Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 marca 2022 r.
Sąd Rejonowy Poznań — Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, Wydział IX Cywilny
w składzie: B
Przewodniczący: sędzia Tomasz Silbernagel
, Protokolant: Justyna Czajkowska
po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2022 r. w Poznaniu
na rozprawie
sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Komendanta Wojewódzkiego Policji w P.,
przeciwko S. M.,
o zapłatę
1.
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 8.543 zł (osiem tysięcy pięćset czterdzieści trzy złote) wraz z ustawowymi odsetkami
za opóźnienie od dnia 11 marca 2021 r. do dnia zapłaty,
2.
kosztami procesu obciąża w całości pozwanego i w związku z tym zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.800 zł (tysiąc
osiemset złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty,
3.
nakazuje ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa — Sądu Rejonowego Poznań Grunwald i J. w P. kwotę 500 zł (pięćset
: złotych) tytułem opłaty od pozwu, od której uiszczenia powód był zwolniony.
sędzia Tomasz Silbernagel
Pozwem wniesionym dnia 29 kwietnia 2021 r. powód Skarb Państwa - Komendant Wojewódzki Policji w P., reprezentowany przez
profesjonalnego pełnomocnika — radcę prawnego, wniósł o zasądzenie od pozwanego S. M. na swoją rzecz kwoty 8.543 zł wraz z
ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 marca 2021 r. do dnia zapłaty i zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów
procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
'W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 15 czerwca 2017 r. pozwany naruszył nietykalność cielesną funkcjonariusza policji J. G.,
podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych. Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2018 r., sygn. akt III K 704/17
Sąd Rejonowy - P. i J. w P. uznał pozwanego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu tj. czynu z art. 222 $ 1 kk i art. 157 $
l kki w zw. art. 11 $ 2 kk, przy czym wyrok ten utrzymany został w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 21
maja 2019 r. Następnie podano, że orzeczeniem Komisji Lekarskiej MSW w P. z dnia 4 lipca 2018 r. Komisja dokonała badania
lekarskiego poszkodowanego policjanta —J. G. — po wypadku i ustaliła 10 % uszczerbek na zdrowie w związku z ze służbą. W dniu
26 lipca 2018 r..Komendant Wojewódzki Policji w P. decyzją nr (...) przyznał poszkodowanemu J. G. jednorazowe odszkodowanie
w wysokości 8.543 zł. W dalszej kolejności wskazano, że pozwany był wezwany do zapłaty kwoty 8.543 zł tytułem zwrotu kwoty
--- STRONA 2 ---
odszkodowania wypłaconego funkcjonariuszowi. Powód podniósł, że z uwagi na fakt, iż podstawą przyznania odszkodowania było
zachowanie zawinione przez pozwanego zachodzi obowiązek zapłaty dochodzonej należności. (k. 3-5)
Wódniu 24 maja 2021 r. referendarz sądowy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, sygn. akt I Ne 1697/21, w którym
orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. (k. 22)
'W przepisanym trybie i terminie pozwany, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego, złożył sprzeciw
od nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości i występując o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów
procesu, w tym kosztów Zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia
uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
Pozwany podkreślił, że został już zobowiązany do zapłaty na rzecz poszkodowanego kwoty 2.000 zł tytułem nawiązki oraz
kwoty 33.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, a powództwo poszkodowanego w zakresie odszkodowania w
pozostałym zakresie zostało przez Sąd oddalone z uwagi na jego nieudowodnienie. Zaznaczył, że w procesie poszkodowanego
przeciwko pozwanemu kwestia wypłaty jednorazowego odszkodowania nie była brana pod uwagę przy ustalaniu rozmiaru
odpowiedzialności powoda. W ocenie pozwanego stwierdzić należy, że górna granica odpowiedzialności pozwanego za skutki
wypadku, jakiego doznał poszkodowany została już prawomocnie ustalona wyrokiem sądu, a pozwany został już zobowiązany do
zapłaty zadośćuczynienia na jego rzecz. Pozwany wskazał, że wypłata przez Skarb Państwa jednorazowego odszkodowania wynika
z przepisów publicznoprawnych i przesłanką do jego wypłaty jest już samo powstanie szkody, niezależnie od tego, czy ktokolwiek
ponosi winę za zdarzenie, które ją spowodowało. Zdaniem pozwanego taka wypłata nie może zatem stanowić szkody, skoro Skarb
Państwa jest obowiązany do tej wypłaty zawsze z uwagi na konieczność podwyższonej ochrony funkcjonariusza i społeczeństwa, co
stanowi również ratio legis tej normy. Zgodnie ze stanowiskiem pozwanego w tym przypadku mówić można jedynie o obowiązku
Skarbu Państwa, który zatrudnia funkcjonariuszy, pełniących szczególną rolę dla utrzymania porządku publicznego, a nie ze szkodą
w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. W ocenie pozwanego uznanie, że Skarb Państwa może dochodzić w takim przypadku
wszelkich świadczeń, jakich udzielił poszkodowanemu w związku ze szkodą od sprawcy szkody, pomimo braku wyraźnej ku temu
podstawy prawnej w obowiązujących przepisach, zaprzecza celowi, dla jakiego stworzono system zabezpieczenia społecznego, który
ma w takich sytuacjach zapewniać członkom całego społeczeństwa zarówno bezpieczeństwo socjalne, jak i bezpieczeństwo przed
różnymi rodzajami ryzyka socjalnego, w tym np. niezdolnością do pracy. Pozwany podniósł, że skoro w stosunku do niego została już
ustalona górna granica jego odpowiedzialności w procesie wytoczonym bezpośrednio przez poszkodowanego to pozostawał on zatem
w usprawiedliwionym przekonaniu, że po spełnieniu tego świadczenia będzie wolny od jakichkolwiek zobowiązań wynikających ze
szkody wywołanej zdarzeniem, do którego doszło 15 czerwca 2017 r., gdyż nie ma żadnej innej podstawy prawnej ani faktycznej
do dochodzenia od niego roszczeń. Zdaniem pozwanego powód nie spełnił żadnego świadczenia zamiast pozwanego i nie zwolnił
go z żadnej części ciążącego na nim zobowiązania, co uzasadniałoby zastosowanie przepisu art. 441 $ 3 kc. Podkreślono, że przy
ustalaniu wysokości świadczeń odszkodowawczych od pozwanego Sąd nie brał nawet pod uwagę kwoty wypłaconej przez Skarb
Państwa. Pozwany zakwestionował także roszczenie powoda co do wysokości, podnosząc, że powód nie udowodnił roszczenia w
tym zakresie. (k. 26-38)
'W dalszym toku procesu strony podtrzymywały swoje dotychczasowe stanowiska.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 15 czerwca 2017 r. pozwany S. M. naruszył nietykalność cielesną funkcjonariusza policji J. G., podczas i w związku z
pełnieniem przez niego obowiązków służbowych.
Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2018 r. o sygn. akt III K 704/17 Sąd Rejonowy Poznań Grunwald i J. w P. III Wydział Karny uznał
oskarżonego S. M. winnym popełnienia zarzucanego mu ww. czynu, t. j. czynu z art. 222 $ L kk i art. 157 $ 1 kki w zw. z art. 11
$ 2 kk. Nadto zasądzono od oskarżonego na rzecz J. G. nawiązkę w kwocie 2.000 zł.
Wyrokiem z dnia 21 maja 2019 r. o sygn. akt XVII Ka 458/19 Sąd Okręgowy w Poznaniu XVII Wydział K. O. utrzymał w mocy
zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego Poznań Grunwald i J. w P. z dnia 28 grudnia 2018 r. sygn. akt III K 704/17.
--- STRONA 3 ---
Bezsporne, a nadto dowód: wyrok Sądu Rejonowego Poznań Grunwald i J. w P. III Wydział Karny z dnia 28 grudnia 2018 r.
sygn. akt III K 704/17 (k. 8-10), wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu XVII Wydział Karny Odwoławczy z dnia 21 maja 2019
r. sygn. akt XVII Ka 458/19 (k. 11),
Ze zdarzenia z dnia 15 czerwca 2017 r. został sporządzony protokół powypadkowy nr (...) z dnia 26 marca 2018 r.
Bezsporne, a nadto dowód: protokół powypadkowy nr (...) z dnia 26 marca 2018 r. (k. 12-13),
Orzeczeniem RKLPo- (...)- (...) Komisji Lekarskiej MSW w P. z dnia 4 lipca 2018 r. Komisja dokonała badania lekarskiego
poszkodowanego policjanta - J. G. - po wypadku i ustaliła 10% uszczerbek na zdrowiu w związku ze służbą.
Bezsporne, a nadto dowód: orzeczenie RKLPo- (...)- (...) Komisji Lekarskiej podległej MSW w P. z dnia 4 lipca 2018 r. (k. 14-15),
W dniu 26 lipca 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji w P. decyzją nr (..) przyznał poszkodowanemu policjantowi J. G.
jednorazowe odszkodowanie w wysokości 8.543 zł w związku z zdarzeniem z dnia 15 czerwca 2017 r.
Odszkodowanie wypłacone zostało poszkodowanemu przez powoda w dniu 9 sierpnia 2018 r.
Bezsporne, a nadto dowód: decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. 288/0/2018 z dnia 26 lipca 2018 r. o przyznaniu
jednorazowego odszkodowania (k. 16), potwierdzenie przelewu (k. 17),
Pismem z dnia 3 kutego 2021 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty w terminie 14 dni od otrzymania pisma kwoty 8.543 zł
tytułem zwrotu odszkodowania wypłaconego funkcjonariuszowi w związku ze zdarzeniem z dnia 15 czerwca 2017 r.
"Wezwanie doręczono pozwanemu w dniu 24 lutego 2021 r.
Dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 3 lutego 2021 r. z potwierdzeniem odbioru (k. 18-20), zeznania pozwanego (k. 78-79),
Wyrokiem z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. akt I C 1958/19, Sąd Rejonowy Poznań — Grunwald i Jeżyce w Poznaniu zasądził od
pozwanego S. M. na rzecz powoda J. G. kwotę 43.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, zaś w pozostałym zakresie
powództwo oddalił. Zasądzona kwota stanowiła zadośćuczynienie za krzywdę doznaną przez powoda na skutek zdarzenia z dnia
15 czerwca 2017 r. W toku postępowania ustalono, że wymiar powstałego trwałego uszczerbku na zdrowiu powoda to 15 %.
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt XV Ca 69/21, Sąd Okręgowy w Poznaniu zmienił zaskarżony wyrok tut. Sądu z
dnia 6 listopada 2020 r., sygn. akt I C 1958/19, w pkt I w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 33.000 zł
wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, a w pozostałym zakresie oddalił apelację pozwanego.
W toku postępowania apelacyjnego pozwany miał świadomość, że Komendant Wojewódzki Policji w P. dokonał wypłaty na rzecz
poszkodowanego jednorazowej kwoty odszkodowania za
, Dowód: zeznania pozwanego (k. 78-79), dokumenty zgormadzone w aktach sprawy o sygn. I C 1958/19, w tym oświadczenie
pozwanego złożone podczas rozprawy apelacyjnej,
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu twierdzenia stron i przeprowadzone przez Sąd dowody z dokumentów
zgromadzonych w aktach sprawy oraz w aktach sprawy tut. Sądu o sygn. I C 1958/19. Dokonując ustaleń faktycznych Sąd oparł się
w szczególności na przyznanych przez strony okolicznościach faktycznych, które w całej rozciągłości znajdowały potwierdzenie w
zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w postaci przedłożonych dokumentów urzędowych i prywatnych.
Tym samym Sąd oparł się na dowodach z dokumentów złożonych do akt sprawy w zakresie wynikającym z treści art. 244 $ 1 kpc
oraz 245 kpe. Powołane przepisy wskazują, że dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone,
natomiast dokument prywatny stanowi dowód tego, Że osoba która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Wobec
powyższego złożone do akt dokumenty zostały uznane za wartościowy materiał dowodowy i poczyniono w oparciu o nie ustalenia
--- STRONA 4 ---
faktyczne, zważywszy że ich wartość dowodowa nie była kwestionowana przez żadną ze stron procesu, a i Sąd nie miał podstaw,
aby czynić to z urzędu.
Sąd przeprowadził również dowód z zeznań pozwanego, które w przeważającej części uznać należało za wiarygodne, jako logiczne,
spójne i korespondujące z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Pozwany przedstawił jak przebiegał proces
karny i cywilny związany ze zdarzeniem z dnia 15 czerwca 2017 r., co pozostawało zgodne z zebraną w sprawie dokumentacją, |
Jakkolwiek pozwany początkowo twierdził, że nie otrzymał korespondencji przedprocesowej od powoda, tak po okazaniu wezwania
do zapłaty przyznał, że złożył podpis widnicjący na potwierdzeniu odbioru wezwania. Pozwany podniósł, że uiścił na rzecz
poszkodowanego kwotę 15.000 zł, jednak okoliczność ta nie wynikała z jakiegokolwiek innego dowodu złożonego w sprawie, zatem
twierdzenia pozwanego w tym zakresie uznać należało za gołosłowne.
Sąd zważył, co następuje:
Powód Skarb Państwa - (...) Komendant Wojewódzki Policji w P. domagał się zapłaty od pozwanego S. M., jako podstawę prawną
swojego roszczenia wskazując art. 441 $ 3 kc stosowany w drodze analogii legis. Dochodzone roszczenie stanowić miało zwrot kwoty
uiszczonej poszkodowanemu funkcjonariuszowi za szkodę wyrządzoną przez pozwanego, które wypłacone zostało w oparciu O art.
34 ust. 1i 2 pkt 7 i art. 35 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku
lub choroby pozostających w związku ze służbą (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1448).
Pozwany zwalczając żądanie swojego przeciwnika procesowego zakwestionował podstawę prawną wskazaną przez powoda
podnosząc, że brak jest możliwości dochodzenia przez niego spornej kwoty tytułem regresu, w tym w szczególności nieuzasadnione
jest zastosowanie art. 441 $ 3 kc w drodze analogii.
Zgodnie z brzmieniem art.441 $ 3 kc ten, kto naprawił szkodę, za którą jest odpowiedzialny mimo braku winy, ma zwrotne roszczenie
do sprawcy, jeżeli szkoda powstała z winy sprawcy.
Niespornym pomiędzy stronami było, że pozwany swoim zawinionym zachowaniem doprowadził do powstania szkody. Powyższe
znalazło potwierdzenie w przedłożonych przez powoda wyroku tut. Sądu o sygn. akt III K 704/17 z dnia 28 grudnia 2018 r. i wyroku
Sądu Okręgowego o sygn. XVII Ka 458/19 z dnia 21 maja 2019 r. Nie było również przedmiotem sporu to, Że powód Skarb Państwa
- Komendant Wojewódzki Policji w P. decyzją nr (...) przyznał poszkodowanemu policjantowi J. G. jednorazowe odszkodowanie z
tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu w kwocie 8.543 zł, na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 pkt 7 oraz art. 35 ustawy z dnia 4 kwietnia
2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (1.
Dz. U. z 2018 r. poz. 1448). W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że wypadek, któremu uległ ww. funkcjonariusz pozostaje w
związku ze służbą w Policji i spowodował on 10 % trwały uszczerbek na zdrowiu. Kwota powyższa została wypłacona na rzecz
poszkodowanego.
Spór ogniskował wokół tego, czy przedstawione powyżej okoliczności faktyczne dają podstawę Skarbowi Państwa do dochodzenia
od pozwanego S. M. zapłaty kwoty 8.543 zł tytułem regresu na podstawie stosowanego w drodze analogii art. 441 $ 3 kc.
Jak już wskazano J. G. uzyskał odszkodowanie od powoda w oparciu o art. 34 ust. 1 12 pkt 7 i art. 35 ustawy z dnia 4 kwietnia
2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (1.
Dz. U. 22018 r. poz. 1448). W ustawie tej nie znajduje się przepis jednoznacznie stanowiący o możliwości dochodzenia przez Skarb
Państwa od sprawcy szkody zwrotu świadczeń wypłaconych na jej podstawie.
Na tym tle powstało wymagające analizy w niniejszej sprawie zagadnienie zwrotu kwot wypłacanych z majątku Skarbu Państwa.
Zbadaniu podlegało to, czy Skarb Państwa ma możliwość dochodzenia zwrotu wypłaconej poszkodowanemu funkcjonariuszowi
kwoty od sprawcy szkody. Stwierdzić trzeba, że orzecznictwo Sądu Najwyższego w tej kwestii nie jest jednolite, przy czym dają
się zarysować dwa odmienne stanowiska. Pierwsze z nich przewiduje możliwość domagania się przez Skarb Państwa zwrotu
wypłaconych świadczeń bezpośrednio od sprawcy, a podstawę prawną takiego roszczenia odnajduje się w przepisach Kodeksu
cywilnego, a w szczególności art. 441 $ 3 kc. Według drugiego z nich stosowanie art. 441 $ 3 kc w podobnych przypadkach jest
niedopuszczalne. .
--- STRONA 5 ---
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zatem rozważenia argumentacji prawnej przedstawianej w dwóch rozbieżnych liniach
orzecznictwa i przyjęcia jednej z odpowiedzi na kluczowe dla prawidłowego werdyktu zagadnienie czy gdy jeden z podmiotów
odpowiada wobec poszkodowanego na podstawie przepisów o odpowiedzialności z tytułu czynów niedozwolonych jako sprawca
szkody, a drugi podmiot wypłaca poszkodowanemu w związku z tą szkodą określone świadczenie przewidziane w ustawie
szczególnej, możliwe jest dochodzenie przez ten drugi podmiot zwrotu wypłaconych świadczeń od sprawcy szkody.
Tutejszy Sąd podziela w całości stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uchwale z dnia 27 marca 2008 r. (III CZP 13/08, OSNC
2009, z. 5, poz. 67) w której SN wyjaśnił, że Skarbowi Państwa, który wypłacił funkcjonariuszowi za wypadek pozostający w
związku z pełnieniem służby w Policji jednorazowe odszkodowanie pieniężne na podstawie art. 5 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r.
o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji (Dz. U. Nr 53, poz.
345 z późn. zm.) przysługuje do sprawcy roszczenie o zwrot równowartości tego świadczenia.
Akceptacja powyższego stanowiska nie oznacza przy tym całkowitej negacji stanowiska zaprezentowanego przez SN w uchwale
pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 8 października 2010 r. III CZP 35/10 (OSNC 2011 z. 2, poz. 13) gdzie wskazano, że Skarbowi
Państwa, który wypłacił uposażenie na podstawie art. 121 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji tekst jedn.: Dz. U. z 2007
r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), nie przysługuje roszczenie o zwrot tego uposażenia od sprawcy wypadku związanego z ruchem
pojazdu mechanicznego, powodującego chorobę policjanta.
Zwrócić jednak uwagę należy, że prezentowane uchwały rozstrzygały różne zagadnienia prawne - w pierwszej chodziło o roszczenie
o zwrot wypłaconego policjantowi odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu, a w drugiej o zwrot wypłaconego uposażenia za czas
choroby - a argumentacji zawartej w uzasadnieniu tej drugiej uchwale nie można w całości podzielić ze względów przedstawionych
niżej, choć sama teza uchwały jest trafna i zasługuje na akceptację.
Rozstrzygane uchwałą z dnia 27 marca 2008 r. zagadnienie powstało na tle stosowania przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o
odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających ze służbą w Policji (Dz. U. Nr 53, poz. 345 z późn. zm.
Ę - dalej: "ustawa z dnia 16 grudnia 1972 r"). Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, funkcjonariuszowi, który doznał trwałego uszczerbku
na zdrowiu wskutek wypadku określonego w art. 2 ust. I albo trwałego uszczerbku na zdrowiu co najmniej w 20% wskutek choroby
określonej na podstawie art. 3, przysługuje jednorazowe odszkodowanie pieniężne. Przepisy omawianej ustawy nie zawierają przy
tym unormowania wskazującego na możliwość dochodzenia przez Skarb Państwa od sprawcy szkody zwrotu świadczeń wypłaconych
na jej podstawie poszkodowanemu, możliwe jest jedynie sięgnięcie do przepisów kodeksu cywilnego, a w szczególności art. 441 $ 3.
Możliwość zastosowania tego przepisu jako podstawy prawnej roszczenia Skarbu Państwa o zwrot świadczeń wypłaconych na
. podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. skierowanego wobec sprawcy szkody została w omawianej uchwale z dnia 27 marca
2008 r. zaakceptowana wskutek wyjaśnienia pojęcia regresu w prawie cywilnym (sensu stricto i sensu largo) oraz rozważenia, że
zobowiązanie sprawcy deliktu pozostaje w takiej relacji do obowiązków Skarbu Państwa wynikającego z ustawy z dnia 16 grudnia
1972 r., która uzasadnia określenie obu tych obowiązków jako objętych odpowiedzialnością in solidum wobec poszkodowanego, a
sformułowanie zawarte w art. 441 $ 3 k.c. "za który jest odpowiedzialny mimo braku winy" można rozciągnąć na sytuacje objęte
zakresem ustawy należącej do działu zabezpieczenia społecznego.
5 Za uprawnionego do dochodzenia "regresu" w szerszym znaczeniu można uznać każdy podmiot, któremu zwrot wypłaconego
świadczenia powinien przysługiwać ze względu na zasady etyczne, słuszność, poczucie sprawiedliwości itp. Granice pojęciowe
regresu w tym znaczeniu bywają zakreślane rozmaicie; obejmuje się nim także subrogację oraz roszczenie o wynagrodzenie szkody
ex contractu lub ex delicto. Nie ulega wątpliwości, że nie chodzi tu o zwarte i jednoznacznie określone pojęcie, które można
przyporządkować tylko do stosunku wewnętrznego pomiędzy dłużnikami i - odpowiednio - między wierzycielami solidarnymi, z.
którym najczęściej jest ono kojarzone. Definicja roszczenia regresowego - jeżeli w ogóle możliwa do skonstruowania - musiałaby z
konieczności obejmować zróżnicowane hipotetyczne stany faktyczne. Argumentację tą tutejszy Sąd podziela.
Nadto Sąd akceptuje także argumentację Sądu Najwyższego, że świadczenie określone w art. 5 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r.,
jest jednorazowym odszkodowaniem, a więc - zgodnie z rezultatem wykładni językowej przepisu - powinno stanowić wyrównanie
szkody wyrządzonej ubezpieczonemu na skutek nastąpienia określonego w ustawie zdarzenia (wypadku w związku ze służbą
w Policji). Odwołując się do analogii pomiędzy tą ustawą a analogicznym systemem ubezpieczeń wypadkowych obejmującym
--- STRONA 6 ---
pracowników, wypada zauważyć, że wystąpienie szkody na osobie jest w ustawie wypadkowej traktowane jako jeden z istotnych, choć
niewyrażonych wprost w przepisach tej ustawy elementów warunkujących powstanie roszczenia o wypłatę świadczeń z ubezpieczenia
społecznego. Bez spowodowania szkody na osobie, zdarzenie może być uznane tylko za nieszczęśliwy wypadek, który nie pociąga za
sobą powstania po stronie pracodawcy lub organu rentowego obowiązku świadczenia. Szkoda jest co prawda oceniana odmiennie niż.
według norm prawa cywilnego, gdyż ustala się ją ryczałtowo na podstawie kryteriów określonych W ustawie, nie oznacza to jednak,
że jednorazowe odszkodowanie, o którym mowa, nie pełni funkcji kompensacyjne.
Podkreślenia wymaga fakt, że odszkodowanie przewidziane w art. 34 ust. 1 i 2 pkt 7 i art. 35 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r.
o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (tj. Dz. U.
z 2018 r. poz. 1448) stanowi odpowiednik regulacji art. 5 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r.. Powyżej przedstawione rozważania
zastosować należało zatem w drodze analogii do realiów przedmiotowej sprawy.
Wobec powyższego można przyjąć, że jednorazowe odszkodowanie, należne funkcjonariuszowi Policji z tytułu zajścia wypadku
związanego ze służbą (podobnie jak pracownikowi z tytułu wypadku przy pracy), wykazuje tak wiele cech wspólnych ze
świadczeniami, do których zobowiązany byłby sprawca wypadku na podstawie przepisów prawa cywilnego, jak zwłaszcza
odszkodowanie za szkodę na osobie (art. 444 $ 1 k.c.), że w istocie wypłatę poszkodowanemu świadczeń jednego i drugiego
rodzaju można postrzegać jako służącą temu samemu celowi i zaspokojeniu tego samego interesu uprawnionego. Odpowiedzialność
Skarbu Państwa wobec funkcjonariusza, oparta na przepisie ustawy z zakresu ubezpieczenia społecznego, ma jednak swoje źródło w
odpowiedzialności cywilnej na podstawie zasad słuszności, z którymi zgodne jest udzielenie funkcjonariuszowi wzmożonej ochrony,
skoro ryzykuje on życie i zdrowie w interesie powszechnym.
Przedstawione argumenty uzasadniają wniosek, że gdy potrzeba wypłacenia poszkodowanemu wypadkiem w związku ze służbą w
Policji świadczenia przewidzianego ustawą z dnia 4 kwietnia 2014 r. zaszła na skutek działania lub zaniechania osoby noszącego
znamiona czynu niedozwolonego, zachodzi sytuacja zbliżona do określonej w hipotezie art. 441 $ 3 k.c., który - zastosowany w
drodze analogii legis - jest podstawą prawną roszczenia regresowego.
'W ocenie Sądu nawet gdyby przyjąć, że w omawianej sytuacji Skarbowi Państwa nie przysługuje roszczenie regresowe na podstawie
stosowanego w drodze analogii art. 441 $ 3 k.p.c, (zanegowano możliwość stosowania tego przepisu wprost w uchwale z dnia 8
października 2010 r. III CZP 35/10, OSNC 2011 z. 2, poz. 13) to trzeba stanowczo podkreślić, że regres, o którym mowa w niniejszej
sprawie, nie jest roszczeniem zwrotnym sensu stricto, istniejącym między dłużnikami solidarnymi.
Odpowiedzialność Skarbu Państwa wynika z ustawy należącej do ustawodawstwa z zakresu zabezpieczenia społecznego,
odpowiedzialność zaś sprawcy szkody wypływa z norm prawa cywilnego. Rozpatrywany tu regres sensu largo wykazuje bardziej
cechy odszkodowania na rzecz Skarbu Państwa przysługującego na zasadach ogólnych (art. 415 k.c.), nie ulega bowiem wątpliwości,
że spowodowanie przez sprawcę uszkodzenia ciała funkcjonariusza, w wyniku czego nastąpił uszczerbek na zdrowiu, było przyczyną
wypłaty jednorazowego odszkodowania, którego kwotą wyraża się uszczerbek (utrata aktywów) poniesiony przez Skarb Państwa.
Działanie szkodzące pozwanego oraz powstanie tego uszczerbku powstają w adekwatnym związku przyczynowym, tym samym górną
granicą odpowiedzialności sprawcy w procesie regresowym jest suma jednorazowego odszkodowania przyznana poszkodowanemu
funkcjonariuszowi Policji zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r.
Dochodzona kwota podlegała zatem zasądzeniu także na podstawie art. 415 kc jako odszkodowanie.
Pozwany powoływał się na kwestię zasądzenia od pozwanego zadośćuczynienia w toku postępowania wytoczonego przeciwko
pozwanemu bezpośrednio przez poszkodowanego, co zdaniem pozwanego wyłączyć miałoby możliwość zastosowania regresu.
Podkreślić należy jednak, że pozwany w żaden sposób nie wykazał, aby uiścił na rzecz poszkodowanego w całości kwotę, która
podlegała zasądzeniu zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt XV Ca 69/21. Tym samym,
jakkolwiek wyrok Sądu Okręgowego limitował górną granicę odpowiedzialności pozwanego względem poszkodowanego, powód był
jedynym podmiotem, który wypłacił na rzecz poszkodowanego świadczenie za uszczerbek na zdrowiu doznany w wyniku zdarzenia
zdnia 15 czerwca 2017 r., wobec czego w świetle wyżej omówionej kwestii dopuszczalności regresu powód niewątpliwie uprawniony
był do dochodzenia od pozwanego kwoty 8.543 zł wypłaconej na rzecz J. G.. Do powyższej konstatacji dojść należałoby nawet przy
przyjęciu, że pozwany zapłacił na rzecz poszkodowanego tytułem zadośćuczynienia kwotę 15.000 zł, jak twierdził. Jednocześnie w
--- STRONA 7 ---
sytuacji zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kwoty 8.543 zł, w ocenie Sądu, pozwany może przedmiotową okoliczność podnosić wobec
poszkodowanego na etapie wykonania wyroku z dnia 29 czerwca 2021 r. w sprawie sygn. akt XV Ca 69/21.
Jakkolwiek pozwany zakwestionował roszczenie powoda co do wysokości, tak uznać należało, że prawidłowość wysokości ustalonego
trwałego uszczerbku potwierdzona została w opinii biegłych sądowych sporządzonej na potrzeby prawomocnie zakończonego
postępowania tut. Sądu w sprawie o sygn. I C 1958/19. W opinii tej ustalono, że wymiar tego uszczerbku wynosił 15%, podczas
gdy Komisja Lekarska MSW w P. w orzeczeniu z dnia 4 lipca 2018 r. ustaliła 10% uszczerbek na zdrowiu powoda powstały w
związku ze służbą. W istocie zatem dojść mogło nawet do zaniżenia wymiaru powstałego uszczerbku. W konsekwencji powyższego
roszczenie powoda uznać należało za wykazane także co do wysokości.
Równocześnie przyjąć należało, że pozwany już na etapie przedsądowym miał świadomość, iż powód domaga się od niego zwrotu
świadczenia wypłaconego na rzecz poszkodowanego, bowiem w ramach swoich zeznań pozwany przyznał, że złożył swój podpis na
potwierdzeniu odbioru wezwania do zapłaty w tym przedmiocie.
W świetle powołanych wyżej rozważań Sąd doszedł zatem do przekonania, że powodowi przysługuje roszczenie regresowe względem
pozwanego. W związku z tym w pkt 1 wyroku zasądzeniu od pozwanego na rzecz powoda podlegała kwota 8.543 zł wraz z
ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 marca 2021 r. do dnia zapłaty.
O żądaniu odsetkowym Sąd orzekł w oparciu o regulację art. 481 $ 1 i 2 kc, mając na uwadze, że 14-dniowy termin na zapłatę
wyznaczony przez powoda w piśmie doręczonym pozwanemu w dniu 24 lutego 2021 r. upłynął w dniu 10 marca 2021 r., zatem od
dnia następnego pozwany pozostawał w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia, w związku z czym powód mógł dochodzić odsetek
od zasądzonej kwoty od dnia 11 marca 2021 r.
O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 98 $ 1 i 3 kpc obciążając nimi pozwanego, jako stronę przegrywającą sprawę.
Na koszty procesu poniesione przez powoda złożyła się kwota 1.800 zł wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z $ 2 ust. 4
Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz.U. z
2015 r. poz. 1804. Z uwagi na powyższe o kosztach orzeczono jak w pkt 2 wyroku, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda
kwotę 1.800 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, zgodnie z
regulacją art. 98 $ 1! kpc.
'W pkt 3 wyroku zgodnie z ustaloną zasadą odpowiedzialności, w oparciu o art. 98 $ 1 i 3 kpe w zw. z art. 113 ust I ustawy z dnia 28
lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nakazano ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - tutejszego
Sądu kwotę 500 zł tytułem opłaty od pozwu, od uiszczenia której powód był ustawowo zwolniony.
| sędzia Tontasz Silbernagel
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Poznaniu XVII Wydział K. O. utrzymał w mocy#III K 704/17 Sąd Rejonowy-P. i J. w P. uznał pozwanego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu tj.#art. 34 ust.#art. 35 ustawy#art. 5 ustawy#art. 121 ust. 1 ustawy#art. 5 ust. 1 tej#art. 2 ust.#art. 415 k.c.#art. 415 kc#art. 113 ust