Postanowienie INN 1 Ko 378/19 o zarządzeniu wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności w zamian za nieuiszczoną

--- STRONA 1 --- '. Syfgm. akt II AKzw 1418/19 POSTANOWIENIE m Dnia 14 stycznia 2020 roku Sąd Apelacyjny w Poznaniu, w Wydziale II Karnym, w składzie: Przewodniczący: sędzia Izabeła Pospieska Protokolant: protokolant sądowy Anna Nowaczyk > przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Poznaniu Mariusza Orlickiego po rozpoznaniu w sprawie: M.G. - skazanego za przestępstwo z art. 18 $ 3 k.k. w zw. z art. 54 $ 1 k.k.s. i inne zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z 16 października 2019 r., sygn. akt INN 1 Ko 378/19 o zarządzeniu wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności w zamian za nieuiszczoną grzywnę na podstawie art. 437 $ 11 2 k.p.k. w zw. zart. 1 $ 2k.k.w.iart. 46 $2i1 4 k.kew. postanawia 1. zmienić postanowienie w zaskarżonej części w ten sposób, że zarządzić skazanemu M.G. wykonanie 51 dni zastępczej kary pozbawienia wolności w miejsce wymierzonej skazanemu prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 listopada 2013 roku, sygn. akt XVI K 13/10 a nieuiszczonej dotychczas grzywny w liczbie 102 ” stawek dziennych z orzeczonych 150 w kwocie po 100 zł każda; 2. w pozostałym zakresie utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem w punkcie 1. Sąd Okręgowy zarządził wobec skazanego M. G. wykonanie 61 dni zastępczej kary pozbawienia wolności w zamian za resztę nieuiszczonej grzywny w liczbie 122 stawek dziennych w kwocie po 100 zł każda z orzeczonych 150 stawek dziennych prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 listopada 2013 roku, sygn. akt XVI K 13/10. Natomiast w punkcie 2. postanowienia umorzył grzywnę co do kwoty 93 zł w trybie art. 51 $ 1 k.k.w. 1 --- STRONA 2 --- Sygn. akt II AKzw 1418/19 'W uzasadnieniu Sąd podał, że właściwy komornik poinformował tamtejszy Sąd o bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko skazanemu oraz, że nie reaguje on na wezwania do zapłaty. Do dnia 1 lipca 2019 r. skazany zapłacił grzywnę w łącznej wysokości 2.706,53 zł (2707 zł). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że pomimo upływu znacznego okresu czasu od wydania wyroku skazany zapłacił grzywnę w nieznacznej tylko części, a jej egzekucja za pośrednictwem komornika okazała się bezskuteczna. Sąd odnotował wprawdzie, że skazany ma liczne zobowiązania finansowe wobec innych podmiotów, uznał jednak, iż okoliczność ta nie przemawia za brakiem obowiązku wykonania ciążącej na nim kary w pierwszej kolejności (vide: k. 299-301). Z ustaleń Sądu odwoławczego wynika, że skazany w dniu 28 listopada 2019 roku dokonał przelewu na rachunek Sądu Okręgowego w Poznaniu kwoty 2.000 zł na poczet grzywny (k. 317). Skazany wezwany ponownie do uiszczenia reszty grzywny i kosztów sądowych przez Sąd Okręgowy w Poznaniu w terminie 30 dni nie odpowiedział w żaden sposób (k. 159-160), co w efekcie doprowadziło do wdrożenia ich przymusowego ściągnięcia w drodze egzekucji komorniczej (k. 162). Na powyższe postanowienie w punkcie i. zażalenie wniósł obrońca skazanego, zarzucając mu: I. naruszenie przepisów prawa materialnego: a. art. 46 $ 1 pkt 2 k.k.w., które polegało na błędnej interpretacji przez Sąd przesłanki zamiany kary grzywny na karę pozbawienia wolności w postaci bezskuteczności egzekucji lub potencjalnej bezskuteczności egzekucji, co doprowadziło do nieuzasadnionej zamiany kary grzywny na karę pozbawienia a wolności, b. art. 49 $ 1 i 2 k.k.w. poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do nierozłożenia skazanemu orzeczonej grzywny na raty; II. naruszenie przepisów postępowania karnego, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k. polegające na niezgodnym z zasadami prawidłowego rozumowania odczytaniu przedłożonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności potwierdzeń wpłat, które skutkowały błędnym uznaniem, że egzekucja wobec skazanego jest lub mogłaby być bezskuteczna, podczas gdy wpłaty skazanego potwierdzone przedłożonymi dowodami wpłat wskazują, że grzywna była spłacana. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia z uwagi na zmianę okoliczności (polegające na dokonaniu przez skazanego wpłaty 2.000 zł na poczet zasądzonej grzywny) oraz o rozłożenie grzywny na raty (vide: k. 314-315, 318-319). 2 --- STRONA 3 --- o. * Syfgm. akt II AKzw 1418/19 Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się o tyle celowe, że zmiana okoliczności faktycznych na etapie postępowania międzyinstancyjnego wymusiła jego zmianę, zgodnie z kierunkiem wywiedzionego w Sprawie środka odwoławczego. Jak słusznie orzekł Sąd | instancji, przepis art. 46 $ 11 2 K.k.w., który stanowił podstawę prawną zarządzenia wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności, w odniesieniu do skazanego w pełni znajduje zastosowanie. Skazany nie uiścił bowiem w całości orzeczonej grzywny'i nie posiada majątku nadającego się do skutecznej egzekucji. Prowadzona wobec G. egzekucja okazała się bezskuteczna w zakresie orzeczonej kary grzywny - w jej toku skazany dokonał jedynie dobrowolnych wpłat w łącznej kwocie 380 zł na poczet spłaty kosztów sądowych, co skutkowało jej ograniczeniem (vide: k. 166, 243). Oczywiście niemożliwa była także zamiana grzywny na prace społecznie użyteczne z uwagi na jej orzeczenie w wysokości przekraczającej 120 stawek dziennych. Zatem warunki do orzeczenia kary zastępczej zostały spełnione. Podnieść także wypada, iż orzeczenie kary zastępczej było konsekwencją prawomocnego skazania na karę grzywny, co oznacza, że ocena stosunków majątkowych i możliwości zarobkowych skazanego została już dokonana przez sąd meriti, który poprzez treść wyroku dał wyraz przekonaniu, że sprawca uiści grzywnę lub będzie ją można ściągnąć w drodze egzekucji (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14 września 2011 r., II AKzw 865/11, KZS 2012, z. 5, poz. 79, LEX nr 1108592). Tymczasem skarżący nie wykazał, aby po wydaniu wyroku nastąpiła istotna zmiana sytuacji majątkowej, osobistej lub rodzinnej skazanego, co powoduje, że rozstrzygnięcie o grzywnie staje się dla skazanego i jego najbliższych nadmiernie represyjne, niesprawiedliwe w odczuciu społecznym. Z taką sytuacją mielibyśmy zaś do czynienia, gdyby skazanego i jego rodzinę dotknęło zdarzenie nagłe, porównywalne z klęską żywiołową (np. pożar, powódź, inna katastrofa lub ciężka choroba, ciężkie kalectwo), które spowodowałoby wydatne pogorszenie sytuacji majątkowej i stanowiłoby poważne zagrożenie dla podstaw egzystencji skazanego i jego najbliższych (por. postanowienie SA w Lublinie z dnia 11 maja 2011 r., II AKzw 412/11, LEX nr 895943, OSA 2012, z. 8, s. 11). Zaistnienia tego typu sytuacji skarżący w żadnej mierze nie wykazał, tym bardziej mając na uwadze przebieg postępowania w sprawie, którego skutków, także finansowych, skazany winien się był spodziewać i poczynić stosowne ku temu oszczędności, gdyby postępował roztropnie. Oczywistym jest, że jednorazowe uiszczenie relatywnie wysokiej kary grzywny, przy uwzględnieniu pozostałych obciążeń finansowych skazanego mogło stanowić dlań zbyt dużą uciążliwość, jednakże skarżący, występując z krytykę zaskarżonego postanowienia, całkowicie pomija fakt, że postanowieniem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 18 listopada 2014 roku (Nr 3 --- STRONA 4 --- Sygn. akt II AKzw 1418/19 + kdł 3/14, 206/14) rozłożono skazanemu należności sądowe w łącznej wysokości 25.358,22 zł (w tym grzywna 15.000 zł i koszty sądowe 10.358,22 zł) na 24 raty — pierwsza rata w wysokości 978,22 zł, kolejne 23 raty — każda w kwocie po 1060 zł, płatne do 10 każdego miesiąca, poczynając od 15 stycznia 2014 roku (k. 124). Następnie, postanowieniem tamtejszego Sądu z dnia 28 lipca 2015 roku odwołano skazanemu rozłożenie na raty, orzekając o skierowaniu reszty grzywny w wysokości 13.293 zł i kosztów sądowych w kwocie 8773 do egzekucji komorniczej (vide: k. 145-146). W tych okolicznościach brak podstaw do ponownego rozłożenia grzywny na raty po odwołaniu pierwszego rozłożenia, już choćby z tego względu, że okresy przewidziane w art. 49 $ 1 i2 k.k.w. należy liczyć od dnia wydania uprzedniego, pierwszego postanowienia. Ustawa przewiduje bowiem, że gdy wysokość grzywny jest znaczna, można rozłożyć grzywnę na raty na okres do 3 lat, który upłynął już skazanemu z dniem 18 listopada 2017 roku. Niezależnie od tego, wskazać należy, iż wyrok zasądzający grzywnę uprawomocnił się z dniem 3 grudnia 2013 roku, a więc od tego czasu skazany winien był liczyć się z obowiązkiem jej uiszczenia. Ponieważ tego nie uczynił w przeciągu 6 lat, to brak podstaw, aby spłacił resztę grzywny dobrowolnie w dającym się przewidzieć terminie, a przed przedawnieniem jej wykonania, tj. dniem 3 grudnia 2023 roku. Ppodzielić zatem należy stanowisko Sądu | instancji w zakresie zaktualizowania się w odniesieniu do skazanego przesłanek warunkujących zarządzenie wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności w zamian za nieuiszczoną grzywnę. Uwzględniając jednak wpłatę uiszczoną przez skazanego na poczet grzywny w wysokości 2000 zł, zmniejszono wymiar kary zastępczej z 61 do 51 dni kary zastępczej, zgodnie z unormowaniem art. 46 $2i 4 k.k.w. Na koniec powtórzyć trzeba za Sądem Okręgowym, iż uiszczenie przez skazanego ciążącej na nim kary finansowej w każdym czasie spowoduje odstąpienie w całości bądź w stosownej części od wykonania kary zastępczej pozbawienia wolności. 'Wobec powyższego, orzeczono jak na wstępie. Izabela Pospieska 4