Wyrok IV C 453/15 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym 11 maja 2015 r. powód S. O.

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IV C 453/15 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym 11 maja 2015 r. powód S. O., obecnie S. W., wniósł o zobowiązanie pozwanego (...) Sp. z o.o. w W. do przeproszenia powoda na rozprawie i zaprotokółowanie treści przeprosin. W punkcie drugim powód wnosił o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, a w punkcie trzecim wnosił o zasądzenie od pozwanego kwoty 20.000 zł na rzecz Towarzystwa (...) w L., jako świadczenia na cel społeczny. Powód wnosił też o zobowiązanie pozwanego do zwrotu kosztów procesu. W piśmie z dnia 3 czerwca 2015 r. powód sprecyzował treść przeprosin i domagał się przeprosin ustnych na rozprawie o następującej treści: Ja nazwisko (tu imię i nazwisko przedstawiciel pozwanego) w imieniu (...) z W. przepraszam pana S. O. za bezpodstawne pomówienie go o dokonanie kradzieży w sklepie pozwanego znajdującym się w Galerii (...) w W.. Sąd na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz materiału dowodowego zebranego w dołączonych aktach sprawy karnej III K 1050/13 ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 8 września 2013 r. w prowadzonym przez pozwaną spółkę (...) sklepie (...), mieszczącym się w Galerii (...) przy ul. (...) w W. doszło do zaginięcia torebki skórzanej damskiej o wartości 1.360 zł. Zatrudniona tego dnia w sklepie pracownica A. K. nie zauważyła braku w towarze. Braki te zostały dopiero ujawnione w trakcie przeprowadzonego remanentu. Ponieważ zapis z monitoringu sklepu wykazał, że torebka została skradziona w dniu 12 września 2013 r., zastępca kierownika sklepu (...) złożyła na Policji zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. W trakcie składanych zeznań podała, że nie jest jej znany mężczyzna z nagrania monitoringu, jak również go nie rozpoznaje. A. K. po przejrzeniu nagrania w dniu 14 września 2013 r. rozpoznała sprawcę kradzieży w osobie S. W., który tego dnia przyszedł do Galerii. Widząc powoda przed sklepem poszła za nim, informując w między czasie ochronę, że jest to osoba, która tydzień wcześniej dokonała kradzieży w jej sklepie. Doszło wtedy do zatrzymania powoda przed Galerią (...). Powód został oddany do dyspozycji Policji. W trakcie tych czynności powód źle się poczuł i została wezwana karetka pogotowia. W trakcie składanych zeznań w sprawie karnej A. K. podała, że nie widziała momentu kradzieży, a osobę powoda skojarzyła ze sprawcą ujawnionym na nagraniu po cechach zewnętrznych, w tym po wyglądzie i po ubiorze. W dniu 15 września 2013 r. powodowi przedstawiono zarzut z art. 278 § 1 k.k., zaś w dniu 30 września 2013 r. skierowano przeciwko niemu do Sądu Rejonowego dla Warszawy M. akt oskarżenia. W toku postępowania karnego pozwany wystąpił w charakterze oskarżyciela posiłkowego, domagając się orzeczenia wobec powoda obowiązku naprawienia szkody. Na potrzeby postępowania karnego przeprowadzono dowód z opinii biegłego z zakresu antropologii. Biegły powołany w sprawie karnej po zapoznaniu się z nagraniem z monitoringu z dnia 8 września 2013 r. i porównaniu tego nagrania ze zdjęciami sylwetki powoda stwierdził, że jest wiele cech tożsamych, i że nie można wykluczyć, że powód jest mężczyzną widocznym na nagraniu. Ponieważ ww. opinia nie była kategoryczna, Sąd karny ostatecznie uniewinnił powoda. Stan faktyczny Sąd ustalił głównie na podstawie dokumentów znajdujących się i dołączonych do sprawy karnej, w tym protokołu z zeznań k.15-16, dołączonego do akt protokołu zatrzymania k. 2, postanowienia o przedstawieniu zarzutów k. 19, opinii biegłego k. 188-194, aktu oskarżenia k. 64-65, wniosku pokrzywdzonego k. 69 i wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy M. wraz z uzasadnieniem k. 219 oraz k. 222-233. W toku postępowania cywilnego zostały przeprowadzone dowody z zeznań świadków – pracownic sklepu, należącego do pozwanej Spółki, tj. p. E. K. k. 70, plus nagranie – płyta k. 72. --- STRONA 2 --- Pani E. K. to kierownik sklepu to ona zauważyła brak torebki i ściągnęła nagranie i zawiadomiła Policję. Nie była ona jednak bezpośrednim świadkiem zatrzymania. Kolejnym świadkiem, jaki zeznawał w tej sprawie była p. A. K.. To w czasie jej zmiany doszło do kradzieży. Świadek podała, że nie widziała momentu kradzieży i dopiero po informacji o kradzieży torebki obejrzała nagranie z monitoringu, wtedy skojarzyła to nagranie ze stanem faktycznym i stwierdziła, że pamięta osobę, która tego dnia była w sklepie i skojarzyła ją właśnie z osobą powoda. Zeznała, że tydzień po fakcie kradzieży zobaczyła przed sklepem właśnie taką osobę, którą zidentyfikowała, jako sprawcę tej kradzieży. Opisała jak poszła za powodem, w między czasie powiadomiła ochronię, informując ją, że to jest osoba, którą rozpoznała na nagraniu. Ochroniarze zatrzymali powoda, ona wróciła do sklepu, a potem ochroniarz, który dokonał zatrzymania obejrzał nagranie i również stwierdził, że powód faktycznie jest osobą, która dopuściła się tej kradzieży. Pani A. K. stwierdziła, że nie miała żadnych wątpliwości, że to jest właśnie ta osoba, która dopuściła się tej kradzieży. Zeznała, że podejmując tę akcję również nie miała takich wątpliwości. Zeznała też, że nigdy taka sytuacja jej się nie zdarzyła i, że nigdy by bezpodstawnie kogoś nie oskarżyła. Potwierdziła fakt, że pracownicy sklepu ponoszą odpowiedzialność finansową za kradzież, jaka będzie miała miejsce w czasie ich zmiany. Przyznała jednak, że nie poniosła w tym przypadku finansowej odpowiedzialności. Powód zeznawał w sprawie w charakterze strony i podał, że w czasie zatrzymania źle się poczuł, została wezwana karetka, a lekarze z karetki po zbadaniu go stwierdzili, że może być przesłuchiwany. Wtedy został zatrzymany przez Policję, przebywał na Komendzie, gdzie był przesłuchiwany, to było dla niego wielkim dyskomfortem. Doznał szoku i omdlenia, dlatego z Policji został przewieziony do szpitala, gdzie przebywał przez okres 5 dni. Ten fakt został potwierdzony dokumentem w postaci karty wypisowej ze szpitala, k. 20. Powód uznał, że doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w skutek bezzasadnego doniesienia przez pozwanego i poinformowania, że jest sprawcą kradzieży. W skutek tego doniesienia został zatrzymany na prawie całą dobę. To wpłynęło niekorzystnie na jego stan zdrowia, przeżył traumę, został niesłusznie pomówiony, co naraziło go na stres. Był oskarżony w procesie publicznym, co odbiło się na stanie jego zdrowia. W tym powód upatruje naruszenia swoich dóbr osobistych. Podał, że jest osobą starszą i nie mógł sobie poradzić z tą sytuacją. Na skutek tego uległ pogorszeniu jego stan zdrowia, trzęsie mu się ręka, przebywał w szpitalu 5 dni. Pozwany przez cały czas procesu wnosił o oddalenie powództwa, wnosił też o zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie pozwanego w sprawie nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, albowiem pozwany składając zawiadomienie o przestępstwie korzystał z ochrony przysługujących mu praw, dodatkowo podstawą skierowania przeciwko powodowi aktu oskarżenia do Sądu było nie tylko wskazanie osoby podejrzanej przez pracownika sklepu, ale przede wszystkim nagranie z monitoringu. Sąd zważył, co następuje. Sąd podzielił stanowisko strony pozwanej, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialno-prawną zgłoszonego roszczenia są przepisy art. 23 k.c. i 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. Zgodnie z tymi przepisami ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania chyba, że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutku w szczególności, żeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Ponadto w razie naruszenia dobra osobistego Sąd może przyznać temu czyje dobro osobiste zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Przepis art. 24 k.c. wymienia przesłanki ochrony dóbr osobistych, którymi są istnienie dobra osobistego, zagrożenie lub naruszenie tego dobra oraz bezprawność zagrożenia lub naruszenia Warunkiem odpowiedzialności z art. 24 k.c. jest łączne wystąpienie wszystkich wyżej wymienionych przesłanek, z których pierwsze dwie wskazać powinna osoba domagająca się ochrony, tj. powód, zaś pozwany, by zwolnić się z ewentualnej odpowiedzialności, winien wykazać, że naruszenie dóbr nie było bezprawne. --- STRONA 3 --- Art. 23 k.c. wymienia przykładowe dobra osobiste. Powód jako dobra osobiste, które zostały naruszone, wymienił: wolność, dobre imię oraz zdrowie. Zdaniem Sądu działanie pozwanego nie było bezprawne. Fakt złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i popieranie oskarżenia w roli oskarżyciela posiłkowego w toku postępowania karnego nie może stanowić przesłanki wskazującej na naruszenie dobrego imienia powoda, ani innego dobra osobistego. Zdaniem Sądu pozwany składając zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa korzystał jedynie z przysługujących mu środków ochrony prawnej. Ponadto miał uzasadnioną podstawę do skierowania podejrzenia na powoda, gdyż jego cechy zewnętrzne, jak wykazało postępowanie karne, w szczególności opinia biegłego antropologa, były bardzo zbliżone do wizerunku utrwalonego na monitoringu. Trudno w takich okolicznościach mówić, nie tylko o naruszeniu dóbr osobistych, ale również o bezprawności działania pozwanego. To były działania mieszczące się w ramach porządku prawnego. Sam fakt złożenia zawiadomienia o możliwości popełnienia przez powoda przestępstwa nie przesądzał przecież o winie powoda. Skoro powód nie miał sobie nic do zarzucenia to nieuzasadniona była jego obawa ze strony działania organów wymiaru sprawiedliwości, które stoją na straży porządku prawnego. Ponieważ działanie w ramach porządku prawnego należy do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych Sąd oddalił powództwo w całości, w tym, co do żądania zasądzenia zadośćuczynienia oraz co do żądania zapłaty na wskazany cel społeczny. Kierując się orzecznictwem Sądu Najwyższego, Sąd uznał, że skoro działania pozwanego opierały się na przepisach obowiązujących w obowiązującej ustawy Kodeks postępowania karnego, to tych działań nie można uznać za działania bezprawne (vide wyroki Sądu Najwyższego o sygn. akt II CR 419 /89 i sygn. akt III CKN 777/98). Niezależnie od powyższego należy zwrócić także uwagę na to, że powód nie wykazał w sprawie, by toczące się postepowanie karne poza stresem, który wywołał u niego udział w przedmiotowym powstępowaniu, spowodowało naruszenie jego dóbr osobistych tj. naruszenie dobrego imienia. Powód nie wykazał również skutków, jakie udział w tym postępowaniu miał dla jego życia. Nie wykazał również, że to zdarzenie wywołało jakąś negatywną reakcję wśród opinii publicznej. Powód nie wykazał również, że doszło do naruszenia jego dobra osobistego w postaci zdrowia. Co prawda powód po zatrzymaniu przebywał w szpitalu, jednak jest on osobą ogólnie schorowaną i brak jest dowodów potwierdzających, że na skutek stresu doszło do pogorszenia się jego stanu zdrowia. Przede wszystkim jednak przyczyną oddalenia powództwa jest brak bezprawności działania po stronie pozwanego, dlatego Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia powództwa i je oddalił. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 u.o.k.s., stosując zasadę odpowiedzialności stron za wynik postępowania.