Wyrok III Ca 361/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 sierpnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Katow

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III Ca 361/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 sierpnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Katowicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Urszula Kiepul (spr.) Sędziowie: SSO Irena Rykała SSR del. Żaneta Szetela-Marczak Protokolant: Irena Pandzich po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2010r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej i Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 16 lutego 2010r,., sygn. akt I C 290/09 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. Sygn. akt III Ca 361/10 --- STRONA 2 --- UZASADNIENIE Powód domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa kwoty 70.000 zł tytułem zadośćuczynienia, z uwagi na naruszenie dóbr osobistych, w związku z przebywaniem w areszcie tymczasowym od dnia 1 września 1993r. do dnia uprawomocnienia się wyroku karnego, to jest miesiąca grudnia 2000r. W toku postępowania powód jako organy państwowych jednostek organizacyjnych z którymi wiązał dochodzone roszczenie wskazał: Prezesa Sądu Rejonowego, Prokuraturę Rejonową oraz Areszt Śledczy. Wyrokiem z dnia 16 lutego 2010r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuraturze Rejonowej i Skarbowi Państwa – Sądowi Rejonowemu. W motywach orzeczenia Sad ten wskazał, iż powód nie wykazał żadnych przesłanek odpowiedzialności wobec funkcjonariuszy Prokuratury Rejonowej i Sądu Rejonowego, które to okoliczności – z braku przesłanek z art. 417 kc w brzmieniu obowiązującym w dacie wskazywanych przez powoda zdarzeń musiała skutkować oddaleniem powództwa wobec Skarbu Państwa - Prokuratury Rejonowej i Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego. Równocześnie sąd orzekający w motywach wyroku wskazał, iż wezwał do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanego Skarb Państwa Areszt Śledczy i w oparciu o art. 218 kpc zarządził oddzielną co do roszczenia powoda w stosunku do tegoż pozwanego. Apelację od powyższego wyroku złożył powód wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędna wykładnię art. 24 § 1 i § 2 kc w zw. z art. 23 kc i art. 417 kc i 448 kc oraz błędne ustalenie stanu faktycznego mającego wpływ na treść zaskarżonego wyroku i sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda musiała odnieść skutek, choć nie z powodów w niej przytoczonych. Zatem na wstępie podnieść wypadnie, iż powództwo w niniejszej sprawie skierowane zostało przeciwko Skarbowi Państwa. Zgodnie z art. 67 § 2 kpc za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ państwowy jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie lub organ jednostki nadrzędnej. Jeżeli dochodzone roszczenie wiąże się z działalnością dwóch --- STRONA 3 --- lub więcej jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa, wszystkie te jednostki są powołane do reprezentowania Skarbu państwa i powinny brać udział w postępowaniu, którego przedmiotem jest dochodzone roszczenie. Zatem materialnoprawna konstrukcja Skarbu Państwa, jako jednolitej osoby prawnej, wyłącza dopuszczalność rozstrzygnięcia sprawy w stosunku do poszczególnych stationes fisci. Oddalenie powództwa przeciwko Skarbowi Państwa - reprezentowanemu przez określoną jednostkę organizacyjną skutkuje powagą rzeczy osadzonej w stosunku do wszystkich jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa. Zatem w sprawie, w której stroną jest Skarb Państwa – zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem - to rzeczą Sądu jest ustalenie właściwej jednostki organizacyjnej uprawnionej do reprezentowania Skarbu Państwa w danej sprawie i nawet w sytuacji, gdy sąd dojdzie do przekonania, iż dochodzone roszczenie może się wiązać z odpowiedzialnością kilku wskazanych jednostek, to stroną zawsze jest Skarb Państwa, a sąd wydając orzeczenie, nie dokonuje podziału odpowiedzialności Skarbu Państwa między jego jednostki organizacyjne. W przedstawionym stanie rzeczy przyjąć należało, iż decyzja Sądu orzekającego odnośnie zarządzenia oddzielnej rozprawy co do roszczenia powoda w stosunku do pozwanego Skarbu Państwa – Aresztu Śledczego była wadliwa. Z tych też względów zachodziła potrzeba uwzględnienia apelacji i uchylenia zaskarżonego wyroku celem rozpoznania ponownie sprawy wobec Skarbu Państwa – reprezentowanemu przez te wszystkie jednostki organizacyjne, z których działalnością powód wiąże dochodzone roszczenie. Równocześnie Sąd orzekający rozpoznając ponownie sprawę w sposób właściwy oznaczy organy poszczególnych państwowych jednostek organizacyjnych – powołanych do reprezentowania Skarbu Państwa. Wobec wskazanej wyżej podstawy uchylenia zaskarżonego wyroku odnoszenie się do zarzutów apelacji nie jest konieczne. Orzeczenie niniejsze Sąd Okręgowy oparł na art. 386 § 4 kpc i art. 108 § 2 kpc.