Wyrok IV C 1752/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 sierpnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Warsza

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IV C 1752/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 sierpnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie IV Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Sterkowicz Protokolant: sekretarz sądowy Edyta Prządka po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2016 r. na rozprawie w Warszawie sprawy z powództwa K. W. przeciwko K. G. (1), A. M. (1) o ochronę dóbr osobistych 1. Oddala powództwo. 2. Zasądza od powoda K. W. na rzecz pozwanej A. M. (1) i pozwanego K. G. (1) na rzecz każdego z nich kwotę 377 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO Andrzej Sterkowicz Sygn. akt IV C 1752/12 UZASADNIENIE Pozwem z 13.12.2012 r. K. W. wniósł o zobowiązanie pozwanych K. G. (1) oraz A. M. (1) do: 1) złożenia oficjalnych przeprosin w formie ustnej przed Sądem oraz o ich zaprotokołowanie; 2) złożenia pisemnego oświadczenia i przeprosin (o treści załączonej do pozwu) skierowanych do (...), w którym pozwani przyznają się do złożenia w toku postępowania dyscyplinarnego zeznań o treści niezgodnej ze stanem faktycznym; 3) zasądzenie od każdego z pozwanych kwot po 5.000 zł na rzecz Stowarzyszenia (...) w K.. Jednocześnie powód wniósł o zasądzenie od pozwanych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że pozwani są jego sąsiadami, z którymi pozostaje w konflikcie. Konflikt ten swoje źródło ma w zachowaniu pozwanych, którzy głośnymi imprezami zakłócali ciszę nocną oraz zanieczyszczali balkon powoda. --- STRONA 2 --- Wielokrotne prośby powoda o zmianę zachowania nie przyniosły spodziewanego rezultatu, przeciwnie pozwani w odwecie mieli zachowywać się złośliwie, w tym uderzać w ściany i drzwi mieszkania powoda oraz wykrzykiwać groźby karalne. Również interwencje policji i straży miejskiej nie wpłynęły na zmianę zachowania pozwanych. W trakcie interwencji pozwani oskarżali powoda i jego żonę o niekulturalne i obelżywe zachowania, a także o zastraszanie, szykanowanie i podsłuchiwanie, czym sugerowali wykorzystywanie przez powoda swojej pozycji zawodowej do celów prywatnych. Podobne oskarżenia znalazły się w skargach, które pozwani skierowali do miejsca pracy powoda ( (...)). W ocenie K. W. powyższe zachowania stanowiły naruszenie jego dóbr osobistych, albowiem wywołały ostracyzm w miejscu pracy, gdzie dotychczas cieszył się nieposzlakowaną opinią. Powód podkreślił, że okoliczność ta przyczyniła się do pogorszenia się jego nastroju, spadku pewności siebie oraz pojawienia się obaw o pracę i utratę źródła zarobkowania, gorzej sypiał, jak również pogorszył się jego apetyt. Dodatkowo po wszczęciu przez pracodawcę postępowania wyjaśniającego powód nie otrzymał nagród, ani awansu, jak również pomimo ukończenia kursu nie został przeszeregowany. Zdaniem powoda wysokość wskazanej w pozwie kwoty na cel społeczny odpowiada rozmiarowi uszczerbku psychicznego i moralnego, który poniósł wskutek działań pozwanych W złożonych odpowiedziach na pozew pozwani A. M. (1) oraz K. G. (1) wnieśli o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego: w kwocie 2.460 zł na rzecz pozwanej, zaś na rzecz pozwanego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu ww. stanowisk pozwani zaprzeczyli, by doprowadzili do konfliktu sąsiedzkiego i dopuścili się naruszenia dóbr osobistych powoda. Pozwani podnieśli, że spór sąsiedzki wywołał powód, znieważając i pomawiając pozwanych oraz wzywając w nieuzasadnionych sytuacjach policję. Pozwani wskazali, że czuli się zastraszeni przez powoda, który niejednokrotnie powoływał się na pełnienie funkcji funkcjonariusza (...) i wykorzystywał swoją pozycję zawodową w relacjach sąsiedzkich. W ocenie pozwanych złożona do (...) skarga nie nosiła znamion pomówienia i nie zmierzała do naruszenia dóbr osobistych powoda, lecz została oparta na prawdziwych zdarzeniach i stanowiła skierowaną do przełożonych powoda prośbę o pomoc. Ostatecznie strony podtrzymały swoje stanowiska. Pozwany K. G. (1) zmodyfikował jedynie żądanie co do kosztów, domagając się ich zasądzenia wg przedstawionego spisu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód K. W. mieszkał przy ul. (...) w W.. Wraz z żoną zajmował lokal nr (...) w okresie od 2009 r. do 2014 r. W tym czasie w jego sąsiedztwie, w lokalu nr (...) mieszkała pozwana A. M. (1) wraz z matką A. M. (2), zaś lokal nr (...) był najmowany przez pozwanego K. G. (1) od 2011 r. do 2013 r. Lokal powoda styka się bezpośrednio z lokalami, które były zajmowane przez pozwanych: lokal nr (...) dzieli z lokalem nr (...) ściana, zaś z lokalem nr (...) sufit. Spór sąsiedzki wywołała sprawa dokarmiania przez p. A. M. (2) kotów, które przychodząc pod balkony bloku zanieczyszczały teren, co przeszkadzało powodowi i jego żonie. Z czasem spór ten eskalował, czego przyczyną były hałasy. Przegrody w budynku przy ul. (...) są na tyle akustyczne, że w poszczególnych mieszkaniach słyszalne są dźwięki, dochodzące z bezpośrednio sąsiadujących lokali. W mieszkaniu powoda słyszalne były odgłosy spotkań towarzyskich, które odbywały się w zajmowanych przez pozwanych lokalach. Z kolei pozwani słyszeli dziecięce głosy dochodzące z mieszkania powoda. Dodatkowo strony słyszały siebie nawzajem z balkonów. --- STRONA 3 --- Dźwięki z zajmowanych przez pozwanych lokali były dla powoda i jego żony na tyle uciążliwe, że w celu wyegzekwowania ciszy, po godzinie 22.00 wzywali policję, prosili o interwencję ochronę osiedla lub straż miejską. Próby przeprowadzenia bezpośrednich rozmów były podejmowane rzadko i nie przynosiły żadnych rezultatów. Przeciwnie, spotkania stron, czy to na klatce schodowej, czy w obrębie balkonów, kończyły się agresywnymi wybuchami i rzucaniem wyzwisk. K. G. (2) oskarżał powoda o homofobię z powodu głoszonych przez niego poglądów oraz anonimu, który pozwany znalazł w przynależnej do lokalu skrzynce pocztowej. Dodatkowo zarzucał powodowi agresywne zachowania, w tym znęcanie się nad psem partnera. Okoliczności te były przedmiotem postępowania karnego, które ostatecznie zostało umorzone. Powód zarzucał pozwanemu organizowanie głośnych imprez, zanieczyszczanie balkonu niedopałkami papierosów i puszkami po piwie oraz kierowanie przez jego znajomych gróźb wobec żony, która w tym czasie była w ciąży. Również pozwanej powód zarzucał głośne zachowania tj. puszczanie głośnej muzyki, uderzanie w drzwi i ścianę mieszkania, a nadto blokowanie wyjazdu samochodu. Zarówno pozwana, jak i pozwany zarzucali powodowi kierowanie wulgarnych wyzwisk oraz szykany, polegające na nagrywaniu rozmów oraz na powoływaniu się przez powoda na pozycję zawodową. Bezpośrednio w konflikt stron zaangażowane były takie osoby jak: A. M. (2) (matka pozwanej), W. W. (żona powoda) oraz J. M. (partner pozwanego). W spór pomiędzy stronami zaangażowana została również administracja osiedla, jednak zorganizowane w tej sprawie posiedzenie zarządu nie znalazło rozwiązania problemu. Powód z żoną odbierali zachowania pozwanych, jako złośliwe. Z kolei pozwani czuli się osaczeni działaniami powoda i jego żony, dlatego w sierpniu 2011 r. skierowali e-maile ze skargami do miejsca pracy powoda tj. do (...). W odpowiedzi (...) wszczęła czynności wyjaśniające w trakcie, których przeprowadzono z powodem rozmowę dyscyplinującą i pouczono go o obowiązku przestrzegania właściwych norm i zasad współżycia społecznego. Ponieważ załatwienie sprawy nie usatysfakcjonowało pozwanych, w dalszym ciągu tj. do maja 2013 r. kierowali do (...) pisma. W odpowiedzi zostali poinformowani, że sprawa ma charakter sporu sąsiedzkiego i nie mieści się w ramach ustawowych zadań (...). Ostatecznie powód wraz z rodziną w 2014 r. przeprowadził się do W.. Stan faktyczny sprawy został ustalony na podstawie dowodów w postaci: zeznań stron oraz świadków, a także na podstawie akt dochodzeniowych 3 Ds. 2109/11/I oraz treści korespondencji prowadzonej pomiędzy pozwanymi a (...) (załączniki do pisma z 10.03.2014 r.). Sąd nie przyjął koncepcji zdarzeń zaprezentowanych przez powoda, uznając, że swoim zachowaniem sam doprowadził do eskalacji sporu sąsiedzkiego. Zdaniem Sądu charakter konfliktu i liczba zaangażowanych w ten konflikt osób świadczy o bardzo dużych emocjach, które sprzyjały złośliwym zachowaniom i wypowiadaniu wulgarnych słów. Sąd nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z wywiadu policji właściwej komendy, uznając go za spóźniony w rozumieniu art. 217 § 2 k.p.c. Sąd zważył, co następuje. Podstawą materialno-prawną zgłoszonego roszczenia są art. 23 k.c. oraz art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c., zgodnie z którymi ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie (...). Ponadto, w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny --- STRONA 4 --- Przepis art. 24 k.c. wymienia przesłanki ochrony dóbr osobistych, którymi są: istnienie dobra osobistego, zagrożenie lub naruszenie tego dobra oraz bezprawność zagrożenia lub naruszenia. Warunkiem odpowiedzialności z art. 24 k.c. jest łączne wystąpienie wszystkich ww. przesłanek, z których pierwsze dwie wykazać powinna osoba domagająca się ochrony tj. powód, zaś pozwany, by zwolnić się z ewentualnej odpowiedzialności, winien wykazać, że naruszenie dóbr nie było bezprawne. Przykładowy katalog dóbr osobistych wymienia art. 23 k.c., zgodnie z którym dobrami osobistymi są zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska. Powód nie sprecyzował, jakiego rodzaju dobra osobiste zostały naruszone. Z treści pozwu oraz zeznań można wywnioskować, że naruszenia dóbr osobistych powód upatrywał: w naruszeniu miru domowego, w zachwianiu dobrej dotychczas opinii i izolacji w miejscu pracy, a także w ograniczeniu jego możliwości zarobkowych. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie potwierdziło żadnej z podnoszonych przez powoda okoliczności, w szczególności co do naruszenia miru domowego przez pozwanych. Obraz sprawy przedstawia się inaczej niż wynika to z twierdzeń strony powodowej i pokazuje konfliktowy charakter zarówno powoda, jak i jego żony. Z ustaleń Sądu wynika, że powód pozostawał w sporze sąsiedzkim nie tylko z pozwanymi, ale również z innymi osobami tj. K. J.. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje ponadto na agresywne zachowania powoda, a także na powoływanie się na pełnioną funkcję. Okoliczności te skłoniły pozwanych do skierowania przeciwko niemu skargi do (...). Powód w kilku sytuacjach, które miały miejsce pomiędzy nim a pozwanymi przedstawiał się jako funkcjonariusz (...), usiłując tym wymusić na pozwanych określone zachowania. Zdaniem Sądu poinformowanie przez pozwanych przełożonych powoda o takich zachowaniach, które de facto podgrzewały atmosferę konfliktu, nie były bezprawne. Nie ma w obowiązującym stanie prawnym przepisów, które zakazywałyby możliwości zweryfikowania przestrzegania określonych norm i zasad społecznych przez funkcjonariusza publicznego. Podkreślić należy, że służby takie jak Policja, czy (...) wymagają pewnej estymy od osób tam zatrudnionych, także w życiu prywatnym. Pozwani zgodnie z obowiązującym prawem oraz ustawą o (...) mieli prawo zwrócić się do przełożonych powoda o wyjaśnienie kwestii zachowania zatrudnionego tam pracownika. Sprawa dyscypliny pracownika (...) w życiu prywatnym jest istotna, gdyż przenosi się ona na życie zawodowe i nie jest na miejscu powoływanie się przez funkcjonariusza na swoją pozycję w relacjach sąsiedzkich. W sprawie nie zostało również udowodnione, by wszczęcie postępowania wyjaśniającego spowodowało izolację powoda w miejscu pracy, utratę przez niego dobrej opinii, awansów, czy dodatkowych pieniędzy. Z zeznania powoda wynika, że ostatecznie zmiana miejsca zatrudnienia podyktowana została względami natury ekonomicznej, a nie z powodu postępowania wyjaśniającego. Zresztą postępowanie to zostało umorzone i nie zakończyło się dla powoda ukaraniem, co ewentualnie mogłoby wpływać na jego pozycję w pracy, czy sytuację finansową. Oznacza to, że podnoszone w tym względzie kwestie są jedynie domniemaniami powoda. W ocenie Sądu sytuacja, jaka powstała w konflikcie między stronami oraz zachowanie się powoda, usprawiedliwiało powiadomienie przez pozwanych przełożonych powoda. Należy podkreślić, że skala konfliktu sąsiedzkiego nie ograniczyła się do pozwanych, ale objęła swoim kręgiem inne osoby, tworzące wspólnotę osiedla. Trudno w takich okolicznościach mówić nie tylko o naruszeniu dóbr osobistych, ale również o bezprawności działania pozwanych. Uwzględniając powyższe Sąd oddalił powództwo w całości, w tym co do żądania zapłaty na wskazany cel społeczny. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 u.o.k.s., stosując zasadę odpowiedzialności stron za wynik postępowania i zasądził od powoda na rzecz każdego z pozwanych kwoty po 377 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, których wysokość ustalił w oparciu o § 11. ust. 1. pkt 2. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat --- STRONA 5 --- za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348), powiększając stawkę wynagrodzenia dla adwokatów o kwotę opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.