Wyrok III Ca 863/12

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III Ca 863/12 '-<'+._'__ . ., .<›'~\ - ~¬- l.,,.-Fşzw _-,af-. -¬ ` 17"” 'P :-3 ' _ ' łýäý _ä .R _-'W _ _¿_„‹-I|:å¿_¿ ._» -L-. WYROK › W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie! . Przewodniczącyí SSA Barbara Król Sędziowiei SO Bartłomiej Ogiewa SR (del.) Anna Bogaczyk ' Żyłka (spr.) Protokolanti St. sekr. sądowy Izabela Gomółka po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa E. O. przeciwko .D. O. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. aktI C 476/10 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 i 2 w ten sposób, iż zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 10 000 zł (dziesięć tysięcy złotych), zaś w punkcie 3 w ten sposób, iż wymienioną .w nim kwotę podwyższa do kwoty . . Ä, 3 010 zł (trzy tysiące dziesięć złotych), a w punkcie 4 o tyle, iż wymienioną w nim kwotę obniża do kwoty 490 zł (czterystà dziewięćdziesiąt złotych); Q . . 'S 2. w pozostałym zakresie apelację oddala. K --- STRONA 2 --- Sygn. akt III Ca 863/12 Uzasadnienie Zaskarzonym wyrokiem Sąd Rejonowy W Dąbrowie Górniczej rozpoznając powództwo E. O. wniesione przeciwko D. O. o zapłatę kwoty 70.000,-zł tytułem zadośćuczynienia za naruszensieiiidióbr osobistych, fzasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 25.000,-zł, oddalając powództwoflw pozostałej części, oraz orzekł o kosztach postępowania. W W Z pozwu wniesionego dnia s27ij¦lipca*2i0i1i0i iroku wynika, iż powódka dochodziła od pozwanego powyższej kwoty stytułemisisisniartlszeniia“jej dóbr osobistych przez pozwanego, W związku z jego działaniemři wyipowiiełdziianii ;opisanymi W uzasadnieniu pozwu, przy czym W piśmie procesowym z dnia *22'*listopada' 2011 roku powódkaf wskazała dobra osobiste naruszone przez pozwanegos, ;wylnieniając takie Ĺidobra ossobiste poszanowanie osoby, cześć, godność, dobre fimięi,1:?-zdrowie, ~ pwolnosść, .nazWisko,1*: wizerunek, tajemnicę korespondencji, nietykalność :n'1ieszkania,iüpirawofidoVprywatr1ości,=sprawodo pozostawania W spokoju, dane osobowesipofwódkii. Í . . ę ę pi W uzasadnieniupozvm iz z dnia 28 Sierpnia 2009 rokusskierowainym fdofsUrzędu*íMiaista"ŸW5D. sG.*fnazwałją?,,potworem”, i wskazał, iżfpowódka ma schizofrenię, co jej 'zdanieini.fisniieiisŸjieist*Ÿprawdą.' §?íPoWódka*jprzytoczyła cytat pozwanego z dnia 2"n1arcłaŸ2i01'i0i iroikui,”Ÿ;w*ktiórym ęspłozwany "oświiadczył, ze powódka ,,lec'i*do niego z mordą i pazurami”i, co'fzdanieinsłpowódkiÍuwłaczajejgodności i naraża na śmieszność W oczach osób czytaj ących Ÿpis1noł.* ĹNadto'stwierdziła,sze pozwanyřrozpowszechnia dotyczący jej wyrok wobec osóbs-trzecich,.y.ísssaŸrobi to W celu szkalowaniaiÊośmieszania jej, co też wykorzystują osoby s trzecie, ĹB. SW., »której spokazałiiisiwyroki.wskazujący powódkę za znęcanie się psychiczne si .pkfizycizne -nad*¿pozwanym;Ÿ Pozatym powódka wskazała, iz oszczerstwa pozwanego naraziły jąfnas'Íliczneęprzykrosści zefstrony .funkcjonariuszy policji, lekarzy psychiatrów, pielęgniarek.. .Poiwódkaiprzytoczyła'zeznania pozwanego z ich sprawy rozwodowej, W których pozwany wniósł 'oWfubezwłasnowolnienie zony. sWedług powódki pozwany namawiał ich Wspóslną.scó1'kęssI. O. doskładania przed sądem fałszywych zeznań na niekorzyść powódki, do oskarżeniacwjej o chorobę psychiczną. Powódka poczuła się_Ÿrównież urażona, kiedy W sprawie stron o podział majątku Wspólnego, pełnomocnik pozwanego 4 _ . wniósł o dopuszczenie _dowodu z zeznań świadka, który, zdaniem pełnomocnika pozwanego, --- STRONA 3 --- zamieszkiwał z powódką przez osiem lat, co nie jest prawdąi co również naraziło powódkę na śmieszność przed osobami obecnymi na sali rozpraw. Sąd Rejonowy wydając zaskarżony wyrok dokonał ustaleń faktycznych, z których najistotniejsze są następujące ustalenia. Strony pobrały się W 1980 roku i razem mieszkały W lokalu położonym W D. G. przy ul. D. 7/16 do 2007 roku, kiedy to pozwany wyprowadził się. Wyrokiem Sądu Apelacyjnego W Katowicach z dnia 21 maja 2009 roku utrzymano W mocy wyrok Sądu Okręgowego W Katowicach z dnia 8 grudnia 2008 roku, rozwiązuj ący małżeństwo stron przez rozwód. W Sąd ustalił, iż strony już W trakcie rnałżeństwa były bardzo skonfliktowane. Wspólne zamieszkiwanie stron rodziło spory, kłótnie, 'wzajemną niechęć i agresję. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego W Dąbrowiefiórnicszej z dnia 1 grudnia 2004 roku, sygn. akt IX K 172/04 pozwany został uznany za winnego znęcania się fizycznego i psychicznego nad powódką W okresie od 11995 roku do stycznia 2004 roku, a polegającego na tym, iż wszczynał awantury domowe, W czasiektórych szarpał ją, popychał, bił pięściami i różnymi przedmiotami, kopał nogami, .wyzywał i znieważał słowami swulgarnymi i obelżywymi, wyganiał z domu, groził pobiciem -i-pozbawieniem życia. ,Został skazany na karę jednego roku i sześciu miesięcy sposzbawienia' ąjwolności, przy czym wykonanie kary zawiesił warunkowo na okres próby rwynoszącyřsżtrzysKlata. Nadto zobowiązano pozwanego do powstrzymywaniasię W oskresie :próby od .nadużywania .alkoholu i oddano go podfdozór kuratora. Sąd z urzędu Ipowzifął sinforrnaicjęiidypoíi zapoznaniu się z wnioskowanymi przez powódkę jako dowód aktami ;dozoru kuratorskiego, że również powódka została prawomocnie skazana za to, że sw sokresies odlutego 2004 roku do stycznia 2006 roku znęcała się fizycznie i psychicznie nad pozwanym W ten sposób, że Wszczynała W domu awantury W czasie których szarpałago, popychałąsrzucałassw niego różnymi przedmiotami, pluła na niego, ubliżała mu i znieważała słowarni wulgamymi powszechnie uznanymi za obelżywe, przy czym W dniu 7 stycznia 2006 roku uderzyła fgo drewnianą listwą W prawy nadgarstek powodując obrażenia W postaci pęknięcia "kości promieniowej co spowodowało u pokrzywdzonego naruszenie czynnościciała i rozstrój zdrowia na okres powyżej siedmiu dni, to jest za czyn z art. 207 § 1 k.k. i art. 15,7 § 1 k.k. W związku z art. 11 § 2 k.k. Sąd wymierzył jej karę jednego roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący trzy lata i oddał ją pod dozór kuratora sądowego. 1, ` „ Sąd W oparciu o akta dozoru kuratorskiego ustalił, iż W okresach próby obydwie _ 4- - strony wielokrotnie spotykały się z kuratorami sądowymi. Składały liczne pisma, W których przedstawiały drobiazgowe relacje z przebiegu dnia, czy kłótni." Szczegółowo przekazywały --- STRONA 4 --- wyzwiska jakimi się obrzucały i Wzajemne złośliwości. W pismach tych strony zarzucały sobie niewłaściwe zachowanie, o całą sytuację obwiniały zawsze drugą stronę, przedstawiając ją jako wszczynającą kłótnie i awantury. Natomiast siebie wskazywały jako ofiarę W tym konflikcie. Strony Wszczynały przeciwko sobie różnego rodzaju postępowania administracyjne i sądowe. W sprawie o Wymeldowanie pozwanego Wpiśmie gz dnia 18 lipca 2009 roku skierowanym do PrezydentaiMiasta*iD.' G., pozwany :określił powódkę - byłą żonę mianem „potwora” i napisał, że powódka ?zabu'rzenia i-8+ scihizofreniię. Z kolei W skierowanym do Sądu Rejonowego W Dąbrowie sGóirn“i"czej ŸÍpiiś'1ni*eŸ-'zy sdniiża? 2 marca12010 roku pozwany napisał, min. ,,O., która bez istotnesgopowoyduisf leci fdo' mnise rzmordąz pazurami, obelgi, wyzwiska Wulgaryzmy prowokuje do fawanturinieustannych”.8Dodał, że ,,(.. .)gdyby O. była normalna można spokojnie żyć(. . .)”. toku*tychpostępowańWielokrotnie podnosił kwestię choroby psychicznej poWóidkiii.isiisPoddcżas*rozprawy poistępowaniurozwodowym stron złożył do protokołu Wniosek ~o jej 8fubezwłasnowolnienie,. używając f¿Ÿfsfo1'mułoWania ,,(...)bo i tak trafi do psychiatryka; Itak sŸjąsi.za1nkną”i."iWsftokuf*postępowania "ożisspioidfżiał majątku wspólnego Pozwany wniósł także 'cej íubezwłasnoswoslnienie; ssprawiefi izapiłatę zaległości związanych opłatami za mieszkanieiżiżifzifpioiwódżtiwaffSjíiółdiżiieęlniii1?1Miesłzkianiiowej *,,"L.” W D. G. pozwany również epoidnióśłj'ŸkweśtięřÍfkoniecznożścijIŸfubfezwłjasnoiWolnieniai8powódki, a W sprawie karnej vo "Sygn. Ÿs1:113Ÿ3i¿/07 'toczącej fGórniczej Wstwierdził,1że”Ĺ«'powóędka powinnabyćfodosobniona. 8 i I 8 Sąd ustalił także,"fże -poizwanyifpożkaziałiwyrokskazującypowódkę za znęcanie się nad nim sąsiadce B.W., której *:p'oiWisediziałł,Ÿ. fiisżeissspoiwiódka znęcała się nad nim psychicznie i fizycznie. Opisywał jąjakosięosobęfrozmawiającąze sobą = samą,«kłócącą się ~z gamkami, meblami, oknem i lustrem,8swyżywajiącąfipirzysvtymsii grożącą. Siąsiadkassítassdowiedziała się od pozwanego, iż powódka8byłai*sb'asdana'Ípsychiatryciznie W postępowaniiukarnym si że opinia jest dla niej niekorzystna. :Sąsiadowi J. sżalił się, że W domu' stron jest niepoęsprzątane i nieugotowane. Pozwany opowiadałsoisłoibomtrzieiciim. to wyroku skazującym powódkę i o jej zachowaniu. Pismem zldnia 25 czerwca” 2006'*roku Vpozwany złożył zawiadomienie do Spółdzielni Mieszkaniowej ,,L.” W D. G. «o tym, że W ich mieszkaniu „jest nie do opisania brud, smród ii Wszelkiego rodzajufrobactwo, wskazuj ąc, iż powódka hoduje królika i znosi do mieszkania koty, że W jednym pokoju jest jak W chleWie.¬»Komisja ze Spółdzielni nie potwierdziła zarzutów pozwanego, między innymi dotyczących zarobaczywienia mieszkania. : ir. i Pozwany W 200_7 roku przebywał W Szpitalu Specjalistycznym W D. G., nie _ - informując o tym powódki, która. złożyła na policji zawiadomienie o jego zaginięciu. « --- STRONA 5 --- Pozwany podczas pobytów W Szpitalu W 2005 i 2007 roku nie upoważnił powódki do rozmów z lekarzami o jego stanie zdrowia oraz do wglądu do jego dokumentacji medycznej. Poza tym W maju 2008 roku na jego wniosek zdemontowano gazomierz We wspólnym mieszkaniu stron, a podczas jednej z kłótni stron, pozwany nagrał powódkę za pomocą dyktafonu, przy czym powódka nie wiedziała, że jej wypowiedzi są nagrywane. Nadto W styczniu 2011 roku pozwany złożył do Prokuratury Rejonowej W Dąbrowie Górniczej Wniosek o wszczęcie postępowania o zaprzeczenieojcostwa W stosunku do I. O.. Według pozwanego podobizna córki, wszystkie :cechy jej zachowania, charakter oraz prawa stopa W stu procentach wskazują, żefnie jest jej biologicznym ojcem, ale prokuratura odmówiła wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa z uwagi na brak podstaw do obalenia domniemania pochodzenia dziecka od męża matki. Sąd przy tak ustalonym stanierfaktycznym uznał powództwo za zasadne częściowo. Jako podstawę rozstrzygnięciawskazał przepisy art. 23 kc, Wymieniającego dobra osobiste podlegające ochronie, art. 24 s§ 1 kc, W którym ustanowiono domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego, - które podlega obaleniu przez Wykazanie uprawnienia do określonego działania i to oznacza,iż snazpozwanym ciążył obowiązek wykazania, że jego działania były uprawnione, oraz il kc, który stanowi, iż razie naruszenia dobra osobistego sąd może ~=przyznać¬temu, Ĺ'Íczóyjeíłfdożbro8"osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia'Ÿpienięiżnego'za dożnaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na 'wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od imtych środków potrzebnych do usunięcyiaskutków naruszenia. Uzasadniając uwzględnienie spowójdztwa Sąd wskazał, że pozwany został skazany prawomocnym wyrokiem za około 1 dziewięcioletni okres znęcania się fizycznego i psychicznego nad powódką. Opisane W :tym wyroku działania pozwanego przez wiele lat naruszały dobra osobiste powódki »W postaci zdrowia, nietykalności cielesnej, godności osobistej i czci. Żadne zasady współżycia społecznego nie mogą usprawiedliwić zachowania pozwanego. Nawet jeśli między stronami :był konflikt, nawet jeśliby powódka również nieodpowiednio zachowywała się W stosunku do pozwanego, prowokowała go swoim zachowaniem, W okolicznościach niniejszej sprawy wzajemność naruszenia dóbr osobistych nie wyklucza ochrony dóbr osobistych powódki. Sąd wskazał, iż miał również na uwadze Wyrok skazujący powódkę za znęcanie się nad pozwanym, W tym czasookres jej nagannego _ I zachowania oraz charakter podejmowanych przez nią działań i przyjął, iż działania powódki _- 1-'_ . były W pewien sposób sprowokowane wcześniejszym wieloletnim zachowaniem pozwanego. Sąd za rażąco naganne uznał nieustanne zarzucanie powódce przez pozwanego choroby --- STRONA 6 --- psychicznej, W tym ze wskazaniem na schizofrenię. Za bezprawnym jest opowiadanie innym osobom o chorobach powódki, jej dziwnym zachowaniu, i nie ma tu znaczenia, czy powódka rzeczywiście cierpi na jakieś zaburzenia psychiczne. Zachowanie pozwanego, treść i okoliczności jego Wypowiedzina temat stanu zdrowia psychicznego powódki, ewidentnie wskazują, iż celem pozwanego było zdyskredytowanie powódki W oczach osób trzecich, przypisanie jej cech ośmieszających, powodujących utratę szacunku i przestanie traktowania powódki, jako osoby poWażnejŸ'¿“i Wiarygodnej. ZdaniemfSądu, pozwany uczynił sobie z zarzutu zaburzeń psychicznych powódkiFswoistąmetodę obrony W toku licznych postępowań sądowych i administracyjnych. Nigdy 1je"dnak“fnie"8 poczyniłjal<icl1l<olWiek przewidzianych prawem działań, celem ubezwłasnowolnienia'şpowódki. Rozpowiadanie osobom trzecim o chorobie psychicznej powódki, sppodnsoiszenies takiej "okoliczności W różnych pismach i oświadczeniach, narusza prawodo" dobrego imienia, szacunku ze strony imtych, godność, a także prawo do prywatności. 'Określsaniew pismach skierowanych” do urzędów byłej żony jako „potwora”, „osoby ;lecącej wsz mordą . si z pazurami” sprzekraczařgranice prawa do. obrony własnego stanowiska przedsyorganamii władzyPpublicznej. Są to niewątpliwie sformułowania ośmieszające powódkę, ;kreującejiej wizerunek. .Także zgłoszenie dokonane do spółdzielni Mieszkaniowej,,L.='miałocelu zdyslqedytowanie powódki. Sąd_ęęWSk=aZ_ał ptakżte. na;10,-iż',isńàfúśszeńiusidóbir8osobiistychs stanowi tylko taka doznana przykrość, która wedle 8 prz"eciętnych'1socen*Íprziyjmowanychsisswż 8 społeczeństwie Kprzekraczafpróg dozwolonych zachowań i. nie ssjesitfrnałejiissł 1Wagi.* Stopień 'doznawanej dolegliwości o ile przekracza dozwolonąfskalęŸ}zachoWań*ma 'wpływ na zakres środków ochrony. Z założenia tego wynika, że nie możebyć“fmiarodajny"Wyłącznie stan uczuć oraz miara indywidualnej wrażliwości powoda, sleczssstakżef kontekst społeczny, a zwłaszcza odbiór przypisywanych zachowań W danym środowisku. .Odwołanie się, przy ocenie czy doszło do naruszenia czci, godności i dobrego imienia'ipoWoda,= do 'kryteriów obiektywnych, oznacza uwzględnienie opinii występującej w sp8ołecżeń8SitWie.' W ocenie Sądu powódka zasadnie domaga się ochrony naruszonych dóbr 'osobistych W postaci godności osobistej, dobrego imienia, czci, zdrowia, prawa do prywatności, nietykalności cielesnej, a wieloletnie działania pozwanego spowodowały u powódki poczucie krzywdy, naraziły ją na negatywne opinie innych osób, mogły spowodować utratę szacunku. I, ._ _ H Sąd nie stwierdził naruszenia dóbr osobistych powódki W zachowaniu pozwanego _- *I _ ' przejawiającego się W pobycie pozwanego SW. szpitalu i nie informowaniu o tym powódki, odcięciu gazu, złożeniu przez pozwanego wniosku to wszczęcie postępowania o zaprzeczenie --- STRONA 7 --- ojcostwa córki stron, nagraniu powódki na dyktafon podczas jednej z kłótni stron oraz wnioskowaniu W toku postępowania o podział majątku Wspólnego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka E. M.. Postępowanie dowodowe W ocenie Sądu nie wykazało, aby pozwany W trakcie pobytu W szpitalu pomawiał powódkę wobec personelu medycznego czy też skarżył się na swoją rodzinę, czy też, by nakłaniał córkę do składania fałszywych zeznań. Odnośnie wniosku pozwanego o wszczęcie postępowania o zaprzeczenie ojcostwa, to jest to postępowanie przewidziane "przepijsaini 'Kodeksu rodzinnegoi opiektuiczego i pozwany miał prawo skorzystać z tej procedury. Sąd esniesusta1iłistal<że, aby doszło do naruszenia tajemnicy. korespondencji i danych osobowycshífpowódkij. r Sąd uzasadniając Wysokość *zasądzonego izadośćuczynienia podniósł, iż powódka jest osobą bardzo wrażliwąsjeżeli chodzi* :orjej reputację si ;opinie irmych osób, przy czym na uwadze miał rozmiar, W sczasookres charakter 'działań spozwanego, W tym znęcanie się nad Powódka., a zwłaszcza ustaleniafprawomoicinego Wyroku ;skazuj ą0eg0j P0ZWa11eg0 Za Zfięcafiie się nad powódką. Uwzgljędniłsisisctaksże*nieustanne zarzucanie powódce wobec osóbtrzecich zaburzeń psychicznychri sschizofrejnii.'iO kosztach postępowania'Sąd orzekł na mocy art. 100 kpc i art. 113 ust. 2 Ŝlipca' 2005 r. o kosztach sądowych W sprawach CYWÍ111Y011› d01<011U.Í ąc ichístosuiikoWegoiisjcíriolzdzielenia. Apelację od íwyroku został zaskarżony W punktach 1,3 4. Pozwany wniósł oj ego żywizasskarżonejsfczęfści poprzez oddalenie powództwa W całości oraz zasądzenie na jego Wrzecz'fkossztówlĹlpostępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku W zaskarżonej części ifsprzekazjanief ,ponownego rozpoznania ,sądowi pierwszej instancji. W Pozwany zarzucił snarusjzeniieisprawasmaterialnego, W tym art. 5 kc poprzez jego błędną interpretację i nie zastosowanieswsytuacji, ;gdy żądanie "powódki W sposób oczywisty stanowi nadużycie prawa podmiotowego W23 kc it art. 24kc poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że użycie niepublicznie określeń „potwór” i ,,leci do mnie z mordą i pazurarni" stanowi naruszenie dóbr osobistych, podczas gdy używanie tego rodzaju określeń może stanowić jedynie naruszenie norm grzecznościowych, a także art. 448 kc poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na zasądzeniu na rzecz powódki kwoty nieodpowiedniej. Wskazując na naruszenie prřzepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na Wynik sprawy pozwany wymienił art. 233 kpc, , uzasadniając to _bezkrytycznym uznaniu zeznań powódki, podczas gdy zeznania te , '\ powimiy być oceniane W świetle faktu, że powódka jest zainteresowana W stromiiczym --- STRONA 8 --- przedstawianiu faktów ponieważ jest zainteresowana wynikiem procesu oraz art. 328 § 2 kpc poprzez niewskazanie W uzasadnieniu wyroku faktów, które Sąd uznał za udowodnione i dowodów na których się oparł, a które to stanowiły podstawę zasądzenia zadośćuczynienia W wysokości 25.000zł. W uzasadnieniu apelacji pozwany wskazał, iż Sąd nie określił za naruszenie jakich dóbr powódki zasądził zadośćuczynienie, a powódka W pozwie wymieniła cały szereg dóbr osobistych, których rzekomo miał :się dopuścić pozwany, przy czym nie przedstawiła na tą okoliczność dowodów. W ocenie pozwanego Sąd przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia oparł się wyłącznie na subiektywnych odczuciach powódki nie uwzględniając, że pod pozorem dochodzenia roszczeń z tytułu rzekomo naruszonych dóbr osobistych dąży jedynie do osiągnięcia korzyści majątkowej i podniósł, iż pomiędzy stronami toczy się postępowanie os podział majątku dorobkowego, którego jedynym przedmiotem jest własnościowe Ÿspółdjzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o wartości ok. 140.000zł. Ponadto Sąd nie sswziął poduwagę sytuacji majątkowej pozwanego, który utrzymuje się z emerytury wiwyşsokości 31.800,-zł, przy czym na córkę I. O. płaci alimenty W kwocie po 600,-zł miessięcznie W fi nafipowódkę -200,-zł miesięcznie oraz uiszcza połowę czynszu za mieszkanie ;WW'kwociieřij20iO,+zł,1e W którym mieszka powódka wraz z córką. Podniósł, że brakuje mu spo*ęswykupóiieniiueóisfólekiówssspienliędzy -na własne utrzymanie, a nie posiada żadnego 'majątku .ani sosizlczędności,sęcoisszoistałorelijużs "wykazane W sprawie .ssosssplosdzjiał majątku dorobkowego. Sąd “nie uwzględniając sytuacji majątkowej pozwanego naruszył zasady ustalania „odpowiedniej” tssuniyzadośćuczynienia. Sąd nie uwzględnił także, że mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, " zasadne W jest zastosowanie środków niemajątkowych przewidzianychl W art. 24 kc poprzez zobowiązanie do przeproszenia, złożenia oświadczenia W odpowiedniej formie i treści lub podjęcia innych działań zmierzających do usunięciařewentualnychS skutków naruszenia,“ jednocześnie odstępując od zasądzenia zadośćuczynienia.~Sąd nie ma 'bowiem obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art.448 kc. Powódka żądając jedynie świadczenia pieniężnego ujawniła w ten sposób, że jej zachowanienosi cechy wyłącznie nadużycia swojego prawa podmiotowego, które zgodnie z art.5 kc. Pozwany powołał się także na zarzut przedawnienia części roszczenia, wskazując, iż roszczenia z tytułu naruszenia dóbr osobistych ulegają przedawnieniu po upływie l0¿lat. W ocenie pozwanego całkowicie niesłuszne jest nie uwzględnienie przez Sąd przy ustaleniu _ 4- . I . faktu naruszenia przez pozwanego dóbr osobistych powódki i zasądzeniu zadośćuczynienia, skazania powódki za znęcanie się nad pozwanym. Krótszy czas trwania znęcania się powódki ‹---›--›.-_. --- STRONA 9 --- nad pozwanym i przypuszczenia Sądu pierwszej instancji, co do ich sprowokowania przez pozwanego W żaden sposób nie uzasadniały zasądzenia zadośćuczynienia na rzecz powódki. Odnośnie podnoszenia przez pozwanego W różnego rodzaju postępowaniach sądowych kwestii choroby psychicznej powódki, to wskazał, iż kwestia ta nigdy nie była podnoszona publicznie, a pozwany opierał się w tym zakresie na opiniach sądowo- psychiatrycznych biegłych sądowych powoływanych nie na jego wniosek, lecz z inicjatywy wyłącznie organów procesowychiiss ,sw opiniachztych biegli" stwierdzili u powódki objawy, które mogą występować W szaburzeniach zosobowości o charakterze paranoicznym lub zaburzeniach uroj eniowych, atakżecechyesossobowjoeści nieprawidłowej (histrionicznej). i Powódka wniosła fo oddalenie apelacji pozwanego. Sąd OlkrięgovVywsisKatowicach zważył, co następuje: › Apelacja pozwanego zasługuje fnaczęściowe uwzględnienie. . Zarzut zasądzenianieýodpowiedniej ;kwoty tytułem zadośćuczynienia W ocenie Sądu Okręgowego jest trafny. Co*fdofřzasadjykorygowanie przez Sąd II instancji zasądzonego zadośćuczynienia możeibyćdokonywaneiÊftylko wtedy, ;gdyz przy uwzględnieniu Wszystkich okoliczności vsprawy,zsrsmającóycihsóř ífniaśsssjeigos iwysokość, jest ono niewspółmieme r(nieodpeowiednie), tj.albo"frażącioŸwygórowane,ralborażąconiskie. (zob. wyrok SN z dnia 18 listopada 2004 r., I CK 8219/034). _ 8 W Sąd Okręgowy wifcałiości ffpodziela Lpoczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne i uznaje je za swłassne,~¿gdyż *stanowią one wynik prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. .Także Sąd' „odwoławczy podziela argumentację prawną przemawiającą za uwzglęsdniieniemis :powództwa z tym, że W ocenie Sądu odwoławczego zasądzenie kwoty 25.000,-zł jestiiswygórowalie. :W niniejszej sprawie Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia W zakresie koniecznym dla rozstrzygnięcia istoty sporu, a zebrany W sprawie materiał dowodowy ocenił stosownie do treści art. 233 § 1 kpc. Sąd odwoławczy podziela ustalenia Sądu pierwszej instancji dotyczące relacji pomiędzy stronami, zachowania stron, W tym pozwanego, który wypowiadał się czy to o stanie zdrowia psychicznego powódki czy też opisując jej zachowanie przy użyciu wyrażeń o zabarwieniu pejoratywnym typu „ Potwór”, ,,leci z mordą (...) paztuami” W pismach kierowanych do urzędów, ii tym samym czyni te ustalenia własnymi. Postępowanie dowodowe wykazało bezsprzecznie, iż __ 'I-' _ . postępowanie pozwanego było postępowaniem bezprawnym, zawinionym i dalece nagarmym. Dodać jedynie należy, iż powódka W stosunku do pozwanego również zachowywała sięl --- STRONA 10 --- nagaimie, czemu Sąd I instancji również dał wyraz W ustaleniach faktycznych. Podkreślić jednak należy, iż powódka również W pismach kierowanych do osób trzecich negatywnie przedstawiała pozWanego,pisząc między irmymi do świadka - lekarza A. P. W piśmie z dnia 15 stycznia 2007 roku, iż pozwany „kłamie”, jest ,,tyranem rodzimiym”, „osobą karaną wyrokiem prawomocnym, za znęcanie się nad rodziną”. (k- 131-139) Podobnej treści są pisma powódki o pozwanymznajduj ące się W aktach dozoru fkuratorskiego. Odnosząc się kolejno sdofzariziutów apelacji nie sposóbípodzielić zarzutu naruszenia art. 328 § 2 kpc, gdyż uzasadnienie zaskarżonegoxwyroku zawiera Wszystkie elementy konstrukcyjne W tym przepisie wymienionie.ÍLSąd.pierwszej O instancji ustalił stan faktyczny na podstawie wszystkich zgromadzołnychłsw-sprawie "dowodów, czemu dał wyraz W pisemnych motywach rozstrzygnięcia, przywołującfroidzaj* ;dowodu oraz kartę akt, na której dowód ów został przeprowadzony. Następnie* aśniłpodstawę :prawną wyroku i przytoczył przepisy prawa, które znalazły zastosowanie Wirozpoznawanej sprawie. Nie można zgodzićāsię iztwijerdizeniem pozwanego, Sąd instancji nie wskazał W ustaleniach faktycznych ;srodzajuffdóbr osobistych snaruszołnycheizachowaniem pozwanego. Jasno z treści uzasadnieniarrs wyroku Wynika, 8 iż 8 Sąd? ustalił jakie" dobra osobiste zostały naruszone postępowaniemsltpiozwaneigojssíi*fjzanaruszenie dóbr osobistych takich jak godność osobista,~cześć,= 8 Wizerunek,Ífzdrowiiei,Ínietykalność 1cie1essna,sŸfprzyznał zadośćuczynienie. Także z uzasadnienia wyroku .wynikía¿ łsktó°rycrhł**}dób"r'Ĺfosobistych pozwany nie naruszył mimo twierdzeń powódki,-sa 8mianowicie':*SądŸuznał,łßiż 'nie fdoszło~m.in. do naruszenia tajemnicy korespondencji, mieszkania, czy tej jej ssdanychsosiosbowych. Także zarzut 'przedawnienia fjestflchybiony. Pozew został wniesiony dnia 27 lipca 2010 roku. Jak wynika sz trłeścislsjsposzwuesi jego uzasadnienia, powódka dochodziła zasądzenia zadośćuczynienia z tego tytułu, fiż "pozwany" naruszył jej dobra osobiste W związku z jego działaniem i wypowiedziami ; Ęopiisaníymi fwuzasadnieniu pozwu, sa więc nazwaniem jej W piśmie pozwanego z dnia 28: sierpnia ¿2009*roku skierowanymsdo Urzędu Miasta W D. G. „potworem”, i wskazanie W nim, iż powódkafma schizofrenię czy też opisaniem przez pozwanego W piśmie z dnia 2 marca 2010 roku jej zachowania ,,leci do niego z mordą i pazurami”, Wreszcie powódka szarzuciłaspozwanemu rozpowszechnianie dotyczącego jej wyroku karnego wobec osób trzecich, którym została skazana za znęcanie się psychiczne i fizyczne nad pozwanym. Zdarzenia te miały zatem miejsce W okresie nie podlegającym przedawnieniu, a wskazać należy, iż zgodnie z treścią art.442 I § 1 i2 kc roszczenie o I ø naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, W którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanlej v --- STRONA 11 --- do jej naprawienia. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Zatem twierdzenie, iż przedawnieniu uległa część roszczenia z tego tytułu, iż wyrok karny z 2004 roku, którym pozwany został skazany za przestępstwo znęcania się psychicznego i fizycznego nad powódką za lata 1995-2004, nie z11ajduje uzasadnienia. Nadto zważyć należy, iż powódka nie *wskazała W pozwie i nie uzasadniała swojego roszczenia skazaniem pozwanego wyrokiem z 2004 roku za znęcanie się psychiczne i fizyczne. Wskazuje na to analiza uzasadnieniaíslposzwuş iw którym powódka opisuje poszczególne zachowania pozwanego, naruszające 'jej dobraosoebiste, .przede wszystkim dobre imię, część, zdrowie, godność, wizerunek Wobec osób trzecich, a polegające na przedstawianiu jej jako „potwór”, czy też przypisywaniusj ej choroby psychicznej, i na tym tle pomawianiu jej wobec osób trzecich o różnego rodzajuls niewłaściwe zachowania, ośmieszaniu i dyskredytowaniu. Zarzut naruszenia art. 5 kc r również nie znajduje uzasadnienia W okolicznościach rozpoznawanej sprawy is na tej :podstawie domagać się oddalenia powództwa. Jak już wcześniej Wskazano,.pozWany niewątpliwie -dopuścił się naruszenia dóbr osobistych powódki, W tym jej wizerunku, srdobrego"-imienia.*ÍOPoWiadanie -os schorobachisspowódki, W tym chorobach psychicznych i dziwnymřj ejfzlachowaniu 1mieszkaniu,j:ewidentnie Wskazuje na świadome i celowe działania pozwanego, ;priowiadzące 'idof Yzdyiskredytowania 8 powódki. Niedopuszczalne jest nazywanie kogoś«„potworesm” ti sniesmsożnassjzgodzić się, iż tego rodzaju sformułowania, używane przez pozwanego ¿wfi¿pis”mach skierowanych do różnych podmiotów, głównie urzędów, nie mogło spowodowačsenjaruszenia jej dóbr osobistych podlegających ochronie W sytuacji, gdy powódkazsamaüużywas'takichokreśleń stosunku do -pozwanego, co podnosi pozwany W apelacji. Natomiaesłjts noikioliczność ta ma znaczenie »dla ustalanie wysokości żądanego zadośćuczynienia.: ,Całkowicie chybione jest twierdzenie pozwanego, iż W niniejszej sprawie sąd nie miał *obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc i powinien był zastosować środki niemajątkowe przewidziane W art. 24 kc poprzez zobowiązanie pozwanego do przeproszenia powódki. Pozwany powołał się W tym miejscu apelacji na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2006 roku W sprawie o sygn. akt II PK 245/05. Trzeba Ojednak wskazać, iż wyrok ten zapadł na tle innego stanu faktycznego, a nade wszystko inne były żądania strony powodowej. Zgodnie z art. 321 kpc Sąd związany jest żądaniem zgłoszonym przez powoda “W powództwie, a więc nie może wbrew żądaniu . 1-'_ . " _ powoda orzec lub zasądzić czegoś jakościowo imiego albo W większym rozmiarze. Skoro --- STRONA 12 --- powódka wystąpiła z powództwem o zapłatę określonej kwoty tytułem zadośćuczynienia, to W tym zakresie rozpoznaje sprawę, oceniając tym samym o zasadności roszczenia. Odnosząc się zatem do zarzutu zasądzenia nieodpowiedniej kwoty tytułem zadośćuczynienia, to W tym zakresie Sąd Okręgowy apelację uznaje zavzasadną, ale w części. Wynik postępowania dowodowegoři całokształt okoliczności sprawy nie uzasadnia wniosku pozwanego, aby powództwo zostało oddalonew całości. Jak już Wcześniej wskazano [Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne i podstawę prawną. Zasadnie Sąd I instancji wskazał, iżpozwanyponosi odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych i z tego tytułu eroeszczenie rrzasądzenjiasłzadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc jest zasadne. Przesłanką odpowiedzialności zart. 448 kc jest działanie nie tylko bezprawne ale i zawinione działanie 'sprawcy fnaruszenia'dobraosobistego i takie też było działanie pozwanego. Zadośćuczynienie pieniężne ma na celu przede wszystkim złagodzenie cierpień doznanych przez osobę, której'iídobra osobiste zostały naruszone. Ma Więc ono charakter całościowy i powinno stanowić fzrekoimpensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego, mowafijeestřbsowiem Ĺo „odpowiedniej ssumietytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną' j:Ocena kryteriów decydujących o wysokości zadośćuczynienia zależy jodsssokoljicznościfess sskonkretnej sprawy. Ustalenie wysokości zadośćuczynienia wymagazuwzgelędnieniaiŸfwszystkich8 fokolsiczności istotnych dla określenia rozmiaru Ldoznanej 'krzyWdy,Ífstaksichřjakz";íroedzaj naruszonych dóbr, Wiek sposzkodowajnego, stopień cierpień fizycznychvi psychicznych,ŸFich”intensywność i czas trwania, nieodwracalność następstw, szanse na przyszłość, :poczucienieprzydatności społecznej, bezradność życiowa oraz inne czymiiki podosbnejT›natury,~fczego”-przejawem są stwierdzenia Sądu Najwyższego zwarte W licznych orzeczeniachünp.Wwyroku z dnia 29 Września 2004 r., II CK 531/03, W wyroku z dnia 9 listopada 2007 sr., V CSK245/07, W wyroku z dnia 13 grudnia 2007 r., I CSK 384/07, W wyroku z dniasss29Ÿrnaja*”2008 rr., II CSK 78/08. W orzecznictwie oraz W nauce prawa zgodnie przyjmuje się, że zadośćuczynienie pełni funkcję kompensacyjną, przyznana suma pieniężna ma stanowić bowiem . przybliżony ekwiwalent poniesionej szkody niemajątkowej. Powimia ona Wynagrodzić doznane cierpienia fizyczne i psychiczne oraz ułatwić przezwyciężenie ujemnych przeżyć, aby W ten sposób przynajmniej częściowo przywrócona została równowaga zachwiana na skutek popełnienia czynu niedozwolonego. Wspomniana funkcja kompensacyjnapowinna mieć istotne znaczenie dla ustalenia wysokości zadośćuczynienia, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy W wyroku z dnia _9 listppada 2007 r. W sprawie pod sygn. akt_ V CSK 245/07. _ . 0 --- STRONA 13 --- Wyrażana W orzecznictwie zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia, czy imiymi słowy utrzymania jego wysokości W rozsądnych granicach, ma uzupełniający charakter W stosunku do kwestii zasadniczej, jakąjest rozmiar szkody niemajątkowej (takSąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 września 2002 r. W sprawie pod sygn. akt IV CKN 1266/00, niepubl.). Zarówno W orzecznictwie, jak i W piśmiemiictwie wyraźnie podkreślono, że potrzeba utrzymania wysokości zadośćuczynienia W rozsądnych graniach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej »stopie życiowej społeczeństwa, nie może prowadzić do podważenia kompensacyjnej funkcji' zadośćuczynienia, a zatem jego wysokość musi przedstawiać ekonomicznie odczuWalną¿„wartość, przy uwzględnieniu skali i zakresu następstw i sytuacji życiowej poszkodowanego. Przenosząc powyższą konstatację na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż jako to już wielokrotnie Wskazywał W uzasadnieniu Sąd I instancji pozwany -dopuścił się naruszenia dóbr osobistych powódki, i miała ona prawo czuć się zdyskredytowana W oczach pracowników urzędu miasta,»pracowników spółdzielni mieszkaniowej czy też sąsiadów. Nie mniej jednak należy mieć na uwadze, iiż ;pomiędzy stronami praktycznie od samego początku ich związku małżeńskiego wzajemnefreliacjes nie były prawidłowe i słusznie Sąd I instancji stwierdził, iż strony są fmocnoŸfskonsfliktowanejziFnal tym -też tle Wszczynały przeciwko sobie wiele postępowań .sądoówychiśczyćiteż"admlinistracyjnych. Treść pism stron jednoznacznie Wskazuje na swzajemnasniechęć do ssiiesbiie, fobwinianie czy też oskarżanie siebie wzajemnie, co też stało się przyczynałssrozwosdu,jak fi skazania każdej ze stron za znęcanie się psychiczne i fizyczne nad współmałżonkiem. K W tym kontekście zasądzona kwota 25 .000,-zł tytułem zadośćuczynienia stanowi kwotę irrażąco łwygórowaną i nieadekwatną W związku z zachowaniem samej powódki wstosunku do pozwanego. W ocenie Sądu Okręgowego kwota 10.000,-zł jest kwotą optymalną, odpowiadającą aktualnym waru11kom i wzrastającej przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, skali naruszeń doznanych przez powódkę, a jednocześnie stanowi istotną ekonomicznie odczuwalną wartość dla niej samej, zważywszy, iż powódka ma bardzo niskie dochody. O Powyższa kwota przyznana powódce uwzględnia obecne relacje majątkowe, także sytuację majątkową pozwanego, nie będąc jednocześnie kwotą zbyt wygórowaną lub jedynie symboliczną. Sąd I instancji uzasadniając wysokość przyznanego zadośćuczynienia odwoływał się do prawomocnego wyroku skazującego pozwanego za przestępstwo znęcania się z 2004 roku, podkreślając okres =ustalonego,¿W tym wyroku znęcania się pozwanego. Ta okolicznosc me moze jednak stanowic podstawowej 4-_ - przesłanki .przyznania _zadośćuczynienia -. powódka nie uzasadniała przyznania zadośćuczynienia z tego tytułu, co r-wynika W sposób ewidentny z treści uzasadnienia pozwu. --- STRONA 14 --- 4- Nadto okoliczności sprawy nie wskazały następstw działania pozwanego wżyciu powódki. Co prawda powódka zeznała, iż przez skazanie jej za znęcanie się nad pozwanym nie może wykonywać zawodu księgowego i z powodu tego wyroku ma ona' kolejne wyroki podniosła (k -215), to ta okoliczność nie może mieć wpływu na wysokość zadośćuczynienia i nie ponosi pozwany odpowiedzialności za brakpracy powódki, pomijając, iżtaokoliczność nie znajduje zadnego potwierdzenia W materiale dowodowym. Z tych też przyczyn Sąd"10kręgowy W 'oparciu oprzepis art. 386 § 1 kpc zmienił zaskarżony wyrok, oddalając sapęlácjsęsssstsiw ttpgziostałyms. zakresie. Zmiana obejmuje nie tylko wysokość kwoty zasądzonej tytułemƒjzadośćuczynienia¿ss ale' także oddalenie zasądzonych przez Sąd I instancji odsetek ssruostawowyiclg Êbowiemo powódka nie wystąpiła z żądaniem zasądzenia odsetek i tym ssamym"Íf_Sądßloissiiinstanjcji wyszedł fponad żądanie. Sąd mając na uwadze stosunek wygranej do fąprzegranej ‹-dokonał .proporcjonalnego -rozdzielenia kosztów postępowania W oparciu co przepis ia1't.f 100 kpc ji art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych W ssprawachsoiocywilnych. . /