Postanowienie III KK 207/2002

--- STRONA 1 --- III KK 207./’2002 Wyrok Sa,du Naiwyzszego  Izba Kama Strona 1 z 3 I5 ¢a do vkiih/03 015021 ~ovmm  umrcinznw om mesas:60 pa svaazgozeula am nii’ w E V obvo.la 0.1101. Kpu.  @ a @ Numer dokumentu LexPalonica: 2415958 Wyrok Sadu Najwyiszego  Izba Karna z dnia 26 czerwca 2002 r._ . III KK 207/2002 Q LexPolonica nr 2415958 . wsa" I:!:.*;.';"Y.£°."£."i~t=a.d1av¢2a*=a2 aw bi*.;I'i.=.LzsP9.29*“!" "‘i'.';'.*"2f:.“=":... niezb dn m do wydania o inii i uwzglqdniaé t okolicznoéé przy je' ocenie a zwiaszcza 4 L P A _51glna@jg_za_B_eln5.g Orzeczeriie dotyczy: Dz.U.1997.89.555: art. 201 Przewociniczacy: Prezes SN Lech Paplzycki. ' Sqdziowie SN: Andmj.j Konopka (sprawozdawca), Wiesiaw Kozielewicz. _ Sad Najwyiszy w Warszawie  Izba Karna na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2002 r. w sprawie Piotra N. skazanego z art. 279 § 1 kk w zw. 2 art. 13 § 1 kk z powodu kasacji, wniesionej przez obrorioe skazanego od wyroku Sadu Okrqgowego w S. w dniu 7 lutego 2002 r. (5.7titi1ymujaEegcs"w"rfio"c§r ww.s1<'"'sqd1rRéjarrawegaw"s."z dnia 27 lisffipada 2001"r.'(.'.'.)' r " " ' 1. uchyla zaskariony wyrok i sprawe; przekazuje Sadowi Okrqgowemu w S. do ponownego rozpoznania w postapowaniu odwolawczym 2. zarzqdza zwrot na rzecz Piotra N. opiaty od kasacji w kwocie 450 (czterysta piqédziesiat) zi. ‘ Uzasadnienie " Piotr N. zostaioskarlony 0 to, 2e: _ ,,w dniu 9 maja 2001 r, 0/<0/0 godz. 0.30 w M., W woj. m. usfiowai dokonac‘ kradz:'ez'yz wiamaniem do mfeszkan/la Zofii M., przy u/. K 2/9 w ten sposdb, ie koprlac wdrzwi wejéciowe wywa2')/ije, po czym wszedi do wnetrza miesz/ran/la izacza/je p/zeszukiwacfl jednak zamierzonego celu nie osiaginaiz uwagi na postawe w/asicicie/ki miesz/ran/la, jak tez' bra/ru przedmiotdw badacych wjego za:hteres0wanfu” tj. 0 czyn z art. 13 § 1 kkw zw. z art..279 § 1 kk. Wyrokiem 2 dnia 27 listopada 2001 r. (...) Sad Rejonowy w S. uznai Piotra N. za winnego dokonania zazzucanego mu czynu i na podstawie art. 14'§ 1 kk wzw. z art. 279 § 1 kk i art. 33 § 1, 2 i 3 kk skazai go na kare; roku pozbawienia wolnoéci i grzywnq w iloéci 50 stawek dizien nych 0 wysokoéci 20 2% kaida 2 nich (k. 137). , I A 1 . Od wyroku tego apelacja zioiyl obrofica oskarionego zarzucajqc obrazq przepiséw poétapowania, ktéra miala wpiyw na treéé wyroku, a poiegala na clowolnej i'niepeinej ocenie dowodéw, zwiaszua dowodu z zeznafi Zofii M. (art. 7 kpk) oraz nieslusznym nieuwzglednieniu wniosku dowodowego obrony, 0 wydanie opinii uzupeiniajacej przez biegiych psychiatréw i psychologa (art. 170 § 1kpk) a nadto blacl w ustaleniach faktycznych przyjqtych za podstawq orzeczenia, majqcy wph/w na jego treéé, a polegajacy na uznaniu winy oskarionego bez dostatecznych poclstaw dowodowych i wniési 0 uchylenie zaska rionego wyroku i plzekazanie sprawy Sqdowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania. I Serwis Prawniczy LexisNexis®  LexP010nica CDIDVD Stan prawny na dziefi 20130918 III KK 2Ü'?i2ÜÜ2 Wyrok Sądu Najwjfższego - Izba Kama Strona 1 z 3 Íí 'Ill do Vkizh/03 ßlāczr -'aware _ unrśnrnzr our oreatsso na svaazgozsurn om wii Ę Ű W obnzoa oałśwá. Kplz. - a a 0 .- -¦ f.'..._--.- Numer dokumentu Łexwoionica: 2415958 Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 26 cze|'wca 2002 r._ _ III KK 207/ 2002 1- LezPo|onica nr 2415958 . ` Lßoa' aeeawzsfleflfaeafafßa» H»-›' "±s"f_a='='s'.se'~'e'fi meffissa niezb dny¿r_1 do wydania__opinii i uwzględniać t okoliczność przy jäocenie a zwłaszcza 4 1åna@j¿_za_3_ełng.g Orzeczenie dotyczy: Dz.U.199?.89.555: art. 201 I' Przewodniczący: Prezes SN Lech Paprzycki. Sędziowie SN: Andrzej Konopka (sprawozdawca), Wiesław Kozielewicz. _ Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2002 r. w sprawie Piotra N. skazanego z art. 229 § 1 kk w zw. z art. 13 § 1 kk z powodu kasacji, wniesionej przez obroñcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. w dniu i lutego 2002 r. (ii.)'*ütrż¬yrñujaEego“*rr'rnczy wyrok"sądu=rtejan'a'nag'a'w"5."z 'dnia 2? |rsro"pa:-la 2oo1"r; '(.'.".}' P ' " 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Ükręgowemu w S. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym 2. zarządza zwrot na rzecz Piotra N. opłaty od kasacji w kwocie 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł. ` Uzasadnienie ' Piotr N. zostałoskarzony o to, że: _ ,,w dniu 9 maja 2001' r. oiroio godz. 0.30 w M., w woj. m. osiiowai dokonać kradziisźyz wiamaniem do mieszirania Zofii M., przy oi. i‹.'. 2/9 w ten sposob, ze koprac wdizwi wejściowe vvywaźyije, ,oo czym wszedi do wnętrza mieszkania i`zaczaije pizeszoßiwacf. jednak zamierzonego ceiu nie osiagnaiz uwagi na postawę wiaścicieiki mieszkania, _fair też oreiro ,orzedmioidw będących wjego zainteresowaniu” tj. o czyn z art. 13 § 1 kkw zw. z art..2?9 § 1 kk. wyrokiem z dnia 2? listopada 2001 r. (.'..) Sąd Rejonowy w 5. uznał Piotra N. za winnego dokonania zarzucanego mu czynu i na podstawie art. 14' § 1 kk w zw. z art. 279 § 1 kk i art. 33 § 1, 2 i 3 kk skazał go na karę roku pozbawienia wolności i grzywnę w ilości 50 stawek dzien nych o wysokości 20 zł każda z nich (k. 137). _ 1 . Od wyroku tego apelację złożył obrońca oskarżonego zarzucając obrazę przepisow postępowania, ktora miała wpływ na treść wyroku, a polegała na dowolnej iniepełnej ocenie dowodów, zwłaszcza dowodu z zeznań Zofii M. (art. 7 kpk) oraz niesłusznym nieuwzględnieniu wniosku dowodowego obrony, o wydanie opinii uzu pełniającej przez biegłych psychiatrow i psychologa (art. 1}'0 § 1 -kpk) a nadto błąd w ustaleniach faktycznych 'przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu winy oskarżonego bez dostatecznych podstaw dowodowych i wniósł o uchylenie zaska rżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania. I ¬. | . Serwis Prawniczy Lezis1*~Ic:.'›ris® - LeorPo1onica CDi'DVD Starr prawny na dzień 2013-09-18 --- STRONA 2 --- //III KK 207/2002 Wyrok Sadu Najwyzszego  Izba Kama Strona 2 z 3 W uzasadnieniu apeiacji, jej Autor podniési m.in., i2 w sprawie (...) przeciwko Piotrowi N. opracowana zostaia ,,0p."n/‘a psychiatrycznopsychologiczna odnoénie czynu z dnia 1 grudnfa 2000 r. ’j z ktorej wynika, 2e biegli stwierdzili u oskarionego ograniczona w stopniu znacznym poczytalnoéé. Dodai pm; tym, 2e obie opinie podaja identyczne rozpoznanie, a réinia sie jedynie kofioowymi wnioskami. Sad Okregowy w S. wyrokiem z dnia 7 iutego 2002 r. (...) zaskarione orzeczenie utrzymai w mocy. Kasacje od tego wyroku wniési obrofica skazanego. Zanucii w niej raiace naruszenie prawa, ktére moglo mieé wpiyw na jego treéé, a to art. 170 § 1, 201, 6, 5 § 1 i 2, 7 kpk, polegajace na niesiusznym oddaleniu wniosku obrony 0 wydanie opinii ustnej uzupeiniajacej przez biegiych psychiatréw i psychologa, co naruszyio zasade bezpoérednioéci oraz pragwa oskarzonego do obrony, a nadto pogwaicenie zasady in dubio pro reo przez uznaniei ustalenie, 2e Piotr N. usiiowai ukraéé rzeczy naieiace do pokrzywdzonej, pomimo istnienia uzasadnionych watpliwoéci co do rzeczywistego zamiaru skaza nego, co wiaie sie z koiei z zarzutem dowoinej oceny dowodéw pozornie éwiadczacych 0 istnieniu zamiaru kradzieiy. W nastepstwie tego zarzutu Autor kasacji wniési 0 uchylenie zaskarionego wyroku i przekazanie sprawy Sadowi Okregowemu w S. do ponownego rozpoznania. ' Prokurator Okregowy w S. w odpowiedzi na kasacje wniosi 0 jej uwzglednienie. Sad Najwyiszy zwaiyi 00 nastepuje: Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym. Granice kasacji wytyczane przez podniesiony w niej zarzut ograniczaja kontroie kasacyjna do _ problematyki zwiazanej z oddaieniem zioionego przez obrofice Piotra N. na rozprawie przed Sadem I instancji w dniu 27 Iistopada 2001 r. wniosku ,,o dopuszczemie dowodu 2 Opiflfi uzupelmajacej wydanej przez fekanzy psychiatrdw 1' psych0)'0ga”w przedmiocie poczytalnoéci skazanego w chwili popeinienia _zarZ.u_¢an.e90mu.czvnu.(k@__135)_,.. .. . .. .. .. .. ._ . . . _ Problem ten by? takie objety zakresem, stawianego w apelacji, zarzutu obrazy art. 170 § 1 kok (k. I46147). Sad Okregowy w S. orzekajac jako sad odwoiawczy odniési sie do podnoszonego wyiej zarzutu i w uzasadnieniu swego orzeczenia wskazai przeslanki dlaczego nie uznai tego zarzutu za zasadny, jednakie dokonai tego 2 pewnym uproszczeniem, pomijajac przy tej okazji jakakoiwiek ocene wyda nej w sprawie opinii sa|dowopisychiatrycznej. Wprawdzie sad powoiujac sie na przepis art. 201 kpk wskazai sytuacje, w jakich obowiazkiem sadu jest wywoianie uzupeiniajacej lub nowej opinii biegiych i podkreélil, ii opinia sadowopsychiatryczna wydana w innej sprawie  sama w sobie  nie moie stanowié skutecznej podstawy do kwestionowania opinii w niniejszej sprawie, tym niemniej naleiy stwierdzié co nastepuje: Skoro sad odwoiawczy powoiai sie w swoim rozstrzygnieciu na art. 201 kpk to  zdaniem Sadu Najwyiszego — powinien udzielié odpowiedzi na pytanie, czy moina jq ooenié jako ,.,pelna”i 'nie nasuwajqca Zadnych watpliwoéci, czy tei odwrotnie. Kwestie te — jak wyiej podkreélono  sad pominai w swoich rozwaianiach a ma to znaczenie kluczowe. L\1Viei<_:'I§:rotn_i£_Saci_L\l_ajmiy_:=2Is;zy gcldkreilgi vggvoichgzecifiacige _§_an‘Eé':oce;§J§>?\_~_'y'tic'_:g_ini‘e2__da1¥:'_ c_i%te%c:,LaloLt3ieg1Ldysgowglii ma£<_e£iaie_LLniezl£di1!_n;_do i\g¢yfifia|1|;a_}_Jpin_§Li_uw_?£i§dni_aéte __g_iiolic£1_os__g_ ggy jgioceg, aAwiaagga i£1_anig:1'_a za‘gelna;iQ_or.gaiDodug_,_ A.Ebegfi D%ody_w_ pr<£§_sie=i§_a__1_rny_g1_,__ gaiprszfi 192;, stra3;14 igast. graz clgowal1_i1;,tan__¥)_|2e_%nia|_§L\I)i.iTymczasem w sprawie niniejszej w. dniu 10 maja 2001 r. przesiuchano w charakterze podejrzanego Piotra N. 0 dokonanie przestepstwa na szkode Zofii M., a jut w dniu 15 maja 2001 r. wydano postanowienie o powoianiu biegiych iekarzy psychiatréw, bowiem ,,ww. feczy! sie psychrat/ycznie co uzasadnia warp//‘w0§c' co dojego pocZyta:'n0.s‘c:' w chwiiiipopeiniemia zarzucanego mu czyou”(k. 44v). Nie ulega watpliwoéci, ii podstawe do podjecia tego postanowienia stanowiiydwukrotne oéwiadczenia skazanego, 2e ,,/eczy sie psychriatrycznie u drA. w PZP w 5. ”(k. 14v i k. 39v). W opinii biegiych brak jest jakiejkolwiek wzmianki na temat uwzglednienia dokumentacji z owego ieczenia. O tym, ie materiai dowodowy, a" mogacy mieé znaczenie przy Serwis Prawniczy LexisNexis®  LexP010nica CD/DVD Stan prawny na dziefi 2013O918 //fi KK 2Ü7i2ÜÜ2 Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Karna Strona 2 z 3 W uzasadnieniu apelacji, jej Autor podniósł m.in., iż w sprawie (...) przeciwko Piotrowi N. opracowana została ,,opi]nia psycniafiyczno-psycnoiogitrzna odnośnie czynu z dnia I grudnia 2000 i'. 'Í z której wynika, że biegli stwierdzili u oskarżonego ograniczoną w stopniu znacznym poczytalność. Dodał przy tym, że obie opinie podają identyczne rozpoznanie, a różnią się jedynie końoowyn'ri wnioskami. Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 7 lutego 2002 r. (...) zaska rżone orzeczenie utrzymał w mocy. Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego. Zarzucił w niej rażące naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na jego treść, a to art. 1?0 § 1, 201, 6, 5 § 1 i 2, 7 kpk, polegające na niesłusznyrn oddaleniu wniosku obrony o wydanie opinii ustnej uzupełniającej przez biegłych psychiatrów i psychologa, co naruszyło zasadę bezpośredniości oraz prayria oskarżonego do obrony, a nadto pogwałcenie zasady in dubio pro reo przez uznanie] ustalenie, że Piotr N. usiłował ukraść rzeczy należące do pokrzywdzonej, pomimo istnienia uzasadnionych wątpliwości co do rzeczywistego zamiaru skazanego, co wiąże się z kolei z zarzutem dowolnej oceny dowodów pozornie świadczących o istnieniu zamiaru kradzieży. W następstwie tego zarzutu itutor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania. ' Prokurator Okręgowy w 5. w odpowiedzi na kasację wniósł o jej uwzględnienie. Sąd Najwyższy zważył oo następuje: Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym. Granice kasacji wytyczane przez podniesiony w niej zarzut ograniczają kontrolę kasacyjną do _ problematyki związanej z oddaleniem złożonego przez obrońcę Piotra N. na rozprawie przed Sądem I instancji w dniu 27 listopada 2001 r. wniosku ,,o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej wydanej przez ieiraizy psyciiiaiitiw i psj/ciio)'oga""'w przedmiocie poczytalności skazanego w chwili popełnienia _zarzrrmnesfrmu_‹:2rrru_(l<¬__135)_.__ _ _ __ „__ _ _ _ _ Problem ten był także objęty zakresem, stawianego w apelacji, zarzutu obrazy art. 170 § 1 kok (k. 145- 1417). Sąd Okręgowy w S. orzekając jako sąd odwoławczy odniósł się do podnoszonego wyżej zarzutu iw uzasadnieniu swego orzeczenia wskazał przesłanki dlaczego nie uznał tego zarzutu za zasadny, jednakże dokonał tego z pewnym uproszczeniem, pomijając przy tej okazji jaką kolwiek ocenę wydanej w sprawie opinii sądowo-psychiatrycznej. Wprawdzie sąd powołując się na przepis art. 201 kpk wskazał sytuacje, w jakich obowiązkiem sądu jest w"y"'.uołanie uzupełniającej lub nowej opinii biegłych i podkreślił, iż opinia- sądowo-psychiatryczna wydana w innej sprawie - sama w sobie - nie może stanowić skutecznej podstawy do kwestionowania opinii w niniejszej sprawie, tym niemniej należy stwierdzić co następuje: Skoro sąd odwoławczy powołał się w _swoim rozstrzygnięciu na art. 201 kpk to - zdaniem Sądu Najwyższego -' powinien udzielić odpowiedzi na pytanie, czy można ją ocenić jako „peiną"*'i 'nie nasuwającą żadnych wątpliwości, czy też odwrotnie. Kwestię tę '- jak wyżej podkreślono ~ sąd pominął w swoich rozważaniach a ma to znaczenie kluczowe. fi_ł.l_Viel¶otn__iå_SątLL\l_ajniy_¦äzy _jžgdkreilał uäoichåmeczgjacłäże p=r¿g_an_E¿';oce_såi:yrp_¶ini;ę_á_r1__dąlz_y'_íreĹ ä:eg_ciabLbiegłi_dysflowi mai:H_‹_r_-'¿'.'_[iałr=Lr__niezgłęrtlnygådo Ĺgjaríärpinfi uw›.z¿ględniąār:¿=tę _g_líolic_.?¿1_os_¿_ _Łzy jä_oce_gi__ę, a_åłwiaäsåza rå_|1ani.sr___;_'¦`_ą za_å=ełną¿¿p_or`.Dod=aĘ__,_ it.=G¿be_¦r'=|Ê_: D%ody¿'i_ pršhşieärnyå yfirszfi 19%, str;¿I_1_14_j__¿ast.__gr;az c¿gowa1åtan;r¿r_rze_ge_nia|l§)¿Tymczasem w sprawie niniejszej w. dniu 10 maja 2001 r. przesłuchano w charakterze podejrzanego Piotra N. o dokonanie przestępstwa na szkodę Zofii M., a już w dniu 15 maja 2001 r. wydano postanowienie o powołaniu biegłych lekarzy psychiatrów, bowiem ,,ww. iecą/i się psycniíatiycznie co uzasadnia wąipiiwość co dojego poczytainości' w cnwiiii popełnienia zaizucanego niu czynu”(k. 44ri). Nie ulega wątpliwości, iż podstawę do podjęcia tego postanowienia stanowiły: dwukrotne oświadczenia skazanego, że ,,ieczy się psyciriaoycznie u di'/1. w PZP w 5. "'(k. 14v i k. 39v). W opinii biegłych brak jest jakiejkolwiek wzmianki na temat uwzględnienia dokumentacji z owego leczenia. O tym, że materiał dowodowy, a' mogący mieć znaczenie przy Serwis Ptawniczy Le}tisNe1rtis® - LexPo1oniea CDĹEJVD Stan prawny na dzień 2013-09-18 --- STRONA 3 --- /II KK 20?/2002 Wyrok Sadu Najwyzszcgo  Izba Kama Strona 3 z 3 opracowaniu opinii  byi niepelny, éwiadczq postanowienia wydane przez prokuratora 11 czerwca 2001 r. (k. 64) i 10 lipca 2001 r. (k. 80). W szczegoinoéci chodzilo w nich o uzupeiniajace pizesiuchanie p0kIZYWdZOi'1Ej Zofii M., bowiem jej zeznania zioione w dniu 9 maja 2001 r. (k. 2425) byiy stosunkowo iakoniczne i nie dawaiy peinego opisu zachowania sie skazanego. Uzupeiniajace zeznania zioiyia ona w dniach: 28 czerwca 2001 r. (k. 71) i 30 lipca 2001 r. (k. 8384). Skoro uwzgledni sia przy tym, ii zeznania pokrzywdzonej niewatpliwie stanowiiy podstawe do wydania opinii sadowopsychiatrycznej odnoénie poczytalnoéci skazanego, to dla oceny peinoéci tej opinii naieiaio rowniei uwzgiednié jej zeznania zioione w dniu 6 iistopada 2001 r. (k. 127v128) oraz dane zawarte w opinii sqdowopsychiatrycznej wydanej w sprawie (...) Sadu Rejonowego w S. r“ W zaistniaiej sytuacji  w peini naleiy podzielié poglad wyraiony przez Prokuratora Okregowego w S. we wniosku 0 uwzgiednienie kasacji  Ze oddaienie wniosku skazanego 0 wezwanie na rozprawe giowna biegiych lekarzy psychiatrow stanowi nie tylko razqce naruszenie prawa skazanego do obrony, ale rowniei narusza zasade bezpoérednioéci. W tym stanie FZGCZY naieiaio orzec jak na wstepie. Serwis Prawniczy LexisNexis®  LeXPo1o11ica CDIDVD Stan prawny na dziefi 20130918 / /111 KK 20?i2002 Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Kama Strona 3 z 3 / opracowaniu opinii - był niepełny, świadczą postanowienia wydane przez prokuratora 11 czerwca 2001 r. (k. 64) i 10 lipca 2001 r. (k. 80). W szczególności chodziło w nich o uzupełniające przesłuchanie pokrzywdzonej Zofii M., bowiem jej zeznania złożone w dniu 9 maja 2001 r. (k. 24-25) były stosunkowo lakoniczne i nie dawały pełnego opisu zachowania się skazanego. Uzupełniające zeznania złożyła ona w dniach: 28 czerwca 2001 r. (k. 71) i 30 lipca 2001 r. (k. 83-84). Skoro uwzględni się przy tym, iż zeznania pokrzywdzonej niewątpliwie stanowiły podstawę do wydania opinii sądowo-psychiatrycznej odnośnie poczytalności skazanego, to dla oceny pełności tej opinii należało również uwzględnić jej zeznania złożone w dniu 6 listopada 2001 r. (k. 12?"i-128) oraz dane zawarte w opinii sądowo-psychiatrycznej wydanej w sprawie (...) Sądu Rejonowego w S. _,H W zaistniałej sytuacji - w pełni należy podzielić pogląd wyrażony przez Prokuratora Okręgowego w S. we wniosku o uwzględnien ie kasacji - że oddalenie wniosku skazanego o wezwanie na rozprawę główną biegłych lekarzy psychiatrów stanowi nie tylko rażące naruszenie prawa skazanego do obrony, ale również narusza zasadę bezpośredniości. W tym stanie rzeczy należało orzec jak na wstępie. T F . . Serwis Prawníezy LezisNe:~;:is® - LeXPo1oniea CDi'DVD Stan prawny na dzień 2013-09-18