Teza / krótkie omówienie
zasadności żądania pozwu. W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy jak wskazano powyżej podzielił podstawę 7
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt III Ca 944/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2014r. Sąd Okręgowy w Łodzi III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia S.O. Krzysztof Kacprzak Sędzia S.O. Marta Witoszyńska Sędzia S.O. Barbara Pięcek Protokolant: Anna Paradowska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2014r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa … przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji „Warta” Spółce Akcyjnej w Warszawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt. I C 539/09 1. oddala apelację; 2. zasądza od Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji „Warta” Spółki Akcyjnej w Warszawie na rzecz … kwotę 300 (trzysta) złotych 1
--- STRONA 2 ---
tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt III Ca 944/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 maja 2013 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w sprawie o sygnaturze akt I C 539/09 w sprawie z powództwa … przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji „Warta” S. A. w Warszawie o zapłatę: 1. zasądził od TUiR Warta SA w Warszawie na rzecz ….: a) kwotę 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych), tytułem zadośćuczynienia, z ustawowymi odsetkami od dnia 11 stycznia 2009 roku do dnia zapłaty; b) kwotę 1.108 zł (jeden tysiąc sto osiem złotych), tytułem skapitalizowanej renty, z ustawowymi odsetkami od dnia 11 stycznia 2009 roku do dnia zapłaty; 2. oddalił powództwo w pozostałej części; 3. zasądził od TUiR Warta SA w Warszawie na rzecz … kwotę 3.114,68 zł (trzy tysiące sto czternaście złotych sześćdziesiąt osiem groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu; 4. nakazał pobrać od TUiR Warta SA w Warszawie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi kwotę 564,16 zł (pięćset sześćdziesiąt cztery złote szesnaście groszy) tytułem części nieuiszczonej opłaty od pozwu; 5. nakazał zwrócić ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi na rzecz …: a) kwotę 287,54 zł (dwieście osiemdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt cztery grosze) tytułem niewykorzystanej części zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłych uiszczonej w dniu 26 listopada 2010 roku zaksięgowanej pod poz. 2411 10/9999 KT 2500085/2010; 2
--- STRONA 3 ---
b) kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem niewykorzystanej zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłych uiszczonej w dniu 16 sierpnia 2011 roku zaksięgowanej pod poz. 2411 11/1424 WB 2500159/0007/2011. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na ustaleniu, że w dniu 30 października 2008 roku powód … przechodził razem z babcią przez przejście dla pieszych położone na ulicy Zielonej przy ulicy Pogonowskiego. Przejście do połowy było niewidoczne dla przejeżdżających w przeciwnym kierunku pojazdów, gdyż zasłaniał je sznur stojących w korku ulicznym samochodów. Powód doszedł do połowy szerokości pasów, a następnie nie sprawdzając, czy na drugiej stronie jezdni jadą pojazdy, gwałtownie wyszedł zza stojącego za pasami samochodu ciężarowego z wysoką naczepą i w tym momencie został potrącony przez jadący z dopuszczalną w tym miejscu prędkością około 30- 40 km/h samochód marki Opel corsa o numerze rejestracyjnym ELW 97TS, kierowany przez …, ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej w pozwanym towarzystwie ubezpieczeniowym. Wskutek uderzenia powód odbił się od auta i upadł na ziemię. Kierująca samochodem miała możliwość uniknięcia wypadku, gdyż zbliżając się do przejścia dla pieszych, mając ograniczoną widoczność, tego co się na nich dzieje, powinna zachować szczególną ostrożność i zmniejszyć prędkość oraz trzymać się prawej krawędzi jezdni. Z miejsca zdarzenia powód został przetransportowany do Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi, Kliniki Chirurgii Dziecięcej. W wyniku przeprowadzonych tam badań rozpoznano u powoda złamanie kości czołowej, wstrząśnienie mózgu i ogólny uraz. Powód pozostał w szpitalu i przebywał tam do dnia 12 listopada 2008 roku. Po wyjściu ze szpitala powód kontynuował leczenie w poradni neurologicznej, a także korzystał z konsultacji psychologicznej. Z punktu widzenia ortopedycznego powód w wyniku wypadku doznał w zakresie narządów ruchu uogólnionych potłuczeń. Obrażenie narządu ruchu spowodowały u powoda znaczne cierpienia fizyczne i psychiczne związane z odczuwanym bólem, pozostawaniem w szpitalu oraz ograniczeniami w sprawności. Rokowania powoda na przyszłość są dobre. Powód odzyskał pełny zakres ruchomości stawów kręgosłupa i kończyn włącznie z poczuciem powrotu pełnej sprawności. Obrażenia w zakresie narządu ruchu doznane w wypadku nie spowodowały u niego zarówno trwałego, jak i długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Z punktu widzenia neurologicznego powód w wyniku wypadku doznał urazu uogólnionego, w tym urazu głowy ze wstrząśnienia mózgu, złamania kości czołowej na długość około 6 centymetrów oraz stresu pourazowego. W związku z doznanymi długotrwałymi objawami zespołu stresu pourazowego powód poniósł uszczerbek na zdrowiu 3
--- STRONA 4 ---
w wysokości 6%, zaś złamanie kości czołowej spowodowało uszczerbek na zdrowiu w wysokości 5%. Powód doznał cierpień fizycznych w związku z dolegliwościami bólowymi głowy w znacznym stopniu w okresie 2 miesięcy od wypadku. Obrażenia spowodowały u powoda również cierpienia psychiczne o średnim stopniu natężenia, które dotyczyły objawów stresu pourazowego w postaci bólu i zawrotów głowy, rozdrażnienia, nerwowości, leku przed samochodami i przejściem dla pieszych. Obecnie rokowania na przyszłość powoda są raczej dobre. Na chwilę 24 listopada 2011 roku u powoda występowały nadal objawy zespołu stresu pourazowego, co do których zalecono stosowanie psychoterapii. Z punktu widzenia psychiatrii powód w wyniku wypadku doznał urazu uogólnionego, w tym głowy ze wstrząśnieniem mózgu, złamania kości czołowej, a także objawów stresu pourazowego. Objawy stresu pourazowego u powoda ustąpiły i nie spowodowały u niego uszczerbku na zdrowiu psychiatrycznym. Zakres cierpień psychicznych powoda po wypadku był znaczny, a wynikał z bólu, stresu, pobytu w szpitalu, ograniczenia sprawności przejawiającym się m.in. czasowym zwolnieniem z lekcji wychowania fizycznego, a także z ograniczonego kontaktu z rówieśnikami. Rokowania na przyszłość powoda są pozytywne. Z punktu widzenia psychologii dziecięcej w wyniku wypadku wystąpiły u powoda problemy emocjonalne oraz lęki. Występujące u powoda problemy w kontroli emocji z dużym prawdopodobieństwem wynikają ze zmian neurologicznych- zaistnienia patologii organicznej oun będących następstwem wypadku. Zakres cierpień psychicznych doznanych przez powoda w wyniku wypadku był duży, co wynikało nie tylko z bólu fizycznego, ale także stresu, który był skutkiem hospitalizacji, ograniczenia sprawności oraz nieobecności w szkole. Powód po wypadku stał się bardzo nerwowy, miał problemy z koncentracją i nauką, obawiał się przechodzenia przez ulicę. Aktualnie rokowania na przyszłość powoda są dobre. Problemy emocjonalne i lękowe powoda powstałe na skutek wypadku zmniejszają się i obecnie występują w stopniu nieznacznie utrudniającym funkcjonowanie. Można też przypuszczać, że problemy te w przyszłości znikną zupełnie, w tym celu zalecono objęcie powoda opieką psychologiczną. Z punktu widzenia neurologicznego oraz psychiatrycznego powód wymagał opieki osób trzecich w ciągu dwóch miesięcy od wypadku. W okresie pierwszego miesiąca zakres opieki był większy i wynosił 4, 5 godzin dziennie, a w drugim miesiącu zmniejszył się do 2,5 godzin dziennie. Jednocześnie ze względu na doznane w wypadku obrażenia narządów ruchu powód w okresie 1 miesiąca od wypadku wymagał częściowej pomocy innych osób, co było związane z ograniczoną sprawnością ze względu na towarzyszący obrażeniom w tym okresie zespół bólowy. Opieka sprawowana nad powodem dotyczyła pomocy, asekuracji lub wyręczania w wykonywaniu cięższych czynności 4
--- STRONA 5 ---
związanych z koniecznością długotrwałego stania lub chodzenia, przenoszenia cięższych przedmiotów, a także wsparcia w czasie wychodzenia poza dom. Aktualnie powód jest samodzielny i nie wymaga zwiększonej opieki ponad potrzeby wynikające z jego wieku. Powód poniósł wskutek wypadku odbywał leczenie w ramach publicznej służby zdrowia. Leczenie farmakologiczne obejmowało koszt zakupu leków przeciwbólowych, uspokajających oraz poprawiających koncentrację, który wynosił w okresie pierwszych trzech miesięcy około 50 złotych miesięcznie, a w okresie dalszych trzech miesięcy koszt ten zmniejszył się do około 30 złotych miesięcznie. Łącznie uzasadnione koszty leczenia powoda wskutek wypadku wyniosły 240 złotych. W dniu 11 grudnia 2008 roku powód zgłosił szkodę pozwanemu. W dniu 24 marca 2008 roku pozwany w wyniku przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego przyznał powodowi kwotę 10.000 złotych tytułem zadośćuczynienia oraz 294 złotych odszkodowania tytułem zwrotu kosztów opieki osób trzecich. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd I Instancji uznał, że powództwo częściowo zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Rejonowego powód przyczynił się do powstania szkody w 20%. W ocenie Sądu, odpowiednim zadośćuczynieniem za doznaną przez powoda krzywdę jest kwota 27.500,00 złotych, która uwzględnia jego kompensacyjny charakter, przedstawiając ekonomicznie odczuwalną wartość i nie jest nadmierna w stosunku do aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa. Z uwagi na ustalenie wysokości zadośćuczynienia na kwotę 27.500,00 złotych i przyczynienie się powoda do powstania szkody w 20%, zdaniem Sądu Rejonowego, wysokość zadośćuczynienia powinna wynosić 21.600,00 złotych. Mając jednak na uwadze, że w toku postępowania likwidacyjnego strona pozwana tytułem zadośćuczynienia wypłaciła powodowi kwotę 10.000,00 złotych, Sąd zasądził dalszą uzupełniającą kwotę 10.000,00 złotych. Łącznie koszt poniesiony przez powoda z tytułu zwiększonych potrzeb powstałych na skutek wypadku w postaci kosztów leczenia i opieki innych osób, zdaniem Sądu I Instancji, wyniósł 1752 złote. Sąd wskazał, że mając na względzie przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody, wysokość skapitalizowanej renty z tytułu zwiększonych potrzeb powinna, wynosić 1.402 złote. Skoro zatem w toku postępowania likwidacyjnego strona pozwana wypłaciła powodowi kwotę 294 złote, Sąd zasądził dalszą kwotę 1.108 złotych, w pozostałym zakresie oddalając powództwo jako wygórowane. Na podstawie art. 444 § 2 k.c. Sąd oddalił żądanie powoda dotyczące obciążenia pozwanego obowiązkiem naprawienia szkody w postaci renty na przyszłość w wysokości 30,00 złotych miesięcznie z tytułu zwiększonych potrzeb, gdyż powód nie wykazał, aby w przyszłości 5
--- STRONA 6 ---
miały zwiększyć się jego potrzeby w stosunku do sytuacji przed wypadkiem oraz ewentualnie w jakim zakresie. Z tych samych względów Sąd oddalił żądanie ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za skutki przedmiotowego wypadku. Odsetki ustawowe od rzeczonych kwot Sąd zasądził na podstawie art. 481 § 1 k.c. od dnia 11 stycznia 2009 roku jako, że powód zgłosił szkodę ubezpieczycielowi w dniu 11 grudnia 2008 roku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 100 zd. 1 k.p.c., a o nieuiszczonych kosztach sądowych na podstawie art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Apelację od powyższego wyroku wniosła pozwana TUiR WARTA S. A. z siedzibą w Warszawie, zaskarżając go w części w zakresie punktu 1a w części ponad kwotę 8.000,00 złotych tytułem zadośćuczynienia wraz ustawowymi odsetkami od dnia 11 stycznia 2009 roku, punktu 3 i 4 w całości. Rozstrzygnięciu Sądu I Instancji skarżąca zarzuciła naruszenie: -art. 321 § 1 k.p.c. poprze jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące wyrokowaniem co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem poprzez uznanie, iż powodowi należną jest kwota 27.500,00 złotych tytułem zadośćuczynienia, mimo faktu, iż żądanie powoda dotyczyło kwoty 10.000,00 złotych i tak też została określona wartość przedmiotu sporu w zakresie zadośćuczynienia; -art. 316 § 1 k.p.c. poprzez zastosowanie normy art. 321 § 2 k.p.c. nieobowiązującej w dacie wyrokowania w sytuacji, gdy sąd ocenia stan rzeczy, czyli istniejące okoliczności faktyczne i stan prawny obowiązujący na dzień, do którego strony procesu mogły przytaczać fakty i dowody, to jest na dzień zamknięcia rozprawy; -art. 233 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 362 k.c. polegające na obniżeniu o ustalone 20% przyczynienie się powoda do powstania szkody kwoty zadośćuczynienia dowolnie przyjętej przez Sąd to jest 27.500,00 złotych w sytuacji gdy obniżona powinna być kwota stanowiąca rzeczywiste żądanie powoda to jest kwota 10.000,00 złotych; -art. 445 § 1 k.c., polegające na uznaniu, że odpowiednią sumą zadośćuczynienia należną powodowi jest kwota 27.500,00 złotych w sytuacji gdy brak jest podstaw do uznania tej kwoty jako adekwatnej zarówno do rozmiaru krzywdy jak i stosunków majątkowych społeczeństwa. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez oddalenie powództwa w zakresie zaskarżenia, zmianę rozstrzygnięcia o kosztach procesu 6
--- STRONA 7 ---
stosownie do wyniku postępowania i zasady odpowiedzialności strony za wynik sprawy oraz o zasądzenie na rzecz strony pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w zakresie postępowania w I i II instancji (apelacja – k. 262-268). W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych (odpowiedź na apelację – k. 277-280). Na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik pozwanego poparł apelację, zaś pełnomocnik powoda wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, a w przypadku uwzględnienia apelacji o nieobciążanie powoda kosztami postępowania (protokół rozprawy apelacyjnej – k. 293-294). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacja jest niezasadna. Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własny ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny. Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie dokonał bowiem prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w oparciu o którą wyprowadził również słuszne wnioski jurydyczne. Swoje stanowisko zaś nadto wyczerpująco i przekonywująco uzasadnił. A przedstawiona w tym względzie argumentacja, w opinii Sądu Okręgowego, zasługuje na pełną aprobatę. Z uwagi na fakt, iż powielanie wywodu przedstawionego już przez Sąd I Instancji nie jest rzeczą Sądu Odwoławczego, w ramach niniejszego uzasadnienia poprzestać należy na odniesieniu się do zarzutów apelacji. Zarzuty te zaś, w ocenie Sądu Okręgowego, są chybione. Pomimo obszerności wywodów apelacji, skarżąca nie zdołała bowiem przedstawić jakichkolwiek merytorycznych argumentów, które podważałby prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Swoją uwagę skarżąca koncentruje na kwestionowaniu wysokości określonego przez Sąd I Instancji zadośćuczynienia oraz prawidłowości zastosowania art. 316 § 1 k.p.c. oraz 445 § 1 k.c., przy czym jednocześnie uzasadnienie szczegółowo opisanych powyżej zarzutów sformułowanych w treści apelacji, sprowadza się w istocie do zarzutu orzeczenia ponad żądanie. Tak jest również, gdy apelująca przypisuje Sądowi I Instancji zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. w kontekście wniosków wypowiedzianych w przedmiocie zasadności żądania pozwu. W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy jak wskazano powyżej podzielił podstawę 7
--- STRONA 8 ---
faktyczną zaskarżonego wyroku i przyjął ją za własną. Natomiast argumenty skarżącej rozważył w kontekście zarzutu zasądzenia ponad żądanie. Z uwagi na zaakcentowaną powyżej treść i sposób sformułowania zarzutów apelacji w pierwszej kolejności wskazanym jest odniesienie się do zarzutu naruszenia przez Sąd I Instancji art. 445 § 1 k.c. W tej kwestii na uwadze mieć zaś trzeba, że zadośćuczynienie z uwagi na jego kompensacyjny charakter nie może przybierać wymiaru jedynie symbolicznego, lecz musi przedstawiać dla poszkodowanego ekonomicznie odczuwalną wartość a korygowanie przez sąd odwoławczy wysokości zasądzonego zadośćuczynienia jest uzasadnione jedynie wówczas, gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, mających wpływ na jego wysokość, jest ono niewspółmiernie nieodpowiednie, jako rażąco wygórowane lub rażąco niskie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1970 roku wydany w sprawie o sygn. akt III PRN 39/70 OSNCP 1971/3/53). Tego rodzaju sytuacja w realiach niniejszej sprawy natomiast nie zachodzi. Zgodnie wszak z art. 445 § 1 k.c. zadośćuczynienie za doznaną krzywdę winno wyrażać się w odpowiedniej w danym stanie faktycznym sumie pieniężnej. A zatem sumie uwzględniającej wszelkie relewantne okoliczności danej sprawy. Podstawowymi kryteriami w tej materii są natomiast stopień i czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych rozumianych jako ujemne przeżycia związane z cierpieniami fizycznymi, a także następstwami uszkodzenia ciała czy rozstroju zdrowia, trwałość obrażeń, prognozy na przyszłość, wiek poszkodowanego, skutki w zakresie życia osobistego, konieczność wyrzeczenia się określonych czynności życiowych, korzystania z pomocy innych osób, czy wreszcie stopień przyczynienia się poszkodowanego i naruszenia obowiązujących reguł przez sprawcę szkody. Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego kryteria te w pełni uwzględnia. Szacując odpowiednie w realiach przedmiotowej sprawy zadośćuczynienie za doznaną przez powoda krzywdę Sąd Rejonowy wziął przecież pod uwagę z jednej strony na rozmiar uszczerbku na zdrowiu, będącego następstwem wypadku (11%), znaczny rozmiar cierpień fizycznych i psychicznych, wiek powoda, ograniczenie sprawności, problemy emocjonalne, lęk i stres na skutek odniesionego urazu oraz utrudnienia w nauce, z drugiej zaś strony dobry stan zdrowia powoda oraz dobre rokowania na przyszłość. Określona przez Sąd I Instancji wysokość zadośćuczynienia, w ocenie Sądu Okręgowego, uwzględnia także kompensacyjny charakter zadośćuczynienia oraz aktualne stosunki majątkowe społeczeństwa. W tym stanie rzeczy, zarzutu odnośnie wygórowanej wysokości przedmiotowego zadośćuczynienia podzielić nie sposób. Kontestując wysokość zadośćuczynienia, uznanego przez Sąd Rejonowy w realiach niniejszej sprawy za odpowiednie z odwołaniem do rozmiaru krzywdy doznanej 8
--- STRONA 9 ---
przez powoda i stosunków majątkowych, społeczeństwa skarżąca zdaje się bowiem nie zauważać, że w wyniku zdarzenia z dnia 30 października 2008 roku małoletni powód doznał złamania kości czołowej, urazu ogólnego, uogólnionych potłuczeń, wstrząśnienia mózgu i stresu pourazowego, wymagał hospitalizacji do dnia 12 listopada 2008 roku i kontynuacji leczenia w poradniach neurologicznej i psychologicznej po wyjściu ze szpitala oraz, że doznane obrażenia spowodowały u powoda znaczne cierpienia fizyczne i psychiczne związane z odczuwanym bólem, pozostawaniem w szpitalu oraz ograniczeniami sprawności. W związku z wypadkiem powód cierpiał z powodu bólu wynikającego z doznanych potłuczeń i złamań, stresu, pobytu w szpitalu, ograniczenia sprawności przejawiającego się m. in. czasowym zwolnieniem lekcji wychowania fizycznego, a także ograniczonego kontaktu z rówieśnikami, cierpiał na bóle i zawroty głowy, rozdrażnienie i nerwowość, doznawał lęku przed samochodami i przejściem dla pieszych, obawiał się przechodzenia przez ulicę jak też miał problemy z koncentracją i nauką. Skarżąca nie dostrzega również, że biegli ocenili uszczerbek na zdrowiu powoda łącznie na 11 % . Okoliczności te zaś nie mogą pozostać bez wpływu w ramach szacowania odpowiedniej wysokości zadośćuczynienia należnego powodowi, nawet jeśli ostatecznie stan zdrowia powoda jest dobry i dobre są również rokowania na przyszłość. Wbrew zastrzeżeniom skarżącej, nie sposób także uznać, że zadośćuczynienie określone na kwotę 27.500,00 złotych jest nadmiernie wygórowane wobec aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa. Nie można także podzielić stanowiska apelującej odnośnie zarzutu zasądzenia ponad żądanie. Granice żądania określa bowiem przede wszystkim wysokość dochodzonych roszczeń jak i przedmiot powództwa oraz jego podstawa faktyczna. Dyrektywa zawarta w przywołanym przez skarżącą art. 321 § 1 k.p.c. oznacza zatem, że Sąd nie może uwzględnić roszczenia w większej wysokości niż żądał powód, zasądzić czegoś innego niż strona żądała oraz uwzględnić roszczenia w oparciu o inną podstawę faktyczną niż wskazana w pozwie. Żadna ze wskazanych sytuacji, wbrew zapatrywaniom apelującej, w realiach niniejszej sprawy nie miała miejsca. Sąd Okręgowy w składzie niniejszym stoi na stanowisku, iż sąd orzekający jest obowiązany poczynić na tyle pełne ustalenia na ile pozwala na to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a następnie dokonać oceny tych ustaleń w świetle przepisów prawa materialnego. Dopiero zaś wynik tego procesu podlega konfrontacji z żądaniami procesowymi stron. Niezasadnie zatem skarżąca argumentuje, że w takim przypadku „punktem wyjścia dla ustaleń faktycznych i rozważań prawnych poprzedzających sądową kalkulację wysokości należnego roszczenia, nie są granice żądania określone przez powoda, lecz wartości przyjęte arbitralnie przez sąd”. Nie można również 9
--- STRONA 10 ---
tracić z pola widzenia, iż strona ma prawo popierać powództwo na kwotę niższą niż jest to możliwe do udowodnienia i uzasadnienia w świetle prawa materialnego. Z tego względu nie sposób zaaprobować podstawowego założenia, na jakim w istocie oparto apelację, że Sąd nie był uprawniony do ustalenia wysokości zadośćuczynienia na kwotę 27.500,00 zł i był w tej mierze ograniczony wysokością żądania. Koronny argument apelacji jakoby rozwiązanie to skutkowało zaskoczeniem pozwanej, która wedle apelacji, dopiero na etapie uzasadnienia dowiedzieć miała się o tym, jaka kwota stanowi odpowiednie zadośćuczynienie za doznaną powodowi krzywdę, co w efekcie pozbawiało ją możności obrony jej praw, jest zaś całkowicie chybiony. Nie tylko w świetle dyspozycji art. 445 § 1 k.c., w myśl której o tym, jaka wysokość zadośćuczynienia jest w danym przypadku odpowiednia, decydują okoliczności danej sprawy, nie zaś dowolna ocena sądu orzekającego, jak i sytuacji pozwanej, która jest profesjonalistą w tym względzie, ale także przy uwzględnieniu faktu, iż na kwotę 30.000,00 złotych powód określił swoje żądanie w tym zakresie w zgłoszeniu szkody skierowanym do pozwanej w ramach postępowania likwidacyjnego. Ostatnia z przedstawionych okoliczności czyni zaś z kolei bezzasadnym twierdzenia apelacji jakoby zaskarżone rozstrzygnięcie w rezultacie abstrahowało od żądania określonego przez powoda. W ocenie Sądu Okręgowego, należy również zważyć, że treść powództwa, w której powód wprost odwołuje się do wskazanego powyżej zgłoszenia szkody i podnosi, że szkoda ta nie została w pełni naprawiona, jak i okoliczność, że stanowisko wyrażone w piśmie dnia 24 stycznia 2012 roku sformułowano już po złożeniu przez pozwaną odpowiedzi na pozew, w której podniosła ona zarzut 50% przyczynienia się powoda do powstania szkody, nie pozwala na podzielenie zapatrywania pozwanej jakoby „sam powód określał, iż kompensacja jego krzywdy może nastąpić poprzez łączne przyznanie mu 20.000,00 złotych, a w kwocie tej nie uwzględniał przyczynienia.” Kwota z tytułu zadośćuczynienia zasądzona na rzecz powoda przez Sąd Rejonowy mieści się również w ramach zgłoszonego przez niego żądania. Z tych względów, wbrew stanowisku apelacji, o naruszeniu w przedmiotowej sprawie art. 233k.p.c., 362 k.c. oraz art. 321 § 1 k.p.c. mówić nie można. Sądowi Rejonowemu nie sposób również, pomimo przeciwnych sugestii apelacji, przypisać zastosowania nieobowiązującego w dacie orzekania art. 321 § 2 k.p.c., zezwalającego w sprawach o roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym na orzekanie o roszczeniach, jakie wynikają z faktów przytoczonych przez powoda także wówczas, gdy roszczenie nie było objęte żądaniem lub gdy było w nim zgłoszone w rozmiarze mniejszym niż usprawiedliwiony wynikiem postępowania. Jak bowiem wynika z powyżej poczynionych rozważań, w uzasadnieniu orzeczenia Sąd 10
--- STRONA 11 ---
Rejonowy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dał wyraz swojej ocenie rozmiaru krzywdy doznanej przez powoda i w konsekwencji wysokości zadośćuczynienia oraz zasądził na jego rzecz świadczenie z tego tytułu mieszczące się w ramach zgłoszonego przez powoda żądania. W żadnej części orzeczenia nie odwołał się natomiast do przepisu art. 321 § 2 k.p.c. uchylonego przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. (Dz.U.2004.172.1804) zmieniającej kodeks postępowania cywilnego z dniem 5 lutego 2005 r. i nie orzekł o roszczeniach niezgłoszonych przez powoda lub poza granicami żądania. Konkluzja ta czyni zaś bezpodstawnym zarzut naruszenia przez Sąd I Instancji art. 316 § 1 k.p.c. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że apelacja pozwanej stanowi jedynie polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu I Instancji. Dlatego też, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną. Mając na względzie wynik przedmiotowego postępowania oraz fakt, iż powód reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył wniosek o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy rozstrzygnął w oparciu o art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty poniesione przez powoda w postępowaniu apelacyjnym złożyło się jedynie wynagrodzenie jego pełnomocnika, ustalone w oparciu o § 2 ust. 1 i2, § 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013.461 j. t.) 11
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Łodzi#III Ca 944/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2014r. Sąd Okręgowy w Łodzi#art. 444 § 2 k.c.#art. 481 § 1 k.c.#art. 100 zd. 1 k.p.c.#art. 113 ustawy#art. 321 § 1 k.p.c.#art. 316 § 1 k.p.c.#art. 321 § 2 k.p.c.#art. 233 k.p.c.#art. 362 k.c.#art. 445 § 1 k.c.#art. 1 pkt 36 ustawy#art. 385 k.p.c.