§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Wyrok IV Ca 105112 Ac

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IV Ca 105112 Ac" ' My ‘_ _  __..,. <‘~~ ~ ‘ e J:1.» \‘~’§I*‘» 3?  '¢,5‘§5~r.\} ‘1\ 4"“MW?    ".<‘\" ;5'1?*“ ‘ == .»¢‘r';5a,~:+la*.' _ . *5? ‘ " 11 A.»: Y? 4??‘ , _1;§,§ = WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2013r Sqd Okregowy Warszawa  Praga w Warszawie IV Wydzial Cywilny  Odwoiawczy w sldadzie: Przewodniczqcy: SSO Ma+gorzata Balcerak  Tkacz Sedzia: SO Graiyna Kramarska Sc‘gdzia: SR Eliza Nowicka  Skowrofiska Protokolant: apl. sqd. Micha1‘OIearczyk . po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. w Warszawie na rozprawie sprawy 2 powédztwa A  . S. przeciwko Skarbowi Pafistwa  DyrektorowiAresztu Sledbzego (5 ,~ Q) W 0 zadoééuczynienie na skutek apelacji A . W od wyroku Sqdu Rejonowego dla WarszawyPragi Péfnoc w Warszawie z dnia 23 rnaja 20111". sygn. akt ll C 129/11 oddala apelacje. --- STRONA 2 --- Sygn. akt IV Ca105i’12 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 23 maja 2011 roku Sod Rejonowy ocidaiii powodztwo A ' S" przeciwko Skarbowi Paristwa — Dyrektorowi Aresztu Sledozego ‘(i * 0 zapiato tytuiem zadoééuczynienia za doznanq krzywde kwoty iqoznie 70.000 zi. Nadto zasqdzii od niego na rzecz pozwanego kwoto 3.600 2+ tytuiem zwrotu kosztow zastopstwa pFOC8 SOWGQ O. 1 = Said Rejonowy opari powyziszei rozstrzygniocie na nastepujqcych ustaleniach i rozwazapiaoh: » _  A.  S odbywai karo pozbawienia woinoéci w okresie od dnia 20 maja 2005 r. do dnia 20 listopada 2011 r., z tym 2e do dnia 5 paidziernika 2010 r. przebywiai w Zakiadzie Karnym Nr 2 w L ., a nastopnie zostai przeniesiony do Aresztu Sledczego ( e M ] w W . W okresie poiniejszym okoio mama 2011 r. zostai nastepnie przetransporfowany do Aresztu Sledczego w L i. Podczas odbywania kary w Aé ..., ) i‘ w W; , z uwagi na ujawnione zaburzenia preferenoji seksuainych, zastosowano wobeo powoda ieozenie specjalistyozne w tym zakresie. Sporzqdzono wtedy jedna opinio psyohoiogioznq 1 jedno orzeczenie psychoiogiczno penitencjame oraz projekt ooeny okresowej powoda. Dokumentaoja przedmiotowa znajdowaia sio w ieczce osobowej A S. .  prowadzonej w zwiqzku zjego osadzeniem w zakiadzie karnym. Powod byi zapoznawany przez psychoioga wioziennego z caiq dokumentacjq dotyczqcq jego osoby, w tym ze sporzadzonymi opiniq i orzeozeniem. Udost¢pn'i'o'ho mu rowniez treéo opinii psyohoiogioznej, z ktora_ zapoznaisio kiikakrotnie. P0 zapoznaniu sio przezosadzonego z danq opiniq psycholog potwierdzii pisemnie ornawiany fakt. u Majac na wzgiodzie tak ustaiony stan faktyczny, Sad Rejonowy uznai, Ze nie doszio do naruszenia dobr osobistych powoda, w tym czci i godnoéci oraz prawa do informacji. Zatem brak byio po stronie powoda uprawnienia, 0 ktorym mowa w art. 24 kc, tj. Zqdania przez osobe, ktorej dobro osobiste zostaio naruszone, zadoééuczynienia pienis;znego na zasaciach przewidzianyoh w kodieksie cywiinym i z tych wzgiedow powodztwo oddaiit Powoiywai. sio w swoich rozwozaniacin réwniez na art. 23 k.c., ktory stanowi, ze dobra osobiste cziowieka, jak m. in. zdrowie, wolnoéo, czeéé, gooinoéé pozostaja pod ochronq prawa cywiinego niezaleznie od ochrony przewidzianej w innych przepisaoh. Jednoczeénile wskazywano, 2e w niniejszej éprawie nie zostaiy speinione ustawowe przesianki warunkujace odpowiedzialnoéé za naruszénie dobr osobistych powoda. ' --- STRONA 3 --- Sad Rejonowy badajac zasadnoéé zgioszonego roszozenia w pierwszym rzodzie ustaiai, ozy pozwany Skarb Pafistwa — Dyrektor AS ( ~> = =» E ' byi iegitymowany biernie w niniejszym procesie. Wskazywai bowiem, iz na podstawie art. 24 kc, powodztwo o zadoééuozynienie moze wytoczyé osoba, ktorej dobra osobiste zostaiy naruszone, a powodziwo to winno byé skierowane wyiacznie przeciwko temu, kto dane dobro naruszyi swoim dziaianiem lub zaniechaniem, pizy ozym zaohowanie to musiaio cechowaé niezgodnoéé z obowiazujacym prawem. Przypisanie wiac pozwanemu iegitymacji biernej, uzaleznione byio od zaistnienia naruszenia obowiazujacego porzadku prawnego poprzez niezgodne z prawem dziaianie iub zaniechanie pozwanego a dotyozace osoby powoda._, Zdaniem Sadu Rejonowego tylko w sytuaoji obiektywnego ich istnienia pozwany Skarb Pafistwa  Dyrel<torAS », =  F ' ,w W mogiwystapowaf: w toczacym sia postapowaniu w charakterze strony pozwanoji Anaiizujac zatem przepisy regulujqce obowisizki aresztuléledczego, w kontekécie zapewnienia osadzonym moziiwoéci zapoznania sir3 z opiniami, sporzadzonypji przez administracje zakiadu karnego, stanowiacymi podstawo podejmowanych wobec niegddecyzji, a szczegolnoéci art. 102 pkt 9 i<.k.w, Sad Rejonowy w efekoie dznai, £2 dziaianie iub zaniechanie,;na ktorym strona powodowa opieraia swoje Zadanie, mogioby, ewentualnie, zostaé postrzegane jako naruszajace jego prawo, o ile uniemozliwiaioby mu uzyskanie dostepu do dokumentacji medycznej sensu largo. Majac zatem na wzgledzie, ze osadzenie A S" ' ' w obrabie Aresztu w oeli nie byio bezprawne, Sad Rejonowy doszedi do przekonania, 2e twierdzenia powoda stanowiqce podstawo pozwu sa nieprawdziwe, a przede wszystkim nie stanowia naruszenia d<5br_ osobistych W rozumieniu art. 23 k.c. Nie ulogaio bowiem wqtpliwoéoi tego Sqdu na podstawie przeprowadzonego postopowania dowodowego, "i2 powod posiadai moiliwoéé zaréwno wgladu do swoich akt osobowych oraz sporzadzania notatek, jak i odpiatnego wykonania kserokopii interesujacyoh go dokumontow. Sad Rejonowy mia? tu na wzgiodzie, i2 powod wielokrotnie korzystai z tych uprawniefi, 0 czym éwiadczyiy zeznania éwiadka Bo  R: oraz innyoh dowodow ziozonych do akt sprawy. Sad Rejonowy przyjai w rarnach domniemlania, it powod, twierdzac, ie uniemoiliwiano mu zapoznanie sia z dokumentacja medycznq, musiai jednak mieo do niej wgiad, skoro powoiywai sie‘ na ,,kiamstwa" w nich zawarte i kwestionowai ich treéé. Bowiem bez wiedzy na temat ich treéci nie byiby w stanie takioh okolicznoéoi podnosié. Ponadto Sad Rejonowy oddalajac powéoiztwo powoiywai sia na nie udowodnienie przez powoda twierdzefi przez niego zgiaszanyoh, a kwestionowanych przez pozwanego, wskazai, ze nie przedstawii on bowiem zadnych dowodow, ktore pozwoliiyby na uznanie, i2 zachowanie pozwanego (dziaianie lub zaniechanie) nosiio znamiona czynu bezprawnego i doprowadziio do naruszenia dolor osobistyoh powoda. Wskazywai przy tym, 2e powod nie --- STRONA 4 --- przediozyt choéby kopii pism. ktore wysyiai i pism, ktorymi, w jego ooinii, naruszano jego dobra osobiste, a ktore miat sporzadzic pozwany. Sad Rejonowy powotywat sio rowniez na moznoéc dochodzenia swoich uprawniefi w drodze skargi administracyjnej w sytuacji, kiedy pozwany odmawiaiby mu wgiadu do teczki osobowe}, z czego jednak powod nie skolzystai.  Ponadto Sad Rejonowy oddalii wniosek dowodowy zawarty w piémie powoda z dnia 27 iistopada 2010 0 zwrocenie sis; do pozwanego o dotaozenie opinii psychologicznej, orzeczenia psychologicznopenitencjamego oraz oceny okresowej, bowiem te dokumenty zostaiy juz cioiaozone do akt przez strone pozwana i bezprzedmiotowym byioby‘ e przeprowadzanie dowodu, celem wykazania twierdzenia przyznanego juz przez strona pizeciwna. Nadto, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 6 rozporzadzenia Ministra Sprawieciliwoéoi z 28 wrzeénia 2002 r. w sprawie optat za czynnoéci radcow prawnych oraz porjoszenia przez Skarb Paristwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonoj przez radce prawnego ustanowionego 2 urzadu (Dz. U. Nr 163 z 2002 r., poz. 1349 ze zm.)'zasadzono od A1‘ S. _ ‘ na rzecz Skarbu Pafistwa  Dyrektora Aresztu Sledczego K Q ~ *  wW kwota 3.600 21 tytutem zwrotu kosztow procesu. Powoiywano sia przy tym na tree’,c': art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sadowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 16? z 2005 r. poz. 1398 ze zm.), ktony stanowi, iz zwolnienie od kosztow sadowych, nie zwainia strony od obowiazku zwrotu kosztow procesu |IJl'Z6CiWl'2iKOWi. Tym samym, rnimo iz powod zostat zwoiniony od kosztow sadowych, zdaniem Sadu Rejonowego wciaz spoczywai na nim obowiazek zwrocenia poniesionych kosztéw procesu stronie wygrywajacej niniejszy spor. Od powyzszego wyroku apelacja ztozyt powod zaskarzajac go w caioéci. A S‘ 'w apelacji zarzucai nastopujace naruszenia: 1. przepisow prawa materiainego,  art. 23 i 24 kc w zw. z art. 102 pkt. 9 kkw oraz art. 448 kc poprzez ichniewiaéciwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, ze pozwany nie naruszyt dobr osobistych powoda, tj. jego godnoéci i czci;  art. 6 kc w zw. z art. 24 kc (omylkowo w apelacji wskazano kpc!) wskutek uznania, ze pozwahy wykazai jakoby niexdoszto do naruszenia dobr osobistych powoda; 2. pizepisow prawa procesowego,   art. 210 kpc w zw. 2 an. 22? kpc poprzez niewiaéciwe dokonanie oceny dowodow oraz wadliwe sporzadzenie wyroku opartego tyiko na oéwiadczeniach pozwanego, zeznari --- STRONA 5 --- éwiadka zgtoszonego przez pozwanego przycatkowitym pominiaciu wszystkich dowodow wnioskowanych przez powoda,  art. 379 pkt. 5 kpo i art. 271 § 1 kpc w ten sposob, ze Sad uniemoziiwit mu wziacie udziatu w sprawie i tym samym pozbawit mozliwoéci ztozenia zeznafi w charakteme strony, ani zadawania pytari éwiadkowi. 0 co wnioskowat w piémie prooesowym z dnia 12 iistopada 2010r., 1  art. 230 kpc popizez uznanie, ze powod przyznat wszystkie twierdzenia pozwanego, w sytuacji kiedy konsekwentnie i jecinoznacznie tym okoiioznoéciom zaprzeczat. Ponadto zarzucai bezzasadne pominiacie tub odrzucenie przez Sad Rejonowtf 4 wszystkich wnioskow dowodowych zgioszonych przez powoda w pismaoh prooesowych. Powotujac sia na powyzsze zarzuty, powod wnosii o zmiana zaskarzonego wyroku i uwzgladnienie powodztwa w catoéci. Ponadto powoiujac sia na treéci art. 102 kpc  w razie oddalenia apelacji, wnosii o nieoboiazanie go koéztami zastapstwa procesowego strony pizeciwnej. ‘ Sad Okrogowy ustaiii i zwazyi, co nastapuje: Apelacja jest catkowicie bezzasadna, a zarzuty w niej podniesione pozbawione sa podstaw prawnych. Sad Okragowy w catoéci pooizieta ustaienia faktyczne dokonane przez Sad I instancfi. Zdaniem Sadu Okragowego, Sad Rejonowy dokonat takze starannej i niewatpliwie trafnej oceny prawnej bezzasadnoéci zadania powoda, ktora w caioéci zastugujle na akceptacja. ' Prawidtowo Sad Rejonowy dokonat wnioskowania na podstawie przedstawionych przez strony dowodow. Nie budzito watpiiwoéci Sadu Okragowego, i2 pozwany nie dopuécit sia naruszenia dobr osobistych powoda, choéby z tej przyczyny, iz nie podejmowat Zadnyoh dziaiafi ktore wskazywaiyby na jego bezprawnoéé czy wina. Nie uiegato watpiiwoéci Sadu Okrogowego, ze pozwany ponad wszeika watpliwoéc wykazai, ze zapoznawai powoda z treéoia dokumentow formutowanych przez psychotogow i inne osoby powotane w procesie badania powoda w zwiazku z koniacznoécia prowadzenia wobeo jego osoby leczenia zaburzefi w sferze seksuainej. Nie uiegato watpiiwoéci, ze pozwany clokonywai tych czynnoéot w wykonaniu orzeczerfi wydawanych przez Sad penitencjarny, zaé zaden z przepisow prawa nie determinowai sposobu zapoznania osadzonego w zaktadzie karnym 2 tego typu dokumentacja. Zarowno same dokumenty powoiywane na wstapie, jak i zeznania paychologa B R wskazywaiy bezsprzecznie, ze powod byi zapoznany 2 tymi opinii, zaé sam powod nie byi w stanie wykazac okolicznoéci odmiennych. Nie przodstawit rowniez zadnych dowodow na kierowanie wnioskow do administracji Aresztu o umoziiwienie mu dostapu do dokumentacji jego dotyczacej, ktérych okazania odmowiiby pozwany. Nie ztozyi rowniez zadnych dowociow na potwierdzenie faktu, ze zwracai sie o dostap do akt --- STRONA 6 --- osobowyoh w trybie administracyjnym, odmowiono mu tego wgladu, a dziatanie takie byio bezprawne i zawinione. Zreszta z treéci art. 102 pkt. 9 kkw nie wynika, w jaki sposob skazany ma zostao zapoznany z opiniami, sporzadzonymi przez administracja zakiadu karnego, stahowiacymi podstawa pcdejmowanych wobec niego decyzji. Przepis ten nakiada jedynie na administracje zaktadu karnego obowiazek zapoznania osadzonego z tymi dokumentami, sposob pozostawiajac do ustaienia tej jednostce obowiazujaoa w tym wzgladzie procedura. Jak wynikaio zatem 2 zeznafi éwiadka B. R . . oraz z treéci kwestionowanyoh opinii i ocen o fakcie zapoznania skazanego z ich treécia stanowiiy adnotaoje oéoby zapoznajacej z jej, treécia i potwierdzenie tego~~fakty~jej*>podpisem;rA ' . Rowniez zdaniem Saciu Okragowego wazna kwestia byto ustanie, czy dobra na jakich naruszenia powoiywat sia powod, w rzeczywistoéci zasiuguja na ochrona ' w ramach przapisow kodeksu cywilnego, czy obioktywnie stanowia dobra prawem chronione. W szczegoinoéci wymienione przez powoda dobro w postaci prawa do informaoji o nim samym moze budzio pewne watpiiwoéci. czy zaliczyé je mozna .do kategorii dobr osobistlyctw, o ktoryoh traktuje art. 23 kc. Zdaniem Sadu Okragowego dziaiania pozwanego, na ktére powotywat sia powod nie mogty stanowié podstawy uznania, ze doszto w ich wyniku do naruszenia dobr osobistych powoda. Nie mozha rowniez zgodzic sia z zarzutami powoda dotyczacymi naruszenia przepisow prooesowych, ktore miaty wptyw na treéc orzeozenia. Sad Rejonowy uzasadnit szczegoiowo powod, dla ktorego oddalit wnioski dowodowe powoda zawarte w jego piémie z dnia 27 listopada 2010 o zwrocenie sia do pozwanego o dotaczenie opinii psychoiogicznej. orzelczenia psychologicznopenitencjarnego oraz oceny okresowej. Z uwagi na fakt, ii dokumenty te znajdowaty sia juz w aktach sprawy (zostaiy dotaczone do akt przez strona pozwana wraz z odpcwiedzia na pozew), zbadnym byto zwracaf: sia 0 niepo raz drugi. Na treéci wynikajacej z tych dokumentow Sad Rejonowy opart zreszta swoje orzeozenie i powotywat sio na nie_ w jego uzasadnieniu, a zatem nieprawdziwe byto iwierdzenia, ze dowodu z tych dokumentow nie przeprowadzit. Co do innych wnioskow dowodowyoh Sad Rejoncwy nie wypowiadai sie w zaden sposob, gdyz nie zostaty do tego sadu zgtoszone. Powod wprawdzie w uzupeinieniu swoje] apelacji przediozyi pisma prooesowe datowane na 12 listopada 2010r. (k. 159 — 161), jednak nigdy nie zostaty one ztozone do akt sprawy. a zatem Sad Rejonowy nie mogi sia zapoznac z ich treécia ani rozpoznkaé wnioskow tam zawartyoh. Zreszta juz pizédstawienie tych pism w oryginale przez powoda dopierolw trakcie postepowania apelaoyjnego mogta éwiadczyé jedynie o jego zamiarze ich ziozenia w tralkcie trwania procesu przed sadem I szej instancji, co nigdy nie zostaio przez niego Zrealizowane. Z tych' samych przyczyn nalazaio uznao za bezzasadne zarzuty dotyczaoe ograniczenia moziiwoéoi dziaiania pi'Z8Z powoda. Nie mozna zarzucic Sadowi Rejonowemu = --- STRONA 7 --- jednostronnego i wybiorczego prowadzenia postapowania dowodowego, poprzez uwzgiadniania jedynie dowodow wskazanych przez pozwanego, zaé pomijanie ciowodow sktadanych przez powoda, skoro wszystkie zoczone w sprawia dowody zostaty rozpoznane, a nie rozpoznano tych ktorych powod nie wyanykutowat w zakreéionym terminie. Powod miai moznoéé zgtaszania na piémie wszeikich wnioskow i twierdzerfi, zaé jego osoioista obecnoéc na rozprawie nie byta zdaniem Sadu Rejonowego konieczna do rozstrzygniacia sporu. V Z taka ocena zgadza sia w petnisad Okregowy wskazujac, iz dowod z przestuchania stroh, w szczegolnoéoi kiedy z okolicznoéci sprawy wynika, ze podiegatby ograniczeniu tylko do przestuchania powoda, jako érodek dowoclowy wyjatkowy, moze byc przeprowadzony w sytuacji, jezeli po wyczerpaniu érodkow dowodowych tub w ich braku pozostaty niewyjaénione fakty istotne dla rozstrzygniacia sprawy. W niniejézej sprawie z takim szozegolnym przypadkiem nie miat do czynienia Sad Rejonowy, gdyz uznat, iz zachowania na ktore wskazywat powod nie mogty stanowic sankcjonowanyoh przez przepisy art. 23 i 24 kc naruszefi dobr osobistyoh skutkujacych koniecznoécia zadoécuczynienia za kizywda, gdyz ta u powoda nigdy obiektywnie nie powstata. Zgodnié bowiem treécia art. 448 kc, w razie naruszenia dobra osobistego sad moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone, odpowiednia suma tytutem zadoécuczynienia pieniazriego za doznana krzywda tub na jego zadanie zasadzic odpowiednia sums; pieniazna na wskazany przez niego cei spoteczny, niezaieznie od innych érodkow potrzebnyoh do usuniacia skutkow naruszenia. Jak bowiem wakazywai Sad Rejonowy,.aby zapewnic sobie dostap do dokumentow wskazywanych przez powoda w pozwie, mogi on zwrocié sia do Dyrektora jednostki o umoiliwienie mu wgladu do akt osobowyoh, vczego powéd nigdy sia nie domagat.'Swoim aktywnym dziataniem zniweiowaiby potencjalniez mogaca powstac po jego stronie krzywda. Sam fakt. ze zapoznania 2 nimi nastapito w formie ustnej, bez pokwitowania, przy braku ustalonej przez jednostka penitencjarna procedury zapoznania skazanego z tego typu dokumentami, nie mogta jeszcze stac sia powodem koniecznoéci zadoécuczynienia krzywdzie. W tej sytuacji bowiem zdaniam Sadu Okragowego 0 jej powstaniu nie mozna mowié. Jednoznacznie zatem nalezy wskazac, iz dziatania badz zaniechania na ktore powoiywai sie powod nie stanowity obiektywnie naruszed tego rodzaju, ze naruszatyby dobra osobiste powoda w postaoi jego czci i godnoéci, a takze prawa do informacji, a tym bardziej nie mogty spowodowac krzywciy za ktore natezatoby mu sia stosowna zadoécuczynienie w kwocie pieniaznej. Konkludujac zatem, zdaniem Saolu Okragowego ani zachowania pozwanego nie nosity znamion bezprawnego i zawinionego naruszenia door osobistych powoda o ktorych mowa w art. 24 kc, ani po stronie powoda  wskutek ustnego zapoznania --- STRONA 8 --- z treécia opinii i oceny, nie mogta powstac kizywda wymagajaca ze strony pozwanego zadoécuczynienia pieniaznego na podstawie art. 448 kc. Niezasadne w ocenia Sadu Okragowego okazaty siarowniez zarzuty dotyczace pozbawienia powoda moziiwoéci obrony swoich praw , jak rowniez niezrozumiate pominiacie jego wniosku o przesiuchanie go w charakterze strony. Nalezy bowiem zauwazyé, iz wnioski takie nigdy skutecznie nie zostaty ziozone do akt sprawy — wbrew twierdzeniom zgtoszooym w apelacji, zaé powod zobowiazany do wykazania, 2e stosowne pisma ztozyt do Sadu Rejonowego, nie wykazat tych okolicznoéci. Ztozyt jedynie dowody nadania blizej nieokreéionych pism do nieistniejacego Sadu Rejonowego Warszawa Praga (k. 162), ktére to dokumenty nie mogty potwierdzié prawdziwoéci jego twierdzerfi zawartyoh w apelacji. . “ Rowniez w catoéci Sad Okragowy podzieiitargumentacja Sadu Rejonowego co do zasad rozstrzygniacia o kosztach procesu — 0 obowiazku zwrotu kosztow zastapstwa procesowego stronie pozwanej przez powoda. Fakt zwoinienia powoda z kosztow procesu na podstawie art. 101 ustawyiz dnia 28 iipca 2005 r. o kosztach saolowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167 z 2005 r. poz. 1398 ze zm.), nie moze jeszcze doprowadzic do pozbawienia — w sytuacji wygrania sprawy, prawa do otrzymania zwrotu kosztow wydatkowanych na petnomocnika (art. 108 wlw ustawy). Majac powyzsze na uwadze, na podstawie art. 385 |<.p.c. Sad Okragowy oizekt jak w sontencji. Zarzadzeniez Odpis wyroku z uzasadnieniem doraczyc powodowi.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sad Rejonowy w efekoie dznai#IV Ca 105112 Ac#art. 24 kc#art. 23 k.c.#art. 102 pkt#art. 99 k.p.c.#art. 108 ustawy#art. 102 pkt.#art. 448 kc#art. 6 kc#art. 210 kpc#art. 379 pkt.#art. 271 § 1 kpc#art. 230 kpc#art. 102 kpc#art. 23 kc.#art. 448 kc.#art. 101 ustawyiz#art. 108 wlw