Teza / krótkie omówienie
odszkodowanie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn iākltj: IC 321/ll W A \\Ê_W¶f, Ę, \ 'Ę --‹-- 'Ź' ,______ Łfř r ___ ;¿ ¬-f",.='.' 1'-'I kl -- “_ _¿1' 'ž`“ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Sauter-Kunach Protokolant: st. sekr. sądowy Maria Badowska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2012 r. w Bydgoszczy sprawy zpowództwa Aiii D pf2@°1W1<0 P P o odszkodowanie, zadośćuczynienie i rentę zasądza od pozwanego na rzecz ;powódki A kwotę 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) tytułem odszkodowania oraz kwotę 15.000 zł (piętnaście tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia z odsetkami ustawowymiod tych kwot od dnia 21 stycznia 2011 r. do dnia zapłaty; zasądza od pozwanego na rzecz powoda Dikwotę 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) tytułem odszkodowania oraz kwotę 22.000 zł (piętnaście tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia z odsetkami ustawowymi od tych kwot od dnia 21 stycznia 2011 r. do dnia zapłaty; zasądza od pozwanego na rzecz powódki rentę w wysokości 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) miesięcznie, płatną z góry do 10 dnia kazdego miesiąca, począwszy od dnia 1 lutego 2011 r., z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia, do czasu uzyskania przez D; zdolności do pracy zarobkowej; zasądza od pozwanego na rzecz powoda g rentę w wysokości 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) miesięcznie, płatną z góry do rąk matki małoletniego powoda do 10 dnia każdego miesiąca, począwszy od dnia 1 lutego 2011 r, z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia, do czasu uzyskania przez Di zdolności do pracy zarobkowej; j oddala powództwo w pozostałej części;
--- STRONA 2 ---
zasądza od Skarbu Państwa ę- Sądu Okręgowego W Bydgoszczy - na rzecz radcy P1'&W`1'l@g0 kwotę 4428 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodom z urzędu; zasądza od SkarbuPatwa - Sądu Okręgowego W Bydgoszczy - na rzecz radcy prawnego Tlkwotę 4428 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu; kosztami sądowymi, od których zwolnieni zostali powodowie, obciąża Skarb Państwa. SSO oannaSauter-Kunach
--- STRONA 3 ---
IC32l/11 Uzasadnienie W pozwie z dnia 21 stycznia 201 1 r. powódka wniosła o Zasaidzßnie Od 130ZW¿11'1@80 Zliikwoty 70.000 zł tytułem odszkodowania oraz renty W wysokości 1.000 zł miesięczniepłatnej na rzecz syna.~Podniosła, że 12 lutego 2006 r. pozwany zabił jej męża."Powódkazostałasamawtragicznej sytuacji finansowej i psychicznej z dwójką dzieci. Powódka nie pracuje,.opiekuje się dziećmi. Dochody miesięczne nie Wystarczają jej na życie i zaspokojenieęipotrzebsirjodziny.„ W piśmie z dnia 4 lipca2011r.powódka1sprecyzo"Wała,Šże8wnosi o zasądzenie kwoty 70.000 zł solidarnie na rzeczmałoęletniego) "syn;ařDiii"oraz na ;swoją rzecz. W odpowiedzi na sspozewipożzwaiiy wniósło oddalenie powództwa. Podniósł, że zarówno przed osadzeniemżswŠzakłjjażdzie karnym, jak iobecnie przebywając W zakładzie karnym nie pracuje, .toteiżfżnijejiíbęidzieiw staniespełnić żądań powódki. J W piśmie pmaasovwmzaaiaió grudnia 2011 r.pow0a0wiavm1@ś11 O zasądzenie od pozwanego solidarnie*kiwoty"ÍŻOi.0j00 *zł wraz z ustawowymi .odsetkami od dnia wniesienia p pozwu do 'dnia *zapłaty "orazi kWoty*1j.'00:0 zł lmiesięczniejpłatnejj góry dol 0 dnia każdego miesiąca poclząwszyod dnia*1iŸlutego*201 1 r. lz usltawowyrni odsetkamiw przypadku opóźnienia w zapłacie której kolwiek z rat. Podnieśli, że doimagaj ąsię zadośćuczynienia za doznaną krzywdę i odszkodowania z tytułu znacznegocpoęgorższenia ich sytuacji życiowej. c Podnieśli, że chociaż obecnie pozwany nie pracuje to sytuacja ítamoże ulec zmianie. Pozwany został skazany na karę 13 latpozjbawienia Wolności la W zakładzie karnym przebywa od 2006r. . W piśmie proicejsíowyinřjz jfdnija lutego 2012 r. pozwanyuznał*powództwo do kwoty 20.000 zł natomiast W pożzoistałym Ÿzakreisie wniósł o oddalenie powództwa. Podniósł, że zasądzenie W całości zgłoszonych "rojszozeń czyni je nierealnymi dospełnienia W przyszłości, oceniając obiektywnie jego możliwość pracy. . Na rozprawie pełnomocnik powodów sprecyzował, ze powodowie wnoszą o zasądzenie solidarnie na rzecz powodów kwoty 20.000 zł tytułem odszkodowania natomiast 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Na rozprawie W dniu 5 marca 2012 r. został Wydany wyrok częściowy zasądzający od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc W związku z art. 24 § l kc. Ponieważ powód W tej części uznał 1
--- STRONA 4 ---
powództwo Wyrokowi został nadany rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 333 § 1pkt2 kpc. Sąd ustalił, co następuje: jj J tworjzyżłarlszę zgodną rodzinę. Wychowywali dwójkę dzieci, W tym wspólne :dzijeckojD”'C`oraz*syna powódki ez pierwszego związku PN.*'Powódk'a' nie"pracoWała„ zajmowała sięsdomem i Wychowywaniem dzieci. Tjjjijprjacował W 'zakładach zbożowych we WW" jako pracownik fizyczny. Zarabiał miesięcznie*1.600 -1.800 zł oraz dorabiał na zmianach nocnych. Otrzymał służbowe dwupokojjowejmiesjzkjanie przy młynie, :gdzie zamieszkał razem z rodziną. . ¿ p . p Dowód; zeznania (1<. 6).C1<.1 16-1 17). 17-1 18), zeznania p0wód1<1(1<.1 1 8-1 19). W ania12i1.1±‹~>g‹:i2co6 r.aa1<1a±@eschaaawaj budynku W p0zwany zabił J'jciosemŸbagnjetu.*WyrokiemÊz fdnia*21Ĺmaja 2009 ró. pozwany został uznany popełnienie: :źbrojdni”„pojzbaWijenijaŸżyjcija”ŸTĹ”z zamiarem bezpośrednim iskazanyna karę 113 ęlatpojzbawieniaęWo“lno:śjci.*1Wyrok został utrzymany W mocy przez Sąd Apelacyjny W Gdańskuw dniu)29"paźdzjiernika12009 ir. Dowód: wyrok”Sądu*Okręgowego 'W .Bydgoszczy z dnia 21 maja 2009 r. Wraz z uzasadnieniem'(k.i1-2j2+"167), Wyrok Sądu Apelacyjnego W Gdańsku z dnia 29 październ"ika120)09 ir. .Wrjazjz :uzasadnieniem (k. 1 0 8-172). Po śmierci męża'Pjówódkajfzałamałaęsię Pśychiczniel, 'została sama z dwójka dzieci. Małoletni powód „pnjielspełna rok, syn "P miał 7 lat. Sytuacja życiowa powódki i jej synów pogorszyła się diametralnie. »Bezpośrednio po śmierci męża musiała wyprowadzić się z mieszkania służbowego. Potem wielokrotnie przeprowadzała się z dziećmi, nie była W stanie regularnie płacić czynszu. Obecnie mieszka razem z dziećmi W jednym pokoju o powierzchni 20 m 2 bez łazienki i ubikacji, które znajdują się dwa piętra niżej. Mieszkanie ogrzewane jest piecem kaflowym. Powódka otrzymuje rentę rodzinną po mężu W wysokości 560 zł oraz zasiłek rodzinny na dzieci W wysokości 350 zł miesięcznie. Na 2
--- STRONA 5 ---
starszego syna otrzymuje alimenty W wysokości 200 zł miesięcznie. Pomaga jej rodzina, również finansowo. Dowody: zeznania świadków s”(k. 116), j(k.116-117), s1(1<. 117-118), zeznania powódki (1<.1 18-119). Pozwany przebywa W zakładziej od chwili ętymczasjojwelgjloę aresztowania tj. od 13 lutego 2006 r. Przed zabójstwemęlmężapowódki i ojca powodanie posiadał stałej pracy, nie był zarejestrowany W Urżędzie*Pracy. Nieukońclzył nauki Wszkole zawodowej. Wykonywał jedynie prace dorywcze,"s”ezonjoWe."Od 516 roku życia pił alkohol i palił marihuanę, stosował amfetaminęliŸekstazyşf-1. . Ĺ H ~ Dowód: uzasadnijeniejWyrojkuljjwjssprawiesygn. akt III K 195/08 (k.122Ĺ-167). Sąd dał wiiaręj zezinaniom):świadkówfolrazjzeznanjiomspowódki. Zeznania były logiczne, pokrywały się wzajemnie, znalazłyjpjotwierdjzjeniejdów)dokumentach zebranych W sprawie oraz .Wzasadach doęświjadczeniaę życiojwegloj. ŠSąd uznajł za fwiarygodne również dowody z dokumentóW,ÍÍjktórych8prawjdzjiwoścjinieŸkjWejstijonowały.)Napodstawie art. 302 § 1 kpc Sąd 3 prjzesłjuchałjedjyniellpowódlåg Ípozjwany,[ktjóry 'zastał doprowadzony na rozprawę z Zakładu Karnego"jW"¿P"odrnówiłj składania" zeznań oraz uczestniczenia W rozprawie i W rozprawie.) .Oświjadczył,±że chce opuścić salę rozpraw.. 4 p W Sąd zWa`żył,: Êco następuje: Niewątpliwe Í jest, “ffżeŸřfwjjęęjfwynijkuj1Ÿumyślnego działania "powoda, z zamiarem bezpośrednim, na wskutek*uszkoldjzenia*ciała s.nastąpiła'Šśmierć męża i ojca powodów uprawnienia powodów jako .najblijżjsjzych»członków rodziny zmarłego do żądania odszkodowania,;zadośćuczynienia"ijrentyý'Pozwany Wnosząc o oddalenie powództwa W części, W której nieuznał powództwa, podnosił jedynie, że nie jest W stanie spełnić roszczeń finansowych powodów, ponieważ nie posiada żadnych dochodów. : ~ Celem uregulowaniaz art. 446 § 3 "k.c. jest chociażby częściowezrekompensowanie uszczerbku W postaci znacznego pogorszenia sytuacji życiowej, będącego następstwem 3 Tej okolicznościnieljjkwestionował pozwany. Nie kwestionował również
--- STRONA 6 ---
zdarzenia,W którym poniósł śmierć najbliższy członek rodziny. Odszkodowanie to ma szczególny charakter, polegający na dążeniu do naprawienia szkody majątkowej, która jest ściśle powiązana z krzywdą niemajątkową, a ponadto obie postacie tych szkód wzajemnie negatywnie na siebie oddziałują, skutkując znacznym pogorszeniem sytuacji życiowej. Sąd dokonał oceny pogorszenia tej sytuacji z uwzględnieniem Wszystkichokoliczności, które mają Wpływ na jej warunki :życiowe takichjak Wiek,stopień slamćodzielnoiści życiowej, stosunki rodzinne i maj ątko:We,YWarunki Wychowawczieforaz przepriowadzenie porównania z sytuacją, W jakiej znalazłbysię:upraWniojny,fgdyby nieśmierćosobybliskiej. . Niewątpliwie W wynikusęumyślnegjoj*Ĺpdziałania Ÿppozwanego:vnastąpiłoi ;drastyczne pogorszenie sytuacjiżyciowej p)o:Woj:dóW,Í).'.)jŚrnierćmę:ża):ji:.jjojca»spowodowały utratęstałego zzóaia utrzymania, jakim iayry zazaiiiai z1aaz1aga, aizaiamiaaziaaia, zaaiaazaaśa Wielokrotnych: przeprowadzeikljzwiązanyjcłifzjjsnjiernożnojlśjcjią opłacleniaiczynszui najmu. Rodzina Z1'1'lā1'ł@g0 :Z21j1'1'1Ĺ1j 6 3 ;Obecnie W smieiszkjanijeijllsjnie :Ífodpjiowijadaj ące swjsjpółcze snym standardom, zbyt ciasne jak"_:nadÍipiotrzjeby ¿Êłazienkijfi)Lftoalety,ą1bez centralnego ogrzewania. j.fjPoWo)doWie ' stres związany" z j_f„brakiem) " pieniędzy na podstawowe bieżące opłaty" })me:diów;j).Í¿Narażenilzostalifnawyłączenia prądu przez właściciela mieszkania fi jfflj\j/laj jąffstjałe ze trudno ści iz) jzajsjplokoj eniem i podstawo wych ipotrzebi "rodzjinyiiitakicthi jaki 'zwiiązśaniei P ze j szlíołą. Z yj ą W poczucie wykluczenia :społecznego "warunkójw°majtejrialnycihj,í np. Ísyn 3 powó dki nie może pojechać na (wycieczkę) szko1ną).czy obóz:ssjsponowy.s(Nie:mająmozliwości zaspokajania potrzeb kulturalnych. Rodzina "spowodów rniedjjesjtj fwjjfstanie Ĺutrzymać się samodzielnie, musi polegać na pomocy finansowej członków 'rodziny sięŸznajomych,fiktórzy mają również swoją rodzinę i nie są W stanie ponosić kosztów utrzymaniapowodów.:¿p~ _ ¿ pp p Określeniesodszkodojwaniarfart.1446 § 3 k.c.) jako”stoisjownegojsjWskazuje,że stanowi ono środek wyrównajnia"ŸtjakijchŸśzkjódĹrnajątkowych, Ę które *nie suilegająż 1'lap1"awieniu na innych podstawach, Ífpzwłajsjzczjafj przezjfzasądzenie renty." Nie ma f tym amym j charakteru pełnego odszkodowania. 3 jCelern* Ít"eg'o' świadczenia jest umożliwienęie" uprawnionemu przystosowania się do zmienionych warunkóW,"a zatem) również złaglodzenieinieodwracalności negatywnych przeżyć. Po rozważeniu Wszystkich*okoliczności sprawy ijjanalizie położenia, W którym znaleźli się powodowie, Sąd uznał żądanie powodów o zasądzenie odszkodowania z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej za niewygórowane i stosowne i zasadził od pozwanego na rzecz powodów kwotę po 10.000" zł na podstawie art. 446 § 3 kc".ŸZdani'emsSądu przyznana 4
--- STRONA 7 ---
kwota pozwoli powodom przynajmniej częściowo zrekompensować pogorszenie się położenia materialnego W związku ze śmiercią męża i oj ca Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2010 r. W sprawie Il CSK 248/ l 0, nie można uznać, że istnieją podstawy prawne do zastosowania art. 446 § 4 k.c. do zdarzeń prawnych i skutków zaistniałych przed jego wejściem W życie. Możliwe jest natomiast zasądzenie, na podstawie art. 448 k.c., zadośćuczynienia pieniężnego niezależnie od odszkodowania zasądzonego na podstawie art. 446 § 1, 2 i 3 k.c. Ponieważ śmierć Tijżínasltąpjiłaę W lutym 2006 rg należało oprzeć się na przepisie art. 448 kc stanowiącym podstawę zasądzenia zadośćuczynienia. Szerokie ujęcie art. 448 k.c. pozwala na zasądzenie:zadośćuczynienia zanaruszenie każdego dobra osobistego, jak np. W rozpoznawanym ąprzypadku:Ŝnarusjzenlia)*prawa do życia W rodzinie pi bólu spowodowanego utratą naj biliższej Ÿtiosobjyj."̓Przyznanie :zadośćuczynieniapieniężnego ma na celu zrekompensować krzywdę.Í(Naljeżyfpodkreślić,że naruszenie prawa do życia W rodzinie stanowi dalece większą*Ÿdollegljijwośćjfpisjyjchiczną~dla członka rodziny zmarłego niż W przypadku innych dóbr,).)a~jej na całe życie osóbbliskich. Utrata osoby bliskiej ma zawsze (por.¶Wyrok SA W Łodzi z dnia 14 kwietnia 2010 r., I ACa 178/10).?fZadoiśćuczynjieniel}fjzafm)oralną,~polegającą na cierpieniu psychic:z3n)y1*n,Ípjozwala pośredniejwynagrodzenie tego typu szkody. zazawaa paaaa1<a)a1< iiaaiaiaraipaaaaaaazawajabaii aiazpiaaia paśmiazai biiaiaiaj osoby. W . p . Pawaaka aizaaiiaizęza,z1<iai~yaiaaazzy1azga‹iaa,1<aa1iajaaa się iaaziaa.U1iaaiia pomoc, Wsparcieprzy wychoęwywanjiu dzieci i W innych sytuacjach życiowych. Pozostała W poczuciu osamotnienia, krzywdyi zawiedzionych nadziei. Cierpieniapsychiczne osłabiły aktywność życiową, .powofżduj ącfżutratęi írnoilżliwości polepszenia Warunków życia W Przyszłości. Nastąpiła 8konieczriojśćÍniekjorZYStneg0 Ograniczenia planów :ŻYcioWYch„ skupienie się na działaniach na bieżące sutrzyrnanie rodzjinyż, i skoncentrowanie się na sprawach materialnych izaspokojejniufpodstiawowychipojtrzeb; :Swoją sytuację finansowąi psychiczną powódkaiiiokrešliłaljako tragiczną. Utraciła wsparcie emocjonalne i stabilizację życiową. ;Powódka utraciłarównież samodzielność życiową, zmuszona jest do systematycznego korzystania z pomocy członków rodziny i znajomych, co potęguje poczucie bezradności życiowej, Porównując własną skrajnie trudną sytuację życiową i sytuację sprawcy śmierci jej męża, który pozostaje na utrzymaniu państwa W zakładzie karnym, powódka pozostaje W poczuciu poczucie krzywdy i niesprawiedliwości. . 5
--- STRONA 8 ---
ii iiiMałoletni Dolinie poznał ojca,w chwili jego śmierci miał 11 miesięcy. Skazany został na życie i wychowanie w niepełnej rodzinie, w zdecydowanie złej sytuacji majątkowej. Utracił bezpowrotnie więź emocjonalną ze zmarłym. Powód pozbawiony został i możliwości opieki, starań i troski wychowania przez ojca. Doznał zubożenia w zakresie korzystania ze wzorców postępowania ojca, pomocy w nauce, przy wyborze zawodu, . wsparcia w trudnych chwilach,~rozwij ania uzdolnień i osobowości przy wsparciu i miłości ojca. Niewątpliwie powód ma trudniej szeeipiersipiektywy życiowe. s Należy podkreślić, że wysokość'"zadośćuczynienia*odpowiadająca .doznanej krzywdzie powinna byćodczuwalnařdla?Tposzkodowanego si tprzyniosić mu 'równowagę emocjonalna, naruszoną przez doznane scierpienia psychiczne.-Z orzecznictwa iSa'du Najwyższego wynika, że za przyznaniem wysoekiegoi" izaidiośćuczynienia może'fprzeimawiaószczególne natężenie winy sprawcy szkody (por. wyrokNajwyższego z dnia1l8 ikwietniia*i20iO2 r., II CKN 605/O0). Biorąc pod uwagę .piowyższeieirozważania Sąd uwzględnił kwotę 20.000 zł zasądzoną na rzecz powodów w tƒczęiiścioiwym tytułem zadośćuczynieniaeifi zasądził na rzecz powodów dalszą kwotęÍ1i5ĘOi0Oizł tytułem zadośćucizynieiniařniasapodstawie art. 448 kc w związku z 811.24 § 11‹‹=. Pøzwany wniósł O ograniczenie abaw1ąz1<unaprawięniasziœay ze wzgtęau na trudny pstaniriímiaj ątkowyípozwianóego, tiktóryóóóoódbywat karę poizbawienia' .wolności ti r pozo staj e bez pracy. W ioirzieiczinictwieřiiíipiiśmiienniictwie "wskazuj e sięj eidna„k",:że ' dla' dokonania oceny konkretnego przypadku i miarkowania' wiiświietlei zasad współżycia społeczr1ego,l fobok sytuacj i majątkowej stron, trzeba :wziąć *podŸuwaigęřtakżiei irmevokoiliiczności, . jak zweszcżeigólnoiści ich sytuację osobistą oraz stronę spoidmioitowąis'zachowaniasprawcy. ~ Szczególnie istotne znaczenie dla zastosowaniawart;440"*Ík.cĹŸniiająfustalenia w zakresie ' winy :odpowiedzialnego za szkodę. Słusznie uważař.s'ię,fŜvrnoralnee sssprzeciwiająésisię* umniejszeniu odszkodowania w sytuacji, gdyfchioiidziilolŸiioisoiibę,Å.Ÿ'któirafÍwyiriziądziła iszkodęiiiumyśliniieieiŚlub z powodu rażącego niedbalstwa (por. wyrok'SN izTeÍlí8"Ímarca"1970 r., H iCRÍ3i51i/69, íwyrok"SN z 21 grudnia 1984 r., HI .CRN„p269/84). Ponieważ*fępoizwany"fzabiłśvmięża'ii ojcapowodów w zamiarze bezpośrednim :Sąd uznał, żezasady' współżycia społecznego nie pozwalają na zmniejszenie obowiązku naprawienia szkody"przezřpozwanegos w rozpoznawanej z sprawie. Przepis art. 446 § 2 zd. 1 k.c. przyznaje osobom, względem których ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, możliwość żądaniaod zobowiązanego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do mozliwości zarobkowych i majątkowychzmarłegoprzez czas prawdopodobneego trwania obowiązku alimentacyjnego. Krąg podmiotów uprawnionych do renty wyznacza istnienie obowiązku 6
--- STRONA 9 ---
alimientaciyjnegoi, obciążającego zmarłego na podstawie art. 23, 27, 60 i 128 kodeksu rodzinnego -mi opiekuńczego. Nie wystarczy jednak, aby podmiot należał do kręgu uprawnionych do żądania alimentów od zmarłego, lecz konieczne jest, aby spełnione zostały ustawowe przesłanki aktualizujące obowiązek świadczenia np. niemożność samodzielnego utrzymania się czy niedo statek. 1 p Należy podnieść, że żądaniełącznej renty odszkodowawczej dla kilku poszkodowanych nie jest dopuszczalne i że zasada ta obowiązuje również wówczas, .gdy renta ma służyć wyrównaniu szkód poniesionych przez najbliższych członków rodziny. Okoliczność, że roszczenia kilku osób oparte są natej samej podstawie sfaktycznej i prawnej i że mogą być dochodzone w jednym pozwie, niezmieniaich indywidualnego charakteru. Wysokość renty a także odszkodowania i zadośćuczynieniasieiei.uzależniona'jfžst od szeregu Äindywiidualnych okoliczności dotyczących osób 'popioiisizkoiidioiwanych,yw szczególności od zakresu potrzeb poszkodowanych i od prawdopodobiniegos ĹÍcizasu*1trwa1'1ia ich prawa do alimentacji od poszkodowanego. Zasądzenie także solidarnie odszkodowania i zadośćuczynienia nie może uznane Íziaifdopuszczalne. 2 1 Niewątpliwie powodowie nieidostatkuna skutek śmierci męża i ojca z rąk pozwanego i nie .mają możliwościffsarnoidzielnego"utrzymania się. Powodowie wykazali .uspiriiawiiiedliwiionieiĹpotrzeby związoaneiz”iícoiidiziieniiiyimiee.utrzymaniem się, które nie mogą zostać zaspokojone. ~ . 1 , ¿ 5 ss ~ Ę . 2 Roszczenie jo?zasądzenieŸfrienityiÍxrnaiąifcharaktierTodszkodowawczy, ale ponieważ ma kompensować korzyści, jakie iuprawriiioinyiutracił"przezśmierć poszkodowanego, jego zakres wyznaczają okoliczności ęwymiagianef ídlaustalenia wysokości . świadczenia alimentacyjnego Tak więc uprawniony do alimieintaicji "może domagać się świadczenia renty przez czas prawdopodobnego trwania obowiązkuieiialirnentacyjnego, w wysokości obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz řdo" iiii.n'1oż1iwioiści zarobkowychi majątkowych zmarłego. Przy ustalaniu renty odszkodowawczejÍffniależy :uwzględnić usprawiedliwione potrzeby uprawnionego, zważywszy na reguły określania zakresu obowiązku alimentacyj nego. Prawo do renty na podstawie kart. 446 § 2 zd. 1 k.c. ma również małżonek, który przed śmiercią swojego współmałżonka nie »pracował zarobkowoi to bez względu na swoją zdolność do samodzielnego utrzymania się. Obowiązek alimentacyjny między małżonkami na podstawie art. 27 k.c. ma charakter bezwzględny i nie uchyla go zdolność małżonka do samodzielnego utrzymania się z pracy zarobkowej lub prowadzonej działalności gospodarczej (por. także wyrok SN z 24 sierpnia 1990 r., I CR 422/90, wyrok SN z 28 lipca 2005 r., V CK 31/O5). Okoliczności te mogą mieć jedynie wpływ na zakres tego obowiązku. V 7 ..í__...„¬..
--- STRONA 10 ---
. TiiiiiiCiizarabiał 1.800 złmiesięcznie. Rodzina utrzymywała się z tej kwoty oraz z 200 zł alimentów na starszego syna. Pomagał również powódce w opiece nad dziećmi i zajmował się domem. Należy przyjąć, że stopa życiowa każdego członka rodziny była równa toteż na każdego członka rodziny przypadałoby ok. 500 zł. Z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wdowa po zmarłym i syn zmarłego otrzymujątłączną rentę rodzinną w wysokości 560 zł. Powódkanie pracuje, zajmuje się osobiście wychowywaniem dzieci, w ten sposób spełnia swój obowiązek 'alirn"entacyjny. Z uwagi na iskonieczność zapewnienia dzikiem opieki oraz zamieszkiwanienaterenieioiivvysokirnstioipniu beżrobociainie jest w staniepodjąć pracy zarobkowej. Renta imaiiichiarakteiir"odiszkiodoiwawcizy stanowi .wynagrodzenie straty, jakiej doznała osoba uprawnioneasdo fsialiimeintiacji przezniemożliwość uzyskania świadczenia zezwalaj ącego na zaspokojenie jj ej .fpotrzebi.ii Zrnieiriza do fodtworzenia, sw" granicach możliwych do zrealizowaniai"stanuifzieicżßßfiiijakii *fÍStniał iw .chwili zdarzenia* :Wywołujřł0@80 SZk0d<Ê› Określenie wysokości naleiżneigioi*świadczenia powinno uwzględniać otrzymywaną od Zakładu UbezpieczeńSpołecznych'rentęŸroidziinnąf( por. ;wyrok SN z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. Ponieważ o - szmarłyf ii idobriymii pi pracownikiem, z dużym prawdopodobieństwerninależiyi juznać,ŜżeFřosiągałby wiidalisziymi "stopniu "dochody na poziomie 1.8000 'złaíniawet .wyższym,frntimońi,ílńlżełinieiitpbiył“zatrudnioinynapoćdstawie stałej umowę o pracę ty11<o na oraz-zs próbny. 1<tórął0zyt zmarły na Syn, i powódkęi nie 1znajduje"* w§fró\ii2\iź1*iainiaisii.iiwfpirzyznianejŸwdoiwie idzieckurencie rodzinnej to pozostała ;kwota poiwimiasiiifzoistiaićiřpoikryta* Sforrnie*Ífreinty .ssziasądzonej od pozwanego na podstawie art. 446 § 2 kc. j ĘĹ ¿ . . Podkreślić należy,"Íf isisikazianyii został Ÿzaprzesitępstwo ' umyślne. . Popełniaj ąc zbrodnię Wyzbył isięimioeiżiliiwioiści Êzarobkowych. :ŸZostałi skazany fnař karę Í13 lat pozbawienia wolności. Jestmłody, zdro"\źv*y.ieiii.l\/[óiigiłbyiis'osiągnąć2wynagrodzenie'w wysokości, co najmniej minimalnej płacy kraj owejiÍwykoinujiącřpracie"Íizycznei.Niieiwskazywał, że posiada jakieś inne zobowiązania"alimentacyjne." . .. ¿ 8 ; „ p Sądiwziął pod uwagę otirzymiywanąi:irentę .yfroidzinriaiii łączną w kwocie 560 zł oraz wysokość dochodów uzyskiwanych"przez'zmiariłegoiorazi potencjalne możliwości zarobkowe pozwanego i zasądził od pozwanego na rzeczpowodów rentę w kwocie po 240 zł miesięcznie na podstawie art. 446 § 2 kc. 6 f V V Zgodnie z art. 446 § 2 kc Sąd ograniczyłzasądzoną rentę narzecz małoletniego powoda do czasu uzyskania przez niego zdolności do pracy zarobkowej tj.«aż do czasu ukończenia szkoły' lub studiów, jeżeli zastana podjęte bezpośrednio po ukończeniu szkoły średniej. 8 _ ..._. ...¬..-..¬¬
--- STRONA 11 ---
Równiieirżwri stosunku do powódki Sąd zasądził rentę do czasu uzyskania przez najmłodszego ‹ syna zdolności do pracy zarobkowej tj. do czasu jego .usamodzielnienia się. Ponieważ zarówno W chwili śmierci męża jak i obecnie powódka prowadziła gospodarstwo domowe i wychovvjwała dzieci nie można wymagać aby podejmowała pracę zarobkową ze szkodą dla wycho¬wa1ia dzieci. (por. wyrok SN z dnia 21 stycznia 1967 r., Il PR 597/68). V W ptzostałym zakresie Sąd uznał, że wzgląd na potrzeby poszkodowanego oznacza, że podlegają wyrównaniu w fonnie renty jedynie świadczenia dokonywane przez zmarłego na zaspokojenie rzeczywistych potrzeb związanych rz .utrzymaniem uprawnionych. Świadczenia przekraczające rzeczywiste potrzeby iutrziyrnania *osoby uprawnionych ,doalimentacji nie mogą W dalszym stopniu obciążać pozwanego,<ponieważ przez zakres :usprawiedliwionych potrzeb dziecka związanych z jego wyichowaniern Li utrzymaniem należy roizurniećir ítaką 8jego sytuację materialna, która.pozwalařmuÊpoiizorstawać na poziomie życia" jegofrodziców. Należało realnie dokonać oceny,[Íjakiiei"byłoby prawdopodobieństwouzyskiwania przez zmarłego wyższych dochodów. "biorąc pod uwagę wykształcenie" powoda, sytuację ia rynku pracy, ;rodzaj fprzezrpowoda pracy, 'fosiągane prze niego dochody nie przel<roczyły'byfirkwotyfli.ii90V0fVzłi.ŸjĹiDilateigor w pozostałymżakresie Sąd oddalił .żądanie powodów na podstawie 1art.'4-46 12 contrario. i V V Pasanawienian aniaii iipeazot 1i@1<u sąd otrręsowy W Bydgoszczy zwolnił powodów od kosztów „IsądiorwychŸfwt1.całoiściŸ'a ą:na'stępnie postanowieniem z dnia 24 pażdziernika2011 r. uistanowiłi .peiłnornociniikaiziiurzędu; Wobec tego na podstawie § 66 pkt 6 w zw. z § 2ust. 3 Rozporządzenia2MinistraSprawiiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radciówfprawnychi"ioraziponorszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przeziradcęprawnego:ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002 r., Nr * 163, 2 poz. 1349) Sąd zasądziłroiidŸ'Skiiarbu*Państwaiêé-*Sądu Okręgowegow Bydgoszczy - na rzecz fadçy pr¿1Wnęg0Pl(WOÍę44Z8 Zł' JE)/J[L1iCI'1'l 1'llE20piElCOI1@j pomocy prawnej udzielonej powodom iz urzędu (punkt ówyroku). Postanowieniem z dnia 15 gnldniai 2011 Sąd ustanowił pełnomocnika z urzędu dla pozwanego. Wobec tego na podstawie § 6 pkt 6 wfzw. sz § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb .Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002 r., Nr 163, poz. 1349) Sąd zasądził od Skarbu Państwa -~ Sądu Okręgowego w Bydgoszczy - na rzecz radcy sprawnego T 9
--- STRONA 12 ---
ikwotę"4428 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu (punkt 7 wyroku). Sąd na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2005 r., Nr 167, poz. 1398 ze zm.) kosztami sądowymi, od których zwolnieni zostali powódka i powod, obciążył Skarb Państwa (punkt 8 wyroku). Sędzia Joanna Sauter-Kunach 10" .~..._._....._. -. . .. -„-...,_.......
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny W Gdańskuw dniu)29"paźdzjiernika12009 ir. Dowód: wyrok”Sądu*Okręgowego 'W .Bydgoszczy z dnia 21 maja 20#III K 195/08#art. 448 kc#art. 333 § 1pkt2 kpc.#art. 302 § 1 kpc#art. 446 § 3 kc#art. 446 § 4 k.c.#art. 448 k.c.#art. 446 § 2 zd. 1 k.c.#art. 27 k.c.#art. 446 § 2 kc.#art. 446 § 2 kc#art. 113 ust. 1 ustawy