Wyrok III K/97

--- STRONA 1 --- WYROK Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2000 IV KKN 310/99 Nie można dokonywać w postępowaniu odwoławczym, bez jakiegokolwiek uzupełnienia przewodu sądowego, przeciwstawnej sądowi pierwszej instancji oceny dowodów bez wykazywania w sposób dalece przekonywający dlaczego ocena dowodów dokonana przez Sąd pierwszej instancji, zgodnie z zasadą określoną w art 4 § 1 d kpk (art 7 kpk) była błędna i wynikała z naruszenia określonych przepisów postępowania. LEX nr 51083 51083 Dz.U.1997.89.555; art 452 Skład orzekający Przewodniczący : SSN Lidia Misiurkiewicz (spr) Sędziowie SN: Henryk Gradzik, Józef Medyk Uzasadnienie faktyczne Sąd Rejonowy w Gliwicach, wyrokiem z dnia 26 stycznia 1998r sygn III K /97, uznał Bronisława K za winnego tego, że w okresie od 2 lutego 1996r do 4 kwietnia 1996r działając przestępstwem ciągłym, przywłaszczył kwotę 111.350 zł stanowiącej składnik wspólności majątkowej Bronisława i Bożeny G, przy czym kwota ta stanowiła mienie znacznej wartości i za to na podstawie art 204 § 1 i 3 1 kk z 1969r skazał go na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 150 zł grzywny, przy czym wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności zawiesił oskarżonemu na okres 3 lat próby Nadto Sąd zobowiązał Bronisława G do zapłaty na rzecz Bożeny G. kwoty 56.675 zł w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku Powyższy wyrok zaskarżył obrońca oskarżonego zarzucając: – obrazę przepisów postępowania – art 3 § 3 kpk, 182 kpk i 372 § 1 kpk (z 1969r) – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia przez uznanie, że oskarżony dopuścił się przestępstwa opisanego w art 204 §1 i 3 1 kk (z 1969r) Sąd Wojewódzki w Katowicach, po rozpoznaniu sprawy z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego wyrokiem z dnia 7 lipca 1998r sygn VII Ka /98 zmienił zaskarżony wyrok Sadu pierwszej instancji i uniewinnił Bronisława G od popełnienia przypisanego mu czynu, podnosząc w uzasadnieniu wyroku, że „ocena materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie , dokonana przez Sąd I instancji nie była właściwa”. Ten wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył w trybie kasacji- Prokurator Wojewódzki w Katowicach oraz pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej – Bożeny G. Prokurator w kasacji zarzucił „rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia a to: 1. art 406 § 2 kpk polegające na uzasadnieniu wyroku Sądu Odwoławczego, przy zmianie wyroku sądu I instancji w sposób nieodpowiadający wymaganiom tego przepisu, albowiem zastąpienie zaskarżonego orzeczenia swoim własnym rozstrzygnięciem wymaga szczegółowej analizy materiałów dowodowych, w szczególności zaś winno wyraźnie wskazywać zarówno to, dlaczego Sąd odwoławczy uznał ustalenia sądu I instancji za błędne, jak i to , jakie fakty sąd odwoławczy uznał za udowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych (art 372 kpk- arg z art 406 § 2 w zw z art 407 kpk) --- STRONA 2 --- 2. art 313 § 1 kpk w zw z art 337 § 1 kpk poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności czy świadek Marek P. przesłuchiwany na rozprawie w dniu 28.04.1997r istotnie składał zeznania odmienne niż w dniu 14.08.1997r czy też w protokole rozprawy (k.94) nastąpiła oczywista omyłka pisarska, co do daty spotkania tego świadka z oskarżycielką posiłkową, którą to kwestię należało rozstrzygnąć poprzez odczytanie temu świadkowi zeznań składanych poprzednio, wobec występujących w nich sprzeczności. 3. Art 357 kpk polegających na poczynieniu ustaleń faktycznych na podstawie części materiału dowodowego oraz dowodów, które nie były ujawnione w toku rozprawy głównej albowiem protokół przesłuchania świadka Marka P. w dniu 28.04.1997 r na rozprawie przed innym sądem, nie został ujawniony” Podnosząc powyższe zarzuty Prokurator wniósł o „uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania”. Kasacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej ma następującą treść: „jako pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej Bożeny G. zaskarżam Wyrok Sądu Wojewódzkiego kasacją powołując się na rażące naruszenie prawa w całości i wnoszę: 1. o zmianę zaskarżonego wyroku przez utrzymanie wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach w mocy i uznanie oskarżonego Bronisława G. winnym popełnienia przestępstwa zarzucanego mu w akcie oskarżenia”. Uzasadnienie prawne Sąd najwyższy zważył, co następuje: Jeżeli chodzi o kasację pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej to z uwagi na sformułowany w niej zarzut, a w zasadzie brak konkretnego zarzutu, należało ją pozostawić bez rozpoznania, a kosztami związanymi z tą kasacją obciążyć oskarżycielkę posiłkową. Kasacja Prokuratora jest zasadna Sąd Odwoławczy dokonując własnej, odmiennej od Sądu Rejonowego, oceny dowodów uczynił to w sposób dalece nieprzekonywający z naruszeniem zasad postępowania, uzasadnienie orzeczenia nie odpowiada wymogom art 406 § 2 kpk z 1969r , a przeciwstawne Sądowi Rejonowemu ustalenia faktyczne przez danie wiary wyjaśnieniom oskarżonego, a nie jak uczynił to sąd pierwszej instancji – pokrzywdzonej, jest dowolną a nie swobodna ocena dowodów. Argumenty jakie przytoczył Sąd odwoławczy dyskwalifikując ocenę dowodów dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, w tym zeznań pokrzywdzonej są dalece nieprzekonywające jeśli zważy się , że dla tego sądu prawdziwość wyjaśnień oskarżonego wynika z zeznań świadków, którym oskarżony mówił, że z pieniędzmi pobranymi z banku podzielił się z żoną (św. P.E., S.W., S.S.). Żaden z tych świadków faktu tego nie widział. Nie można dokonywać w postępowaniu odwoławczym, bez jakiegokolwiek uzupełnienia przewodu sądowego, przeciwstawnej sądowi pierwszej instancji oceny dowodów bez wykazywania w sposób dalece przekonywający dlaczego ocena dowodów dokonana przez Sąd pierwszej instancji, zgodnie z zasadą określoną w art 4 § 1 d kpk (art 7 kpk) była błędna i wynikała z naruszenia określonych przepisów postępowania. Zdaniem Sądu odwoławczego zeznaniom pokrzywdzonej przeczą zeznania świadków, których wiedza na temat rozliczeń małżonków oparta jest wyłącznie na relacjach oskarżonego, a nadto niewiarygodność zeznań pokrzywdzonej ma wynikać z zeznań świadka Marka P., który składając dwukrotnie w stadium postępowania sądowego zeznania podał dwie odmienne daty spotkania z Bożeną G. Sąd odwoławczy dokonał oceny zeznań tego świadka w oparciu o zeznania , które – jak słusznie podnosi prokurator- nie zostały ujawnione (k.94) Jeśli przy pierwszym przesłuchaniu przed Sądem Rejonowym w zeznaniach świadka pojawiła się data 25.03.1996r (k.94) a podczas kolejnego – drugiego przesłuchania (k.123) podobnie jak w postępowaniu przygotowawczym (k.64) data 25.06.1996 , to wobec sprzeczności w tym zakresie zeznania świadka powinny być ujawnione, a obowiązkiem sądu było wyjaśnienie tej --- STRONA 3 --- sprzeczności przez wyegzekwowanie od świadka przyczyn tej ewentualnej sprzeczności, czy być może błędnego omyłkowego zapisu w protokole rozprawy Sąd pierwszej instancji tego nie uczynił, a sąd odwoławczy powołał się na fragment zeznania, którym jako dowodem nie dysponował wobec jego nieujawnienia. W tych warunkach stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego kasacją orzeczenia, ze zeznania świadka Marka P. przeczą zeznaniom pokrzywdzonej jest stwierdzeniem dowolnym, opartym na niepełnym dowodzie na nieujawnionej i niewyjaśnionej sprzeczności. Jeśli Sąd odwoławczy dokonuje odmiennej niż Sąd pierwszej instancji oceny dowodów, to musi to być ocena pełna, wszechstronna, a motywy wyroku powinny spełniać wymogi nie tylko art 406 §2 dkpk (art 457 § 2 kpk), ale również art 372 § 1 dkpk (art 424 § 1 kpk) Przy czym na sądzie odwoławczym spoczywa bezwzględny obowiązek rzeczowego, opartego na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, wskazania dlaczego ocena dowodów dokonana przez Sąd pierwszej instancji była błędna i wykraczała poza granice swobodnej oceny dowodów Uzasadnienie Sądu odwoławczego wymogów tych nie spełnia Z tych też powodów- uznając kasację prokuratora za zasadną – Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.