Orzeczenie III CZP

--- STRONA 1 --- Na pcdsfiawie uslawy 2 dnia 6.09.2001 r. 0 d0§l§Pie dc gflgmmgcgi publiqne} Dz. 112 puz. 1195 2 pozn. zm. przekazano mfurmacifi F{llbi‘5?“3 "N immfe dgkumeniu lub w Enrrme przetwor20ne1_ ' ......... We E “Mm “imam s .akt 1110450//10 (Z)4» ................ acres wnzoslusdawcy W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 wrzeénia 2010 roku Sqd Okrggowy w Warszawie , Wydzial III Cywilny W skiadzie: Przewodniczqcy : SSO Malgorzata Kuracka Protokolantr sekretarz sqdowy Dorota Dymowska ' po rozpoznaniu w dniu 29 wrzeénia 2010 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa ELK. , E.K.2 przeciwko Skarbowi Pafistwa  Ministrowi Spraw Wewnqtrznych i Administracji 0 zapiatq . " 1. powédzhvo oddala; 2. nie uiszczonq oplatged pozwu przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa. Uzasadnienie Powécl WK. pozwem zlozonym w dniu 27 marca 2008 1'. wnosii 0 zasqdzenie od Skarbu Palistwa  Ministra Spraw Wew"nQt1'znych i Adzninistracji kwoty iqcznej 150 000 zi tytuiem zacloééuczynienia W 2wiaczku z utratq nogi i innyrni cierpieniami, zwiqzanymi z udziaiem W Wypadkach (...) w P. w 1956 r. fk.23 v.1’. ' Pozwany wniési 0 odclalenie powédztwa, powohljqc siq przede wszystkim na zarzut przedawnienia roszczefi n<. 5761.*‘. W dniu 6 paidziernika 2008 r. powéd zmarl fk. 89!. Skutkowaio to, po otrzymaniu powyiszej informacji, zawieszeniem postqpowania mocq postanowienia z dnia 23 rnarca 2009 r., a nastgpnie podjrqciem go w dniu I6 kwietnia 2010 r. z udziaiem nastqpcéw prawnych powoda, jego spadkobiercéw E.K. i E.K.2 fodpis postanowienia spadkowego  k. 1 11,’. Podnzymywali oni w caloéci dotychczasowe zqdania pozwu Ik. 120, 122, 126:’. Sqd Okraggowy ustalii nastqpujqcy stan faktyczny. Powéd brat udziai W wydarzeniach (...) 1956 r., w wyniku czego w dniu 28 czerwca 1956 r. zostal postrzelony w Iewe udo. Skutkowaio to amputacjq koflczyny, dhlgotrwaiymi pobytami w szpitalu i rekonwalescencjq implikowaio trwaie kalectwo, dopiero zaé po 1989 r. stale siq podstawq nabycia uprawniefi kombatanckich fk. '39, 42451. W trakcie rekonwaiescencji powéd byi na nagabywany przez funkcjonariuszy Urzqdu Bezpieczefistwa, celem zlozenia okreélonej treéci obciqzajqcych zeznafi. Powyisze okolicznoéci spowoclowaiy trudnoéoiw znaiezieniu pracy po opuszczeniu szpitala w dniu 18 maja 1957 i koniecznoéé czasowego pozostawania na utrzymaniu ojca, z uwagi na niewielkq wysokoéé renty inwalidzkiej f'k.5/. ' Sqd zwazyl, co nastqpuje Roszczenie jest niezasadne. Przede wszystkim nalezy zauwazyé, i2 nie moze by? jego podstawq wskazywana w toku postqpowania ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. 0 Instytucie Pamiqci Naroclowej  Komisji Scigania Zbrodni przeciwko Naroclowi Polskiemu /Dz.U. z 2007 r., nr 63, poz. 424 z péin. zm./. Dotyczy ona bowiem écigania na drodze postqpowania karnego konkretnych sprawcéw czynéw wskazanych w tej ustawie, nie statuuje ona natomiast rnaterialnoprawnej podstawy do konstruowania roszczefi cywilnoprawnych w stosunku do Skarbu Pafistwa, powstaiych ewentualnie z tytuiu takich czynéw. Nie bgdzie rniala réwniei w niniejszej sprawie zastosowania ustawa z dnia 23 iutego 1991 r. 0 uznanie z niewazne orzeczefi wydanych wobec oséb represjonowanych za dziaialnoéé na rzccz niepodlegiego bytu pafistwa poiskiego /Dz.U. z 1991, nr 34, poz. 149 z péén. zmj. Powéd bowiem nie udowodnii, aby speinii przesianki ustawy, bqdqc zatrzymanym, aresztowanyrn, czy tei by zostalo wzglgdem niego wydane orzeczenie karne, ktére nastqpnie mogioby podiegaé przepisom ustawy, a zatem by zostaly spehqione w szczegdlnoéci przesianki art.8 fbagii llf tejze pstawy, pozwalajqce dochodzié oclszkodowania na drodze postqpowania karnego. . Dlatego tez nalezy uznaé, i2 do niniejszego przypadku ma zastosowanie ustawa Z dnia 15 listopada 1956 r. 0 odpowiedzialnoéci Pafistwa za szkody wy1‘z:Jtdzone przez filnkcjonariuszéw pafistwowych /Dz. U. z 1956 r., nr 54, poz. 243 2. péin. 2111.1‘. Stosownie do jej art. 6 ust. 1.  jeieli wedhlg dotychczasowych przepiséw pafistwo nie ponosiio odpowiedzialnoéci za szkodq wyrzakdzonz1‘ przed dniem wejécia w zycie ustawy  poszkodowany maze dochodzié qd pafistwa wynagrodzenia nie péiniej niz w ciqgu roku od tego dnia. Nalezy zatem badajatc: roszczénie powoda w piaszczyinie tego przepisu w pierwszej kolejnoéci rozwazyé kwestiq przedawnienia. Przepis ten jest przy tym uregulowaniem szczegélnym w stosunku do innych przepiséw prawa cywilnego, regulujqcych terminy przedawnienia roszczefi 0 naprawienie szkody wyrzqdzonej czynem niedozwolonym, obowiqzujqcych tak przeci wejéciem jak i po. wejéciu w zycie kodeksu cywilnego. Nie majq zastosowania wig: przepisy art. --- STRONA 2 --- XXXV i XXXVI "ustawy z dhia23 kwietnia I963 r. Przepisy wprowadzajqce Kodeks cywi1nyfDz. U. z I964 r., nr I6, poz. 94?, gdyi dotyozq one '5}/lZll8.C_ji, gdy terminy przedawnienia fterminy ustawowe nie bqclqco tenninami przedawnieniaf okroéiaiy przepisy, ktére z chwilq wojécia w Zycie kodeksu utraciiy moo. Rozwairany art. 6 do takioh przepisow nie naiozy. W zwiqzku z tym stosownie do treéoi tego przepisu termin zawity teorelycznie zaczqiby biec od dnia 28 Iistopada 1956 1'. Uprawniony inogiby wiqc doohodzié roszozenia skutecznie do dnia 23 listopada 1957 r. Przy czym przedrniotowy termin zawity SIIBI sicg, stosownio do treéoi art. XIII W zw. z art. VII ust, 4 ustawy Przepisy wprowadzajqce Kodeks cywiiny, terminem przodawnienia. Nalezy jednakie stosownie do ugruntowéinych jut W orzecznictwie poglqdéw /pol". uchwaia SN z dnia 1 I paidziernika I996 r. sygn. III CZP '?6»"96¢’ rozwaiyé, czy nie zaszia przeszkoda ktora sprawiia, Ze przedawnienic nie rozpoczqio biegu bqdi jego biog uleg1 zawioszoniu. Zdaniem Safiu Okrogowego przedmiotowy termin nie rozpoczqi biegu przed clniem 4 czerwca I989 r. Z uwagi bowiom na panujqce w okresie poprzodniego ustroju warunki  dochodzenie roszczefi, z\via_zanych 2 dziaianiami fimkcjonariuszy Urzqdu Bezpieczeristwa czy innych tego rodzaju siuib  byio moiliwe jedynie teoretycznie, w istocie rzeczy stawaio sic; iiuzolyczno, groziio konsekwencjami kamymi i represjami. Doszio wiqc do swoistego zawieszenia, w stosunku do omawianej kategorii roszczefi, wymiaru sprawiedliwoéci 0 ktorym mowa w art. 277 pkt. 4 kz, zaé od dnia 1 stycznia 1965 r., tj. wejécia w zycie kc powyisze przeszkody nalezy traktowaé W kategoriach sily wyiszej, 0 ktérej mowa W art. 121 pkt.4 kc. W zwia_zku Z tym rozwaiany termin przedawnienia fuprzednio zawity/’ uplynaj z dniem 4 czerwca 1990 r, a zatem z dniem 5 czerwca‘ 1990 r. roszczenie jest przedawnione. Nalezy zauwazyé przy tym, ii powod wiedzo o szkodzie i osobach za nia_ odpowiediialnych posiadai od mornentu zdarzenia, nie byio wiqc Zadnych przeszkéd, aby wystqpié na drogg postqpowzmia cywilnego w okrosie rocznym po 4 czerwoa I939 r. Brak jest réwniez podstaw, aby podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnicnia uznaé za sprzeczny z zasadami wspéizycia spoiecznego. Sytuacja, w ktorej dosz1oby do nieuwzglqdnicnia takiego zarzutu, musialraby mieé charaktor wyjajkoxvy. Powod W.K. nie wskazal okolicznoéci, ktére flumaczyiyby czy w jakikolwiek sposob usprawiedliwizfly osiemnastoletnio uchybienie terminowi. Sensem instytucji przeclawnicnia jest zapewnienie stabilizacji i pewnoéci stosunkéw prawnych. W niniojszej sprawie nie zachodzq zatem okolicznoéci, ktore wskazywaiy na podstawq pozxvglajzgcq zasady te burzyé. Dlatego tei, jak podniesiono wyzej, roszozenie jest przedawnione. Powyiszej oceny prawnej nie zmionia réwniez regulacja art. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy  Kodeks cywilny /Dz.U. z 2007 r., nr 80, poz. 538x’, skoro stosownie do treéci jej art. 2 a contrario  nowo wprowadzony art. 442 § 1 kc nie ma zastosowania do roszczefi powstalyoh przed dniem wejécia w Zycie ustawy, ale jut przedawnionych. W toj sytuacji Sad uznai za zbqdne prowadzenie postopowania oraz formuiowanio rozwazafi na ternat daiszych przesianek, Warunkujapych zasadnoéé roszczonia, w tyrn wysokoéci szkody niematerialnej, a co za tym idzie kwoty zadoééuczynienia, zwiqzku przyczynowego oraz osob odpowiodzialnych za zdarzenia bqdapo jej irodlom. Wszystkie te rozwazania sq aktualne przy tym w stosunku do nastopcow powoda, ktorzy wstapili W jego sytuacjq prawnq. W zwiqzku z powyzszym z mocy powolanych przopiséw orzeozono jak na wstopie. "   l\