Postanowienie III ZP 16/00

--- STRONA 1 --- Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2000 r. III ZP 16/00 TEZA aktualna Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, który powstał w wyniku przekształcenia zakładu publicznego prowadzonego w formie jednostki budżetowej ponosi odpowiedzialność za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy powstałe przed dokonaniem przekształcenia. PUBLIKACJE Glosa do uchwały SN z dnia 7 lipca 2000 r., III ZP 16/00.  UZASADNIENIE Skład orzekający Przewodniczący: SSN Józef Iwulski, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Walerian Sanetra (sprawozdawca). Sentencja Sąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Krajowej Iwony Kaszczyszyn, w sprawie z powództwa Marioli Ż., Ludwiki M., Gabrieli K., Janusza S. i Barbary B. przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 7 lipca 2000 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2000 r. [...] do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 KPC. Czy w świetle art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872) samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, który powstał w wyniku przekształcenia publicznego ZOZ prowadzonego w formie jednostki budżetowej ponosi odpowiedzialność za zobowiązania wynikające ze stosunków pracy, a dotyczące wypłaty wynagrodzeń, których wymagalność powstała przed dokonaniem przekształcenia? podjął następującą uchwałę: Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, który powstał w wyniku przekształcenia zakładu publicznego prowadzonego w formie jednostki budżetowej ponosi odpowiedzialność za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy powstałe przed dokonaniem przekształcenia. Uzasadnienie faktyczne Przedstawione Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne powstało na tle następującego stanu faktycznego. Powodowie Mariola Ż., Ludwika M., Gabriela K., Janusz S., Barbara B. domagali się zasądzenia od pozwanego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S. wynagrodzeń [...] za okres od czerwca 1996 r. do marca 1999 r. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc między innymi, iż za okres od 1 grudnia 1998 r. do 19 marca 1999 r. uregulowała swe zobowiązania wobec powodów. Wyrokiem z dnia 30 grudnia 1999 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Malborku zasądził na rzecz powodów dochodzone przez nich należności. Powodowie pracują u pozwanego pracodawcy jako technicy elektroradiologii w Pracowni Radiologicznej. W okresie od 1 czerwca 1996 r. do 30 listopada 1998 r. nieprawidłowo naliczano im III ZP 16/00 - Uchwała Sądu Najwyższego --- STRONA 2 --- wynagrodzenie określone w § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 2 lipca 1992 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 55, poz. 273 ze zm.). Zarządzeniem Wojewody E. [...] z dnia 18 sierpnia 1998 r. przekształcono z dniem 1 grudnia 1998 r. jednostkę budżetową działającą pod nazwą "Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w S." w samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej pod nazwą "Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w S.". Publiczny zakład opieki zdrowotnej może być prowadzony w formie samodzielnego zakładu, posiadającego osobowość prawną, albo w formie jednostki budżetowej lub zakładu budżetowego (art. 35b i art. 35c ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.). Według Sądu Pracy zmiana formy prowadzenia zakładu opieki zdrowotnej z jednostki budżetowej na samodzielny zakład nie ma wpływu na stosunki pracy łączące taki podmiot z zatrudnianymi pracownikami. Jest to nadal ten sam pracodawca, z tym że przekształcony w samodzielny zakład. W związku z tym zobowiązania pracownicze pracodawcy wobec pracowników powstałe przed przekształceniem w samodzielny zakład obciążają nadal ten podmiot, działający już jako samodzielny zakład opieki zdrowotnej. Wobec tego w postępowaniu przed sądem pracy w sprawach o roszczenie pracowników ze stosunku pracy, powstałe przed zmianą formy prowadzenia zakładu opieki zdrowotnej, stroną procesową nie jest Skarb Państwa, lecz samodzielny zakład opieki zdrowotnej jako pracodawca. Skarb Państwa, czy też wojewoda (uwzględniając treść art. 3 KP), nigdy nie był pracodawcą osób zatrudnionych przez publiczne zakłady opieki zdrowotnej. Zarówno przepisy ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, jak i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz o zmianie niektórych ustaw, Dz. U. Nr 104, poz. 661 (którą dodano rozdział 1a, regulujący formy prowadzenia publicznych zakładów opieki zdrowotnej), nie zawierają szczególnych regulacji dotyczących pojęcia pracodawcy oraz odpowiedzialności za zobowiązania pracownicze. Zdaniem Sądu Pracy, art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872) nie dotyczy zobowiązań pracowniczych publicznych zakładów opieki zdrowotnej z okresu prowadzenia ich w formie jednostek budżetowych. Wykładni niniejszego przepisu należy dokonywać przy uwzględnieniu treści art. 40 Kodeksu cywilnego, w świetle którego zobowiązania byłych państwowych jednostek budżetowych ochrony zdrowia przekształconych w posiadające osobowość prawną samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej są zobowiązaniami Skarbu Państwa. W związku z tym art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stanowi szczególną regulację dotyczącą odpowiedzialności Skarbu Państwa za zobowiązania cywilnoprawne powstałe do końca 1998 r. w jednostkach budżetowych i zakładach budżetowych przekazanych do samorządów terytorialnych. Zobowiązania pracownicze nie są zaś zobowiązaniami cywilnoprawnymi, do których można byłoby stosować przepisy art. 40 KC i art. 80 ust. 1 przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną. Kwestia odpowiedzialności pracodawcy za zobowiązania pracownicze, w tym wynagrodzenie za pracę, została unormowana przepisami prawa pracy (art. 77 -93 KP) i w związku z tym nie można odpowiednio stosować w tym zakresie przepisów prawa cywilnego, w tym między innymi art. 40 KC (art. 300 KP). Mając na względzie powyższą argumentację Sąd Pracy stwierdził, iż przekształcenie strony pozwanej z państwowej jednostki budżetowej ochrony zdrowia w posiadający osobowość prawną samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, jak również wprowadzenie reformy administracji publicznej, nie miało żadnego wpływu na jego odpowiedzialność za zobowiązania wobec powodów, wynikające ze stosunku pracy, a dotyczące wypłaty należnych wynagrodzeń za pracę. Z tych też względów Sąd Pracy oddalił wniosek strony pozwanej o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego Skarbu Państwa - Wojewody W.M. i zasądził dochodzone należności od pozwanego Samodzielnego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S. W uzasadnieniu pytania nawiązano do wywodów apelacji wniesionej przez stronę pozwaną, w których podniesiono w szczególności, że z dniem 1 grudnia 1998 roku zarządzeniem Wojewody E. [...] z dnia 18 sierpnia 1998 roku Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w S. (jednostka budżetowa) został przekształcony w Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w S. Przekształcenie ZOZ, prowadzonego w formie jednostki budżetowej, w samodzielną jednostkę powoduje zerwanie więzi ze Skarbem Państwa. Nie ma natomiast przepisu stanowiącego, że za zobowiązania powstałe w związku z działaniem zakładu przed przekształceniem ponosi odpowiedzialność utworzona jednostka. Przekształcenie jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa w samodzielny podmiot prawa powoduje, że zobowiązania nie istniejącej już jednostki budżetowej pozostają zobowiązaniami Skarbu Państwa. Sąd pierwszej instancji prezentuje pogląd, że przy uwzględnieniu przepisu art. 40 KC zobowiązania pracownicze powstałe w czasie istnienia jednostki budżetowej nie podlegają przejęciu przez Skarb Państwa - Wojewodę (art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.). Z poglądem tym nie można się zgodzić. Z bogatego orzecznictwa wynika bowiem, że przepis art. 40 KC nie wprowadza różnicowania przejmowanych zobowiązań i obejmuje również zobowiązania pracownicze. Przepis art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., używa określenia zobowiązania finansowe, bez żadnych wyłączeń, należy więc przyjąć, iż przejęcie dotyczy także roszczeń pracowniczych. Adresując do Sądu Najwyższego pytanie prawne Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w uzasadnieniu ze swej strony przedstawił następującą argumentację. Każdy zakład opieki zdrowotnej, bez względu na formę jego prowadzenia, jest wyodrębnionym organizacyjnie zespołem osób i środków majątkowych (art. 1 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej). Oznacza to, że niezależnie od tego, czy jest to jednostka budżetowa, czy samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, posiada on przymiot pracodawcy, a sama zmiana formy prowadzenia zakładu nie ma wpływu na stosunki pracy łączące go z zatrudnionymi pracownikami. Oznaczać mogłoby to, iż zobowiązania pracodawcy wobec pracowników powstałe przed przekształceniem obciążają nadal ten podmiot, działający już jako samodzielny zakład opieki zdrowotnej, i w konsekwencji, bez 1 --- STRONA 3 --- względu na datę powstania zobowiązań pracowniczych, odpowiedzialność za nie ponosić będzie zawsze ten zakład. Ta klarowna na gruncie przepisów prawa pracy zasada staje się mniej oczywista, jeżeli weźmie się pod uwagę treść art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., który stanowi, że zobowiązaniami Skarbu Państwa powstałymi do dnia 31 grudnia 1998 r. są zobowiązania finansowe państwowych jednostek budżetowych i zakładów budżetowych przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Przepis ten posługując się terminem "zobowiązania finansowe" nie wprowadza żadnych ograniczeń czy wyłączeń, a w szczególności nie dokonuje zawężenia do zobowiązań stricte cywilnoprawnych, jak przyjął Sąd Pracy. Wobec tego Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych stoi na stanowisku, że ma on zastosowanie do wszelkich zobowiązań finansowych, a więc również tych, dla których podłożem jest stosunek pracy. Nie sposób bowiem przyjąć, że racjonalny ustawodawca - zważywszy na treść przejrzystych regulacji prawa pracy - sformułowałby w taki sposób przepis, gdyby chciał objąć nim tylko wybraną sferę stosunków prawnych, tj. stosunków cywilnoprawnych. Sąd ten w konsekwencji skłania się raczej ku (innemu niż przyjęty przez Sąd Pracy) poglądowi, że za zobowiązania pracownicze powstałe przed przekształceniem publicznego zakładu opieki zdrowotnej prowadzonego w formie jednostki budżetowej, odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa, a w konsekwencji właściwemu jego reprezentantowi przysługuje legitymacja bierna do występowania w sprawie, przedmiotem której jest żądanie należności, których wymagalność powstała przed dokonaniem przekształcenia. Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z dniem 1 grudnia 1998 r. "Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w S." przekształcony został w "Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w S.". Nowy zakład przejął przy tym mienie swojego poprzednika, a to oznacza, że doszło do przejęcia zakładu pracy (w znaczeniu przedmiotowym) przez innego pracodawcę (art. 23 § 1 KP). Ponieważ Samodzielny Publiczny Zakład ma osobowość prawną i jest nowym podmiotem prawa, a jego poprzednik w sensie prawnym, (a także faktycznym), przestał istnieć (uległ likwidacji), to wobec tego nie ma podstaw do tego, by twierdzić, że pracownicy nadal są zatrudnieni przez tego samego pracodawcę, który jedynie uległ pewnym przekształceniom organizacyjno-prawnym. Ich sytuację prawną należy oceniać w świetle art. 23 KP, gdyż ich zakład pracy (w znaczeniu przedmiotowym) przeszedł na innego pracodawcę (Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej), a jednocześnie dotychczasowy ich pracodawca (Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej) przestał istnieć. W następstwie dokonanego przekształcenia pracownicy stali się z mocy prawa (art. 23 § 1 KP) stronami stosunków pracy z nowym pracodawcą. Jednocześnie w powstałej sytuacji nowy pracodawca ponosi odpowiedzialność za zobowiązania wynikające ze stosunków pracy powstałych przed przejściem zakładu pracy na nowego pracodawcę. Kwestia ta obecnie jest wprawdzie mniej jednoznacznie unormowana w art. 23 KP, niż miało to miejsce przed jego nowelizacją dokonaną przez ustawę z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 110 ze zm.), ale wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że w razie gdy dochodzi do przejęcia całego zakładu pracy, połączonego z likwidacją dotychczasowego pracodawcy, to za zobowiązania powstałe u poprzedniego pracodawcy odpowiedzialność ponosi nowy pracodawca. Nie do przyjęcia jest w takim przypadku uznanie, że za zobowiązania te nikt nie ponosi odpowiedzialności (nowy pracodawca nie odpowiada dlatego, że nie są to jego zobowiązania, dawny zaś z tego powodu, że już nie istnieje). W art. 23 KP ustawodawca stara się w szczególny sposób ochronić interes pracownika w związku ze zmianą pracodawcy i istnieniem zaległych zobowiązań powstałych jeszcze u poprzedniego pracodawcy. Odpowiedzialność tę zdaje się on przy tym w takich przypadkach bardziej wiązać z tym podmiotem, który dysponuje zakładem pracy (jego częścią), z którym związana jest praca danego pracownika, aniżeli z osobą pracodawcy, u którego powstało zobowiązanie. Znajduje to wyraz w art. 23 § 2 KP, który stanowi, że za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy powstałe przed przejściem części zakładu pracy na innego pracodawcę dotychczasowy i nowy pracodawca odpowiadają solidarnie. Nowy pracodawca odpowiada więc, mimo że przejmuje tylko część zakładu pracy i mimo że istnieje poprzedni pracodawca, tym bardziej więc musi on ponosić odpowiedzialność, gdy przejmuje cały zakład pracy, a jednocześnie dotychczasowy pracodawca przestaje istnieć. Inaczej mówiąc brak jest logiki w rozwiązaniu, w którym przyjmuje się, że jeżeli nowy pracodawca przyjmuje tylko część zakładu pracy, to odpowiada za "stare długi pracownicze", natomiast nie ponosi odpowiedzialności, gdy przejmuje cały zakład pracy. Sensowne jest bowiem, by oczekiwać, że odpowiedzialność tę ponosić on będzie tym bardziej, gdy przejmuje zakład pracy w całości, a nie tylko w części. Ograniczenie w art. 23 § 2 KP reguły odpowiedzialności solidarnej jedynie do przypadku przejęcia części zakładu pracy pozostaje, jak należy sądzić, w związku z przeświadczeniem, że przejęcie całego zakładu pracy łączy się z likwidacją poprzedniego pracodawcy, z czym jednakże nie zawsze mamy do czynienia (gdy jest tylko jeden podmiot odpowiedzialności, a mianowicie nowy pracodawca, to nie może być mowy o odpowiedzialności solidarnej). Nie może to jednakże prowadzić do wniosku, że nowy pracodawca nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania dotychczasowego pracodawcy, jeżeli dochodzi do przejęcia całego zakładu pracy. Gdy przejęciu temu nie towarzyszy likwidacja dotychczasowego pracodawcy, to w rachubę może wchodzić odpowiedzialność in solidum poprzedniego i nowego pracodawcy, natomiast gdy jest inaczej to - w razie braku odrębnych uregulowań prawnych, przewidujących np. następstwo prawne po zlikwidowanym pracodawcy - odpowiedzialnym jest tylko nowy pracodawca. Prowadzi to do wniosku, że strona pozwana ponosi odpowiedzialność za zaległe wynagrodzenia nie z tej racji - jak przyjął Sąd pierwszej instancji i w pewnym zakresie (przy przyjęciu określonej wykładni art. 80 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., co do której ma zasadnicze wątpliwości) także Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - że zmiana formy 1 1 1 1 1 1 1 --- STRONA 4 --- prowadzenia zakładu opieki zdrowotnej nie wpływa na stosunki pracy, bo pracodawcą jest nadal ten sam pracodawca, tyle tylko, że przekształcony w samodzielny zakład opieki zdrowotnej. Odpowiedzialność ta wynika bowiem z właściwie zinterpretowanego art. 23 § 1 i 2 KP. Gdy idzie natomiast o relacje między tymi przepisami a art. 80 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., to Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela argumentację, która znalazła wyraz w uchwale tego Sądu z dnia 1 lutego 2000 r., III ZP 20/99, w myśl której za zobowiązania z tytułu świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz. U. Nr 160, poz. 1080 ze zm.), przysługujące za 1998 r. przepracowany w zlikwidowanym urzędzie wojewódzkim, należne pracownikowi, który z dniem 1 stycznia 1999 r. stał się pracownikiem starostwa powiatowego, odpowiadają solidarnie to starostwo powiatowe i Skarb Państwa (art. 52 ust. 1 i 80 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r). W uzasadnieniu tej tezy przyjęto, że z art. 23 § 2 KP wynika odpowiedzialność nowego pracodawcy za zobowiązania dotychczasowego pracodawcy. Żaden przepis ustawy z 13 października 1998 r. nie wyłącza takiego skutku. W szczególności dotyczy to art. 80 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten wprowadził bowiem zasadę, że Skarb Państwa stał się zobowiązany z tytułu zobowiązań państwowych jednostek budżetowych i zakładów budżetowych, przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Odnosi się on więc do wszystkich zobowiązań tych jednostek (w tym także tych, które wynikają ze stosunków pracy). Nie oznacza on jednakże, że inne podmioty przestały być zobowiązane. Nie można bowiem interpretować go a contrario, że skoro Skarb Państwa stał się zobowiązanym, to inne podmioty przestały być zobowiązane. Przepis ten należy traktować jako dodatkową gwarancję realizacji zobowiązań powstałych w jego warunkach. Oznacza on, że oprócz podmiotów odpowiedzialnych za określone nim zobowiązania, dodatkowo przejmuje je (staje się zobowiązany) Skarb Państwa. Jest to więc rodzaj szczególnego następstwa prawnego. Może ono powodować współodpowiedzialność z innymi podmiotami. Jednakże Skarb Państwa ani żadna jego jednostka organizacyjna nie jest w aspekcie roszczeń ze stosunku pracy pracodawcą (dotychczasowym, nowym). Jeżeli jednak jednostka organizacyjna będąca dotychczasowym pracodawcą zostaje zlikwidowana, to Skarb Państwa w zakresie jej zobowiązań powstałych do dnia 31 grudnia 1998 r. jest jej następcą prawnym. Przepis art. 80 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. nie jest więc szczególnym względem art. 23 § 2 KP, lecz go w pewnych sytuacjach uzupełnia. Ta ostatnia kwestia wymaga szczególnego zaakcentowania w związku z przyjętym przez Sąd drugiej instancji założeniem, że skoro w rozpatrywanej w sprawie ma zastosowanie art. 80 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., to wobec tego wykluczona jest odpowiedzialność nowego pracodawcy. Przepis ten wszakże nie wyklucza stosowania innych norm prawnych, takich zwłaszcza jak art. 23 § 1 i 2 KP, i z tego punktu widzenia ma charakter komplementarny, a nie wyłączający istniejące reguły odpowiedzialności za powstałe zobowiązania. Mając na względzie sposób sformułowania pytania przez Sąd drugiej instancji Sąd Najwyższy nie wypowiedział się w sentencji uchwały, czy za powstałe u poprzedniego pracodawcy zobowiązania wypłaty zaległych wynagrodzeń, obok samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, przy zastosowaniu reguł solidarności nieprawidłowej odpowiedzialność, jako następca prawny zlikwidowanego zakładu opieki zdrowotnej, ponosi także Skarb Państwa na podstawie art. 80 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Na marginesie warto jednakże w tej kwestii zaznaczyć, że stosowanie art. 80 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. do zobowiązań dochodzonych przez powodów w sprawie, która stała się źródłem rozważanego tu zagadnienia prawnego, jest wysoce wątpliwe. Przepis ten dotyczy bowiem zobowiązań państwowych jednostek budżetowych i zakładów budżetowych, przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w S. powstał 1 grudnia 1998 r. i wobec tego jego poprzednik (jednostka budżetowa) nie mógł zostać przejęty przez jednostkę samorządu terytorialnego, bo w dniu 1 stycznia 1999 r. już nie istniał. Przepis art. 80 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. nie odnosi się zaś do innych jednostek niż przejmowane przez samorząd państwowe jednostki budżetowe i zakłady budżetowe. Wprawdzie w myśl art. 47 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. z dniem 1 stycznia 1999 r. jednostki samorządu terytorialnego przejęły uprawnienia organu administracji rządowej, który utworzył samodzielny zakład opieki zdrowotnej, ale nie ma to znaczenia z punktu widzenia regulacji zawartej w art. 80 ust. 1 tej ustawy, gdyż dotyczy on przejęcia jednostek, a nie "uprawnień organu", a ponadto - i co najistotniejsze - idzie w nim o jednostki budżetowe i zakłady budżetowe przejmowane przez samorząd terytorialny, a więc inne jednostki niż samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej. Kierując się przedstawionymi powyżej racjami Sąd Najwyższy sformułował pogląd, któremu dał wyraz w sentencji pojętej uchwały. 1 1 1 1