Postanowienie IV C 1024/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 września 2016 roku Sąd Okręgowy w Wars

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IV C 1024/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 września 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział IV Cywilny w składzie: Przewodnicząca : SSO. Anna Bartoszewska Protokolant protokolant sądowy Ewa Sęk po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa J. P. (1) przeciwko K. Z. z udziałem Skarbu Państwa- Prezesa Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazowieckim zastępowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa w charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanej o ochronę dóbr osobistych 1. nakazuje pozwanej K. Z. przeproszenie powoda J. P. (1) poprzez złożenie formie pisemnej oświadczenia następującej treści : „K. Z.- Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Grodzisku Mazowieckim przeprasza Pana J. P. (1) za bezprawne wszczęcie egzekucji do Jego nieruchomości.” i przesłanie tego oświadczenia w formie listu do powoda w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; 2. w pozostałym zakresie powództwo oddala; 3. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 960 zł ( dziewięćset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 360 zł ( trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV C 1024/15 Transkrypcja ustnego uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 15.09.2016 r. --- STRONA 2 --- Pozwem wniesionym w dniu 16 października 2015 roku powód J. P. (1) wnosił o nakazanie pozwanej K. Z. opublikowania na stronie internetowej kancelarii komorniczej pozwanej (przez okres sześciu miesięcy), na stronie głównej w pasku aktualności, czcionką typu Times New Roman, rozmiar 14, w widocznym miejscu, a także w formie listu skierowanego do powoda, w terminie siedmiu dni od daty uprawomocnienia się wyroku, oświadczenia następującej treści: K. Z. prowadząca działalność gospodarczą w formie Kancelarii (...) w G. bardzo przeprasza pana J. P. (1) za naruszenie jego dóbr osobistych, poprzez bezprawne prowadzenie egzekucji z jego nieruchomości. Powód wnosił nadto o zasądzenie kosztów procesu. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz o zawiadomienie o toczącym się procesie Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazowieckim, a nadto swojego ubezpieczyciela – (...) S.A. w W.. Sąd, zgodnie z wnioskiem zawiadomił o toczącym się procesie ww. podmioty . Do sprawy przystąpił w charakterze interwenienta ubocznego Skarb Państwa – Prezes Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazowieckim, zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, z racji tego, że art. 23 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji statuuje solidarną odpowiedzialność Skarbu Państwa z komornikiem za szkody wyrządzone w toku egzekucji. Interwenient uboczny zajął takie same stanowisko, jak pozwana i wniósł o oddalenie powództwa w całości. (...) S.A. nie przystąpiło do procesu , nie zgłosiło swojej interwencji. Sąd na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie niniejszej oraz na podstawie dokumentów z akt dołączonej sprawy egzekucyjnej (...) ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 20 stycznia 2014 roku pozwana K. Z.,-Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Grodzisku Mazowieckim otrzymała od wierzyciela spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. tytuł wykonawczy oraz wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko dłużnikowi J. P. (1). W klauzuli wykonalności wydanej przez Sąd Apelacyjny w Warszawie został wskazany NIP dłużnika J. P. (1) i to były jedyne dane, jakie zostały tam wskazane. Pozwana w dniu 14 kwietnia 2014 roku, po uprzednim ustaleniu pozostałych danych dłużnika, czyli PESEL-u zwróciła się do Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazowieckim Wydziału Ksiąg Wieczystych z zapytaniem, czy we właściwości tego Sądu figuruje jakaś nieruchomość na nazwisko dłużnika. W zapytaniu wskazała numer PESEL i NIP wpisany w tytuł wykonawczy, datę urodzenia i miejsce zamieszkania dłużnika. W odpowiedzi ,Sąd Rejonowy w Grodzisku Mazowieckim w dniu 17 kwietnia 2014 roku poinformował, że na nazwisko J. P. (1) figurują dwie nieruchomości oznaczone numerem ksiąg wieczystych (...). Po uzyskaniu tych informacji pozwana, kierując dalsze zawiadomienie na dłużnika J. P. (1) dokonała zajęcia tych nieruchomości, które stanowiły współwłasność powoda J. P. (1) i jego współmałżonki oraz wysłała zawiadomienie o dokonaniu tej czynności małżonce powoda J. P. (2), pouczając ją jednocześnie o możliwości złożenia sprzeciwu w trybie art. 921 1 § 2 k.p.c. Wezwanie to p. J. P. (2) otrzymała w dniu 19 września 2013 roku, to był piątek. W poniedziałek zaś udała się do Kancelarii (...), a ponieważ na miejscu zastała jedynie pracownika kancelarii , nie uzyskała bliższych informacji o sprawie. W międzyczasie powód ustanowił pełnomocnika w osobie adw. E. J., która w dniu 24 września 2014 roku udała się do siedziby pozwanej. Po sprawdzeniu informacji oraz numerów NIP i PESEL, drogą e-mailową przesłała pozwanej informację, że przedmiotowe numery dłużnika nie zgadzają się z numerami jej klienta. Komornik po uzyskaniu tej informacji, tego samego dnia, czyli w dniu 24 września 2014 roku wydała postanowienie o umorzeniu egzekucji skierowanej do nieruchomości, stanowiącej własność powoda. Cała ta sytuacja bardzo negatywnie została przyjęta przez powoda, który zdenerwował się tym faktem. Okoliczności związane z wszczęciem egzekucji stanowiły dla niego spory stres i źródło zaniepokojenia. --- STRONA 3 --- Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił głównie na podstawie dokumentów, które zostały dołączone, jako załączniki do interwencji ubocznej (k. 73 – 90) oraz na podstawie zeznań stron. Te załączniki, to są kserokopie dokumentów, które znajdują się w aktach sprawy egzekucyjnej. Pozwana wnosząc o oddalenie powództwa podnosiła po swojej stronie brak bezprawności działania. Interwenient również zajmował takie stanowisko i wskazywał, że powód nie wykazał bezprawności działania pozwanej, jak również faktu naruszenia dóbr osobistych. Ponadto zwrócił uwagę, że powód nie wykazał nawet, jakie dobra osobiste powoda zostały naruszone działaniami pozwanej. Sąd ustosunkowując się do tych zarzutów zważył, co następuje: Podstawę odpowiedzialności komornika stanowi przepis art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2016, poz. 1138 t.j.). Przepis ten stanowi, że komornik jest obowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu czynności. Zastępca komornika ponosi odpowiedzialność jak komornik w zakresie czynności, które wykonywał, a pkt 3. tegoż artykułu stanowi, że Skarb Państwa jest odpowiedzialny za szkodę solidarnie z komornikiem. Odpowiedzialność komornika za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności egzekucyjnych jest odpowiedzialnością deliktową, której przesłanką jest działanie lub zaniechanie niezgodne z prawem, bez względu na zawinienie komornika. Odpowiedzialność komornika została ukształtowana na zasadzie ryzyka, a więc w inny sposób niż w ogólnej regule odpowiedzialności wyrażonej w art. 415 k.c., czyli na zasadzie winy. Obowiązkiem komornika jest zapewnienie w postępowaniu egzekucyjnym ochrony praw zarówno wierzyciela, jak i dłużnika. Przymusowe wykonywanie tytułów egzekucyjnych musi mieć miejsce w granicach wyznaczonych prawem, a te nie tylko nakazują zachowanie należytej staranności, ale i zakazują podejmowania czynności egzekucyjnych ponad konieczność zaspokojenia dłużnika. Przy ocenie przesłanek odpowiedzialności komornika powinno się badać nie tylko formalną poprawność, czy legalność, ale i celowość podejmowanych czynności, a przesłanka niezgodności z prawem powinna być rozumiana obiektywnie, jako zaprzeczenie zachowania uwzględniającego nakazy i zakazy wynikające z norm karnych. Nie ulega wątpliwości, że przepisy nakazują prowadzenie egzekucji z majątku dłużnika. Wszczęcie, więc egzekucji z majątku powoda, który nie był dłużnikiem w sprawie egzekucyjnej, prowadzonej przez pozwaną było, wbrew twierdzeniu pozwanej , działaniem bezprawnym. Odpowiedzialność komornika zgodnie z art. 23 ustawy o komornikach jest odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka i nie ma tu znaczenia, czy było to działanie zawinione, czy nie. Zgodnie z przywołanym przepisem było to działanie bezprawne, co samo w sobie statuuje odpowiedzialność komornika. Poza wykazaniem bezprawności działania, koniecznym jest też wykazanie szkody i adekwatnego związku przyczynowego. Art. 23 ustawy o komornikach nie definiuje pojęcia szkody, z tego względu należy odnieść się do przepisów Kodeksu cywilnego, które pozwalają określić szkodę, jako uszczerbek majątkowy, bądź niemajątkowy w dobrach prawem chronionych, wyrządzony wbrew woli osoby uprawnionej. Do szkody o charakterze niemajątkowym odnoszą się między innymi przepisy dotyczące ochrony dóbr osobistych. Art. 23 k.c. wskazuje, że dobra osobiste pozostają pod ochroną prawa cywilnego. Przy czym przepis ten nie zawiera definicji dóbr osobistych, ani też nie zawiera wyczerpującej listy dóbr osobistych. Dobra wymienione w tym artykule są wymienione przykładowo, co oznacza, że zawarta w nim lista dóbr osobistych jest listą otwartą. Istnieje wiele dóbr korzystających z ochrony prawnej. Przyjmuje się, że dobra osobiste to pewne wartości chronione prawem związane z daną osobą. Art. 24 § 1 k.c. dotyczy niemajątkowej ochrony dóbr osobistych i stanowi, że ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania chyba, że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie o odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W niniejszym procesie powód żąda usunięcia skutków naruszenia jego dóbr osobistych w postaci miru domowego, prawa do bezpieczeństwa i prawa do prywatności. W związku powyższym powód zażądał naprawienia szkody spowodowanej naruszeniem --- STRONA 4 --- tych dóbr osobistych, przez nakazanie pozwanej przeproszenia go w formie wskazanej w pozwie tj. na stronie internetowej kancelarii komorniczej pozwanej (przeproszenie to winno figurować na stronie kancelarii komorniczej pozwanej przez okres sześciu miesięcy) oraz poprzez wysłanie tej treści w formie listu do powoda. Złożenie oświadczenia w odpowiedniej treści i formie jest jednym ze sposobów dopełnienia przez osobę, która dopuściła się naruszenia dóbr osobistych usunięcia skutków tego naruszenia. Treść i forma oświadczenia powinny w każdym wypadku zależeć od rodzaju naruszonego dobra i okoliczności, w jakich do tego naruszenia doszło oraz formy, w jakiej tego dokonano. Przy wyborze środka oraz formy, które mają służyć do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego należy mieć na względzie ażeby środek ten dawał satysfakcję poszkodowanemu i nie zawierał w sobie elementów niepotrzebnej represji w stosunku do naruszającego dobra. W niniejszej sprawie wszczęcie egzekucji do nieruchomości stanowiącej współwłasność powoda i jego małżonki było niewątpliwie działaniem bezprawnym i naruszyło dobra osobiste powoda, jednak trzeba się zastanowić, jakie dobra osobiste powoda naruszono. Sąd zgadza się ze stanowiskiem pozwanej i interwenienta, że nie wszystkie dobra, o jakich mówił powód zostały wykazane, w tym że zostało naruszone zdrowie powoda. Powód twierdzi, że działania pozwanej spowodowały nagłe pogorszenie się jego stanu zdrowia. Powód stwierdził, że jest chory na nadciśnienie i taka sytuacja bardzo negatywnie wpłynęła na niego. Być może tak jest, ale zdaniem Sądu ta okoliczność nie została dostatecznie wykazana tj., że działania, których podjęła się pozwana spowodowały nagłe pogorszenie się stanu zdrowia powoda, wobec czego Sąd nie przyjął tej okoliczności. Wiadomość o tym, że została skierowana egzekucja do nieruchomości powoda niewątpliwie wywołała u powoda stan niepokoju i zaburzyła jego poczucie bezpieczeństwa. Dlatego Sąd uznał, że doszło w sprawie do naruszenia działaniem pozwanej dobra osobistego powoda w postaci poczucia spokoju i bezpieczeństwa. Z tego względu Sąd częściowo uwzględnił powództwo, uznając że pozwana powinna przeprosić za swoje bezprawne działanie. Pozwana dokonywała tego już w trakcie przesłuchania kilka razy, jednakże ponieważ powód żądał przeprosin w odpowiedniej formie, Sąd uznał, że forma pisemna będzie formą adekwatną do naruszenia dobra osobistego powoda i będzie dla niego satysfakcjonująca. Sąd oddalił żądanie zamieszczenia przeprosin na stronie internetowej kancelarii pozwanej uznając, że nie odpowiada to formie dokonanego naruszenia. O naruszeniu dóbr powód dowiedział się w formie pisemnej z listu, jaki był kierowany do jego małżonki, więc Sąd uznał za adekwatną formę przeprosin również list polecony, kierowany na adres powoda. Sąd dokonał częściowej modyfikacji treści tego oświadczenia, gdyż żądana przez powoda treść jest nieadekwatna do czynności, którą pozwana dokonała – nie prowadziła egzekucji z nieruchomości, tylko dokonała jej wszczęcia. Zdaniem Sądu orzeczona forma przeprosin jest adekwatna do naruszonego dobra, które zaistniało i dlatego Sąd na podstawie art. 23 ustawy o komornikach oraz art. 23 k.c. i 24 k.c. uwzględnił częściowo powództwo, zaś o kosztach orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. uznając, że pozwana przegrała ten proces.