Postanowienie IV CK 472/04

--- STRONA 1 --- III CYSK 358;’U6  tekst Teksf orzeozenia pochodzi z bazy orzeczefi Sqdu Najwyzszego dosfepnej poo‘ adresem M Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 19 stycznia 2007 r.  ' ill CSK 358fO6 Artykui 448 k.c. znajduje zastosowanie tylko w wypadku zawinionego naruszenia dobr osobistych. Gdyby ustawodawoa chciai, aby przesiankq roszczeri przewidzianych w art. 448 k.c. byla vvyiagcznie bezprawnosé naruszenia dobra osobistego, to umieéoiiby ten przepis w czeéci ogotnej prawa cywilnego (w obrebie art. 24 k.c.). Tymczasem w art. 24 k.c. jest odesianie do "zasad przewidzianych w kodeksie". LEX nr 277289 277289 , : a.EL..2A; .8.LL§.4_3 Skiad olzekajqoy Przewodniczqcy: Sodzia SN Kazimierz Zawada. Sodziowie SN: Mirosiaw Bqczyk, Hubert Wrzeszcz (spr.). Protokolant: lwona Budzik. Sentencja ' Se1d'Najwy2szy w sprawie 2 powodztwa Stanisiawa B. przeciwko Telewizji Polskiej S.A., 0 ochrone dobr osobistych, po rozpoznaniu na rozprawie w lzbie Cywiine} w dniu 19 stycznia 2007 r. skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sqdu Apeiaoyjnego z dnia 14 paidziernika 2005 r., uchyla zaskariony wyrok w czrgéoi oddaiajagcej apeiacjo oraz orzekajqcej 0 kosztach procesu i w tym zakresie przekazuje sprawo Sadowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygniooia o kosztach postopowania kasacyjnego, _ _ ' _ Uzasadnienie faktyczne '  _ Wyrokiem z dnia 25 paidziernika 2004 r. Sad Okrogowy zobowiqzai pozwanq do trzykrotnego opublikowania w "Gazecie Krakowskiej", "Dzienniku Poiskim" i w "Gazecie Wyborczej  w dodatkaoh Iokainych, w formacie nie mniejszym niz trzy moduiy, w odstgpach tygodniowych, ogioszenia: “Telewizja Polska S.A.'przeprasza Pana Stanisiawa B., za naruszenia jego dobr osobistych wynikajqcych z podania nieprawdziwych i godzqcych wjego dobre imie informacji w reportazu "Dlaczego dzieci piaczq", Zobowiqzai pozwanq do trzykrotnego wyemitowania powyzszego oéwiadczenia na antenie programu Ill telewizji, w programie "Zaiatwmy do sami" lub, w razie zaniechania emisji tego programu, w ‘‘Kronice Krakowskiej", zasqdzil od pozwanej na rzeoz powoda 125.000 zi z ustawowymi odsetkami od dnia 25 paidziernika 2004 r., oddalii powodztwo co do kwoty 75.000 zi, umorzyi postopowanie w pozostaiym zakresie i orzeki o kosztach procesu. Sad ustalii, Ze w kwietniu i maju 2001 r. Telewizja Poiska S.A. w Warszawie Oddziai w Krakowie wyemitowaia w programie trzecim, w cyklicznym programie "zaiaiwmy do sami", dwuczoéciowy reportaz ("Postanowienie" E "Dlaczego dzieci pia'cza1"); w pierwszej czoéci reportazu zostaia pokazana twarz powoda oraz ujawnione iego imio i nazwisko. Reportaz zrobiia dziennikarka lwona M. w zwiqzku z iistem dotyczegcym rodziny powoda, skierowanym do dziennikarki i podpisahym przez osoby okreélajace sie jako mieszkajqce w tym samym bioku co powod. '  Z drugiej czoéci reportazu ("Diaczego dzieci piacze1“)vi/ynika‘, ze powod molestuje seksualnie dzieci. Zamieszczono W niej negatywne wypowiedzi dotyczagce powoda, w tym zaizucajace mu wprost molestowanie seksualne wiasnych dzieci i pozamaiiefiskiego syna zony  Jarosiawa. < Przed emisjq reportazu powod cieszyi sie opiniq cziowieka spokojnego, szanowanego, peinii funkcjo prezesa zarzqdu Zwiqzku Dziaikowcow. Niki nie zarzucai mu znocania sio nad rodzinq czy seksualnego moiestowania dzieci. Dochodziio natomiast do konfiiktow miodzy powodem a jego zonq A Lucynq B. Zona niedomagaia psychicznie, podejmowai proby samobojoze‘ zarzucaia oémioletniemu synowi brata powoda, ze molestowai seksualnie jej syn Jarosiawa. Stosunki miedzy maizonkami doprowadziiy do wyprowadzenia sio Lucyny B. z domu. Od tego czasu dzieémi zajmowai sio powod. Emisja reportazu uwwoiaia przeciwko powodowi ostrq i negatywnq reakcjo érodowiska. Powszechnie zarzuca sio mu, 2e molestuje seksuatnie swoje dzieci. Spotyka sir; z atakami nie tylko znajomyoh, ale takze osob rozpoznajqcych go jako bohatera reportazu. Na ulioy padajq pod jego adresem obrailiwe i wuigarne siowa. Powod unika iudzi i boi sicg wychodzio do miasta. Musiai zrezygnowao z funkoji prezesa zarzqdu. Ma trudnoéci ze znalezieniern pracy. Wiaéciciel biura, poéredniczqcego w zaiatwianiu sprow paszportowych, zwolnii powoda z pracy, poniewaz oskariono go o zwiqzki System lnforhoacii iifawnej Lex (Lex Omega) 4112013 sién prawhy prograrnu: 20131017 5 __ _ |_||_Ę_şK 358r'Ü6 -' tekst Tekst orzeczenia pochodzi z bazy orzeczeń Sądu Najwyższego dostępnej pod adresem m Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 200? r. - " Ill CSK 35Bi`O6 Artykuł 448 k.c. znajduje zastosowanie tylko w wypadku zawinionego naruszenia dóbr osobistych. Gdyby ustawodawca chciał, aby przesłanką roszczeń przewidzianych w art. 448 k.c. była wyłącznie bezprawnosć naruszenia dobra osobistego, to umiesciłby ten przepis w częsci ogólnej prawa cywilnego (w obrębie art. 24 k.c.). Tymczasem w art. 24 k.c. jest odesłanie do "zasad przewidzianych w kodeksie". LEX nr 217289 277289 . : a|:I.„_2.4; adzdśid Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Kazimierz Zawada. Sędziowie SN: Mirosław Bąozyk, Hubert Wmeszcz {spr.). Protokolant: Iwona Budzik. Sentencja ` Sąd' Najwyższy w sprawie z powództwa Stanisława B. przeciwko Telewizji Polskiej SA., o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 19 stycznia 2007 r. skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apeiacyjnego z dnia 14 pażdziernika 2005 r., uchyla zaskarżony wyrok w częsci oddalającej apeiację oraz orzekającej o kosztach procesu i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego., , _ ' _" Uzasadnienie faktyczne ' - _ Wyrokiem z dnia 25 pażdziernika 2004 r. Sąd Okręgowy zobowiązał pozwaną do trzykrotnego opublikowania w "Gazecie Krakowskiej", “Dzienniku Polskim" i w "Gazecie Wyborczej - w dodatkach lokałnych, w formacie nie mniejszym niż trzy moduły, w odstępach tygodniowych, ogłoszenia: "Telewizja Polska SA. przeprasza Pana Stanisława B., za naruszenia jego dóbr osobistych wynikających z podania nieprawdziwych i godzących w-jego dobre imię informacji w reportażu "Dlaczego dzieci płaczą", zobowiązał pozwaną do trzykrotnego wyemitowania powyższego oświadczenia na antenie programu lll telewizji, w programie "Załatwmy do sami" lub, w razie zaniechania emisji tego programu, w `-'Kronice Krakowskiej", zasądził od pozwanej na rzecz powoda 125.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 25 pażdziernika 2004 r., oddalił powództwo co do kwoty ?5.000 zł, umorzył postępowanie w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach procesu. Sąd ustalił, że w kwietniu i maju 2001 r. Telewizja Polska SA. w Warszawie Oddział w Krakowie wyemitowała w programie trzecim, w cyklicznym programie "Załat¬wn1y do sami", dwuczęsciowy reportaż {"Postanowienie" i "Dlaczego dzieci pła'czą"); w pierwszej częsci reportażu została pokazana twarz powoda oraz ujawnione jego imię i nazwisko. Reportaż zrobiła dziennikarka Iwona lyl. w związku z iistem dotyczącym rodziny powoda, skierowanym do dziennikarki i podpisanym przez osoby określające się jako mieszkające w tym samym bloku co powód. ` - Z drugiej częsci reportażu {"Ľ?'iaczego dzieci płaczą") wynika", że powod molestuje seksualnie dzieci. Zamieszczono w niej negatywne wypowiedzi dotyczące powoda, w tym zarzucające mu wprost molestowanie seksualne własnych dzieci i pozamałżerrskiego syna żony - Jarosława. - Przed emisją reportażu powód cieszył się opinią człowieka spokojnego, szanowanego, pełnił funkcję prezesa zarządu Związku Działkowców. Nikt nie zarzucał mu znęcania się nad rodziną czy seksualnego moiestowania dzieci. Dochodziło natomiast do konfiiktów między powodem a jego żoną -_ Lucyną B. Żona niedomagała psychicznie, podejmował próby samobójcze, zarzucała osmioletniemu synowi brata powoda, że molestował seksualnie jej syn Jarosława. Stosunki między małżonkami doprowadziły do wyprowadzenia się Lucyny B. z domu. Od tego czasu dziećmi zajmował się powód. Emisja reportażu wywołała przeciwko powodowi ostrą i negatywną reakcję środowiska. Powszechnie zarzuca się mu, że rnolestuje seksualnie swoje dzieci. Spotyka się z atakami nie tylko znajomych, ale także osob rozpozrrających go jako bohatera reportażu. Na ulicy padają pod jego adresem obrażliwe i wulgarne słowa. Powód unika ludzi i boi się wychodzic do miasta. lylusiał zrezygnować z funkcji prezesa zarządu. Ma trudności ze znalezieniem pracy. Właściciel biura, posredniczącego w załatwianiu spraw paszportowych, zwolnił powoda z pracy, ponieważ oskarżono go o związki sw-.ram rnfciiíraąr rwiwnsj Lay (Lei: omega) 4rrzcrs`si;á`n prawny programu; zors-ro-1? ` --- STRONA 2 --- 1 if IIICSK 358,106tekst homoseksuaine 2 powodem i o pedofilio. Oskarzenia te  mimo zwolnienia powoda z pracy  nie ustaiy i doprowadziiy do iikwidacji biura. Przeciwko powodowi jest prowadzone postopowanie karne przed Sqdem Rejonowym. W.to1<u tego postepowania ustalono, ze corka powoda  Joianta B. byia zarazona wirusem brodawczaka ludzkiego typu HPV 6 i HPV 11. Nig stwierdzono takiego zakazenia u syna powoda. Biegii uznali, Ze istnieje maie prawdopodobiefistwo, aby powod zarazii oorko tym wirusem; nie da sig ustaiié, jak doszio do tego zakazenia. Lekarka, opiekujqca sin; dzieémi powoda, nie stwierdziia okolicznoéci wskazujqcych na moiestowanie seksuaine dzieci. W toku postepowania karnego nie stwierdzono u zony powoda skionnoéci do konfabulacji, ale ustalono, ie w przeszioéci ieczyia sie psychiatryoznie z powodu podejrzenia schizofrenii urojeniowej. U powoda stwierdzono zabuizenia osobowoéci, w szczegolnoéoi osobowoéé paranoicznq z eiementem osobowoéci pieniaozej, a takze zaburzenia seksuaine. Wydany w sprawie karnej wyrok z dnia 26 maja 2003 r., ktorym powoda uznano za winnego znecania sie; nad rodzinq i uniewinniono od zarzutu molestowania seksualnego dzieci, zostai uchyiony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Sad odwoiawozy wskazai na potizeba przesiuchania zony powoda  ze wzgledu na wqtptiwoéci dotyczqce jej zdrowia psychicznego  przy udziale biegiych I potrzebo wyjasnienia sprzecznoéci w oznaczonych zeznaniach éwiadkow oraz okolicznoéci dotyczqcych konfliktu miodzy éwiadkami oskarzajacymi powoda a powodem. Dziennikarka czynnoéci zwiqzane z przygotowaniem i realizacjq reportazu podejmowaia zanim Prokuratura wszczoia postopowanie przeclwko powodowi. W celu sprawdzenia uzyskanych informacji przeprowadziia rozmowy z wybranymi osobami i sprawdziia, czy toczq sio postopowania prowadzone przez sad lub poiicjz;. Powod przestawii lwonie M. dokumenty dotyczqce choroby psyohicznej zony i swoje zastrzezenia do osob stawiajqcych mu zarzuty w iiécie. Dziennikarka nie zweiyfikowaia tyoh informacji. Uznaia, 2e okolicznoéo, iz uzyskane przez niq informacje pochodze; takze od osob karanych (Stanisiaw P., Jozef P.), nie ma wpiywu na ich wiarygodnoéo. Nie widziaia tez potrzeby przeprowadzenia rozmowy z ojoem wyohowywanego przez powoda Jarosiawa, poniewaz uznaia, ze ojoiec dziecka nie bodzie rniai nic do powiedzenia w sprawie. Dziennikarka uwazaia, ze wiedza zdobyta przez nie; podczas szkoienia pielogniarskiego uprawnia jg do oceny, czy powod dopuécii sie moiestowania seksualnego dzieci. Powod, biorqc udziai W zrobionym w domu nagraniu filmowym, byi przekonany, ze zostanie ono wykorzystane w programie dotyczqcym jego konfiiktu z zona. Nie wiedziai o tym, 2e w reportazu zostanie oskarzony o moiestowanie seksuaine dzieci. Powod nie wyrazai zgody na fiimowanie go na ulicach i nie wiedziai o tym, ze realizujqca reportaz ekipa telewizyjna fiimowaia go z uknycia.  Said Okrogowy uznai, 2e emisja reportazu naruszyia dobra osobiste powoda w postaoi czci. wizerunku i nazwiska. Au1oLkg_ _r§p_gr_ia;_L_i_ nig zacho\;~@%§_ __s;c_;;e_g_f@j_Q.§i1'_OZI19.$Q..1._IT;!=1i3EDQQL .pt.z§i1_..._zbi.:zeran iu. . i _wyKorzys.tan iu .mate:Ia+ow. . Nie dopeiniia obowiqzku sprawdzehia zgodnoéci 2' prawdq uzyskanych wiadomoéci i" troski o dobra osobiste powoda. Nie negujaic znaczenia i potrzeby publioznego poruszania problemu moiestowania seksualnego dzieci, Sad podkreélii, Ze podejmowanie tej problematyki nie zwainia dziennikarza od zachowania obowiqzkow przewidzianych W ai:t_12_u$i_1 Prawa prasowego. Z reportazu wynika jednoznacznie, Ze powod dopuécii sio seksualnégo moiestowania wiasnych dzieci, mimo ze nie ma  zdaniem Sqdu  uzasadnionych podstaw do przypisania mu takiegopostgpowania. Pozwana nie uzyskaia tez zgody powoda na ujawnienie jego wizerunku i nazwiska. Nie ma waitpiiwoéci, ze powod, godzqc sio na nagranie fiimowe w domu, nie miai éwiadomoéci, 2e zostanie ono wykorzystane w reportazu oskarzajqcym go o seksuaine moiestowanie dzieci. Nie mozna zatem przyjqo, ze powod w sposob dorozumiany wyrazii zgodo na ujawnienie wizerunku i nazwiska.  Uwzgiadniajqc w caioéoi roszczenia niemajqtkowe powoda, Sad podkreélii, ze ze wzgiodu na siig oddziaiywania telewizji potrzebne jest  w celu usuniocia skutkow naruszenia  dopeinienie przez pozwanq czynnoéci wskazanych w sentenoji wyroku. Rozmiar krzywdy doznanej przez powodu uzasadnia uwzgiodnienie  zdaniem Sqdu  takze w caioéci roszczénia 0 zadoééuozynienie, dochodzonego w wysokoéci 110.000 zi. Na uwzglodnienie w caioéci zasiuguje rowniez roszczenia 0 zasgdzenie 15.000 zi odszkodowania za szkode; powstaia na skutek utraty pracy w lipcu 2002 r. Pozostaie roszczenia maja1tkowe(75.000 zi) Sqd oddalii z powodu niewykazania szkody. _ Said Apeiacyjny zaskarzonym wyrokiem  na skutek apelacji pozwanej  zmienii wyrok Sqdu pierwszej instancji w ten sposob, ze zobowiqzai pozwanq do jednorazowego, zamiast trzykrotnego, opubiikowania oéwiadczenia w prasie i telewizji, obnizyi zadosouczynienie do 60.000 zi i zniosi wzajemnie koszty procesu stron, a w pozostaiym zakresie apeiaoje oddaliii zniosi wzajemnie koszty postgpowania apelacyjnego. Sad odwoiawozy podzieiii ustalenia faktyczne i ocene prawns! Sqdu Okrogowego. Uznai natomiast, Ze ochrona prawna, udzieiona powodowi pzzez Sqd pieiwszej instancji, jestzbyt intensywna. Nie uwzgiednia bowiem faktu, Ze sprawq seksualnego moiestowania dzieci przez powoda interesowaiy sio takze inne media. W skardze kasaoyjnej, opartej na obu podstawach, peinomocnik pozwanej zarzucii naruszenie ari_2A.,_§.|:i..44fi k.c. i ammo k.c. oraz a_r:L2&3 i a1fL3_8_'L i<.p.c. Powoiujqc sie; na te podstawy, wniosi 0 uchylenie zaskarzonego wyroiid i oddalenie powodztwa lub obnizenie zasadzonego odszkodowania bqdi o uchyienie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.  . Uzasadnienie prawne Sqd Najwyzszy zwazyi, co nastopuje: System lnformacji Prawtnej Lex (Iéx Omega) 4112013 Stan prawny programu: 20131017 W" 7” _ _ ..._ _ _ _ U1 _C$_K_35_3iÜ5 - lE|<-'ii homoseksualne z powodem i o pedofilię. Oskarżenia te - mimo zwolnienia powoda z pracy - nie usteły i doprowadziły do łikwidacji biura. Przeciwko powodowi jest prowadzone postępowanie karne przed Sądem Rejonowym. W .toku tego postępowania ustalono, że córka powoda - Jolanta B. była zarażona wirusem brodawczaka ludzkiego typu HPV 6 i HPV 11. Nie stwierdzono takiego zakażenia u syna powoda. Biegii uznali, że istnieje małe prawdopodobieństwo, aby powód zaraził córkę tym wirusem; nie da się ustalić, jak doszło do tego zakażenia. Lekarka, opiekująca się dziecmi powoda, nie stwierdziła okoliczności wskazujących na rnołestowanie seksualne dzieci. W toku postępowania karnego nie stwierdzono u żony powoda skłonności do konfabulacji, ale ustalono, że w przeszłości leczyła się psychiatrycznie z powodu podejrzenia schizofrenii urojeniowej. U powoda stwierdzono zaburzenia osobowości, w szczególności osobowość paranoiczną z ełementern osobowości pieniaczej, a także zaburzenia seksualne. Wydany w sprawie karnej wyrok z dnia 26 maja 2003 r., którym powoda uznano za winnego znęcanie się nad rodziną i uniewinniono od zarzutu molestowanie s_eksualnego dzieci, został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy wskazał na potrzebę przesłuchania żony powoda - ze względu na wątpiiwości dotyczące jej zdrowia psychicznego - przy udziale biegłych i potrzebę wyjaśnienia sprzeczności w oznaczonych zeznaniach świadków oraz okoliczności dotyczących konfliktu między świadkami oskarżającymi powoda a powodem. Dziennikarka czyn ności związane z przygotowaniem i realizacją reportażu podejmowała zanim Prokuratura wszczęła postępowanie przeciwko powodowi. W celu sprawdzenia uzyskanych informacji przeprowadziła rozmowy z wybranymi osobami i sprawdziła, czy toczą się postępowania prowadzone przez sąd lub poiicję. Powód przestawił lwonie lyl. dokumenty dotyczące choroby psychicznej żony i swoje zastrzeżenia do osób stawiających mu zarzuty w liście. Dziennikarka nie zweryfikowała tych informacji. Uznała, że okoliczność, iż uzyskane przez nią informacje pochodzą także od osób karanych (Stanisław P., Józef P.j, nie ma wpływu na ich wiarygodność. Nie widziała też potrzeby przeprowadzenia rozmowy z ojcem wychowywanego przez powoda Jarosława, ponieważ uznała, że ojciec dziecka nie będzie miał nic do powiedzenia w sprawie. Dziennikarka uważała, że wiedza zdobyte przez nią podczas szkolenia pielęgniarskiego uprawnia ją do oceny, czy powód dopuścił się molestowanie seksualnego dzieci. Powód, biorąc udział w żrobionym w domu nagraniu filmowym, był przekonany, że zostanie ono wykorzystane w programie dotyczącym jego konfliktu z żona. Nie wiedział o tym, że w reportażu zostanie oskarżony o molestowanie seksualne dzieci. Powód nie wyrażał zgody na filmowanie go na ulicach i nie wiedział o tym, że realizujące reportaż ekipa telewizyjna fiimowała go z ukrycia. - Sąd Okręgowy uznał, że emisja reportażu naruszyła dobra osobiste powoda w postaci czci, wizerunku i nazwiska. Ar.r_t¿orka_ _ręportaż_u_ nie zachoyr¿a_ł_a_ _sz_cze__g_ólnej gey-_g;ng_ści__i_-_ l`_-_"Ł;_et~'ë-rit`|o_ś_gi___liitr-':iŁş'___;iJi_Ęfd!JiLl._i__wkrz[zys_taniu materiałów, _Nie dopełniła obowiązku sprawdzenia zgodności z' prawdą uzyskanych wiadomości i' troski o dobra osobiste powoda. Nie negując znaczenia i potrzeby publicznego poruszania problemu molestowanie seksualnego dzieci, Sąd podkreślił, że podejmowanie tej problematyki nie zwałnie dziennikarza od zachowania obowiązków przewidzianych w ar:t._t2_us;t_'i Prawa prasowego. Z reportażu wynika jednoznacznie, że powód dopuścił się seksualnego molestowanie własnych dzieci, mimo że nie ma - zdaniem Sądu - uzasadnionych podstaw do przypisania mu takiego_postępowania. Pozwana nie uzyskała też zgody powoda na ujawnienie jego wizerunku i nazwiska. Nie ma wątpiiwości, że powód, godząc się na nagranie filmowe w domu, nie miał świadomości, że zostanie ono wykorzystane w reportażu oskarżającym go o seksuaine molestowanie dzieci. Nie można zatem przyjąć, że powód w sposób dorozumiany wyraził zgodę na ujawnienie wizerunku i nazwiska. . Uwzględniając w całości roszczenia niemajątkowe powoda, Sąd podkreślił, że ze względu na siłę oddziaływania teiewizji potrzebne jest - w celu usunięcia skutków naruszenia - dopełnienie przez pozwaną czynności wskazanych w sentencji wyroku. Rozmiar krzywdy doznanej przez powodu uzasadnia uwzgiędnienie - zdaniem Sądu - także w całości roszczenia o zadośćuczynienie, docrrodzonego w wysokości 110.000 zł. Na uwzględ_nienie w całości zasługuje również roszczenia o zasądzenie 15.000 zł odszkodowania za szkodę powstałą na skutek utraty pracy w lipcu 2002 r. Pozostałe roszczenia majątkowe (?'5.000 zł) Sąd oddalił z powodu niewykażania szkody. _ Sąd Apelacyjny zaskarżonym wyrokiem - na skutek apelacji pozwanej - zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że zobowiązał pozwaną do jednorazowego, zamiast trzykrotnego, opublikowania oświadczenia w prasie i telewizji, obniżył zadośćuczynienie do 60.000 zł i zniósł wzajemnie koszty procesu stron, a w pozostałym zakresie apełację oddalił i zniósł wzajemnie koszty postępowania apelacyjnego. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Uznał natomiast, że ochrona prawna, udzielone powodowi przez Sąd pierwszej instancji, jest zbyt intensywna. Nie uwzględnia bowiem faktu, że sprawą seksualnego molestowanie dzieci przez powoda interesowały się także inne media. W skardze kasacyjnej, opartej na obu podstawach, pełnomocnik pozwanej zarzucił naruszenie ad_2á,___ad.„-.śdfi k.c. i a,r_'_Ł,_„'â k.c. oraz a_r:t._2&3 i ar;L3_8;l k.p.c. Powołując się na te podstawy, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyrołåu' i oddalenie powództwa lub obniżenie zesądzonego odszkodowania bądż o uchyienie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. - _ Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje: .- System Informacji Prawnej Lek illërł Omega) 41i20'l 3 Starr prawny programu: 2013-10-1"? _ __ --- STRONA 3 --- __ __ _ ill CSK 358_i'D§3  [@851 W pierwszej kolejnosci rozwezenia Wymaga druga podstawa skargi kasacyjnej, poniewaz dopiero gdy one okaze sie nieuzasadniona, mozliwa bedzie ocena zasadnosci naruszenia prawa materialnego na tle ustaiefi, ktore stanowiq podstawe faktyczne zaskarzonego wyroku (por. EJJQLLQK Sqdu Najwyzszego z dnia 23 maroa 199'? r., ll CKN 60!97, OSNC 1997, nr9, poz. 128). " Naruszenie ad. 38] k.p.c. polega  zdaniem skarzqcej  na pominieciu dowodu z przestuchania swiadkow wskazanych w apelacji. Rozmowy przeprowadzone przez dziennikarke z tymi éwiadkami dostarczyiy istotnych informacji dotyczacych seksualnego molestowania dzieci przez powoda i maje znaczenie dla oceny obowiezku zachowania przez dziennikarke szczegolnej starennosci i rzetelnoéci przy zbieraniu materiatu do reportazu. Celem aLt_&8_1 k.p.c. jest dqzenie do koncentracji procesu i zachecania stron do przedstawiania caiego materieiu procesowego przed sqdem pierwszej instancji oraz przyspieszenie postepowania apetacyjnego. Wskazana funkcja pI'ZBpiSLl musi jednak uwzgiedniaé zasade procesu sprawiedliwego i opartego na Wszechstronnym Wyjasnieniu okoiicznoéci sprawy. Nie mozna tez pomijao tego, Ze przepis ad_3_8_1 k.p.c., pizyznajap sedowi apelacyjnemu prawodo pominiecie nowyoh faktow i clowodow w wypadkach W nirn okreélonych,‘ przyjmuje jako zasade, ze nowe faktyi dowody sq dopuszczalne. Te zasada harmonizuje z charakterem postepowania apelacyjnego, ktory jest konsekwencjsj przyjetego systemu apeiacji peinej, polegajqoym na ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy, a nie jedynie zbadaniu, czy zaskarzone orzeczenie jest trafne. Przyznajec sqdowi uprawnienie do pominiecia dowodu na podstawie aLt_3_8_1 k.p.c., ustawodawca nie pozostawii decyzji do jego dowolnego uznania. Wymaga ona rozwazenia wskazanej podstawy pominieoia dowodu z uwzglednieniem Wiasciwie rozumianej funkcji tego przepisu (por. p@ Sejciu Najwyiszego z dnia 26 maja 2000 r., I CKN 6?5f00, Lex nr 52783; M1011 Sqdu Najwyzszego z dnia 12 grudnia 2000 r., I PKN 28i'00, OSNP 2002, nr 7, poz. 161; SAQLEQK Sqdu Najwyzszego 2 dnia 10 lutego 2005 r., IV CK 472/04, Lex nr 179849). Decyzja Sqdu Apelaoyjnego o pominieciu Wniosku pozwanej o przeprowadzenie dowodow wskazanych W apelaoji nie odpowiada przedstewionym Wyzej wymaganiom. Uszto uwagi sqdu, ze W reaiiach sprawy Wzgied ne zasade procesu sprawiedliwego i opartego na Wszechstronnym Wyjaénieniu okolicznosoi sprawy wymagai przeprowadzenia pominietych dowodow. Charakter przypisanego powodowi postepowania, z natury trudnego do Wykazania, przemawiai za potrzebej przeprowadzenia zgioszonych dowodow. Maje one bowiem znaczenie nie tylko dla weryfikacji postawionego powodowi zarzutu, ate takze dla oceny obowiqzku zachowania P1262 dziennikarke szczegolnej starannosci i rzeteinosci przy zbieraniu materiaiu do reportazu i jego wykorzystaniu. W reaiiaoh sprawy przeciwko pominieoiu zgioszonych przez pozwane dowodow przemawiai takze wzgied na toczqcy sie jednoczesnie z niniejszq sprawe proces karny, W ktorym powod zo'stai_oskar2ony o seksuaine moiestowanie dzieoi. _    Z przedstawionych powodow zarzut naruszenia att. 331 k.p.c.' naiezaio uznao za uzasadntony. W tej sytuaoji  z przyczynwskazanych wyzej  ocena zarzutow naruszenia prewa materialnego jest W zasadzie bezprzedmiotowa. Dopiero bowiem na tie bezspornego stanu faktycznegosprawy mozliwa bedzie ocena, ozy Sed naruszyt flEL_Z& k.c. przez przypisanie pozwanej bezprawnoéci dziatania. W zwiezku z zarzutem naruszenia EiLL_4£¥_3 k.c. warto podnieso, ze nowe brzmienie tego przepisu, nadane mu przez usiame z dnia 23 sierpnie 1996 r. o zmienie ustawy  Kodeks cywiiny (Dz. U. Nr 114, poz. 542), Wywoiato iiczne WEjt|JiiW05Ci interpretacyjne. Dotyczq one m.in. przestanek jego zastosowania. Przepis a.Lt.__44_& k.c. jest niewetpiiwie zwiezany z treécie _ett._24 k.c., W ktérym zawarto podstawowe konstrukcje cywilnoprawnej oohrony dobr osobistych. Nie budzi tez Wqtpiiwosci, 2e przesianke odpowiedziainosci przewidzianej w a£t.,.24§_'t k.c. jest bezprawnoso dziatania sprawoy. Brak W I.3£I....4¢£k.3 k.c. wyraznej wzmianki o winie jako koniecznej przestance roszczenia pienieznego mogtby Wieo uzasadniaé stanowisko, prezentowane w literaturze, ze bezprawnosé naruszenia dobra osobistego jest konieczne i Wystarczajeoq przesianka tego roszczenia. Ten pogled nie znalaztjednak szerszej aprobaty W pismiennictwie. Wiekszoso autorow, wskazujqc na lokate fii1L_A_4_8_ k.c., wérod przepisow regulujecyoh odpowiedziainoso z tytutu czynow niedozwolonych, ktore zasade winny statuujq jako podstawowq przestanke odpowiedzialnosci deliktowej (odpowiedzialnosé na zasadzie ryzyka albo tez na zasadach wspétzycia spoiecznego wystepuje tylko W Wypadkach Wyraénie Wskazanych w ustawie), opowiedziaia sie za tym, Ze ai:t_44fi k.c. znajduje zastosowanie tyiko W Wypadku zawinionego haruszenia dobr osobistych. Zwoiennicy tego zapatrywania podnosze, ze gdyby ustawodawca chciai, aby przesianke roszczerfi pizewidzianych w e.ti.._.4.4fi k.c. byia wytapznie bezprawnoéé naruszenia dobra osobistego, to umiesciiby ten pizepis w czesci ogolnej prawa cywiinego (w obrebie attié k.c.). Tymczasem W a|:L.2A k.c. jest odesianie do "zasad przewidzianych W kodeksie". W judykaturze za przytoczonym to dominujecym poglejdem opowiedziai sie Sed Najwyzszy w mctoku z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581100 (OSNC 2004, nr 4, poz. 53), stv/ierdzajajc w tezie tego orzeczenia, ze pizesiankq odpowiedziainosci przewidzianej W fit1_.4£L8. k.c. jest nie tyiko bezprawne, ale i zawinione dziatanie sprawoy naruszenia dobra osobistego. To stanowisko znalazto takze wyraz W kilku pozniejszych niepubiikowanych orzeczeniach Sedu Najwyzszego (Wyroki z dnia: 1 kwietnia 2004 r., ll CK 155103; , iv CK 805f04; . I CK 256105). Podziela je takze Sqd Nejwyzszy W skiadzie rozpoznajqcym niniejszq skarge kasacyjnq. Nie budzi zatem zastrzeiefi stanowisko Sedu Apelacyjnego, ktoty rowniez opowiedziat sie za tym kierunkiem Wykiadni filII.....§i3 k.c. Jednakze zerzut, ze Sed naruszyt aLtJ4fi k.c., przypisujqc pozwanej zawinione naruszenie dobr osobistych powoda, uchyia sie spod kontroli kasaoyjnej z powodu skutecznego podwazenia podstawy faktycznej Wyroku. Budzi zastrzezenia  co trafnie zarzucita skarzqca  Wysokosé zasqdzonego zadoséuczynienia. Sajd Apeiacyjny, Systeoiilhformagicjijtjtawnej Lex (Lex Omega) 4112013 Stan oreWny pfogramu: 2013101? 2* 2 ____ _ i||C5i*Í__35_3_łĹi§'_i_E1i$$i W pierwszej kolejności rozważenie wymaga druga podstawa skargi kasacyjnej, ponieważ dopiero gdy ona okaże się nieuzasadnione, możliwa będzie ocena zasadności naruszenia prawa materialnego na tle ustaien, które stanowią podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku (por. wLyLok Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 199? r., ll CKN 60r9?, OSNC 199?,nr9,poz_128j ' Naruszenie art. SS] k.p.c. polega - zdaniem skarżącej - na pominięciu dowodu z przesłuchania świadków wskazanych w apelacji. Rozmowy przeprowadzone przez dziennikarkę z tymi świadkami dostarczyły istotnych informacji dotyczących seksualnego molestowanie dzieci przez powoda i mają znaczenie dla oceny obowiązku zachowania przez dziennikarkę szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu materiału do reportażu. Celem aLt_&6_1_ k.p.c. jest dążenie do koncentracji procesu i zachęcenie stron do przedstawiania całego materiału procesowego przed sądem pierwszej instancji oraz przyspieszenie postępowania apelacyjnego. Wskazane funkcja przepisu musi jednak uwzględniać zasadę procesu sprawiedliwego i opartego na wszechstronnym wyjaśnieniu okołiczności sprawy. Nie można też pomijaó tego, że przepis an. 351 k.p.c., przyznając sądowi apelacyjnemu prawodo pominięcie nowych faktów i dowodów w wypadkach w nim określonych,'przyjmuje jako zasadę, że nowe faktyi dowody są dopuszczalne. Ta zasada harmonizuje z charakterem postępowania apelacyjnego, który _jest konsekwencją przyjętego systemu apelacji pełnej, polegającym na ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy, a nie jedynie zbadaniu, czy zaskerżone orzeczenie jest trafne. Przyznając sądowi uprawnienie do pominięcie dowodu na podstawie art. 361 k.p.c., ustawodawca nie pozostawił decyzji do jego dowolnego uznania. Wymaga ona rozważenie wskazanej podstawy pominięcie dowodu z uwzględnieniem właściwie rozumianej funkcji tego przepisu (por. nĘ Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2000 r., I CKN 6?5r'00, Lek nr 52?ó3; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., I PKN 28_r'00, OSNP 2002, nr ?, poz. 161; trryrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2005 r., lv CK 4T'“'2r'04, Lek nr 1?9649]. Decyzja Sądu Apelacyjnego o pominięciu wniosku pozwanej o przeprowadzenie dowodów wskazanych w apelacji nie odpowiada przedstawionym wyżej wymaganiom. Uszło uwagi sądu, że w reałiach sprawy wzgląd na zasadę procesu sprawiedliwego i opartego na wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności sprawy wymagał przeprowadzenia pominiętych dowodów. Charakter przypisanego powodowi postępowania, z natury trudnego do wykazania, przemawiał za potmebą przeprowadzenia zgłoszonych dowodów. lylają one bowiem znaczenie nie tylko dla weryfikacji postawionego powodowi zarzutu, ale także dla oceny obowiązku zachowania Przez dziennikarkę szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu materiału do reportażu i jego wykorzystaniu. W reaiiach sprawy przeciwko pominięciu zgłoszonych przez pozwaną dowodów przemawiał także wzgląd na toczący się jednocześnie z niniejszą sprawą proces karny, w którym powód zo'stał_oskarżony o seksuaine molestowanie dzieci. _ . - . Z przedstawionych -powodów zarzut naruszenia a.|:t._3ß_”L k.p.c.' należało. uznać za uzasadniony. W tej sytuacji - z przyczynwskazanych wyżej - ocena zarzutów naruszenia prawa materialnego jest w zasadzie bezprzedmiotowa. Dopiero bowiem na tle bezspornego stanu faktycznegosprawy możliwa będzie ocena, czy Sąd naruszył a[t._2Łi k.c._ przez przypisania pozwanej bezprawności działania. W związku z zarzutem naruszenia aLt._'fł¿ifi k.c. warto podnieśó, że nowe brzmienie tego przepisu, nadane mu przez ustawę z dnie 23 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Oz. U. Nr 114, poz. 542), wywołało liczne wątpliwości interpretacyjne. Dotyczą one m.in. przesłanek jego zastosowania. Przepis a.r1t._¿-4.6 k.c. jest niewątpiiwie związany z treścią ar;t._2a k.c., w którym zawarto podstawową konstrukcję cywilnoprawne] ochrony dóbr osobistych. Nie budzi też wątpiiwości, że przesłanką odpowiedziainości przewidzianej w a.r:t.„_2a_§_1_ k.c_ jest bezprawnośó działania sprawcy. Brak w a.Ľt.„.'.1le„6 k.c. wyrażnej wzmianki o winie jako koniecznej pmesłance roszczenia pieniężnego mógłby więc uzasadniaó stanowisko, prezentowane w literaturze, że bezprawnośó naruszenia dobra osobistego jest konieczną i wystarczającą przesłanka tego roszczenia. Ten pogląd nie znalazł jednak szerszej aprobaty w piśmiennictwie. Większośó autorów, wskazując na lokatę a.rt__4_4_S_ k.c., wśród przepisów regulujących odpowiedzialność z tytułu czynów niedozwolonych, które zasadę winny statuują jako podstawową przesłankę odpowiedzialności deliktowej (odpowiedzialnośó na zasadzie ryzyka albo też na zasadach współżycia społecznego występuje tylko w wypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie), opowiedziała się za tym, że arŻr._-'.fi_1„'.-ił_b k.c. znajduje zastosowanie tylko w wypadku zewinionego naruszenia dóbr osobistych. Zwolennicy tego zapatrywania podnoszą, że gdyby ustawodawca chciał, aby przesłanką roszczeń przewidzianych w art.._a_4fi k.c. była wyłącznie bezprawnośó naruszenia dobra osobistego, to umieściłby ten przepis w części ogólnej prawa cywilnego (w obrębie ar:i._2_-ś k.c.). Tymczasem w a|:t._2.‹'-1 k.c. jest odesłanie do "zasad przewidzianych w kodeksie". W judykaturze za przytoczonym tu dominującym poglądem opowiedział się Sąd Najwyższy w rrauloku z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581r'00 (OSNC 2004, nr 4, poz. 53), stwierdzając w tezie tego orzeczenia, że przesłanką odpowiedzialności przewidzianej w ar.t._aś_& k.c. jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego. To stanowisko znalazło także wyraz w kilku póżniejszych niepublikowanych orzeczeniach Sądu Najwyższego (wyroki z dnia: 1 kwietnia 2004 r., ll CK 155r03; , iv OK B05:'04; . I CK 256.ł05j. Podziela je także Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną. Nie budzi zatem zastrzeżeń stanowisko Sądu Apelacyjnego, który również opowiedział się za tym kierunkiem wykładni aĽt.„_dad k.c. Jednakże zarzut, że Sąd naruszył ąrtiaó k.c., przypisując pozwanej zawinione naruszenie dóbr osobistych powoda, uchyła się spod kontroli kasacyjnej z powodu skutecznego podważenia podstawy faktyczne] wyroku. Budzi zastrzeżenia - co trafnie zarzuciła skarżąca - wysokośó zesądzonego zadośćuczynienia. Sąd Apełacyjny, System_l_rrform"acji_Pr"awnej Lek (Lex Omegaj 41i2013 Sian_prawny"pr_ogramu: 2013-10-ii" _ " _ _ --- STRONA 4 --- Z _ _____ _ _ __ lll CSK 358106  fekst podzielajec ustalenie Sedu piezwszej instancji co do rozmiaru krzywdy, uznai, ze nie mozna odpowiedzialnoscie za nie w catosci oboiezyo pozwanej, poniewaz "rzekome molestowanie przez powoda dzieci byio rowniez przedmiotem zainteresowania innych mediow". Rzecz w tym, Ze Sec! nie ustalii , o jakie inne media chodzi, jaka byte siia ich oddziaiywania i jakie dobra osobiste powoda zostaty przez nie naruszone. W tej sytuacji nie moina odeprzeé zarzutu skarzecej, Ze zesedzone od niej zadoséuczynienie jest nieadekwatne do rozm_iaru krzywdy, za ktorej odpowiedzialnoéo zostaia jej przypisana, zwiaszcza 2e  zdaniem skarzecej  siia oddziaiywania innych mediow byia Wieksza niz Programu Regionainego TVP 3 i ksztaitowaiy one negatywne opinie 0 powodzie juz przed emisjaj reportazu. _ Z przedstawionych powodow Sqd Najwyzszy orzekijak w sentencji wyroku (flEl1.._iQ$._li§__'L k.p.c.). System Informaeji Prawnej Lex (Lex Omega) 41120713’ Stanzprewny progFéi"F1Li: 20131017 W j _ _ _ __ ______ _ lll CSK 353r'Ü5 - tekst podzielając ustalenie Sądu pierwszej instancji co do rozmiaru krzywdy, uznał, że nie można odpowiedzialnością za nią w całości obciążyó pozwanej, ponieważ "mekome molestowanie przez powoda dzieci było również przedmiotem zainteresowania innych mediów". Rzecz w tym, że Sąd nie ustalił , o jakie inne media chodzi, jaka była siła ich oddziaływania i jakie dobra osobiste powoda zostały przez nie naruszone. W tej sytuacji nie można odeprzeć zarzutu skarżącej, że zasądzone od niej zadośćuczynienie jest nieadekwatne do rozmiaru krzywdy, za którą odpowiedzialnośó została jej przypisana, zwłaszcza że - zdaniem skarżącej - siła oddziaływania innych mediów była większa niż Programu Regionałnego TVP 3 i kształtowały one negatywną opinię o powodzie już przed emisją reportażu. _ Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku (a.r:t._3_9_6__l턧__1 k.p.c.). System Informacji Prawnej Ler: (Lex Omega] 41_ł2lZi_'l_3_S_ta_n prawny programu: 2013-10-1? __ _