Postanowienie III K 168/13 w przedmiocie umorzenia postępowania o wydanie wyroku łącznego oraz przekazania-wg wła

--- STRONA 1 --- Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 31 stycznia 2014 r. II AKz 382/13 Konieczność „odpowiedniego” stosowania przepisów o postępowaniu zwyczajnym w postępowaniu w przedmiocie wydania wyroku łącznego a obowiązek zawiadamiania stron o stosownych czynnościach procesowych podejmowanych przez sąd. TEZA aktualna Konieczność "odpowiedniego" stosowania przepisów o postępowaniu zwyczajnym w postępowaniu w wydanie wyroku łącznego nie ogranicza się tylko do fazy postępowania obejmującej rozprawę główną, ale wymaga także "odpowiedniego" respektowania wszystkich przepisów, które dotyczą całości postępowania pierwszoinstancyjnego, a więc także o potrzebie, a niekiedy wręcz konieczności, zawiadamiania stron o stosownych czynnościach procesowych podejmowanych przez sąd, a więc niewątpliwie również norm art. 339 k.p.k., regulujących kwestię wyznaczania posiedzenia, a także udziału stron i innych podmiotów. 1 UZASADNIENIE Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SA Alina Kamińska. Sędziowie SA: Andrzej Ulitko, Dariusz Czajkowski. Przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku - Beaty Kwiećkowskiej - delegowanej do Prokuratury Apelacyjnej. Sentencja Sąd Apelacyjny w Białymstoku, w II Wydziale Karnym po rozpoznaniu w sprawie A. G. s. B. zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt III K 168/13 w przedmiocie umorzenia postępowania o wydanie wyroku łącznego oraz przekazania - wg właściwości - sprawy Sądowi Rejonowemu w Gdyni do rozpoznania na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania Uzasadnienie faktyczne Sąd Okręgowy w Białymstoku orzeczeniem z dnia 6 listopada 2013 r. działając z urzędu w przedmiocie wydania wyroku łącznego postanowił: na podstawie art. 572 k.p.k. umorzyć postępowanie wobec A. G. w przedmiocie wydania wyroku łącznego w zakresie połączenia kar orzeczonych wyrokiem Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt III K (...) z karami orzeczonymi wyrokami Sądu Rejonowego w Gdyni; II AKz 382/13, Konieczność „odpowiedniego” stosowania przepisów o postępowaniu zwyczajnym w postępowaniu w przedmiocie wydania wyroku łącznego a obowiązek zawiadamiania stron o stosownych czynnościach procesowych podejmowanych przez sąd. - Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku --- STRONA 2 --- 2 3 na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zakresie pozostałych kar orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w Gdyni o sygn. akt (...), (...) oraz (...) sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gdyni; kosztami procesu w zakresie postępowania z punktu 1 obciążyć Skarb Państwa. Powyższe postanowienie zaskarżył w całości prokurator. W oparciu o przepis art. 427 § 1 i 2 k.p.k., art. 437 § 1 i 2 k.p.k., art. 438 pkt 2 k.p.k. zarzucił orzeczeniu obrazę przepisów postępowania karnego mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie: * art. 574 k.p.k. w zw. z art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 339 § 5 k.p.k. i art. 117 § 1 i 2 k.p.k. poprzez zaniechanie zawiadomienia stron o terminie posiedzenia w przedmiocie umorzenia postępowania co do wydania wyroku łącznego i przekazania sprawy według właściwości i procedowanie mimo tego we wskazanym zakresie; * art. 94 § 1 pkt 4 k.p.k. poprzez niewskazanie w pkt 1 sentencji postanowienia sygnatur spraw Sądu Rejonowego w Gdyni objętych rozstrzygnięciem o umorzeniu postępowania. W petitum zażalenia prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Białymstoku. Uzasadnienie prawne Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: zarzut podniesiony w środku odwoławczym należy uznać za uzasadniony, co skutkowało uwzględnieniem wniosku skarżącego, także z uwagi na stwierdzenie innych uchybień procesowych, które sąd odwoławczy jest obowiązany uwzględniać z urzędu. Nie można odmówić racji prokuratorowi, że niepowiadomienie stron o terminie posiedzenia w tej sprawie, co nastąpiło w wyniku zarządzenia z 30 X 2013 r. (k. 50), narusza wskazane przepisy postępowania karnego, przy czym uchybienie to mogło mieć wpływ na treść skarżonego orzeczenia. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 574 k.p.k., którego naruszenie podnosi skarżący, do postępowania o wydanie wyroku łącznego stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu zwyczajnym przed sądem pierwszej instancji (oczywiście w kwestiach nieuregulowanych). Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że konieczność "odpowiedniego" stosowania przepisów o postępowaniu zwyczajnym nie ogranicza się tylko do fazy postępowania obejmującej rozprawę główną, ale wymaga także "odpowiedniego" respektowania wszystkich przepisów, które dotyczą całości postępowania pierwszoinstancyjnego, a więc także o potrzebie, a niekiedy wręcz konieczności, zawiadamiania stron o stosownych czynnościach procesowych podejmowanych przez sąd, a więc niewątpliwie również norm art. 339 k.p.k., regulujących kwestię wyznaczania posiedzenia, a także udziału stron i innych podmiotów. Prezes sądu (upoważniony sędzia) kieruje zatem sprawę na posiedzenie, jeżeli zachodzi potrzeba umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2-11 k.p.k., bądź wydania postanowienia o niewłaściwości sądu (art. 339 § 3 pkt 1 i 3 k.p.k.). W tej sprawie tak też się stało. Jednakże zarządzenie z dnia 30 października 2013 r. o wyznaczeniu posiedzenia w przedmiocie częściowego umorzenia postępowania i przekazania sprawy wg właściwości zawiera też decyzję by nie zawiadamiać stron (k. 50). Tymczasem zgodnie z art. 339 § 5 k.p.k. strony, obrońcy i pełnomocnicy mogą wziąć udział w posiedzeniach, ale wymienionych tylko w § 1 oraz § 3 pkt 1, 2 i 6 k.p.k. Zatem należało rozważyć, czy rodzaj czynności procesowych wymienionych w zarządzeniu należał do kategorii tych, które określa art. 335 § 5 k.p.k., a więc obligujących sąd (w myśl art. 117 § 1 k.p.k.), do zawiadomienia stron "uprawnionych do wzięcia udziału w czynności procesowej" o czasie i miejscu tej czynności, czy też nie. Zestawiając treść wymienionego zarządzenia oraz skarżonego postanowienia, faktem oczywistym jest, iż zakres "częściowego umorzenia postępowania" obejmował kwestię badania istnienia warunków do orzeczenia kary łącznej o jakich mowa w art. 569 k.p.k. W wyniku analizy uzyskanych wyroków Sąd Okręgowy ustalił, że brak warunków do objęcia wyrokiem łącznym wszystkich kar orzeczonych w stosunku do skazanego wyrokami różnych sądów i umorzył postępowanie - na podstawie art. 572 k.p.k. - w odniesieniu do wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt (...). Skarżący zasadnie jednak zauważa, że orzeczenia wydane również na podstawie art. 572 k.p.k., wywołują analogiczne skutki jak rozstrzygnięcia, których podstawę stanowi art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. --- STRONA 3 --- Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądów Powszechnych. Przymiot materialnej prawomocności uzyskuje bowiem również postanowienie o umorzeniu postępowania w przedmiocie wyroku łącznego, wydane na podstawie art. 572 k.p.k. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 17 listopada 2004 r. V KK 326/04, Prok. i Pr. - wkł. 2005/7-8/15 oraz 2005/10/11 lub LEX nr 141340). Odpowiednie stosowanie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w postępowaniu w przedmiocie wydania wyroku łącznego zdecyduje bowiem o powstaniu ujemnej przesłanki procesowej o charakterze bezwzględnym w każdym przypadku, gdy po wydaniu wyroku łącznego lub postanowienia o umorzeniu postępowania w tej kwestii na podstawie art. 572 k.p.k. dojdzie do rozpoznania wniosku domagającego się wydania wyroku łącznego w odniesieniu do tej samej osoby i tych samych wyroków skazujących różnych sądów (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 12 grudnia 1997 r., II AKz 305/97, OSA 1998 r., nr 10 poz. 61). Zatem nie może budzić wątpliwości, że w takim przypadku przepis art. 339 § 5 k.p.k. powinien mieć odpowiednie zastosowanie. Zaniechanie zawiadomienia stron uprawnionych do udziału w postępowaniu o terminie posiedzenia sądu i przeprowadzenie tej czynności bez udziału stron prowadziło więc do naruszenia wskazanych w środku odwoławczym przepisów. Z przyczyn wskazanych w zażaleniu uchybienie to mogło zaś mieć wpływ na treść skarżonego orzeczenia, a co za tym idzie, skutkowało koniecznością uchylenia tego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w celu wyeliminowania wskazanych uchybień. Sąd Okręgowy będzie też zobowiązany ustalić, czy nie zachodzi konieczność wyznaczenia skazanemu obrońcy na podstawie art. 80 k.p.k., a to z uwagi na fakt, iż obecnie jest on pozbawiony wolności, czego Sąd Okręgowy w dotychczasowym postępowaniu nie wyjaśnił w należyty sposób.