Wyrok Ill CKN 1370/00

--- STRONA 1 --- _____ __ _ __ _ Z Z |I|CK34l02tekst Wyrok Sqdu Najwyiszego z dnia 29 paidziernika 2003 r. III CK 34102  1. Ryzyko, jakie bierze na siebie pacjent, wyrazajqc zgodo na zabieg operacyjny, obejmuje tylko zwykée powikéania pooperacyjne. Nie mozna uznaé, Ze taka zgoda obejmuje rowniei komplikacje powstefie wskutek pom)'%ki lekarza. 2. Zaohowanie funkojonariusza pafistwowego jest bezprawne, jezeii pozostaje w sprzecznoéoi z obowiqzujqcym porzqdkiem prawnym, przez ktory naleiy rozumieé nie tylko obowiqzujqoe ustawodawstwo, ale takze obowiqzujqce w spoleczeflstwie zasady wspoiiycia spotecznego. Wérod tych zasad miesci sig przeprowadzanie zabiegow operacyjnych zgodnie ze sztukq iekarskq i najwyzszq starannosciq, wymaganq od profesjonaiisty. Uwaga: Teza 2 czesciowo nieaktualna OSP 2005/4/54 145226 : a1:t._4.15; E!Ti$JJ_§1 . glosa ozeéciowo krytyczna: Glosa_do mmqlgu Sui dma;29 Seotencja Sad Najwyzszy w sprawie z powodztwa Zofii P. przeciwko Skarbowi Panstwa reprezentowanemu przez Wojewodg lubelskiego 0 zadoéouczynienie i odszkodowgrriie, po rozpoznaniu w lzbie Cywilnej w dniu 29 paidziernika 2003 r. na rozprawie kasacji powodki od wyroku Sqdu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27 wrzeénia 2001 r. I ACa 362101  oddali% kasacjo. . Uzasadnienie faktyczne Sagd Apelacyjnyw Lubiinie wyrokiem z 27.|X.2001 1". oddalii apelacje powodki Zofii P. od wyroku Sqdu Okrogowego w L. z 9.V.2001 r., ktorym oddalono powodztwo przeciwko Skarbowi Paflstwa  Wojewodzie lubelskiemu 0 zadoéouczynienie i odszkodowanie. Z usta|er‘1,'stanowia1cych podstawe faktycznq rozstrzygniocia, wynika, ze powodka w dniu 1?.\/.1995 r. przyjeta zostaia do Kliniki Ortopedii Pafistwowego Szpitala Klinicznego w L. w celu przeprowadzenia zabiegu operacyjnego nadgarstka lewego, polegajqcego na uwoinieniu nerwu poérodkowego. Zabieg, przeprowadzony nastopnego dnia, wykonano po znieczuleniu przez "blokade splotu ramiennego lewego". Zabieg znieozulenia wykonano prawidfowo, jednak dosz+o do niezamierzonego naklucia oplucnowej. Po zabiegu stwierdzono u powodki odm3, jako powildanie po znieozuleniu i natychmiast zdrenowano lewq jame; oplucnowq, osiqgajqc rozprezenie piuca. Z uwagi na bardzo silne dolegliwoéci bolowe i niskq iokaiizacjo drenu przewieziono powodkeg do Kliniki Chirurgii Klatki Piersiowej i Serca tego samego szpitaia, gdzie w dniu 20.\/.1995 r. za%oz0no dren "2 miedzyzebrza wyzej", uzyskujqc zmniejszenie dolegliwoéci bolowyoh. Po uzyskaniu rozprozenia pluca i wygojeniu odmy powodka zostala wypisana do domu w dniu 31.V.1995 r. Obeonie powodka uskarza sio na ogolnie z%y stan zdrowia, czoste anginy, niemoznoéé odchrzqkniq,cia, dusznoéci i trudnoéoi w oddychaniu. Cierpi na zmiany zwyrodnieniowe krogosiupa, ponadto stwierdzono zabuazenia adapiacyjne. Doiegliwoéci te nie pozostajqw zwiqzku ze znieczuleniem splotu barkowego. W ooenie obu Sadow przy wykonywaniu znieczulenia nie dopuszczono sio biodu w sztuce iekarskiej, a samo powildanie w postaci niezamiemonego nak%ucia opiucnowej nie by?o zawinione, Brak zawinienia lekarza wykonujqcego zabieg wyiqcza odpowiedzialnoéé Skarbu Pafistwa na podstawie ant. 412 k.c., pomimo ze powiidanie pooperacyjne pozostawaio w zwiqzku pizyczynowym z wykonanym znieczuleniem. Powodka wyrazfla zgodo na zabieg. W ocenie Sqdu Apeiaoyjnego prawidiowo udzielona przez pacjenta zgoda na zabieg, z ktorym éqczy sie ryzyko powikiahj vvyiqcza bezprawnoéé dziaiania lekazza, ktory nie ponosi odpowiedzialnosci (podobnie jak odpowiedzialny za niego podmiot), jezeti nie moina mu pmypisaé winy, polegajqcej na braku nalezytej starannoéci podczas prizeprowadzania zabiegu i braku zgodnoéci jego postepowania ze wskazaniami wiedzy. Wyrok powyzszy zaskariyia kasaojq powodka, zarzucajqc naruszenie prawa materialnego, to jest aLt.Aj_Z k.c. w zw. z a11_A1L5 k.c. przez biegdnq wykiadnie prowadzqcq do przyjecia, Ze brak przeslanki bezprawnoéci dziaiania ca+kowic§e vwiqcza odpowiedziainoéé za szkode wyrzqdzonq przez funkcjonari_usza parfistwowego przy wykonywaniu powierzone} mu czynnoéci i przez przyjgcie, ze dziaJanie lekarza dokonujqcego znieczuienia, ktore lqczyko sing z powikianiami, nie jest obarczone zadnym stopniem zawinienia. \ W konkluzji wnosi%a' o uchylenie zaskarzonego wyroku i przekazanie spraxw do ponownego rozpoznania z uwzglodnieniem kosztow postepowania kaséoyjnego.  System Informacji Prawnéj Lex {Lax Omega) 3912014 Stan prawny programu: 2014170’C§ W i W _ _ ____ __ _|l_| CK 3f4lÜ2 -_tekst Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 pażdziernika 2003 r. Ill CK 34."Ü2 ' 1. Ryzyko, jakie bierze na siebie pacjent, wyrażając zgodę na zabieg operacyjny, obejmuje tylko zwykłe powikłania pooperacyjne. Nie można uznać, że taka zgoda obejmuje również komplikacje powstałe wskutek pomyłki lekarza. 2. Zachowanie funkcjonariusza państwowego jest bezprawne, jeżeli pozostaje w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym, przez który należy rozumieć nie tylko obowiązujące ustawodawstwo, ale także obowiązujące w społeczeństwie zasady współżycia społecznego. Wśród tych zasad mieści się przeprowadzanie zabiegów operacyjnych zgodnie ze sztuką lekarską i najwyższą starannością, wymaganą od profesjonalisty. „ `¦" Uwaga: Teza 2 częściowo nieaktualna OSP 2005f'4!54 145226 :mAfi: glosaczęściowokrytyczna: ¦...g " 1 . 1- . -._ 1.. u .. ' -- rr. ' |.,„ H .. -' I Sentencja Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zofii P. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Wojewodę lubelskiego o zadośćuczynienie i odszkodowanie, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej w dniu 29 pażdziernika 2003 r. na rozprawie kasacji powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27 września 2001 r. I ACa 3S2r'0'l - oddalił kasację. _ Uzasadnienie faktyczne Sąd Apelacyjnyw Lublinie wyrokiem z 27.|)(.2001 r. oddalił apelację powódki Zofii P. od wyroku Sądu Okręgowego w L. z 9.V.2001 r., którym oddalono powództwo przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie lubelskiemu o zadośćuczynienie i odszkodowanie. Z ustaleń, 'stanowiących podstawę fakiyczną rozstrzygnięcia, wynika, ze powódka w dniu 17.V.1995 r. przyjęta została do Kliniki Ortopedii Państwowego Szpitala Klinicznego w L. w celu przeprowadzenia zabiegu operacyjnego nadgarstka lewego, polegającego na uwolnieniu nerwu pośrodkowego. Zabieg, przeprowadzony następnego dnia, wykonano po znieczuleniu przez "blokadę splotu ramiennego lewego". Zabieg znieczulenia wykonano prawidłowo, jednak doszło do niezamierzonego nakłucia opłucnowej. Po zabiegu stwierdzono u powódki odmę, jako powikłania po znieczuleniu i natychmiast zdrenowano lewą jarnę opłucnową, osiągając rozpręzenie płuca. Z uwagi na bardzo silne dolegliwości bólowe i niską iokaiizację drenu pmewieziono powódkę do Kliniki Chirurgii Klatki Piersiowej i Serca tego samego szpitala, gdzie w dniu 20.\.f.*ł995 r. założono dren "2 międzyzebrza wyzaj", uzyskując zmniejszenie dolegliwości bólowych. Po uzyskaniu rozpręzenia płuca i wygojeniu odmy powodka została wypisane do domu w dniu 31.V.l995 r. Obecnie powodka uskarża się na ogolnie zły stan zdrowia, częste anginy, niemożność odchrząknięcia, duszności i trudności w oddychaniu. Cierpi na zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, ponadto stwierdzono zaburzenia adaptacyjne. Dolegliwości te nie pozostająw związku ze znieczuleniern splotu barkowego. W ocenie obu Sądów przy wykonywaniu znieczulenia nie dopuszczono się błędu w sztuce lekarskiej, a samo powikłania w postaci niezamierzonego nakłucia opłucnowej nie było zawinione._ Brak zawinienia lekarza wykonującego zabieg wyłącza odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie a|:t. 412 k.c., pomimo że powikłania pooperacyjne pozostawało w związku przyczynowym z wykonanym znieczuleniem. Powódka wyraziła zgodę na zabieg. W ocenie Sądu Apelacyjnego prawidłowo udzielona przez pacjenta zgoda na zabieg, z którym łączy się ryzyko powikłań: wyłącza bezprawncśc działania lekarza, który nie ponosi odpowiedzialności (podobnie jak odpowiedzialny za niego podmiot), jeżeli nie można mu przypisać winy, polegającej na braku należytej staranności podczas przeprowadzania zabiegu i braku zgodności jego postępowania ze wskazaniami wiedzy. Wyrok powyższy zaskarżyła kasacją powódka, zarzucając naruszenie prawa materialnego, to jest aLt._4lZ k.c. w zw. z ar1_ś_*Lä k.c. przez błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że brak przesłanki bezprawności działania całkowicie wyłącza od powiedziainość za szkodę wyrządzoną przez fun kcjonari_usza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności i przez przyjęcie, że działanie lekarza dokonującego znieczulenia, które łączyło się z powikłaniami, nie jest obarczone żadnym stopniem zawinienia. . W konkluzji wnosiła o uchylenie zaskarzonego 'wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem kosztów postępowania kasacyjnego. - System Informacji Prawnej Lex {Le:r: Ümegaj 3012014 Etan prawny programu? 2014-'l_0ŚiÍl'Š __ _ H I __ --- STRONA 2 --- fie? in oi<_34:_o2 "tekst Uzasadnienie prawne Sad Najwyzszy zwazyt, co nastepuje. Ustalenia dokonane w sprawie wskazujq, 2e zabieg operaoyjny, po ktorym nastqpiiy powikiania, wykonany zostai w Klinioe Ortopedii Pahstwowego Szpitala Klinicznego w L. Nie budzi wqtpliwoéci, ze zatrudniony w takim szpitaiu lekazz jest funkcjonariuszem pafistwowym w rozumieniu fiI1._4_1_Z k.c. Powstaje w tej sytuacji problem odpowiedzialnoéoi Skarbu Pafistwa za szkode wyrzqdzonq dzialaniem funkcjonariueza paristwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynnoéci, o jakiej mowa w przytoczonym przepisie. Zarowno Sqd Apeiacyjny, jak i skariqcy  jak wynika z uzasadnienia kasaoji  wiqze te odpowiedzialnoéé z istnieniem winy funkcjonariusza. Taka wykiadnia ai:L_.4.Jl k.c. pomija jednak powszechnie wiqzajca wykiadnie tego przepisu, zawartaj w mQ;LoiguTrybunaiu Konstytucyjnego z 4.Xll.2001 r. (SK 18.100, OTK 2001 r., nr 8, poz. 256), ktora przyjmuje odpowiedzialnoéé Skarbu Pafistwa nie za zawinione, ale za niezgodne z prawem dziaianie funkcjonariusza paristwowego. W zwiqzku z tym, Ze dzialanie wywoiujqce szkode miaio miejsce nie tyiko przed wydaniem powoianego wyroku, ate takze przed wejéciem w zycie powstaje p_roblem, czy przedstawiona w tym wyroku wykiadnia £.l1.,,§_lZ k.c. moze mieo znaczenie w rozpoznawanej sprawie. W zwiqzku z tej kwestie nalezy zwrocié uwage, ze w orzecznictwie Sqdu Najwyzszego dominuje poglajd, Zgodnie z ktorym przepis uznany za niezgodny z KD_i]51§LLl.iQ_1Q nie moze byé zastosowany do oceny skutkow prawnych zdarzefl, ktore miaiy rniejsce jeszcze przed wejéciem orzeczenia Trybunaiu Konstytucyjnego W Zycie, w tym takze przed wejéciem w Zycie Wyrok Trybunaiu ma charakter deklaratoryjny, a to oznacza, Ze stwierdzona nim niezgodnoéo z a istnieje ex tuno, to jest od daty uchwalenia ustawy, zawierajqcej ten przepis (por. m. in. wyroki SN Z_'|_Q.Z§L_'i.9_9_9_Il. CKN 204198, OSNC 2000, nr 5, poz. 94, t ll CKN 632IQ8, nie pub|., z Z Xi|.2000 [ ill 27100, OSNAPiUS 2001, nr 10, poz. 331). Konsékwencjq takiego stahowiska jest kompetencja sqdu do odmowy zastosowania w konkretnej sprawie normy niezgodnej z Konstytucjq. Jak wynika z wyroku Trybunatu Konstytucyjnego, ar;t.__4;1Z k.c. nie jest niezgodny z Konsiymojg wtedy, gdy jest rozumiany w sposob w tym wyroku przedstawiony. Nalezy zatem odejéo od kwestii winy funkojonariusza pafistwowego, gdyby bowiem ta przesianka miaia stanowio o odpowiedzialnoéoi Skarbu Paflstwa, to przepis musiaiby byo uznany za niezgodny 2 , i to ze skutkiem ex tunc. Wykiadnia aLt.A_‘il k.c., ze skutkiem ex tunc, ogranicza sie w tej sytuaoji do kwestii dziaiania Zgodnego z prawem. Niezaieznie jednak od rozwazania, ozy dziai nie wykonujqoego zabieg lekarza byio zawinione, Sad Apeiaoyjny dociekai rowniei, ozy mozna temu dziaianiu przypisao przymiot bezprawnoéei i uznai, ze przyjeoie bezprawnoéci dziaiania lekarza wytqcza wyrazenie przez paojenta zgody na zabieg. Prawidiowo udzieiona zgoda na zabieg obejmuje rowniez, zdaniern tego Sedu, wystqpienie powikiafl zabiegu, jezeli niemozna przypisao lekarzowi braku nalezytej starannoéoi .podczas przeprowadzaniazabiegu i braku zgodnoéci jego postepowania ze wskazaniami wiedzy. Ocene te kwestionowai autor kasaoji, |JOC|fl0SZ&1G w tym zakresie szereg zarzutow. Zarzuty te nalezy podzieiio. Kazdy zabieg operacyjny wiqze sie z ryzykiem powikiafi. Nie mozna uznaé, by wyrazenie zgody na zabieg operaoyjny oznaczaio zgode na wszelkie powikiania i niekorzystne nastepstwa, zwiaszcza gdy pacjent nie ma éwiadomoéci mozliwoéci wystqpienia takich powiktafi. Nie oznacza to koniecznoéoi powiadamiania paojenta o wszystkich mozliwych kompiikacjach, zwiaszcza takich, ktore zdarzajq sie niezmiernie rzadko, a sam sposob powiadomienia powinien byo dopasowany do rodzaju zabiegu (per. wymis SN 28.\/|I!.1974 r. I CR 441173, OSNCP 1974, nr 78, poz. 131). Ryzyko, jakie bieme na siebie pacjent, wyrazajec zgode na zabieg operacyjny, obejmuje jednak tylko zwykie powikiania pooperacyjne. Nie mozna natomiast uznao, ze taka zgoda obejmuje rowniez komplikacje powstaie ws kutek pomyiki lekarza. Sad Najwyiszy _w obecnym sktadzie podziela poglejd wyrazony w uzasadnieniu mL)LcQ.1s1.1 z '19.X.1971 r. (ll CR 421171, nie pubI.}, zgodnie 2 ktorym pomyika lekarza, ktory w czasie operaoji uszkodzit inny organ paojenta, nie mote tego paojenta obciajzao. Skarzeca, wyrazajajc zgode na zabieg operacyjnego uwolnienia nerwu poérodkowego lewego nadgarstka, nie obejmowata zgoda powikiania po znieczuleniu, powstaiego na skutek przypadkowego nakiucia opiucnowej, co spowodowaio odme piuc, znaczne doiegliwoéci bolowe i koniecznoéo diuzszego ieczenia szpitalnego. Nalezaio w tej sytuacji rozwazyé, ozy tego rodzaju dziaianie, polegajape na przypadkowym uszkodzeniu organu paojenta w czasie zabiegu lekarskiego, moze byé uznane za bezprawne. Jak wyjaéniano w orzecznictwie Sedu Najwyzszego, zachowanie funkojonariusza pafistwowego jest bezprawne, jezeli pozostaje w sprzecznoéci z obowiqzujqoym porzqdkiem prawnym, przez ktory nalezy rozumieé nie tylko, obowiezujqce ustawodawstwo, ale takze obowiajzujqce w spoieczefistwie zasady wspoizycia spoiecznego {p0r. wyrok 2 26.10.2003 r. Ill CKN 1370/00). Wérod tych zasacl mieéci sie przeprowadzanie zabiegow operacyjnych zgodnie ze s_ztukq lekarskq i z Anajwyzszq starannoéciq, wymaganq od profesjonalistow w zakresie medycyny, ktora wyklucza przypadkowe uszkodzenie irmego niz bedqcy przedmiotem zabiegu organu ciaia paojenta. Pozwany w toku procesu nie wykazat, by takie przypadkowe nakiucie opiucnowej spowodowane byio nadzwyczajnymi okolicznoéciami, np. budowq anatomicznq powodki, ozy niemozliwq do wykrycia wade sprzetu. W tej sytuacji brak byio podstaw do wykluczenia przesianki bezprawnoéci dziaiania Iekarza, a tym samym odpowiedziainoéci Skarbu Pafistwa za szkode spowodowanq bezprawnym dzialaniem funkcjonariusza pafzstwowego przy wykonywaniu powierzonej mu ozynnoéci. Pomimo powyzszych uwag nie mozna jednak uznaé kasacji zozasadnaj. Przyjecie odpowiedzialnoéci, o jakiej mowa w a,r_t,_4j1 k.c., wymaga bowiem takze wykazania, poza bezprawnoéciq, pozostaiych okreélonych w tym przepisie przesianek, to jest szkodyi zwiezku pmyczynowego pomiedzy dziaianiem a szkode. Tymozasem, jak wynika z System informaoji Prawnej Lex (Lex Omega} 3912014 Stan prawhfprogramuz 20141009 _ .-__|_l_l.i§_łŚ_3'=1ł_C¦2 '__i_ś|<5i Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Ustalenia dokonane w sprawie wskazują, że zabieg operacyjny, po którym nastąpiły powikłania, wykonany został w Klinice Ortopedii Państwowego Szpitala Klinicznego w L. Nie budzi wątpliwości, że zatrudniony w takim szpitalu lekarz jest funkcjonariuszem państwowym w rozumieniu aĽt_¿lj1 k.c. Powstaje w tej sytuacji problem odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną działaniem funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, o jakiej mowa w przytoczonym przepisie. Zarówno Sąd Apelacyjny, jak i skarżący - jak wynika z uzasadnienia kasacji - wiążą tę odpowiedzialność z istnieniem winy funkcjonariusza. Taka wykładnia att,_„d_'L.7Ĺ k.c. pomija jednak powszechnie wiążącą wykładnię tego przepisu, zawartą w w:yLokuTrybunału Konstytucyjnego z 4.XIl.2001 r. (SK 18."00, OTK 2001 r., nr B, poz. 256), która przyjmuje odpowiedzialność Skarbu Państwa nie za zawinione, ale za niezgodne z prawem działanie funkcjonariusza państwowego. W związku z tym, że działanie wywołujące szkodę miało miejsce nie tylko przed wydaniem powołanego wyroku, ale także przed wejściem w życie powstaje p_roblem, czy przedstawiona w tym wyroku wykładnia a_r:t,„_d_łl k.c. może mieć znaczenie w rozpoznawanaj sprawie. W związku z tą kwestią należy zwrócić uwagę, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, żgodnie z którym przepis uznany za niezgodny z ą nie może być zastosowany do oceny skutków prawnych zdameń, które miały miejsce jeszcze przed wejściem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w życie, w tym także przed wejściem w życie Wyrok Trybunału ma charakter deklaratoryjny, a to oznacza, że stwierdzona nim niezgodność z ą istnieje ek tunc, to jest od daty uchwalenia ustawy, zawierającej ten przepis (por. m. in. wyroki SN z_'l_Cl_,ä,l,,lSEi9„L CKN 204ł98, OSNC 2000, nr 5, poz. 94, , ll CKN S32ł98, nie publ., z E.Ęl|.2000 rg. lll 2?ł00, ÜSNAPHJS 2001, nr 10, poz. 331). Konsekwencją takiego stanowiska jest kompetencje sądu do odmowy zastosowania w konkretnej sprawie normy niezgodne] z Konstytucją. Jak wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ar;L_4_1I k.c. nie jest niezgodny z ą wtedy, gdy jest rozumiany w sposób w tym wyroku przedstawiony. Należy zatem odejść od kwestii winy funkcjonariusza państwowego, gdyby bowiem ta przesłanka miała stanowić o odpowiedzialności Skarbu Państwa, to przepis musiałby być uznany za niezgodny z , i to ze skutkiem ez tunc. Wykładnia aĽt.3_'l1 k.c., ze skutkiem ek tunc, ogranicza się w tej sytuacji do kwestii działania Źgodnego z prawem. Niezależnie jednak od rozważania, czy dział nie wykonującego zabieg lekarza było zawinione, Sąd Apelacyjny dociekał również, czy można temu działaniu przypisać przymiot bezprawności i uznał, że przyjęcie bezprawności działania lekarza wyłącza wyrażenie przez pacjenta zgody na zabieg. Prawidłowo udzielona zgoda na zabieg obejmuje również, zdaniem tego Sądu, wystąpienie powikłań zabiegu, jeżeli niernożna przypisać lekarzowi braku należytej staranności .podczas przeprowadzania' zabiegu i braku zgodności jego postępowania ze wskazaniami wiedzy. Ocenę tę kwestionował autor kasacji, podnosząc w tym zakresie szereg zarzutów. Zarzuty te należy podzielić. Każdy zabieg operacyjny wiąże się z ryzykiem powikłań. Nie można uznać, by wyrażenie zgody na zabieg operacyjny oznaczało zgodę na wszelkie powikłania i niekorzystne następstwa, zwłaszcza gdy pacjent nie ma świadomości możliwości wystąpienia takich powikłań. Nie oznacza to konieczności powiadamiania pacjenta o wszystkich możliwych komplikacjach, zwłaszcza takich, które zdarzają się niezmiernie rzadko, a sam sposób powiadomienia powinien być dopasowany do rodzaju zabiegu (por. wymk SN 2S.”y'llł.19?4 r. l CR 441-HS, OSNCP 19?-4, nr Y-S, poz. 131). Ryzyko, jakie bierze na siebie pacjent, wyrażając zgodę na zabieg operacyjny, obejmuje jednak tylko zwykłe powikłania pooperacyjne. Nie można natomiast uznać, że taka zgoda obejmuje również komplikacje powstałe wskutek pomyłki lekarza. Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku z 10.)(.1971 r. (ll CR -=i21ł?1, nie publ.}, zgodnie z którym pomyłka lekama, który w czasie operacji uszkodził inny organ pacjenta, nie może tego pacjenta obciążać. Skarżąca, 'wyrażając zgodę na zabieg operacyjnego uwolnienia nerwu pośrodkowego lewego nadgarstka, nie obejmowała zgodą powikłania po znieczuleniu, powstałego na skutek przypadkowego nakłucia opłucnowej, co spowodowało odmę płuc, znaczne dolegliwości bólowe i konieczność dłuższego leczenia szpitalnego. Należało w tej sytuacji rozważyć, czy tego rodzaju działanie, polegające na przypadkowym uszkodzeniu organu pacjenta w czasie zabiegu lekarskiego, może być uznane za bezprawne. Jak wyjaśniano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zachowanie funkcjonariusza państwowego jest bezprawne, jeżeli pozostaje w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym, przez który należy rozumieć nie tyIko_ obowiązujące ustawodawstwo, ale także obowiązujące w społeczeństwie zasady współżycia społecznego {por. wyrok z 26.lll.2003 r. lll CKN 1370ł00}. Wśród tych zasad mieści się przeprowadzanie zabiegów operacyjnych zgodnie ze sztuką lekarską i z "najwyższą starannością, wymaganą od profesjonalistów w zakresie medycyny, która wyklucza przypadkowe uszkodzenie innego niż będący przedmiotem zabiegu organu ciała pacjenta. Pozwany w toku procesu nie wykazał, by takie przypadkowe nakłucia opłucnowej spowodowane było nadzwyczajnymi okolicznościami, np. budową anatomiczną powódki, czy niemożllwą do wykrycia wadą sprzętu. W tej sytuacji brak było podstaw do wykluczenia przesłanki bezprawności działania lekarza, a tym samym odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę spowodowana bezprawnym _działaniem funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności. Pomimo powyższych uwag nie można jednak uznać kasacji zazasadną. Przyjęcie odpowiedzialności, o jakiej mowa w a„r_t._4j1 k.c., wymaga bowiem także wykazania, poza bezprawnością, pozostalych określonych w tym przepisie przesłanek, to jest szkodyi związku przyczynowego pomiędzy działaniem a szkodą. Tymczasem, jak wynika z System informacji Prawnej Le:~: (Lex Ümegaj 30l20l-fi Stan prawny programu: 2014-10-00 --- STRONA 3 --- ill CK 34/D2  tekst dokonamjoh w sprawie ustaiefi, obeone dolegliwoéci zdrowotne powodki pozostajq bez Zwiqzku z wykonanym wadliwie zabiegiem znieczuienia ‘i so \wn‘|k'1em innych sc‘norzef1.'Tego ustaienia skartqca w kasacjl nie kwesfionowata, kasacja byla oparta, jak to wskazano na wstepie, tylko na podstawie okreélonej w &I1._3_9_31_pJfl1_'|_ k.p.c. i nie zawieraia zadnych zarzutow natury procesowej. Sad Najwyzszy z mocy a.r.t._393_"u k.p.c., zwiqzany jest ustaieniami faktycznymi dokonanymi w sprawie. Oznacza to, 2e Z8i'Zl.l'[ naruszenia prawa materialnego moze bye poddany ooenie tylko przy uwzglednieniu ustalonego w sprawie stanu faktyoznego, a skarzajcy nie moie wykazywaé naruszenia prawa materialnego wadiiwoscig ustalefi faktyoznych. Skarzqca, w toku oaiego postepowania przed Sqdami obu instancji, domagaia sie zasajdzenia zadoééuczynienia i odszkodowania za cierpienia wynikajqoe z jej obeonego stanu zdrowia, ktorych Zrodiem byi zabieg operacyjny. Nie dochodziia zadnych roszczerfi zwiqzanych bezpoérednio z nastepstwami samego zabiegu, jak dolegliwoéci bolowe ozy koniecznoéé diuzszego pobytu w szpitalu. Zwiezek przyczynowy tego rodzaju cierpiefi z pxzebytym zabiegiem nie byi w ogole przedmiotem badania. Skarzqca bowiem jako podstawe faktycznq Zajdania wskazywaia swoj aktualny stan zdrowia. W sprawie zaé ustalono, ze nastepstwa wadliwego zabiegu (odme) zostaiy bez éladu wyieczone i obeone dolegliwoéci zdrowotne powodki nie sq nastepstwem tego zabiegui W uzasadnieniu kasaoji autor kasacji probowai to ustalenie podwazyé, jednak proba ta musiaia okazaé sie bezskuteczna wobec oparcia kasacji tylko naipodstawie naruszenia prawa materiafnego. Ustalenia faktyczne, a do takich nalezy ustalenie obecnego stanu zdrowia skarzqoej i zwiejzku przyczynowego zgiaszanych doiegliwoéci z przebytym zabiegiem operacyjnym, mogaj byé skutecznie podwazane jedynie wowczas, gdy kasacja  w ramach drugiej podstawy kasacyjnej  podnosi zarzuty natury procesowej, a takich zarzutow nie zgioszono. _ Wobec powyzlszego Sad Najwyzszy Oi'Z6K1j8K w sentencji na podstawie i3,l1.._3_9_3_j2 k.p.c. 1 / . ' \ System informacji Prawnej Lei [Lex fifriegaj 3912014 Stan prawny programu: 20141009 ill CK 3-4r'Ü2 -tekst dokonanych w sprawie ustaleń, obecne dolegliwości zdrowotne powódki pozostają bez związku z wykonanym wadliwie zabiegiem znieczulenia i są wymkiem 'innych schorzeń. 'Tego ustalenia skarżąca w kasacji n`|e kwesfronowaia, kasacja była oparta, jak to wskazano na wstępie, tylko na podstawie określonej w a.Lt_3_9_3¿l_pk_t_'l k.p.c. i nie zawierała żadnych zarzutów natury procesowej. Sąd Najwyższy z mocy art, 353 J-1* k.p.c., związany jest ustaleniami faktycznymi dokonanymi w sprawie. Oznacza to, że zarzut naruszenia prawa materialnego może być poddany ocenie tylko przy uwzględnieniu ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a skarżący nie może wykazywać naruszenia prawa materialnego wadliwością ustaleń faktycznych. Skarżąca, w toku całego postępowania przed Sądami obu instancji, domagała się zasądzenia zadośćuczynienia i odszkodowania za cierpienia wynikające z jej obecnego stanu zdrowia, których źródłem był zabieg operacyjny. Nie dochodziła żadnych roszczeń związanych bezpośrednio z następstwami samego zabiegu, jak dolegliwości bólowe czy konieczność dłuższego pobytu w szpitalu. Związek przyczynowy tego rodzaju cierpień z przebytym zabiegiem nie był w ogóle przedmiotem badania. Skarząca bowiem jako podstawę faktyczną żądania wskazywała swój aktualny stan zdrowia. W sprawie zaś ustalono, że następstwa wadliwego zabiegu (odma) zostały bez śladu wyleczone i obecne dolegliwości zdrowotne powódki nie są następstwem tego zabiegu. W uzasadnieniu kasacji autor kasacji próbował to ustalenie podważyś, jednak próba ta musiała okazać się bezskuteczna wobec oparcia kasacji tylko na 'ipodstawie naruszenia prawa materialnego. Ustalenia faktyczne, a do takich należy ustalenie obecnego stanu zdrowia skarżącej i związku przyczynowego zgłaszanych dolegliwości z przebytym zabiegiem operacyjnym, mogą być skutecznie podważane jedynie wówczas, gdy kasacja - w ramach drugiej podstawy kasacyjnej - podnosi zarzuty natury procesowej, a takich zarzutów nie zgłoszono. _ Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekłjak w sentencji na podstawie e„EL_3fi3_Ľ k.p.c. N / synem _rnfsrmsejr Prawnej 'tëii (Lex omega) ssrzcrs sen prawny pmgrsmu: zcni-1 o-cs