Wyrok III Ca 1013/12

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III Ca 1013/12 \|?‘..$§" 1,. —_—£ 3‘2, .1;.’ "*1 $52;(mg 91 ' WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2012 r. Sqd Okrggowy W Gliwicach III Wydzial Cywilny Odwolawczy w skladziez Przewodniczqcy  S@dzia SO Leszek Dqbek . Sqdzia SO Gabriela Sobczyk (spr.) Sqdzia SR (de1.) Andrzej Dyrda Protokolant Sylwia Siomifiska p0 rozpoznaniu W dniu 29 listopada 2012 r. W Gliwicach na rozprawie sprawy z powédztwa B.F. przeciwko S.P.  . W G. 0 zaplatq na skutck apelacji pozwanego 0d Wyroku Sa,du Rej onowego W Gliwicach Z dnia 16 kwietnia 2012 r., sygn. akt I C 1090/'11 1. prostuje W czc;§ci wstgpnej zaskarinnego wyroku przedmiot sprawy jako sprawy 0 ~ zaplatag; 2. zmienia zaskariony wyrok W ten sposéb, ie powédztwo oddala. --- STRONA 2 --- Sygn. akt III Ca 10131112 UZASADNIENIE P0W6d B. F. pozwem Wniesionym W dniu 30 paidziernika 2008 r. dochodzil 0d pozwanego S. P. reprezentowanego przez W G. naleznoéci z tytulu niewypiaconego W odpowiedniej Wysokoéci Wynagrodzenia za pram? éwiadczonq W A. $1. W G. W okresie od sierpnia 2005r. do stycznia 2006r. na podstawie skierowania Dyrektora tego Aresztu W czasie pobytu powoda W tymze areszcie, a nadto zadoééuczynienia W kwocie 5000 Z1 za doznane straty moralne i psychiczne spowodowane cizialaniem pracodawcy. Prawomocnym Wyrokiem 2 dnia 11 sierpnia 2010 roku oddalono powédztwo W zakresic Zegdania zadoééuczynienia. 4 Powéd W piémie z dnia 21 grudnia 2009r.odnoénie zqdania wyplaty naleznoéci z tytutu Wyr6Wn.&nia Wynagrodzenia sprecyzowalg 2e 2 tego tytulu domaga sic; kwoty 2115,05 z1, Wyliczonej jako réznica p0miQdzy najnizszym Wynagrodzeniem za pract; obovviqzujqcym W tym okrcsie a faktycznie Wyplaconym powodowi Wynagrodzeniem, przy uwzglqdnieniu, Ze powéd §wiadczy% pracq W Wymiarze % etatu. Zaskarionym Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2012 roku Segd Rejonowy W Gliwicach zasgdzil 0d pozwanego S. P. reprezentowanego przez W G. na rzecz powoda B. F. kwotz; 1152,97 2%, oddaiii powédztwo W p0z0sta1ej czepéci, oraz nakazai pobraé od powoda Z zasqdzonego na jego rzecz roszczenia kwotq 48,13 21 tytulem cz@éci nieuiszczonej oplaty 0d pozwu, 0d uiszczenia ktérej p0W6c1 byi zwolniony. W uzasadnieniu Sqd Rejonowy usta1i1, Ze powéd odbywajqc kart; pozbawienia wolnoéci W A. $1. W G. éwiadczyl W okresie od 17 sierpnia 2005 roku do 24 stycznia 2006 roku prace; jako pomoc W kuchni na rzecz pozwanego W Wymiarze % etatu ze stawka, godzinowa, 2,66 Z1 na podstawie decyzji Dyrektora Aresztu §1edczeg0 z dnia 16 sierpnia 2005 1'. i art.121 § 2 kkw W zwigzku z W}'sta£p_ieniem przez  powoda"z<"wnio"skiem""do dyrekcji" Al'8'SZ1IL1*‘S'1€’dCZ6gO"' 0_ " WyTE1ZE:I1i6' Zgbdy" na zatrudnienie. ' _ Sqd Rejonowy Wskazah Ze W 2005 roku wysokoéé rninimalnego Wynagrbdzenia za prace; Wynosila 84921 (na podstawie Rozporzqdzenia Rady Ministréw z 14 Wrzeénia 2004 r. (Dz. U. z_ 2004 nr 201 p0z.,2062), a 8919,1021 W 2006:. (na pddstawie Rozporzqdzenia Rady Ministréw z 13 Wrzeénia 2005 r. (Dz. U. z 2005 nr 177 p0z.1469). u Sa,d Rejonowy ustalil, 2e na tej podstawie oraz na poclstawie art.123 § 2 kkw W br2.mien_iu obowiqzujqcym W 2005 i 2006 r. W okresie od sierpnia 2005 r. do stycznia 2009 roku powéd otrzymai Wynagrodzenie W Lqcznej Wysokoéci 1743,0321, a to: u W sierpniu.2005r. 136,99z1( za przepracowane 9 dni 21,5h) We VV1‘ZC.§1']i1l 2005r. 335,16 zl ( za przepracowane 21 dni — 126h)  W paidzierniku 2005r. 335,16 z1(za przepracowane 21 c1ni 126h)  W listopadzie 2005r. 319,20 Z1 ( za przepracowane 20 dni  120h )  W grudniu 2005r. 345,80z1 ( za przepracowane 21 dni, 13011) _ W styczniu 2006r. 270,72 z1( za przepracowane 16 dni96h). Powoda Wycofano z zatrudnienia ze Wzglgdéw ochronnych. Sa,d Rejonbwy Wskazai, 2e W dniu 23 lutego 2010 roku Trybunzfi Konstytucyjny Wyrokiem Wydanyrn W sprawie P 20,109 orzekl, Ze art123§2 kkw zdanie pierwsze ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks kamy wykonawczy W zakresie, W jakim zawicra slowo” p010Wy” jest niezgodny z art320raz art.65 ust.4 W zw. z art.2 Konstytucji. Nadto Trybunal Konstytucyjny orzekl, Ze art.123§2 1ckW We wskazanym zakwestionowanym zakresie traci moo obowiqzujqcq z uplywem 12 miesiqcy od dnia ogioszenia W Dzienniku Ustaw. ' W tych okolicznoéciach Sqd Rej onowy uznal powédztwo za uzasadnione W czqéci. Wskaza1, Ze skoro okolicznoéciq niekwéstionowanq W sprawie byio éwiadczenie przez powoda pracy W okresie od 1?‘ sierpnia 2005 r. do 24 stycznia_ 2006r.na rzecz A. $1. W G. na podstawie art.121 § 2 kkwm , to do obliczenia nalezncgo mu Wynagrodzenia zastosowanie znajdzie art. 123 § 2 --- STRONA 3 --- kkW. Stosunek, jaki powstali pomiodzy powodem a pozwanym nie mia¥ oharakteru stosunku pracy W rozumieniu art.2 kodeksupracy, a normy prawne zawarte W kodeksie pracy znaj da, zastosowanie do tego stosunku prawnogo jedynie odpowiednio. Sqd Rejonowy W zWia,zku z przytoczonym vvyrokiem Trybunalu Konstytucyjnego doszod1 do przekonania , 26 skoro W sposob autorytatywny, Wiqiqcy Trybunal stwierdzil, Ze przepis ten We Wskazanym zakresie jest niezgodny z aktom Wyzszego rzodu, to W sprzecznoéci z Konstytuoja, pozostawal on takze W latach 20052006. Dlatego tez W occnie Sgdu Rejonowego nio powinien on W niniejszej sprawie byé stosowany. Sqd Rejonowy Wskazal, Ze nie ulega Wa,tp1iW0§ci, Ze obecna treéé art.123 § 2 kkw nie oboWia,zyWa1a W czasie, kiedy poW6d éwiadczyl praco na rzecz Aresztu §1edczego. Jednak éwczesna treéé tego przepisu pozostawala Wowczas niozgodna z 8.11.32 W ZW. z 2111.65 ust.4 Konstytucji. Tym samym W ocenie Sqdu Rejonowego nalezalo do stanu faktycznego niniejszej spravvy zastosowaé przepisy prawne kompatybilne z przepisami aktu prawnego Wyzszego rzodu, obowiqzujqce aktualnie. ‘» Z tych powodow co do zasady Szgd Rejonowy uznal roszczenie powoda za zasadne. Jako przedawnione przy tym Sod Rejonowy uznal roszczenie za sierpieri i Wrzesiefi 2005 roku, W zwiagzku z podniesionym przez pozwancgo zarzutem przedawnienia, Wskazujqc na trzyletni okres przedawnienia Wynikajqcy 2 a1't.291k.p. i art.118 k.c. odnoénic éwiadczefi okresowych. Odnoénie paidziernika 2005 r. zarzut przedawnienia Sqd Rojonowy uznal za niozasadny, podnoszqc Ze termin przcdawnienia biegnie od daty wymagalnoéci roszczenia, a roszczenio o Wynagrodzenie jest Wymagalne zasadniczo z dolu  najpoiniej W ciqgu 10 dni miesiqca nast¢pnego( 2111.85 k.p.). Obliczajqc Wysokoéé zasagdzonej na__rzecz powoda naleznoéci Sa,d Rejonowy uwzglodnil Wysokoéé minimalnego Wynagrodzenia, jak réwniez dni norrnatywnych przypadajqcych na dany miesigc oraz stawke; roboczogodziny p1‘Z}'pE1d&j£}C2} na dany micsiqc. W uzasadnieniu przedstawil szczegolowo sposob dokonania obliczefi. Doszedl Wskutek tych obliczefi do Wniosku, Ze na rzecz powoda nalezalo zaszgdzié 1152,97z1, W tym 301,59 Z1 za paidziernik, 317,55 Z1 za listopad, 290,95 gal za grudziefi,242,88zl za styczefi. Dalej idqce powodztwo Sqd I instancji oddalil, 0 kosztach sqdowych 'orzek1na p0dS1E1W1_@"211111100'_I§pC, uznaj qc_:‘2e powéd"ostal S1E}_;Z6=SW'}¥II1 roszczeniem W 54_,5_%.~ Apelacjq od tego rozstrzygniocia W czqéci zasqdzajqcej Wniésk pozwany. ' ' _ Zarzucfl mu naruszenie przopisow prawa materialnego, W szczegolnoéci art.1_23 §2 kkw W z_W. z art190 ust.3 Konstytucji RP poprzez blegdna} Wykladiaio, a to przyjqoie przez Sod I instancji, Ze Wysokoéé Wyplaconego powodowi Wynagrodzenia przed dniem orzeczenia Trybunaiu Konstytuoyjnego dotyczqcego niezgodnoéci z Konstytucjq art. 123 kkw byla nienalezyta.  Stawiajqc ten Zarzut skarzqcy Wniosl 0 zmiane; zaskarfzonego Wyroku poprzcz oddalenie powodztwa W caloéci oraz o zasqdzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztow postopowania apelacyjnego. W uzasadnieniu podniosl, ze strona pozwana nie zgadza sifi; z argumentacjq Sqdu Rej onowego co do tego, is Wysokoéé Wyplacanego powodowi Wynagrodzenia by1a niezgodna z obecnie obowiqzujqcymi przopisami, skoro powod byl zatrudniony ponad 4 lata przed Wydaniem Wyroku Trybunaiu Konstytucyjnego. Pow01a1 sie; na treéé art.190 ust.3 Konstytucji i Wynikajgca, 2 niego mozliwoéé oznaczenia przez Trybuna1 Konstytucyjny daty utraty mocy oboWis,zuja,ce przez zakwestionowane przez Trybunai przepisy. W ocenie skarzgcego nie zawsze zakwestionowanie przez Trybunal Konstytucyjny konstytucyjnoéci przepisow powoduje odpowiedzialnoéé odszkodowawczq Skarbu Pafistwa, skoro Konstytucja pozostawia Trybunalowi rnozliwoéé ustalenia, od kiedy nalezy traktowaé konlqetny akt normatywny wzglqdnie przepis prawa za niekonstytucyjny. Zatem ustawodawca konstytucyjny zaklada realm; mozliwoéé obowia,zyWania przez czas okreélony normy niezgodnej z Konstytucjq i W zwiqzku Z tym W ocenie pozwanego nie moina przyjqé, aby W takiej sytuacji norma ta z chWi1a utraty Wmocy obowiqzujdcej z moca, Wsteczna, byla Wyeliminowana z systemu prawnego. ' Wskazzd przy tym skarzqcy na orzecznictwo Sqdu Najwyiszego potwierdzajqce jego stanowisko. WskazaI, ze przeciwny Wniosok od Wyprowadzonego przcz niego prowadzilby do do podwaiania kompetencjiTrybuna1u Konstytticyjnego przewidziancj W 2111.190 ust.3 Konstytuoji. --- STRONA 4 --- PoW6d Wniosi o odrzucenie apelacji jako niezasadnej. Sad Okrqgowy zwaiyl, co nastopuje: Apelacja Ifnusiala odnieéé skutek. Poczynione przez Sad Rejonowy ustalenia faktyczne sa prawidiowe, choé Wymagaja sprostowania W tym zakresie, Ze powod otrzymal od A. 01. W G. wynagrodzenie W kwocie 1743,03 zt za okres od sierpnia 2005 r. do stycznia 2006 roku, a nie do stycznia 2009 roku, jak najpewniej na skutek omy1ki pisarskiej Wpisano W treéci uzasadnienia. Z tym sprostowaniem Sad Okrogowy przyjmuje ustaienia Sadu Rejonowego za Wlasne. Na WS'£§p16, dokonujac klasyfikacji roszczenia powoda podnieéé nalezaio, ze jest to roszczenie cywilne, Wynikajace 2’ istniejacego porniodzy stronami stosunku o charakterze zoboWia,za11iov\ry1?1, z tym zastrzeieniem, 2e laczacy powoda i pozwanego stosunek Zobowiazaniowy zwiazany ze éwiadczeniem pracy W A. S1. W G. mial swe Zrodlo W decyzji Dyrektora tego Aresztu, opartej na art.121§2 i 9 1<1<W. (tak: Wyrok TK 2 I0 lipca 2000 r. , sygn. akt SK 12/99). Nie jest on jednoczeénie stosunkiem pracy, a przepisy kodeksu pracy maja do niego jedynie W Waskim zakrcsie zastosowanie — na podstawie art.l21§9 kkW( W zakresie bezpieczefistwa i higieny pracy oraz czasu pracy). Na tle dokonanych ustalefi oraz obowiazujacych przepiséw prawa Sad Okrogowy nie podziela stanowiska Sadu Rejonowego o czcgéciowej zasadnoéci roszczefi powoda o zapiato Wyrownania Wynagrodzenia.  Sad Rejonowy pomijajac przy orzekaniu brzrnienie art. 123 §2 kkw obowiazujace W 2005 i 2006 r. uchybi1 art. 190 ust.3 oraz art.178 ust.1 Konstytucji. Zgodnie z art.178'ust.1 Konstytucji, Sodziowie W sprawowaniu swojego urzodu podlegaja tylko Konstytucji oraz ustawom. . Wynika z tcgo przepisu prawo Sadu do samodziolnego ustalania zgodnoéci z Konstytucja i ustawa, alctu nizszego’ fZ¢d11( np. rozporzadzeifia). "W'orzeczr1ictwie'Wieiok;rot11ie Wskaz'yWano, Ze Wsytuacji uznania braku takiej zgodnoéci Sad moze odmowié zastosowania przepisu rangi podustawowej i to naWet Wowczas, gdy Trybuna1 Konstytucyjny stwierdzil juz jego niezgodnoéé 2 Konstytucja i orzekl o odroczeniu utraty mocy obowiazujacej tego przepisu.( tak: Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 25.08.2011, sygn. a1<t11 CNP 11/11). Wskazanego uprawnienia Sadu nie moznajednak odnieéé do sytuacji, gdy chodzi 0 niezgodnoéé z Konstytucja przepisu rangi ustaWoWej. Konstjducja statuuje zasade; zwiazania Sadu przepisami obowiazujacych ustaW( art.178 ust.1), a uprawnienie do orzekania. o niezgodnoéci ustawy z Konstytucja pozostawia Trybunalowi Konstytucyjnemu (art.188 Konstytucji) , dajac mu takie uprawnienie do okreélenia innego terminu utraty mocy obowiazujacej aktu normatywnego nit data ogloszenia orzeczenia Trybunalu Konstytucyjnego W Dzienniku Ustaw. Zgodnie Z art.190 ust.3 zd.3 Konstytucji, W przypadku ustaw termin ten nie mote przekroczyé 18 miesiocy. u Zgodnie z art. 190 ust.1 Konstytucji orzeczenia Trybunalu Konstytucyjnogo maja moo powszechnie obowiazujaca. Odnoszac okolicznoéci niniejszej sprawy do Wskazanych unormowati, podnieéé nalezy, 2e zgodnie Z Wyrokiem 2 dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt P 20/09, Trybuna1 Konstytucyjny uznak, Ze art. 123 § 2 zdanie piérwsze ustawy z dnia 6 czemca 1997 r.  Kodeks karny Wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm.) W zakresie, W jakim zawiera slowo "po1oWy", jest niezgodny z art. 32 oraz 2 art. 65 ust. 4 W zwiazku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a nadto na mocy a1't.190 ust.3 Konstytucji postanoWi1, 2e WIW przepis wymieniony W czoéci I Wyroku , W zakresic tam Wskazanym, traci moo obowiazujaca z uplywern 12 miesiocy od dnia ogloszenia Wyroku W Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W tych okolicznoéciach art.190 ust.1 oraz art. 178 ust.1 Konstytucji nie daja Wyboru Sadom co do stosowania tego przepisu do oceny stanow faktycznych istniejacych W okresie przed utrata mocy obowiazujacej wskazanych przepisow.  Nie ma przy tyrn znaczenia, Ze Sad Rejonowy W niniejszej sprawie orzekal W okresie, kiedy przepis art.123§2 k.kW W brzmieniu zakwestionowanym przez Trybunat Konstytucyjny juZ nie --- STRONA 5 --- obowiazywal. Nadmienié nalciy, Ze W zakresie okroélcnia Wysokoéci wynagrodzenia osadzonego za praco éwiadczona na podstawie skierowania zawartego w Decyzji Dyrektora Aresztu §1edozego przepis art. 123 §2 kkw ma charakter normy prawa materialnego. Zmiana tego przepisu nastapita jeszcze przed data utraty jego mocy Wynikajaca ze Wskazanego Wyroku Trybunalu Konstytucyjnego. Zostal on zmieniony ustawa z dnia .3 lutego 2011 roku o zmianie ustawy  Kodeks karny Wykonawczy oraz niektorych innych ustaw (Dz.U.z 2011 nr39 poz.202), ktora We'sz1a Wzycie W dniu 8 marca 2011 roku. Ustawa ta nie zawiorala samodzielnych przepisow przejéciowych, ktore normowalyby sytuacjo zaiStnia1e ,,na styku” przopisow dawniej obowiazujacych i dokonanej nowelizacji. Wobec zaistniaiej zmiany przepisow oraz braku przepisow przejéciowych siognaé na1eZa1o do zasadniczych przepisow przejéciowych zawartych W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 roku, Przepisy Wprowadzajace kodeks cyWi1ny( Dz. U. nr 16 poz.94 ze z.m.). " Zgodnie z a1't.XXVI tej ustawy, do stosunkow prawnych powstatych przed dniem Wejécia W Zycie ustawy kodeks cywiiny stosuje sit; prawo dotychczasowe, chyba Ze przcpisy ponizsze stanowia inaczej. Zgodnie zaé z art.XL1X§1 tej ustawy, do zobowiazafi, ktore powstaly przod dniem Wejécia W Zycie kodeksu cywilnego stosuje sio przepisy tego kodeksu, jeioli chodzi 0 skutki prawno zdarzefi, ktore nastapily po dniu Wejécia kodeksu W Zycie, a ktore nie sa zwiazane 2 istota stosunku pravmego. Odnoszac to ogolne zasady przechodnie do niniejszej sprawy, podnieéé nalezy, Zo zatrudnienio powoda W Areszcie 51::dcz'ym mialro miejsce pod rzadami art. 123 § 2 kkw W poprzednim brzmioniu. Przemawia to za zastosowaniem do okolicznoéci niniejszej sprawy owozesnego brzemienia tcgo przepisu. . Rachunkowa Weryfikacja Wypdaconego powodowi wynagrodzenia doprowadziia Sad Okrogowy do vmiosku, Ze bylo ono prawidlowo, zgodne z owczesnym brzemicniem art. 123§2 kkw. W tych okolicznoéciach zaskarzony vxyrok musial ulec zmianie. Sad Okrogowy uzj___n'ajac,. ze _.roszczenio_._ powoda ..nie zas1ugiWa1o___. 11a uwzglc;dni_e_nie, oddalii powodztwo W ca1o§ci. Rozstrzygniocie o kosztach sadowych zawarte Wptinkcie 3 zaskarzonego Wyroku by1o rozstrzygniociom pochodnym do czoéciowego uwzglodnienia powodztwa. Uznanie poW6dztWa za bezzasadne W ca1o§ci pociagnoio za sobakoniecznoéé zmiany Wyroku rowniez W tej czoéci. Skoro powod korzystal zo zwolnienia 0d'k0szt6W sadowych ( k.95), a niezasadzono od niego ostatecznie Zadnego roszczenia, zatem nie bylo moZ1iWo§ci_ obciazenia go nieuiszczonymi kosztami sadowymi. " Z tych poWod6W orzeczono 0 zmianie zaskarionego Wyroku, nadajac mu jodnolita nowa treéé, redakcyjnie zawierajaca W sobie niezaskariona czoéé orzeczonia o czoéciowym oddaleniu powodztwa. Z tych powodow na podstawie art.386§1 kpc orzeczono jak w sentencji. .