utrzymujące się tendencja do zasądzania raczej skromnych sum tytułem zadośćuczynienia, przełamana w pewnym stopniu w latach siedemdziesiątych na korzyść poszkodowanych, podtrzymana jednak znów w latach osiemdziesiątych. Próby jej korektury w kierunku zasądzania nieco wyższych sum na rzecz poszkodowanych można zaobserwować ponownie w ostatnich latach. . _ Ocenny charakter kryteriów wyznaczających wysokość zadośćuczynienia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 445 § 1 k.c., a uprzednio a.r1.„Ź|_65_§_'t Kodeksu zobowiązań, dał podstawę do sformułowania dyrektywy, według której System _informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 20l2013 Stan prawny programu: 2013405-25 ' --- STRONA 3 --- _ _ __ __ _ _ _ ___ V QLQZBZIO3  iekst podniesiony w skardze kasacyjhej zarzut naruszenia V k.c. przez sad drugiej instancji wskutek zawyzenia Iub zaniienia wysokosci zasqdzonego zadoséuczynienia pienieznego moze byé, praktycznie rzecz biorqc, uwzgledniony tylko w razie wykazania oczywistego naruszenia tych kryteribw przez sejd drugiej instancji (por. orzeczenia Sqdu Najwyzszego: z dnia 26 listopada 1948 r., C 859748, "Pafistwo i Prawo" 1949, nr 11, s. 127, ill CKN 339798, OSP 2000, nr 4, poz. 66, IV CKN 128700, LEX nr 52520). Jak wiadomo, Sad Apelacyjny podzielii ustalenia Sejdu Okregowego co do rozmiaru krzywdy doznanej przez maioletniego powoda, a istotnej zmiany wysokosci zasqdzonej kwoty zadoééuczynienia dokonai ze wzgledu na konieoznoso utrzymania zadoséuczynienia w rozsqdnych granicach, odpowiadajapych aktualnym warunkom i przecietnej stopie zyciowej spoieczelfistwa. Naiezy zgodzié sie ze skarzqcym, Ze wspomniana zmiana wysokoéci zadoééuczynienia zostata dokonana przez Sad z uchybieniem art, 445 § 1 k.c. Narusza ona w sposéb niebudzajcy wajtpliwoéci powoiane kryterium tej zmiany. Sad Apelacyjny, z jednej strony, trafnie uznai, 2e przy uwzgiednieniu doznanej przez powoda kmywdy, zasqdzone pizez Sad Okregovvy na rzecz powoda zadoséuczynienie w kwocie 85.000 zt wykraczato poza rozsadne granice odpowiadajece aktuainym’ warunkom i przecietnej stopie zyciowej spoteczefistwa. Kwota ta bowiem wyrainie przekraczaia zasedzane w ostatnich latach sumy zadoséuczynienia nawet na rzecz oséb dotknietych niewqtpiiwie wiekszq krzywdq (por. np. wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia11 Iipca 2000 r., ii ,CKN 1199, LEX nr 50884). Z drugiej jednak strony Sad Apetacyjny popadi w przeciwnq skrajnosé. Zestawienie przypadku powoda z innymi przypadkami uszkodzenia ciata stanowiacymi podstawe powédztwa 0 zadoséuczynienie prowadzi do wniosku, 2e wykazuje on najwieksze podobiefistwo z tymi 2 nich, w ktérych, uwzgiedniajqc podobny rozmiar krzywdy i aktualne warunki zyciowe przewazajqcej czesci spoteczefistwa, zasqdzano zacioséuczynienie w kwocie okoéo 50.000 2%. W konsekwencji, dokonane w sprawie ustalenia nakazywaiyi okreslié wysokosé naieznego powodowi zadoséuczynienia na kwote 50.000 zi. 15 Z przedstawionych przyczyn Sqd Najwyzszy na podstawie a£t._393_ k.p.c. orzeki, jak w sentencji; podstawe rozstrzygniecia 0 kosztach stanowity przepisy ar;t__1_00 k.p.c. i a£t.m1_'I_us.t._1 ustawy z 13 czerwca 1967 r. 0 kosztach sqdowych w sprawach cywiinych (jedn. tekst: Dz. U. 2 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm.). system Informacji Prawnej Lex (Lex 0meg*a)"20i2013 Stanprawny programu: 20130525 7 _ „ _, 7 _ 7 ,__ V QŁŠ_282i03 - Íekāt podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia B.Ľt.A_45„§„1 l<.c. przez sąd drugiej instancji wskutek zawyżenia lub zaniżenia wysokości zasądzonego zadośćuczynienia pieniężnego może być, praktycznie rzecz biorąc, uwzględniony tylko w razie wykazania oczywistego naruszenia tych kryteriów przez sąd drugiej instancji (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 26 listopada 1948 r., C 850i48, "Państwo i Prawo" 1949, nr 11, s. 127, lll CKN 339198, OSP 2000, nr 4, poz. 66, IV CKN 128100, LEX nr 52520). Jak wiadomo, Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego co do rozmiaru krzywdy doznanej przez małoletniego powoda, a istotnej zmiany wysokości zasądzonej kwoty zadośćuczynienia dokonał ze względu na konieczność utrzymania zadośćuczynienia W rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Należy zgodzić się ze skarżącym, że wspomniana zmiana wysokości zadośćuczynienia została dokonana przez Sąd z uchybieniem art. 445 § 1 k.c. Narusza ona w sposób niebudzący wątpliwości powołane kryterium tej zmiany. Sąd Apelacyjny, z jednej strony, trafnie uznał, że przy uwzględnieniu doznanej przez powoda krzywdy, zasądzone przez Sąd Okręgowy na rzecz powoda zadośćuczynienie w kwocie 85.000 zł wykraczało poza rozsądne granice odpowiadające aktuainym" warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Kwota ta bowiem wyraźnie przekraczała zasądzane w ostatnich latach sumy zadośćuczynienia nawet na rzecz osób dotkniętych niewątpliwie większą krzywdą (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia-11 lipca 2000 r., li ,CKN 1199, LEX nr 50884). Z drugiej jednak strony Sąd Apeiacyjny popadł w przeciwną skrajność. Zestawienie przypadku powoda z innymi przypadkami uszkodzenia ciała stanowiącymi podstawę powództwa 0 zadośćuczynienie prowadzi do wniosku, że wykazuje on największe podobieństwo z tymi z nich, w których, uwzgiędniając podobny rozmiar krzywdy i aktualne warunki życiowe przeważającej części społeczeństwa, zasądzano zadośćuczynienie w kwocie około 50.000 zł. W konsekwencji, dokonane w sprawie ustalenia nakazywały określić wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia na kwotę 50.000 zł. 15 Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie ai:t._3EŁ3_ k.p.c. orzekł, jak w sentencji; podstawę rozstrzygnięcia o kosztach stanowiły przepisy a.r:t„_1_0íl k.p.c. i ar:t.„.1_'l_r.i5.t._1 ustawy z 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. 2 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm.). Systérn informacji Prawnej Lex (Lex 0mega)"20ł2013 Stan-prawny programu: 2013-05-25