Teza / krótkie omówienie
odszkodowanie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
111a podstowia |1siavq"z dnia 6.09.2001 r. a dosfgpie S>»gM1<11I1@ 1153/09 ‘M'“'"‘§;2:.§::1:§:?;.:i.:.?.;;:.a2;.';%:.~:.@”:*“ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEI POLSKIEJ dokumenlu iub w formie pmeiworzonej H . .D ia41§%1 1ia211'r. H » . Sqd Okrogowy W Warszawie, III Wydzia1 Cywilny W nastopuj Qcym Przewodniczapy: SSR del. Agnieszka Rafalko Protokolant: protokolant sqdowy stazysta Marta Krygler po rozpoznaniu W dniu 23 marca 2011 r. na rozprawic, W Warszawie §p‘1‘a‘W$/'2"jJ'Q3Fé§TiI1=?3@1E8££§Jé;Fl""'f""""""""' przeciwko SkarboWi.Pa1istWa reprezentowanemu przez Centralny Zarzqd Sluzby Wiqzicnnej o odszkodowanie ‘ 1. PoWodztWo oddala. 2. Nie obciaga powoda kosztami postqpowania strony przeoiwnej. 3. Koszty SE1d0W6, od uiszczenia ktorych powod zostal zwolniony przejmuje na rachunek Skarbu Paflstwa. Pozwem z dnia 17 sierpnia 2009 roku Wniesionym przeciwko Skarbowi PafistwaCentralnemu Zarzqdowi Sluzby Wioziennej J.F. domaga1 sic; zasqdzenia na swojq rzecz kwoty 500 000 z1 tytulern zadoééuczynienia za naruszenie dobr osobistych oraz nie zapewnienie prawidiowego leczenid. Jako uzasadnienie swoich roszczeo powod wskazal, 26 podczas pobytu W jednostkach penitcncjarnych na’ skutek licznych zaniedbafi W znacznym stopniu utraoii wzrok, a takze doznal ozqéciowego zdeformowania paznokcia palca duzego u nogi. W piémie prooesowym z dnia 4 listopada 2009 roku powod rozszerzy1 powodztwo WHOSZQC 0 zasqdzenie na jego rzecz dodatkowo kwoty 250 000 zl tytu1em zadoééuozynienia, Wskazuj do miqdzy innymi, fie na przestrzeni Wiclu lat przebywai W przeludnionych celach, W ktorych nie zapewniono mu W1aéciWych Warunkow higienicznych i sanitarnych, opieki mcdyczncj i dostopu do potrzebnyoh lekarstw, ograniozono mozliwoéé podjqcia zatrudnienia, osadzono go W celach, W ktoryoh nic zapewniono Wentylacji, zaé podczas pobytu W celach przeznaczonych dla skazanych szczegolnie niebezpiecznych nie b}/1o Wyodrgbnionego kqcika sanitarnego. Nadto, powod poWo1yWa1 siq na niewlaéciwe zachowania, agresjg fizycznqi siownq funkcjonariuszy Sluzby Wioziennej. Swoje roszczenia powod Wiqzal ze Wszystkimi jednostkami penitencjamymi, W ktorych przebywal W ciagu 12 lat. W kolej nej modyfikacji powodztwa J.F. _Wnios1 o zasqdzenie na SW0jElL rzecz dodatkowej kwoty 100 000 zl, a zwiqzanej z bezpravmymi dzia1aniami pozwanego Skarbu Pafistwa W okresie od listopada 2008 do sierpnia 2009 roku, kiedy to przebyWa1W Zakladzie Karnym W S. /23 ,k. 2734 ,k. 57 581’. . W piémie procesowym z dnia 8 lutego 2010 roku powod ostatecznie sprecyzowai powodztwo cofajqc jc W zakresie zghlszanych kWot 250 000 zl i 100 000 zl oraz ograniczajqc je do kwoty 500 000 zl tytulem zadoééuczynienia za uszczerbek na zdrowiu fizycznym i psychicznym zwiqzany z _utratq Wzroku flk. 69!. W odpowiedzi na pozew pozwany wniosl 0 oddalenie powodztwa W oaloéci oraz zasqdzcnie kosztow zastqpstwa procesowego, podnoszqc tez zarzut przedawniania roszczenia (k. 38 41). Powyisze stanowisko pozwany podtrzymafl W dalszym toku postgpowania. .. Sqd ustalil nastcgpujqcy stan faktyczny. J.F . przebywai W nastopujqoych jodnostkach penitencj arnych: W Zakiadzie Karnym B. W okresach: od dnia 11 czerwca 1996 roku do dnia 27 czerwca 1996 roku, od dnia 17 Wrzoénia 2004 roku do dnia 24 Wrzeénia 2004 roku; W Zakladzie Karnym We W. W okresaoh: od dnia 27 ozerwca 1996 roku do dnia 16 Wl‘Z€8I118. 1996 roku, od dnia 1 grudnia 2000 roku do dnia 11 stycznia 2001 roku; W Areszcie 814:dczym B. okresach: od dnia 9 kwietnia1998 roku 3odnia 9 czerwca 1998 roku, od dnia 10 lipca 1998 roku do dnia 26 sierpnia 1998 roku, od dnia 2 wrzeénia 1998 roku do dnia 22 sierpnia 2000 roku, od dnia 5 kwietnia 2001 roku do dnia 17 czerwca 2002 roku; W Zakiadzie Karnym W L. ‘W okresie od dnia 9 czerwca 1998 roku do dnia 10 lipca 1998 roku; W Areszcie Sledczym We W. W okresie od dnia 26 sierpnia 1998 roku do dnia 2 wrzeénia 1998 roku; W Zakladzie Karnym W S. W okresach: od driia 22 sierpnia 2000 roku do dnia 18 paidziernika 2000 roku, od dnia 3 paidziernika 2008 roku do dnia 18 lutego 2009 roku; W Zakladzie Karnym W C. W. okresie od dnia 18 paidziemika 2000 roku do doia 1 grudnia 2000 roku; W Zakiadzie Kamym W P. W okresach: od dnia 11 stycznia 2001 roku do dnia 5 kwietnia 2001 roku, od dnia 24 Wrzeénia 2004 roku do dnia 22 lipca 2005 roku; _ W Zaldadzie Kamym W S. W okresach od dnia1l7 czerwca 2002 roku do dnia 9 listopada 2002 roku, od 11 styc2nia 200'? roku do dnia 5 lipca 2007 roku; ~ W Areszcie Sledozym M. W okresach: od dnia 9 1istopada'2002 roku do dnia 21 marca 2003 roku, od dnia 22 lipca 2005 roku do dnia 11 Stycznia 2007 roku, od dnia _22 kwietnia 2008 roku do dnia 3 paidzicrnika 2008 roku;
--- STRONA 2 ---
. , _ W Areszoie S1edczyr_n'W'R._'"_ W okresie od dnia 21 marca 2003 roku do dnia 17 Wrzeénia 2004 roku ; W Zakiadzie Karnym W L. W okresie od dnia 5 lipca 2007 roku do dnia 22 kwietnia 2008 roku; W Areszcie 81edozym W L. W okresie od dnia 6 sierpnia 2009 roku do dnia 10 sierpnia 2009 roku /informacja o pobyteich k. 45 46, pismo k. 23/. _ W Zakladzie Karnym W S. .T.F. przebywal W celach W ktorych powierzchnia mieszkalna byla mniej sza 1112 3 1112 na osobe /notatka k. 81, okolicznoéé przyznana przez pozwanego k. 78/. O fakcie przeludnienia W celach Dyrektor Zakiadu informowal Wlaéciwego sedziego penitencj arnego /pisma k. 82 85/. We Wskazanym ohesie powod przebywal W Zakladzie Kamym W S. W pawilonach i , ktore zostaty oddane do uzytku po przeprowadzeniu kapitalnego remontu. Wszystkie cele, W ktorych przebywal powod Wyposazone byiy standardowo, kaidy Z osadzonych miai do dyspozycji lozko i taboret, W celach znajdowal sie te2 stoi. W kazdej 2 eel, W ktorych przebywal powod istniala mozliwoéé otwierania okien, panowaia Wiaéciwa temperatura powietrza, osadzeni raz W miesiapu byli zaopatrywani W érodki higieny osobistej , mieli zapewniony codzienny spacer. Osadzeni mieli zapewnionq opieke medyczna. codziennie W ambhlatorium pehiila dyiur pielegniarka, mozliwoéé korzystania ze éwietlicy zaopatrzonej W punkt biblioteczny wedlug przygotowanego Wczeéniej harmonogramu. Kqciki sanitame W celach mieszkainych byiy W caloéci osloniete i Wydzielone écianami o czeéci mieszkalnyeh. Cele mieszkaine, W ktorych przebywai powod byly zawilgocone. Ceie mieszkalne wyposazone SBLW odpowiedni sprzet kwaterunkowy, zgodnie z oboWia_zuja5:ymi przepisami. Sprzet kwaterunkowy nie jest nowy, poszczegélne sprzety sq czesto zuiyte, Wymagajq naprawy bqdi Wymiany /notatka urzedowa k. 85, sprawozdanie z Wizytacji k. 115 122, k. 128,protok611<ontro1i k. 130 131/. W Areszcie 81edozym M. J.F. okresowo przebywai W celach W ktorych powierzchnia mieszkalna by1a mniej sza niz 3 m2 na osobe. O fakcie fakcie przeludnienia W ceiach Dyrektor Zakiadu informowal Wlaéciwego sedziego penitencjamego. W czasie pierwszego pobytu powoda W tej jednostce panowaiy Wi8.8C1W8 Warunki sanitame. W trakcie pobytu powoda W tej jednostce penitencjamej W okresie od Iistopada 2002 roku do marca 2003 roku Wskainik zaludnieniajednostki Wynosii % /k. 268/. W okresie od dnia od dnia 22 lipca 2005 roku do dnia 11 stycznia 2007 roku powod przebywal W tej jednostoe W oelach znajdujagzych sie W pawilonie i paWi1onie , ktory zostal Wybudowany i oddany do uiytku okolo 2002 roku, W 2008 roku W pawilonie zostai przeprowadzony remont Ik. 220/. W trakcie pobytu powoda W tej jednostce penitencjamej We Wskazanym okresie najwyzsze zaludnienie VV}/I10S110 %. We Wskazanym okresie osadzeni W tej jednostce mieli zapewniony dostep do opieki medycznej, miedzy innymi dzieki temu, Ze na terenie jednostki dziaia szpital, a takice mozliwoéé odbywania konsultaoji u lekarzy specj alistow. W tym czasie W jednostce nie stwierdzono zaniedbafi i uchybiefi dotyczapych zabezpieczenia. bezpieczefistwa osadzonyoh, zaé funkcjonariusze Sluzby Wieziennej We WiF.1§C1\'v'y sposob Wyko'nyWa1i swoje oboWia.zki. Osadzeni zakwalifikowani jako szczegolnie niebezpieezni, do ktorych naleialo poW6d byli Wlaéciwie zakwalifikowani i umieszczeni W poszczegolnych grupach I/c. 203 204, k. 212/. Stan sanitarny jednostki W tyrn czasie nie budzii zastrzezefi Ik. 206, 215/, z Wyjqikiem zapewnienia Wiaéciwej Wentylacji eel W pawilonie N W okresie letnim Ik. 211, 215/. W pawilonie N osadzeni nie mieli mozliwoslci otwierania okien, zaé system Wentylacyjny nie zapewniai Wlaéeiwej cyrkulaoji powietrza. W jednostce przeprowadzone sq regulame przeglqdy instalacji Wentylaoyjno klimatyzacyjnej, przewodow kominowych i Wentylacyj nych. Administracja Aresztu zapewnia zatrudnienie osadzonym, jednak z uwagi na liczbe chetnych i moiliwoéci techniczno organizacyjne jednostki i liczbe miejsc pracy nie by1o moiliwe zapewnienie zatrudnienia Wszystkim zgiaszajqeym sis; do podjecia pracy. Przy Wyborze osob kierowanych do podjecia zatrudnienia kierowano sie przede Wszystkim obowiqzkiem alirnentacyjnym osadzonych, ciezkq sytuacj qmaterialnq lub rodzinnae Cele mieszkalne Wyposazone sq W odpowiedni sprzet kwaterunkowy, zgodnie z obowiqzuj apyrni przepisami. Sprzet kwaterunkowy nie jest nowy, poszczegolne sprzety sq ozesto zuiyte, Wymagajq naprawy bqdé Wymiany /protokoly z Wizytacji k. 209 209, k. 266 277, k. 278 28,294 305, protokoiy kontroli sanitarnej i kontroli sprawdzajapych k. 227 255, k. 306 337, Wyciqg 2 ksiagki kontroli sanitarnej k. 258 262, pisma Dyrektora Zakiadu k. 263 264/. J.F. oierpi na krotkowzroeznoéé, W oku prawyrn posiada Wade Wzroku W postaei krotkowzrocznoéci i astygmatyzmu odpowiadajqca; .. Wada Wzroku powoda nie jest ' Wynikiem niewlaéciwego osiwietlenia eel mieszka1nych,_W ktorych powod by} osadzony W trakcie odbywania kary pozbawienia Wolnoéci. Dolegliwoéé ta jest uwarunkowana genetycznie, Wraz z Wiekiem istniejq predyspozyoje do pogiebiania sie Wady /opinia bieglego sqdowego k. 17 18/. l Podczas pobytow We Wszystkich Wymienionych powyiej jednostkaeh penitencjarnych J.F. systematycznie podiegal badaniom i konsultacj om lekarskim, W tym konsultacjom specj alistow rnedyoyny rodzinnej, intemistow. psychiatroW, Iaryngologow, okulistow, dermatologow, neurologow, chirurgéw,
--- STRONA 3 ---
ortopedow, psychologow, psychiatrow. U powoda Wykonano szereg badafi laboratoryjnych i diagnostycznych, miedzy innymi takich jak: kilkukrotna morfologia kiwi, morfologia z rozmazem, proby Wactrobowe, badania ogolne moczu, rig czaszki, kilkukrotne rtg pluc, rtg stawu kolanowego, gastroskopie. Zdarzalo sie, Ze pomimo umowionego terminu konsultacji powod odmawial jej odbycia, przykladowo W dniu 6 grudnia 2007 roku odmoWi1 odbycia umowionej konsultaoji okulistyeznej. Diagnostyka i leczenie powoda zostaly przeprowadzone We Wlaéciwy, zgodny 2 zasadami sztuki lekarskiej sposob /ksiagka zdrowia skazanego stanowiqca zaiqcznik do pisma z k. 136/. Podczas pobytu W kolejnych jednostkaeh mieszkalnych powod byl osadzony W celach W ktoryoh powierzchnia mieszkalna byla mniejsza ni2 3 m2 na osobe fokolicznosé bezspoma, notorium/. Podstawq ustalefi faktycznych czynionych W niniej szej sprawie byla dokumentaoja W postaoi protokolow Z Wizytacji, protokoiow kontroli sanitamych i innych kontroli przeprowadzanyoh W opisanych powyzej jednostkach penitencjarnych, pisma dyrektorow jednostek kierowane do sedziow penitencjarnyoh, ksiqzka zdrowia osadzonego, notatki urzedowe. Zarowno treéé, jak i autentycznosé Wskazanych dokumentow nie zostaia zakwestionowana przez strony. R6Wni62 W ocenie sqdu brak jest podstaw do kwestionowania ich treéci i Wiarygodnoéci. 9 8* _ Sqd opar1 sie tez na opinii bieglego sqdowego okulisty. W ocenie Sqdu opinia zostaia sporzqdzona W profesjonalny i rzetelny, a przy tym stanowczy sposob, zostala poprzedzona uprzednim badaniem okulistycznym powoda fk. 17' 19 akt sprawy Cps 13/10/. Sqd zwaiyl, co nastepuje. W ocenie Sqdu powodztwo nie zasluguje na uwzglednienie. Zgodnie 2 art. 23 k.o. dobra osobiste ozlowieka, jak W szczegolnoéci zdrowie, Wolnoéé, czeéé, swoboda sumienia (...) pozostaja. pod ochrona prawa cywilnego, niezaleinie od oohrony przewidzianej W innych przepisach. Z kolei art. 448 k.c. przewiduje, i2 W razie naruszenia dobra osobistego sqd moie przyznaé temu czyje dobro zostato naruszone, odpowiedniq sums; tytulem zadoséuezynienia pienieznego za doznanq krzywde lub na jego Zqdanie zasqdzié odpowiedniq sume pieniedzy na Wskazany przez niego eel spoleczny niezaleznie od innych srodkow potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia. W pierwszej kolejnoéci Wymaga Wiec rozwazenia okolioznosé ezy i jakie dobra osobiste powoda zostaiy naxuszone. Uzasadniajqc zqdanie powod Wskazal, Ze na przestrzeni Wielu lat przebywai W przeludnionych celach, W ktorych nie zapewniono mu Wiasciwych Warunkow higienioznyoh i sanitarnych, dostepu do potrzebnych lekarstw, Wyiqczono mozliwoéé podjecia zatrudnienia, osadzono go W celach, W ktoryeh nie zapewniono Wentylacji. Nadto, powod powolywal sie na niewiasciwe zachowania, agresje fizycznq i s1oWnq funkcjonariuszy Sluiby Wieziennej. Powod postawil zarzut nie zapewnienia mu Wl€:18ClW6j. opieki medycznej, przez co pojawila sie u niego krotkowzrocznosé, nabawil sie paradontozy, grzybicy paznokci stop, ohoroby Zokqdka, a takze doznal uszkodzenia iekotki kolan /‘k. 399/. Utrata Wzroku doprowadzila do zaniechania nauki jezykow oboych, ograniezenia pisania i problemow W znalezieniu zatrudnienia. W zwieizku Z faktem, Ze powod swoje zarzuty dotyczqce niewlascixi"ych Waru.nk6W sanitarno higienioznyoh /zwlaszcza braku Wentylacji/, niewlaéciwego zaohowania funkcjonariuszy Siuzby Wieziennej kierowai giownie pod adresem Aresztu 8ledozego M. Zakladu Karnego W S. , zaé fakt Wystepowania okresowego przeludnienia W jednostkach penitencjarnyoh zostai przyznany przez pozwanego, postepowanie dowodowe W niniejszej sprawie zostalo skonoentrowane giéwnie na tych jednostkach. Wskazaé tez, naleZy, Ze powod nie formulowal konkretnyoh zarzutow W odniesieniu do Aresztu 81edczego B., Zaldadu Karnego B., Zakladu Karnego W L., Aresztu 8ledcz_ego We W., Zakladu Karnego W C., Zakladu Kamego W P. i Aresztu 8ledczego W R. Z tego Wzgledu Sqd nie przeprowadzal szczegolowegoj postepowania dowodowego W odniesieniu do Warunkow bytowych panujapyoh W tych jednostkach zwlaszeza, Ze jfakt W postaci okresowego przeludnienia eel, a takie l'116ZB.p6lII116I‘ll& odpowiedniej jakosci sprzetii kwaterunkowego, ktory jest czesto zuiyty, Wymaga rernontu bqdi naprawy jest okolicznosoiq znanq Sqdowi 2» urzedu. Sqd dyspoiiuje dokumentacjq medycznq powoda W czasie jego pobytu We Wskazanych jednostkach. Roszczenia zwiqzane z pobytem W Areszcie Sledczym W R. i W Zakladzie Karnym W P. powod Wiqzal z pogorszeniem wzroku Ik. 2, 3 I . Z kolei z odnoénie pobytu W Zakiadzie Karnym W S. powod Wskazywali na fakt pobicia go przez funkcj onariuszy Sluiby Wieziennej I/c. 31 v./, jednak nie zgiosil Zadnych Wniosk6W dowodowych na Wykazanie naruszenia jego nietykalnosci oielesnej. W Zakladzie Karnym B. , W Areszcie 8l_edczym We W. i Areszcie 81edczym W L. powod przebywal kilka dni, W Zakiadzie Karnym W L. niespehia miesizic, W Zakladzie Karnym W C. okolo poltora miesiqca. Powod nie Wskazywal na konkretne dziaiania bqdi zaniechania pozwanego W Wymienionych jednostkach. . _ _ .
--- STRONA 4 ---
Okolicznosé, iz powod okresowo odbywal kare W przeludnionych celach Sqd uznal za udowodniona. dokumentacjqprzedstawionq przez pozwanego, ktdry zresztq nie kwestionowal powyzszego faktu. Jest to okolicznosé znana Sqdowi Z urzedu. Podobnie nalezy odniesé sie do zarzutu braku odpowiedniej Wentylacji W celach mieszkalnych, W ktorych przebywal powod oraz zawilgocenia tych eel. PoWy2sze okolicznosci Wynikajzt z dokumentow zgromadzonych W aktach sprawy, zwtaszcza z protokolow z Wizytacji przeprowadzanych W Areszcie Sledczym M. i Zakladzie Karnym W S. . Zdaniem Sqdu nie zapewnienie przez Pafistwo osadzonym W jednostkach penitencjarnych minimalnych norm powierzchniowych nie moze bye stanem,‘ ktory zasluguje na aprobate. Niewqtpliwie zatem osadzenie J.F. W celach nadmiemie przeludnionych, nie zaopatrzonych W odpowiedniej jakosci system Wentylacyjny, W Warunkach nie zapewiiiajqcych peinej intymnosci przy Wykonywanych czynnosciach higienicznych stanowi naruszenie dobr osobistych powoda W postaci jego godnosci. Powyzszego nie mozna jednak traktowaé jako aktu represji skierowanego indywidualnie przeciwko powodowi. Jak bowiem vtynikaZ do1a.czonej do akt sprawy dokumentaeji niedogodnoéci, ktore spotkaly powoda W zwiqzku z odbywaniem kary W takim samym stopniu dotyczy1y innych osadzonych. Warunki te zas byly takie jak W danej sytuacji mogla optymalnie zapewnié administracja aresztu. Praktycznie We Wszystkich jednostkach penitencjarnych, W ktorych przebywal powéd prowadzone byiy stale prace remontowe, majqce na celu poprawe Warunkow bytowych osadzonych /przykladowo k. 224/. A Pomimo uznania, i2 Wamnki W ktorych byl osadzony powod naruszyly jego godnosé i prawo do prywatnosci, to gradacja tych naruszefi nie przybrala jednak takiej formy, W ktorej moina by podzielié twierdzenie poWoda 0 osadzeniu go W niegodziwych, nieludzkich Warunkaoh, co dopiero W ocenie Sqdu uzasadniaioby Zqdanie zasegdzenia zadoséuczynienia. W tym miejscu nalezy zwrocié uwage, Ze pomimo Wskazanych Wyzej niedogodnosci powod mial zapewnione miej sce do spania, bezpiatnq opieke medycznau dostep do zajeé kulturalnooswiatowych. Mia} zatem lepsze Warunki niz znaczna czesé osob przebywajepych na Wolnosci, ktore, W przeciwiefistwie do powoda, respektujq normy prawa karnego, a ktére czesto bez sWojej Winy Zyjqw niedostatku i ubostwie. Sqd meriti podzieia poglqd Wyraiony przez Sqd Najwyiszy W Wyroku z dnia 2 paidziernika 2007r. II CSK 269/07, zgodnie z ktorym samo osadzenie W przeludnionej celi nie jest W‘ySt&I‘CZE1jE1C€1 podstawq do uwzglednienia Zqdaliia zasqdzenia zadoséuozynienia. Takze W orzeczeniach ETPC naj ozesciej zwracano uwage na zle Warunki sanitarne, niehigienicznosé i brak prywatnosci przy korzystaniu z 11IZ€1_ClZ€12 sanitamych, pennanentnzi niemoiliwosé Zaspokojenia potrzeby snu spowodowanq niewystarczajqcat iloéciac iozek jak i nieustannie zapalonym siwiatlem ezy panuj qcym haiasem, niedostateczne oswietlenie uniemozliwiaj ape czytanie, Warunki prowadzdce do rozprzestrzeniania sie chorob bqdi brak moziiwosci leczenia. Trybunal uWzg1ednia% skumulowany efekt tych Warunkow, a takze specyficzne zarzuty podnoszone przez skariqcych. Zdaniem Sqdu powod popelniajqc przestepstwo musial liczyé sie z tym, it kare za swoj czyn bedzie odbywal W Wiezieniu, W ktorym z oczywistych Wzgledow nie ma komfortu. Rowniez Sa_d Najwyzszy W Wyroku z dnia 28 lutego 2007 r. nie uzaleinil mozliwoéci zasqdzenia zadoséuczynienia od potwierdzenia faktu osadzenia W Warunkach metrazowych odbiegaj ztcych od norm Wskazanej W art. 110 § 2 k.k.W. Mozliwosié taka zostala bowiem polqczona z jednoczesnym naruszeniem takich podstawowych standardow jak zapewnienie kaidemu osadzonemu oddzielnego miej sea do spania albo oddzielenia Wezla sanitarnego od ogolnej przestrzeni celi. W niniej szej zas sprawie brak bylo podstaW do przyjecia, it powod W takioh Wanmkach odbyWa1 kare pozbawienia Wolnosci. Odnoszap sie do zarzutu braku odpowiedniej opieki medycznej stwierdzié nalezy, co nastepuje. Zgodnie 2 tresciq art. 6 k.c. oraz 232 k.p.c. ciezar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, ktora z tego faktu Wywodzi skutki prawne. Jak wskazal Said Naj Wyzszy W Wyroku z dnia 26 Wrzesnia 2000 roku, sygn. III CKN 17/00 na stronie powodowej spoczywa oieiar instruowania procesu min. przez dostarczenie setdowi materiaiu dowodowego, na podstawie ktorego moglby on przekonaé sie o prawdziwosci faktow uzasadniaj qcych Zqdanie, czyli na Wykazaniu siusznosci Zqdania. Nalezy przy tym pamietaé, 2e twierdzenie istotnej dla sprawy okolicznosci powinno bye udowodnione przez strone to twierdzenie zglaszajqcq /Wyrok SN Z dnia 22 listopada 2001, I PKN 660/00/. Zatem to na powodzie spoczywal cieiar dowodu z zakresie Wykazania przytaczanych przez siebie dziaitafi jednostek penitencjarnych, W ktorych upatmje naruszenia jego dobr osobistych, a takie udowodnienia krzywdy, jakq W swojej ocenie poniosi. W oeenie Sqdu powod nie udowodnil, aby na skutek pobytu We Wskazanych powyzej jednostkach penitencjamyeh doznai uszczerbku na zdrowiu fizyoznym" bqdi psychicznym. Jak Wynika z dolagzzonej do akt sprawy ksiagki zdrowia osadzonego powod podczas pobytu W poszezegolnych jednostkach penitencjarnych W16lOl(!‘01§Ill6 korzystat z konsultacji lekarzy roznych specj alnosci, co zo stalo szczegoiowo udokumentowane. Lekarze specj alisci za kaidym razem reagowali na zgiaszane przez powoda dolegliwosci, przepisujap mu stosowne leki. Tak by1o rowniez W przypadku
--- STRONA 5 ---
zgloszenia dolegliwosici po urazie reki prawej doznanym W roku 1995, a zatem W ozasie Wylofaczajqcym poza ramy niniejszego postepowania. W lutym 2005 roku Wykonano u powoda rtg stawu iokciowego /str 12 1<sia;ki_ Zdrowia/, poinformowano powoda o Wyniku badania. Kolejnq konsultacje ortopedycznq przeprowadzono u powoda W sierpniu 2005 roku /str. 24 ksiatzki/. Podobnie, gdy Z poczagtkiem maja 2005 roku powod zglosil pogorszenie Widzenia, W dniu 13 maja 2005 roku odbyl konsultacje okulistycznq zas W poiniejszym okresie jeszcze kilkukrotnie korzystai z opieki okulistycznej. Wielokrotnie zdarzaio sie natomiast, ze powod pomimo umowionej Wczesniej Wizyty u lekarza intemisty bqdi specjalisty /W tym oku1isty/, odmawiat konsultacji /przyktadowo takie sytuacje mialy miej see W marcu 2005 roku, dwukrotnie W kwietniu 2005 roku/. Powod poddawany by! badaniom laboratoryjnym i diagnostyce, korzystal z pomooy pielegniarskiej. Posiadal dostep do opieki psychologioznej i psychiatrycznej. Lekarze intemisci i lekarze specjalisci reagowali na dolegliwosci bolowe Zglaszane przez powoda i dolegiiwosci ze strony ukladu pokarmowego, ordynujqc odpowiednie leki, a takie preparaty Witaminowe. Z kofieem 2005 roku, kiedy powod zgiaszal bole brzucha przepisano mu odpowiednie leki, przeprowadzono badania W postaci morfologii i rozrnazem, transaminaz, OB, W poiniejszym czasie wykonano gastroskopie. Z uwagi na doiegliwosci bolowe kolan wykonano u powoda W dniu 7 stycznia 2010 roku rtg stawu kolandwego, stwierdzajqc W opisie ,,radiologieznie obraz W normie“. Biorztc pod uwage stan publicznej siuzby zdrowia i problemy 2. terminami konsultaeji u lekarzy speejalistow, ktore niejednokrotnie Wymagajq kilkurniesiecznego oczekiwania zasadnym jest stwierdzenie, ze powod W zasadzie posiadal szerszy do step do fachowej pomocy ze strony lekarzy specjalistow niZ obywatele przebywaj apy na Wolnosci. Odnoszztc sie z kolei do zarzutu W postaci zaraienia sie przez powoda zakazeniem grzybiezym stwierdzié nalezy, 2e Z chwilq stwierdzenia podejrzenia tej jedno stki chorobowej u powoda Wprowadzono leozenie /str. 26 ksiagki zdrowiai/, zapewniono poWodoWi konsultacje dermatologiczne i chirurgiczne. Powod twierdzil tez, 2e na skutek nieuprawnionej odmowy udzielenia mu zgody na korzystanie z Wlasnego obuwia doszio u niego do rozwoju zakazenia grzybiczego, co skutkowalo deformacjet i usunieciem paznokcia, Zabieg usuniecia paznokcia odbyl sie przy zastosowauliu znieczulenia, zas po zabiegu powodowi przepisano odpowiednie srodki przeciwbolowe. Powod nie zaoferowal Sqdowi dokumentow, ani tez nie zioiyi Wnioskow dowodowych, ktore potwierdzilyby fakt zwraoania sie do administracji jednostek penitencjarnych o udzielenie mu takiej zgody. Nadto, brak jest zdaniem Sqdu dowodow Wskazujapych na zwiqzek przyczynowy pomiedzy Wysteipieniem 11 powoda tego schorzenia, a dziaianiami bztdi zanieohaniami Skarbu Paiistwa. Wreszcie, Wskazaé nalezy, ze zaliczenie powoda do kategorii osadzonych szczegolnie niebezpiecznych, a takie sama postawa powoda, ktora skutkowala stosowaniem Wzgledem niego kar dyseyplinarnych /np. W postaei dwukrotnego stosowania izolacji W maju 2005 roku ksiagka zdrowia skazanego str. 17, 22:’, nie przyczyiiialy sie do pozytywnego zalatwiania zglaszanych przez niego prosb czy Wnioskow. Podnoszoneprzez powoda twierdzenie, ii Wystapienie u niego Wady Wzroku zostalo spowodowane brakiem nalezytego oswietlenia W celach mieszkalnyoh, W ktorych powod by1 osadzony nie znalazio potwierdzenia W przeprowadzonym W niniej szej sprawie materiale dowodowym. Jak juz Wyzej podlcreslano podczas pobytu W jednostkaeh. penitencjarnyoh powod Wielokrotnie korzystai Z konsultaoji okulistycznyeh, co podwaza teze 0 zaniedbaniach pozwanego W tym zakresie. Podstawowym dowodem, na ktorym opari sie Said W tej kwestii jest opinia bieglego sqdowego okulisty. Biorqe pod uwage kategoryczne i stanowcze ustalenia opinii Sqd przyjql, Ze nie zaehodzi zwiqzek przyozynowi pomiedzy stwierdzeniem u powoda krotkowzroeznosci a niewlasciwyin oswietleniem eel mieszkalnych, W ktorych przebywai osadzony. Poj awienie sit; takiej Wady Wzroku jest uwarunkowane genetyeznie, zaé. W zwiatzku z faktem, Ze z upiywem lat u osob cierpiqcych na krotkowzrocznosé spada zdolnosé akomodacji oka, ktora powoduje ujawnienie sie, wady, zwiqzek przyczynowi pomiedzy dzialaniami ba,d2 zaniechaniami pozwanego a Wystqpieniem Wady Wzroku u powoda nalezy stanowczo Wykluczyé. Dodaé te2 nalezy, Ze Wada Wzroku stwierdzona u powoda o natezeniu W prawyrn oku nie utrudnia powodowi codziermego funkcjonowania i W ocenie Sqdu nie bedzie przeszkodq W podj eciu przez niego W przyszlosci zatrudnienia. Wystepowanie Wady Wzroku o natezeniu takim jak u powoda jest obecnie zjawiskiem Wystepujqcym powszechnie, u znacznej ozesoi populacji i moze bye skutecznie korygowane okularami betdi soozewkami kontaktowymi. . ' Podobnie, powod W Zaden sposob nieudowodnil, Ze funkcjonariusze Shzzby Wieziennej siosowali _W stosunku do niego agresje fizyczna, bzidi slownq. Przede Wszystkim z piotokolow Wizytacji W jednostkach penitencj arnych nie Wynika, by osadzeni, W tym powod, zglaszali skargi na takie zachowania funkcjonariuszy. Powyzszy fakt nie znajduje potwierdzenia W dokumentacji zgromadzonej W aktach niniejszej sprawy, zas poW6d nie zglaszal Wnioskow dowodowych W tym zakresie. Nadto, z zapisow z ksiagki zdrowia osadzonego nie "Wynika, by powod doznaljaldohkolwiek obrazefi, bqdi by dopuszczono sie
--- STRONA 6 ---
Wzgledem niego naruszenialjego nietykalnosoi cielesnej. Wpisy dokonywane po zastosowaniu Wzgledem powoda srodk6W' dyscyplinujapych /np. stosowanie izolacji powoda W celi zabezpieczaja5:ej/ rewniez nie potwierdzajat zeznafi powoda. W ocenie Sqdu nie zapewnienie powodowi dostepu do zatrudnienia nie jest okolieznoeciao ktera ozyni zasadnym p1'ZyZ11E_11118 mu z tego tytulu zadoseuczynienia. NieWa,tpli_Wie obowiqzkiem zakladew karnych jest umozliwienie skazanym podjecia odplatnej pracy, jednak nalezy tez miee na Wzgledzie mozliwosci organizacyjne poszczegelnych jednostek. Nalezy tei zauwaiye, 2e odmowne decyzje jednostek uwarunkowane by1~y czynnikami obiektywnymi, nie wynikajaccymi z stosunku do samego powoda, ale z braku miejsc spowodowanego nadmiemq ilosciq chetnych. Zapewne dodatkowa, barierq utrudniajapq zapewnienie powodowi podjecia pracy bylo zaliozenie go do kategorii osadzonych szczegelnie niebezpiecznych, u kterych podjecie pracy obwarowane jest szezegelnymi rygorami W zakresie bezpieczefistwa. Reasumuj ap, zdaniem Sqdu brak jest podstaw do zasqdzenia na rzecz powoda j akiejkolwiek kwoty zadoseuczynienia za naruszenie jego debr osobistych, ktere Wia,za1o sie z Warunkami odbywania kary. W orzecznictwie Sqdu Najwyiszego ugruntowany jest poglatd, zgodnie z ktorym sqd nie ma obowfanzku zasqdzenia zadoseuczynienia W kazdym przypadku naruszenia debr osobistych (por. Wyrok SN z dnia 19.04.2006r. 11 PK 245/05 OSNP 200?/78/101). Zasqdzenie zadoseuezynienia ma zatem charakter fakultatywny i od oceny sqdu opartej na analizie okolicznosci konkretnej sprawy zaleiy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W tej formie (vide wyrok SA W spr. I ACa 83 3/06). Podstawowym kryterium decydujagoym o mozliwosoi zasadzenia zadoseuczynienia Winien bye min. stopiefi Winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. WWyroku Sa,du Najwyiszego Z dnia 12.12.2002r. V CKN 15 81/00 Wskazano takze, i2 decyzja o zasqdzeniu zadoseuczynienia Winna bye poprzedzona takie zbadaniem nasilenia z1ej woli naruszyciela i celowoéci zastosowania tego srodka. Odnoszap sie do kwestii Winy to ta, p1'zes1anke odpowiedzialnosci za niezapewnienie osadzonym Warunkew metrazowychzgodnych 2 art. 110 § 2 k.k.W. upatrywae nalezy poza jednostke organizaeyjna, ktera bezp_oéred.nio odpowiada za Warunki W jakich powed odbywal kare. Jednostka ta pomimo przepelnienia, nie mote odmewie przyj eoia skazanego, a gospodarke finansowet prowadzi W oparciu o prawo budzetowe. O kosztaeh procesu rozstrzygnieto na podstawie art. 102 k.p.c, zgodnie z brzrnieniem, kterego W Wypadkaeh szozegolnie uzasadnionych sad moie zasetdzie od strony przegrywajqcej tylko czeée kosztew albo nie obciajzae je W ogeie kosztami. Powyzszy przepis ustanawia. zasade s1usznosci, bedqea, odstepstwem od zasady odpowiedzialnosci za Wynik procesu. Nie konkretyzuje on pojeoia ,,vtWpadl<eW szczegeinie uzasadnionyeh", pozostajqc ich kwalifikacje, przy uwzglednieniu oaloksztaitu okolicznosci danej sprawy, SQd0W’l (orzeczenie SN z dnia 20 grudnia 19'/"3r., I1 CZ 210/73, niepubl).
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawa#III CKN 17/00 na stronie powodowej spoczywa oieiar instruowania procesu min. przez dostarczenie setdo#art. 23 k.o.#art. 448 k.c.#art. 110 § 2 k.k.W.#art. 6 k.c.#art. 102 k.p.c