Wyrok III UK 166/13

--- STRONA 1 --- Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2014 r. III UK 166/13 TEZA aktualna Prawo do wojskowej renty rodzinnej (wdowiej), uzależnione od niezdolności wdowy do pracy, może ustać w razie odzyskania przez nią zdolności do pracy. UZASADNIENIE Skład orzekający Przewodniczący Sędzia SN Bogusław Cudowski. Sędziowie SN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Maciej Pacuda. Sentencja Sąd Najwyższy, w sprawie z odwołania Haliny K. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. o prawo do wojskowej renty rodzinnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2014 r., skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 9 maja 2013 r. (...) oddalił skargę kasacyjną nie obciążając odwołującej się kosztami postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie faktyczne Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S. decyzją z dnia 17 sierpnia 2010 r., orzekł o ustaniu prawa Haliny K. do renty rodzinnej i wstrzymał jej wypłatę od 1 września 2010 r., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie tym, że ubezpieczonej błędnie przyznano prawo do renty rodzinnej bez ustalenia, czy jest ona niezdolna do pracy. Po skierowaniu ubezpieczonej na badania lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia 21 maja 2010 r., potwierdzonym orzeczeniem Komisji Lekarskiej z dnia 27 lipca 2010 r. uznał, że ubezpieczona jest zdolna do pracy, co spowodowało ustanie prawa do renty rodzinnej i wstrzymanie jej wypłaty od 1 września 2010 r. Wyrokiem z dnia 18 października 2012 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie oddalił odwołanie ubezpieczonej. W niniejszej sprawie Sąd ustalił, że Halina K. urodziła się 1 listopada 1948 r. W dniu 26 października 1968 r. zawarła związek małżeński z Antonim K. wykonującym zawód żołnierza zawodowego. Ubezpieczona urodziła dwoje dzieci: Rafała 14 września 1970 r. oraz Łukasza 28 listopada 1974 r. W dniu 28 lutego 1993 r. zmarł mąż ubezpieczonej, ubezpieczona miała wówczas 44 lata 3 miesiące, a ich synowie: Rafał - 22 lata i 5 miesięcy i Łukasz - 18 lat i 3 miesiące. Rafał K. studiował, a Łukasz K. uczył się w Technikum Mechanicznym w K. Decyzją z 17 maja 1993 r. ustalono prawo do wojskowej renty rodzinnej dla synów ubezpieczonej, a następnie od 11 października 1993 r. już tylko dla Łukasza K., który rentę tę pobierał do 30 czerwca 2000 r. w związku z zakończeniem studiów na Politechnice K. Następnie decyzją z dnia 21 czerwca 2000 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego na podstawie przepisów ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin przyznał Halinie K. prawo do wojskowej renty rodzinnej bezterminowo, powodując wstrzymanie wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wypłacanej ubezpieczonej przez ZUS Oddział w K. Nie wyznaczono ubezpieczonej żadnych terminów badań lekarskich aż do 2010 r. Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 9 listopada 1993 r. zaliczyła Halinę K. do trzeciej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia i decyzją z 5 grudnia 1993 r. przyznano ubezpieczonej prawo do renty z tego tytułu od 1 stycznia 1994 r. (daty zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego). Do dnia 28 lutego 1999 r. ubezpieczona nieprzerwanie pracowała i pobierała świadczenie rentowe. Prawo do renty było przedłużane w związku z przeciwwskazaniem do ciężkiej pracy fizycznej i pracy odpowiedzialnej. Decyzją z 30 października 1998 r. orzeczono częściową niezdolność do pracy ubezpieczonej do 31 października 2001 r. Kiedy syn ubezpieczonej, Łukasz zaprzestał pobierania wojskowej renty rodzinnej po ojcu (w związku z zakończeniem studiów), ubezpieczona była nadal niezdolna do pracy. To zadecydowało o wystąpieniu z wnioskiem z 26 maja 2000 r. o przyznanie świadczenia. Warunkiem uzyskania prawa do wojskowej renty rodzinnej było przedstawienie aktualnego orzeczenia o niezdolności do pracy. Ubezpieczona miała tego pełną świadomość, a ponadto otrzymała taką informację od pracownicy WBE. Decyzją z dnia 21 czerwca 2000 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego przyznał Halinie K. prawo do wojskowej renty rodzinnej bezterminowo. Dopiero w 2010 r., po dokonaniu sprawdzenia akt rentowych wojskowy organ rentowy skierował ubezpieczoną do lekarza orzecznika ZUS celem ustalenia, czy po dniu 31 października 2001 r. ubezpieczona była zdolna do pracy. Zarówno lekarz orzecznik ZUS, jak i Komisja Lekarska ZUS orzekły, że ubezpieczona odzyskała zdolność do pracy. W związku z powyższym Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego orzekł o III UK 166/13 - Wyrok Sądu Najwyższego --- STRONA 2 --- ustaniu prawa ubezpieczonej do renty rodzinnej i wstrzymaniu jej wypłaty od 1 września 2010 r. Zmiany chorobowe, istniejące u Haliny K., ocenione na podstawie dokumentacji medycznej, nie dawały podstaw do orzekania długotrwałej, częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy po 31 października 2001 r. W dacie zgonu męża ubezpieczonej obowiązywała ustawa z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (tekst jedn.: Dz. U. z 1983 r. Nr 29, poz. 139 z późn. zm.), na podstawie której wojskowa renta rodzinna przysługiwała między innymi uprawnionym członkom rodziny żołnierza zmarłego w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej (art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy), tj. małżonkowi zmarłego, jego dzieciom, wnukom, rodzeństwu i rodzicom (art. 24). Sąd Okręgowy przywołując treść art. 25 oraz art. 26 powołanej ustawy, stwierdził, że na podstawie powyższych uregulowań Halina K. mimo spełnienia przesłanki powstania niezdolności do pracy w okresie 5 lat od śmierci męża nie skorzystała z przysługującego jej prawa do renty rodzinnej po mężu. Wolała pobierać świadczenie rentowe przysługujące jej od ZUS, pracować zawodowo i wychowywać dwoje dzieci, na których rzecz została przyznana wojskowa renta rodzinna. Zdecydowała się wystąpić o przyznanie świadczenia dopiero po zakończeniu studiów przez drugiego z synów (w czerwcu 2000 r.), kiedy żadne świadczenia dzieciom zmarłego już nie przysługiwały. Jednocześnie Sąd Okręgowy wskazał, że w dniu 26 lutego 1994 r. weszła w życie ustawa z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.), uchylając art. 59 dotychczas obowiązującą ustawę z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. W art. 53 ust. 1 nowej ustawy ustawodawca wskazał, że osobom, którym w dniu wejścia w życie ustawy przysługiwały emerytury i renty na podstawie przepisów dotychczasowych, wysokość tych świadczeń ustala się na nowo z urzędu, według zasad określonych w ustawie, z zastrzeżeniami wskazanymi w dalszej części przepisu. W art. 24 powołanej ustawy przewidziano natomiast, że renta rodzinna przysługuje na zasadach i w wysokości określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - tj. w ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. Cytując treść art. 41 ust. 1 i 2 oraz 4 powołanej ustawy Sąd Okręgowy wskazał, że Halina K. w dniu złożenia wniosku o rentę rodzinną spełniała jedynie przesłankę wynikającą z art. 41 ust. 2 wymienionej ustawy, czyli stała się inwalidką przed upływem 5 lat od śmierci męża, mając przy tym pełną świadomość, że tylko jej niezdolność do pracy stanowi przesłankę uprawniającą do przyznania renty rodzinnej wojskowej. Mimo tego organ rentowy omyłkowo przyznał ubezpieczonej prawo do renty bezterminowo. Sąd Okręgowy wskazał, że istotną kwestią w tej sytuacji była możliwość wzruszenia przez organ rentowy decyzji o przyznaniu ubezpieczonej prawa do wojskowej renty rodzinnej bezterminowo. Zdaniem Sądu Okręgowego, organ rentowy miał uprawnienie do zbadania stanu zdrowia ubezpieczonej. W decyzji bowiem nie ma wskazanych ani przyczyn, ani podstawy prawnej przyznania świadczenia rentowego na stałe, a ubezpieczona ubiegała się o przyznanie jej prawa do wojskowej renty rodzinnej w związku z niezdolnością do pracy. Sąd Okręgowy zastosował przepisy art. 38 i art. 44 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, które dają możliwość wstrzymania wypłaty renty, jeżeli powstaną okoliczności uzasadniające zawieszenie prawa do świadczeń lub ustanie tego prawa. Sąd Okręgowy stwierdził, że w świetle powyższych przepisów organ rentowy mimo przyznania ubezpieczonej świadczenia bezterminowo i pobierania go przez 10 lat mógł skierować ubezpieczoną na badania lekarskie. Na poparcie swojego stanowiska, Sąd meriti przywołał uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2011 r., I UZP 7/11, z której wynika, że organ rentowy może ponownie zlecić badanie lekarskie osobie, która pobiera rentę stałą przyznaną jej prawomocnym wyrokiem sądu, a zatem dopuszczalne jest w tym trybie wzruszenie nawet prawomocnego orzeczenia sądu. W uchwale tej zostało wskazane, że niezdolność do pracy jest ściśle związana ze zdrowiem ubezpieczonego, które jako element ryzyka ubezpieczeniowego ulega zmianom. Sąd wskazał, że stosunki prawne ubezpieczenia społecznego oparte na spełnieniu się ryzyka niezdolności do pracy poddają się regule, że zmiana okoliczności zawsze otwiera drogę do ponownego rozpoznania sprawy. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy poddał weryfikacji orzeczenie organu rentowego i na podstawie opinii biegłych oraz dokumentacji medycznej dokonał ustaleń odnośnie do stanu zdrowia ubezpieczonej. Dokumenty w sprawie nie były kwestionowane, opinie biegłych Sąd meriti uznał za rzetelne i logicznie uzasadnione, a fachowość ustaleń nie budzi żadnych wątpliwości. Analizując opinię biegłego psychiatry Sąd Okręgowy stwierdził, że zaburzenia emocjonalne o zmiennym, uwarunkowanym sytuacyjnie nasileniu, z początkiem leczenia od 1993 r. nie powodują długotrwałej niezdolności do pracy ani z powodu obrazu klinicznego zaburzenia, ani nasilenia objawów, czy stosowanego łagodnego jak dotychczas leczenia. Brak jest przy tym danych medycznych potwierdzających, że w analizowanym okresie, nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia psychicznego u badanej. Również pozostałe schorzenia stwierdzone u ubezpieczonej jak nadciśnienie tętnicze, stan po częściowym usunięciu tarczycy z powodu wola, zaburzenia metaboliczne, otyłość brzuszna, nieprawidłowa glikemia na czczo nie dają podstaw do uznania wnioskodawczyni za długotrwale, częściowo lub całkowicie niezdolną do pracy po 31 października 2001 r. Sąd Okręgowy szczegółowo analizując opinie okulistyczną i ginekologiczną, stwierdził, że nie doprowadziły one do ustalenia u ubezpieczonej niezdolności do pracy. Obniżenie ostrości wzroku do dali nie wpływa na zdolność do pracy z bliska (księgowej, ekonomistki), gdyż w korekcji okularowej wnioskodawczyni ma pełną ostrość wzroku do bliży. Z punktu zaś widzenia biegłego ginekologa, stan zdrowia ubezpieczonej ani nie uległ poprawie, ani pogorszeniu po dniu 31 października 2001 r. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe rozważania Sąd Okręgowy zaskarżoną decyzję uznał za prawidłową i na podstawie przepisu art. 477 § 1 k.p.c. odwołanie ubezpieczonej oddalił. Wyrokiem z dnia 9 maja 2013 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie oddalił apelację ubezpieczonej. Sąd wskazał, że za podstawę decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. o ustaniu prawa ubezpieczonej do renty rodzinnej przyjęto przepisy art. 38 ust. 1 i art. 44 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, a także art. 70 ust. 2 i art. 114 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Stawiany zatem w apelacji zarzut naruszenia przepisów art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., były poza przedmiotem rozpoznawanej sprawy. Sytuacja, gdy organ rentowy orzeka o ustaniu świadczenia w związku ze zmianą okoliczności dotyczących niezdolności ubezpieczonego do pracy i odzyskaniem tej zdolności jest przewidziana w przepisach ubezpieczeniowych (por. art. 107 ustawy o 14 --- STRONA 3 --- emeryturach i rentach z FUS) i jest jakościowo zupełnie inna od sytuacji, gdy organ rentowy dokonując kontroli wydanej i prawomocnej decyzji, stwierdza sprzeczność tej decyzji z ustanowionym prawem i orzeka o jej unieważnieniu. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego, że decyzja Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z dnia 21 czerwca 2000 r., przyznająca ubezpieczonej rentę rodzinną od 1 lipca 2000 r., została wydana w związku z przesłanką niezdolności ubezpieczonej do pracy określoną w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin w związku z art. 41 ust. 2 nieobowiązującej już ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267). Ubezpieczona wówczas tylko z tego tytułu mogła otrzymać rozważane świadczenie i jak sama przyznała na rozprawie przed Sądem Okręgowym, zdawała sobie z tego sprawę, była nawet informowana o konieczności przedłożenia aktualnego orzeczenia o niezdolności do pracy przez pracownicę Wojskowego Biura Emerytalnego w S. Ubezpieczona zresztą przedłożyła do organu rentowego orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 30 października 1998 r. o częściowej niezdolności do pracy do dnia 30 października 2001 r., a we wniosku o przyznanie renty rodzinnej wyraźnie wskazała, że jest osobą z orzeczoną częściową niezdolnością do pracy. Również Wojskowe Biuro Emerytalne miało świadomość pobierania przez ubezpieczoną renty z tytułu niezdolności do pracy, co wynika z akt rentowych. Jak słusznie zatem przyjął Sąd Okręgowy wydana przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. decyzja zawierała błąd polegający na przyznaniu ubezpieczonej renty rodzinnej bezterminowo w sytuacji, gdy ubezpieczona miała ustaloną jedynie okresową niezdolność do pracy do dnia 31 października 2001 r. Błąd ten został popełniony bezspornie przez wojskowy organ emerytalny. Stwierdzenie jednak tego błędu zobowiązywało ten organ do jego naprawienia i skierowania ubezpieczonej do lekarza orzecznika ZUS, celem ustalenia czy występuje u niej niezdolność do pracy, a w konsekwencji wydania nowej decyzji. Sąd wskazał, że przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 72), wprost przewidują możliwość ustania renty rodzinnej z powodu niezdolności do pracy, a tożsamy przepis znajdował się w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (art. 43), wskazując wprost na możliwość ustania prawa do renty rodzinnej z powodu ustąpienia inwalidztwa. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności ustalił, że ubezpieczona po dniu 31 października 2001 r. jest zdolna do pracy. Sąd pierwszej instancji celem ustalenia kwestii niezdolności do pracy ubezpieczonej dopuścił dowód z dokumentacji medycznej ubezpieczonej oraz z opinii biegłych sądowych z zakresu psychiatrii, ginekologii, endokrynologii, kardiologii i okulistyki, czyli specjalności odpowiadających wszelkim ujawnionym dolegliwościom zdrowotnym ubezpieczonej. Biegli lekarze sądowi po badaniu ubezpieczonej uznali, że stwierdzone u niej schorzenia nie dają jednak podstaw do uznania ubezpieczonej za długotrwale, częściowo lub całkowicie niezdolną do pracy. Wobec braku zarzutów apelacji wskazujących na nieprawidłowość ustaleń Sądu Okręgowego co do stwierdzonych u ubezpieczonej schorzeń oraz ich skutków, Sąd Apelacyjny stwierdził, że ubezpieczona nie spełnia jednego z warunków, jaki w jej przypadku jest konieczny do uzyskania wojskowej renty rodzinnej, jakim jest istnienie niezdolności do pracy. Ubezpieczona wniosła skargę kasacyjną zaskarżając powyższy wyrok w całości. W skardze tej podniosła naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa, tj. art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w związku z art. 38 ust. 1 i art. 44 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin i w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez uznanie, że organ rentowy może orzekać o wstrzymaniu prawa do renty wskutek odkrycia okoliczności, które sam błędnie stwierdził przyznając prawo do renty oraz, że w związku z tym zamiast stwierdzać nieważność decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia orzeka o wstrzymaniu wypłaty świadczenia. Zdaniem ubezpieczonej taka interpretacja przepisów stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą ochrony praw nabytych i jest próbą obejścia bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa mówiących o trybie i sposobie stwierdzania nieważności decyzji. Konieczne jest rozstrzygnięcie, czy w zakresie zabezpieczenia społecznego realizowana jest konstytucyjna ochrona praw nabytych na podstawie przepisów prawa i decyzji wydanej przez organ rentowy. Należy zbadać i odpowiedzieć na pytanie, czy organ rentowy ma prawo de facto zmieniać swoje własne decyzje po 10 latach od ich wydania stwierdzając, że wcześniej błędnie interpretował przepisy prawa. Zdaniem ubezpieczonej postępowanie organu rentowego godzi w konstytucyjne prawa ubezpieczonej jako obywatela. Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niezdolność do pracy (całkowita lub częściowa) stanowi zdarzenie ubezpieczeniowe otwierające dostęp do renty z tego tytułu. Niezdolność do pracy stanowi stosunkowo nietrwały tytuł nabycia uprawnień rentowych, ponieważ z jej orzeczeniem mogą się wiązać rokowania co do jej odzyskania z upływem czasu. W tym też wyraża się niestabilność sytuacji faktycznej i prawnej rencistów, którą uwzględnia przepis art. 107 ustawy emerytalnej, przewidujący zmianę ex lege uprawnień rencistów w razie odzyskania przez nich zdolności do pracy. Przepis art. 107 ustawy emerytalnej upoważnia organ rentowy do kierowania rencistów na kontrolne badania lekarskie, mające na celu ustalenie, czy ich niezdolność do pracy trwa nadal. Z ustaniem niezdolności do pracy następuje ex lege utrata uprawnień rentowych. Jednocześnie prawomocne decyzje rentowe przestają przystawać do zmienionej z mocy prawa sytuacji prawnych rencistów, ulegając zdezaktualizowaniu. Odpowiednio realizacja obowiązku poddania się przez rencistów kontrolnym badaniom lekarskim, na podstawie skierowania przez organ rentowy, nie ma na celu bieżącej kontroli prawidłowości orzeczeń o niezdolności do pracy, lecz ocenę ich aktualności. Przepis art. 107 ustawy emerytalnej wyraża ogólną zasadę zmienności (nietrwałości) zdarzenia, jakim jest niezdolność do pracy. Jednocześnie istota niezdolności do pracy wynika z tych przepisów prawa emerytalno-rentowego, które definiują niezdolność do pracy. W doktrynie i w orzecznictwie podkreśla się, że zasada zachowania praw słusznie nabytych nie ma charakteru absolutnego a uzasadnieniem ograniczania praw nabytych może być chroniona konstytucyjnie wartość w postaci równowagi finansów publicznych, dążenie do zreformowania systemu ubezpieczeń społecznych w kierunku dostosowania go do nowych zasad społeczno-gospodarczych ustroju państwa oraz potrzeba przezwyciężenia kryzysu gospodarczego. Z powyższym koresponduje stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w uchwale z dnia 26 stycznia 2006 r., zgodnie z którym odejście od koncepcji "zasiedzenia" inwalidztwa jest uzasadnione reformą systemu ubezpieczeń społecznych w kierunku ubezpieczeniowym, w którym świadczenia są mocniej związane z ryzykiem ubezpieczeniowym, a w wypadku renty - z niezdolnością --- STRONA 4 --- do pracy. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w ustawie z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i ubezpieczeniu społecznym, która zastępując instytucję inwalidztwa konstrukcją niezdolności do pracy, przewidziała jednocześnie w przepisie art. 11 ust. 1 zasady kwalifikowania inwalidztwa osób mających ustalone świadczenia rentowe w kategoriach niezdolności do pracy. Przepisy art. 11 ust. 2 i ust. 3 tej ustawy stanowią, że w przypadku przeprowadzania badań kontrolnych stanu inwalidztwa osób mających ustalone świadczenia rentowe stosuje się przepisy art. 23-25 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, dotyczące niezdolności do pracy, zaś renty inwalidzkie stają się z mocy prawa rentami z tytułu niezdolności do pracy w rozumieniu przepisu art. 23 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 1982 r. Nie można także pominąć przepisu art. 78 ust. 1 ustawy z 1982 r., którego treść powtarza obecnie przepis art. 107 ustawy emerytalnej. Mając na uwadze, że za podstawę decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. o ustaniu prawa ubezpieczonej do renty rodzinnej przyjęto przepisy art. 38 ust. 1 i art. 44 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin wskazać należy, że wyżej przedstawione rozważania będą miały zastosowanie do wojskowej renty rodzinnej przyznanej wdowie po zmarłym mężu w oparciu o przesłankę niezdolności do pracy. Po pierwsze, z mocy art. 24 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, renta rodzinna przysługiwała na zasadach i w wysokości określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Z kolei od dnia 1 października 2003 r. na podstawie art. 6 pkt 13 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 166, poz. 1609) renta rodzinna przysługuje na zasadach i w wysokości określonych ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Po drugie, z wiążących ustaleń faktycznych sprawy wynika, że ubezpieczona ubiegała się o przyznanie jej prawa do wojskowej renty rodzinnej w związku z niezdolnością do pracy na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Po trzecie, ubezpieczona w dniu złożenia wniosku o rentę rodzinną spełniała jedynie przesłankę wynikającą z art. 41 ust. 2 wymienionej ustawy, czyli stała się inwalidką przed upływem 5 lat od śmierci męża, mając przy tym pełną świadomość, że tylko jej niezdolność do pracy stanowi przesłankę uprawniającą do przyznania renty rodzinnej wojskowej. Podkreślenia wymaga fakt, że niezdolność do pracy miała charakter okresowy, zgodnie z decyzja organu rentowego z dnia 30 października 1998 r. orzeczona zostało ona na okres do dnia 31 października 2001 r. Po czwarte, prawo do bezterminowej (zamiast czasowej) renty zostało przyznane przez organ rentowy omyłkowo. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz tożsamy charakter prawny art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin w stosunku do art. 107 ustawy emerytalnej, przepisy te stanowią podstawę do zmiany ex lege uprawnień rencistów w razie odzyskania przez nich zdolności do pracy. Przyjąć należy zatem w sytuacji, gdy zostało ustalone, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy i wobec tego nie spełnia niezbędnej przesłanki warunkującej prawo do renty rodzinnej z tytułu niezdolności do pracy, że organ rentowy był zobowiązany w oparciu o art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych do orzeczenia o ustaniu prawa ubezpieczonej do tego świadczenia. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, między innymi w wyroku z dnia 3 sierpnia 2012 r., I UK 66/12, (LEX nr 1284723), w których Sąd przyjął, że: "(...) Nie można w związku z tym mówić o prawach nabytych przez ubezpieczonego raz na zawsze, dożywotnio, na stałe, niepodlegających jakiejkolwiek weryfikacji. Renta z tytułu niezdolności do pracy jest z założenia świadczeniem przysługującym uprawnionemu do niej tylko w okresie spełniania warunków do jej przyznania - czyli w okresie rzeczywistej niezdolności do pracy. Odzyskanie zdolności do pracy jest podstawą do pozbawienia uprawnionego prawa do świadczenia". Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 398 k.p.c. 14