Wyrok III C

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III C 'F0l:’09 . _ W Y R O K W IMJENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  Dnia 29 stycznia 2010 roku Sqd Okrqgowy W Warszawie , Wydzial HI Cywilny , W skiadziez Przewodniczqcy : SSR (del.) Joanna Korzefi Na pud5!F11.\'ie qsiawyf dnia fi.f.1£>.21JL11 r. =1 d1f;§§1% Protokolant: protokolant sqdowy  staiysta Katarzyna Boohenek po rozpoz1fiai?!@i“W1‘cli!iTiF2Z W'arsza ffi 713R I0 fifffi 11' \IlI‘r1  na rozprawie sprawy z powodztwa P.J. przeciwko Skarbowi Pafistwa  Areszt0iivGi_.,Sk‘g§i>f&¥.fiI¥1‘ihI(r1%a.p}m\mfi11n11einQ door osobistyoh “ Q mC,),W511 1. oddala poWodztWo' 2. odstq u'e od obci Zania 0Woda kosztami ost owania. _ We i nu Z7 l P 1 8. P P QP (A4,; Sygn. 31¢ 111 c 701/09 Uzasadnienie W‘ ““'°“‘°““‘°’, ' Pozwern 2 dnia 15 czerwca 2009 roku wniesionym przeciwko Skarbowi Paéstwa Aresztowi Sledczemu (. . .) P. J. domagai sio zasqdzenia na swojqrzecz kwoty 170.000 zi tytulem zadoééuczynienia za naruszenie débr osobistych oraz nie zapewnienie prawidiowego leczenia. W uzasadnieniu powéd wskazai, ie przebywa W przeludnionej 6cio osobowej celi, W ktorej brakjest wentylacj i. Nadto, jest osobq chorq, zaé przebywaj age W Areszcie nie ma zapewnionej Whaéciwej opieki medycznej i dostqpu do stosownej do stanu zdrowia aparatury medycznej (pozew  k. 26). " W odpowiedzi na pozew pozwany Wniosi 0 oddalenie powodztwa W caioéci oraz. zasqdzenie od powoda kosztow zastqpstwa procesowego (k. 2228). Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny. P. J. przebywa W Areszcie §ledczy111 (. ..) W okresie od dnia 6 stycznia 2009 roku (bozsporno). W zaleznoéci od okresu powod osadzony by% w celach (...),(...),(...) i (...) osobowych, W ktorych 2 reguiy powierzohnia mieszkalna byia rnniejsza ni2 3 ma na osobeg. W dniach od 6 styoznia 2009 roku do 19 stycznia 2009 roku powod przebywai W pawilonie (. . .) W oeli 4 osobowej, 0 pow. 9,51 m2 i byla to oela przeludniona, gdyi nie zachowano normy 3 ml powierzohni na jednego osadzonego. W dniach 19 ‘stycznia. 2009 roku do 4 lutego 2009 roku powod przebywai W pawilonie (. . .), W celi o pow. 7,06 mg, przeznaczonej dia 4 osob. We Wskazanym okresie W celi przebywalo 2, 3 ba_dZ 4 osadzonych. W dniach od 4 lutego 2009 roku do dnia 25 marca 2009 roku powod przebywa} W pawilonie (. . .), W celi 4 osobowej, o pow. L61 m2. We Wskazanym okresie W celi przebyWa%o 2, 3 bqdi 4 osadzonych. W okresie od 25 rnarca 2009 roku do 26 maja 2009 roku powod przobywai W pawi10nie(...)  oddziale szpitalnyrn, gdzie zachowana byia norrna mieszkalna. Od dnia 26 maja 2009 roku powod przebywa W pawilonie (. . .), W celi 6 osobowej 0 pow. 9,51 mg. Jest to cola przeludniona, gdyi nie zaohowano norlny 3 mg powierzclmi najednego osadzonego. W celach, W ktérych przebywai poWod wydzielony byi kapik sanitarny, oddziolony od reszty pomieszczenia micszkalnego murem bzgdi parawanem. Wszystkie cele, W ktorych przebywai powod Wyposaione byly standardowo, kazdy 2 osadzonyoh rniai do dyspozyoji iozko i taboret. W celach znajdowai sin; tei. std}. W kaidej 2 cei, W ktoryoh przebywai" powod istniaia moiiiwoéé otwierania okien, co umoiliwia staiy dostqp éwieiego powietrza. W poszczegélnych pawilonach kaidego roku Wykonywany jest przeglqd droznoéci kanaiow Wentylacyjnych przez specjalistycznq firms; kominiarskq. W celi 6osobowej P. J. miai dostqp do odbiornika telewizyjnego i sprzqtu DVD. Osadzeni maja; moiliwoéé korzystania z biblioteki oraz 2/: éwietlicy  érednio dwa razy W tygodniu. P. J. uozostniczyi W zajqciacli kulturalnych organizowanyoh przez Admillistracjq Aresztu. Podczas pobytu P. J. W Areszcie éledczym (. . .), jednostka nie byla Wizytowana przez sqdziego penitoncjamego (pismo Dyrektora Aresztu Qledczego (. . .) k. 29, dokumentacja zawarta W teczce osobopoznawczej powoda, zeznauia Z. K.  k. 45.v  46, zeznania I. M. k. 59 S9v.). Podozas pobytu W Areszcie §ledczym P. J. miai moiliwoéé i korzysta} z konsultacji psychologioznych i psycliiatrycznych. Powod jest osobq niestabilnq emocjonalnie i nadpobudliwq, W zwiqzku 2 czym zosta’; objqty Wzmoionym nadzorem penitencjamym0chronnym (zeznania B. S.j  k. 45v., zeznania A. Z. k. 59, zoznania I. M.  k. 5959v., dokumentacja Aresztu §ledczeg0 doiqczona do akt sprawy, ksia_Zka zdrowia osadzonego). P. J. cierpi m.in. na nadoiénienie tgtllicze samoistne, otyioéé oraz obturacyjny bezdech sonny. Ze Wzglegdu na stan zdrowia P. J. uzyskai przerwq W odbywaniu kary. W lipcu 2007 roku P. J. przebywai W Szpitalu (. . .), gdzie podj Qto ieczenie z powodu zespoiu (. . .). W zwiqzku z bezdechem sennym P. J. zostz1% przygotowywany do zabiegu operacyjnego. Zabieg nie odbyi siq z powodu odmowy paojenta i samowoinego opuszczenia szpitala na dziefi przed zabiegiem. Zdiagnozowane u powoda schorzenia W postaci (...), otyioéci i nadcisinienia tgtniczego zaburzenia nie stanowiq przeciwskazafl do pobytu W Areszcie. Podczas pobytu w Areszcie §ledczym (. . .) P. J. systematycznie podlegai badaniom i konsultacjom lekarskim, W tym konsultacjom specjalistéw medycyny rodzinnej, internistow, laryngologow, otolaryngologow, neurologa, chirurga. Wizyty u lekarzy specjalistéw odbywaiy sic; zaréwno na terenie Aresztu §ledczego, jak i W placéwkach publicznej shlzby zdrowia poza Aresztem (przychodnia przy ul. (. . .), Szpital (. . .)). PoW'od Wielokrotnie korzystai zpomocy pielqgniarek, uzyskiwa} przepisane leki. Zdarzaio sio, zo P. J. odmawiai pl‘Zyjl1'1OWal‘liEl przepisanyoh lekow, grozii zastosowaniem giodowki W przypadku nie sprostania jego Zqdaniom. Podozas pobynl W Areszcie Sledczym (. . .) P. J. wykonano szereg badaé laboratoryjnych i diagnostycznych, W tym kilkukrotnie morfologig, badanie rnoczu, EKG, RTG klatki piersiowej, USG narzqdow wewnqtrznych, systenllzltyczne pomiary Ci§fiiGl'1ifitQiIi‘1iCZ8gO. W maju 2009 roku lekarz speojalista zalecii zakupienie aparatu (. . .), wspomagaj qcego oddychanie. W ozerwou 2009 roku dla potrzeb P. J., zgodnie z zaleceniami lekarskimi, zakupiony zostal aparat generujqoy stale dodatnie cisinienie W drogach oddechowych  (. . .). Aparat zostai dostarczony powodowi W dniu 15 ozerwoa 2009 roku,_jednak pojawiia sir; potrzeba jego kalibracji. W zW'iqzku z tyrn Adlninistracja Aresztu poczyniia starania o umowienie stosownej konsultaoji ceiem dostosowania aparatu dla potrzeb powoda na lipiec 2009 roku. Termin konsultaoji zostal przesunioty 2 przyozyn niezaleinych od Administraoji Aresztu. Dolegliwoéci, na ktore cierpi P. J. dodatkowo zWiQks_za otyioéé i palenie --- STRONA 2 --- papierosow (dokumentacja Aresztu §ledoze'go: éwiadectwo iekarskie o stanie 2.droWia z dnia 22 paidziernika 2008 roku, ksisgka zdrowia osadzonego Wraz 2 zaiapznikami, W tym dokumentaojq zo Szpitala (. . .), zezznania I. M. — k. 63, zeznania B. S.  k. 4Sv.). Powyiszy stan faktyczny Said ustalii W giownej mierze na podstawio dokumentaoji W postaci teozki oso‘oopoznaWcZo_j poWo_da oraz Rsiag.i<i zdrowia osadzonego, a takie zeznari éwiadkow I. M., B. S., A. Z., Z. K.. Sqd uznai za Wiarygodne zeznania Ws_k_azanyoh_ éwiadkéw W zakresie informaoji odnoénie Warunkow bytowyoh paniijagzych W Areszcie §ledczym.(. . .) isyti1acji_z_di‘0Wotnej powoda, W tym zakresu éwiadozonej poWodoWi opieki medycznej. Said zwaiyi, co nastepuje. W ooenie Sagfiu poW6d_ztwo_nie zaoiuguje na .uWzglednienie. ‘ Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste cziowieka, jak W szczegc'>ln0§ci zdrowie, Woinoéé, czeéé, swoboda sumienia (...) pozosta_ia,.pod ochrona prawa cywilnego, niezaleznie od ochrony przewidzianej W innych przepisaoh. Z kolei art. 448 k.c. przewiduj e,“ ii: Wrazie naruszenia dobra osobistego sag! moie przyznaé temu czyje dobro zostaio naruszone, odpowieciniq sumo tytuiem zadosléuczynienia pienieinego za doznang krzywde lub najego Zqdanie zasqdzié odpowiedniq sumeg pieniedzy na wskazany przez niego cel spoieczny niezaieinie od innych érodkow potrzebnych do usunigcia skutkow naruszenia. . * W pierwszej koiejnoéci wymaga wiec rozwazenia okolicznoéé czy i jakie dobra. osobiste powoda zostaly naruszone. Uzasadniaj ag: Zqdanie powod wskazai, Ze osadzono go w przeludnionych celach i nie zapewniono Wiaéoiwych Warunkow sanitarnych, Weniyiacji, zajeé kulturalno — oéwiatowych. Nadto, powéd postawii zarzut nie zapewnienia Wiaéciwej opieki medycznej i dostepu do niezbqdnej aparatury medycznej w postaci aparatu (. . .). Okolicznoéé, ii powod odbywai kare W przeluclnionych celach Sqd uznai za udowodnionqtwierdzeniami powoda, zeznaniami éwiadkow i dokumentacjqprzedstawionq przez pozwanego, ktory zresztq nie kwestionowai powyzszego fakm. Zdaniem Sqdu nie zapewnienie przez Pafistwo osadzonym W jednostkaoh penitencjarnych minimalnych norm powierzchniowych nie moie byé stanem, ktoly zashlguje na aprobate. Niewagcpliwie zatem osadzenie P. J. w celach nadmiernie przeludnionyoh, W Warunkach nie zapewniajqoyoh intymnoéoi przy wykonywanych czynnoéciach higienicznych stanowi naruszenie débr osobistyoh powoda W postaci jego godnoéci. Powyiszego nie moinajednak traktowaé jako aktu represji skierowanego indywiduainie przeoiwko poWodoWi. Jak bowiem Wynika z doiqczonej do akt sprawy dokumentacji niedogodnoéci, ktore spotkaiy powoda W zwiagku z odbywanioln kaiy W takim samym stopniu dotyczyly innych osadzonych. Warunki to zaé byly takie jak W danej syluacji mogia optymalnie zapewnié administracja aresztu. Pomimo uznania, ii. Warunkiw ktorych byi osadzony powod naruszyiy jego godnoéé, to gradaoja tych naruszefi nie przybraia jednak takiej formy, w ktorej mozna by podzieiié twierdzenie powoda o osadzeniu go W niegodziwych, nieludzkich Warunkach, co dopiero W ocenie Sqdu uzasadniaioby 2a_danie zasqdzenia zadoééuczynienia. W tym miejscu naleiyzwrocié uwage, Ze pomimo Wskazanyoh wyiej niedogodnoéci powéd miai zapewniono miejsce do spania, bezpiamq opieke medycznan dostep do zajeé kulturalnooéwiatowyeh, codzienne spacery, posiadai zezwolenie na korzystanie z odbiornika telewizyjnego i sprzetu DVD. Miai zatem lepsze Warunki nit znaozna ozeéé osob przebywajqcyoh na Woinoéci, ktore, W przeciwiefistwie do powoda, respektujqnormy prawa kamego, a ktore czesto bez swojej Winy Zyjq W niedostatku i ubostwie. Said meriti podziela pogiagi zwyraiony przez Said Najwyiszy W wyroku z dnia 2 paidziernika 2007r. II CSK 269r’0?, zgodnie z ktoiym samo osadzenie W przeludnionej oeli nie jest Wystarczajapa podstawa, do uwzglcgdnienia Zqdania zasagizenia zadoééuczynienia. Takie w orzeczeniach ETPC najezeéciej zwraoano uwage na zie Warunki sanitarne, niehigienioznoéé i brak prywatnoéci przy korzystaniu z urzqdzefi sanitarnyoh, permanentnq niemoiliwoéé zaspokojenia potrzeby snu spowodowanq niewystarczajqoq iloéciq ioiek jak i nieustannie zapalonym éwiatiem czy panujqoym haiasem, niedostateczne oéwietlenie uniemoiiiwiajqoe czytanie, ziq xventylacje, Warunki prowadzqce do rozprzestrzeniania sie choréb bqdi brak moiliwoéci leczenia. Trybunai uwzglqdniai skumulowany efekt tych Warunkow, a takie specyficzne zarzuty podnoszone przez skariqoycli. Zdaniem Sqdu P. J. popehiiajap przestepsiwo musiai liczyé sie z tym, i2 kare za swoj czyn bedzie odbywai W WiQZi61"liI.l, W ktorym z oczywistych Wzgledéw nie ma komfortu. Rowniei Sqd Najwyzszy W wyroku z dnia 28 lutego 20071‘. nie uzaleinii moiiiwoéci zasqdzenia zadoééuczynienia od potwierdzenia faktu osadzenia W Warunkach metraiowych odbiegajqcych od norm wskazanej w art. 110 § 2 k.k.W. Mozliwoéé taka zostaia bowiem p0ia,czona z jednoozesnym naruszeniem takich podstawowwch standardéw jak zapewnienie kaidemu osadzonemu oddzieinego miejsca do spania albo oddzielenia wgzia sanitarnego od ogéinej przestrzeni ceii. Wniniejszej zaé sprawie brak byio podstaw do przyjecia, ii powod W takich Wfi1'1.lI‘lk3.Ci'1 odbywai karcg pozbawienia wolnoéci. Powyisze okolicznoéci nie znalaziy potwierdzenia W zebranym w sprawie materiale dowodowym. Podkreélié naiezy, i2 kazdy z osadzonych miai swoje miej sce do spania. Twierdzenie o braku Went}/lacji pozostaje W sprzecznoéci z zeznaniami §WiadkoW, z ktorych Wynika, ze okna W celach co prawda zabezpieczone sq kratami, jednak moiliwe jest ich otwieranie, co umoiliwia staiy dostep §Wie2ego powietrza. Nadto, przeprowadzanie kontroii przez. Wyspecjaiizowane firmy kominiarskie rowniei potwierdza fakt, ie W celach zapewniony jest odpowiedni poziom Wentylacji. Odnoszap sis; do zarzutu braku odpowiedniej opieki medycznej i nie dostarczeniu poWodoWi aparatu Wspomagajqoego oddychanie stwierdzié nalezy, co nastepuje. Jak wynika z doiapzonej do akt sprawy dokurnentaoji medyoznej, W tym ksiagki zdrowia osadzonego, powod podczés pobytu W Areszoie §!edozym Wielokrotnie korzystai 2 konsultaoji Iekarzy roznych specjalnoéoi. Lekarze specjaliéci za kaidym razem reagowali na zgiaszane przez powoda dolegliwoéoi, przepisuj a,c mu stosowne leki_ bqdi i(iCi'L1j€]_Cl1fl badania diagnostyczno. Zdarzaio sie natomiast, ze powod nie przyjmowai lekarsrw Wyraiajqo iym sainym swoj bliiej nieokreélony protest. Powod zostai poddawany badaniorn iaboratoryjnym i diagnostyoe, korzystai z pomooy pielegniarskiej. Posiadai dostep do opieki psyohologicznej i psychiahyoznej. Biorqc pod uwage stan publicznej siuzby zdrowia oraz diugotrwaie, czasami kilkumiesieczne terminy --- STRONA 3 --- oczekiwania na konsultacje u lekarzy specjaiistow, zasadnym jest stwierdzenie, Ze powod W zasadzie posiadai szerszy dostep do fachowej pomocy speojaiistycznej, W tym psyohiatryoznej i psychologicznej, nit obywatele przebywajapy na W0i1‘10§Ci. Celem ratowania zdrowia powod uzyskai przerwe W odbywaniu kary. Jak Wynika 2 dokumentacji Wystawionej W Szpitalu (...) powod zostai zakwalifikowany do przeprowadzenia zabiegu operacyjnego, ktorego celem byio leozenie bezdechu noonego. Powod odrnowii poddaniu sie zabiegowi, samowolnie opuszozajqc Szpital. Oozywiécie nie negujzic prawa paojenta do zio2"enia odrnowy poddania sie zabiegowi operaoyjnemu zauwaiyé naleiy, Ze powod nie skorzystai Z moziiwoéei poprawy swoj ego zdrowia. Wobec tego koniecznym byio zastosowanie u niogo aparatu generuj apego staie dodatnie ciénienie W drogaoh oddeohowych  (...). Wskazany aparat zostai zakupiony przez Administracje Aresztu. Koniecznoéé Wykalibrowania aparatu stosownie do potrzeb powoda spowodowaia, ze nie mogi on korzystaé 2 niego od razu po zakupie. Zauwaiyé jednak naleiy, Ze problemy z terminem konsultacji, podczas ktorej nastqpiioby dostosowanie ustawiefi aparatu do potrzeb powoda miaiy charakter obiektywny, niezaieiny od Administracji Aresztu Sledozego. I Wszystkie powyzsze okolicznoéci jednoznaoznie wskazujq na Fakt, 2e powod podczas pobytu W Areszoie Sledczym miai zapewniony dostep do wiaéciwej i starannej opieki medycznej. Reasumujqc, Zdaniem Sqdu brak jest podstaw do zasqdzeliia na rzeoz powoda jakiejkolwiek kwoty zadoééuozynieiiia za naruszenie jego dobr osobistych, ktére wiagaio sie z warunkami odbywania kary. W orzecznictwie Sagdu Najwyiszego ugruntowany jest poglqd, zgodnie z ktérym said nie ma obowiazku Z3S3,_dZ8l1i3. zadoééuczynienia. W kaidym przypadku naruszenia dobr osobistych (por. wyrok SN z dnia l9.04.2006r. II PK 245/05 OSNP 200717.8X1 01). Zasqdzeliie zadoééuczynienia ma zatem charakter fakultatywny i od oceny sztdu opartej na analizie okolieznoéci konkretnej sprawy zafezy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony w tej formic (vide wyrok SA W spr. I ACa 833106). Podstawowym kryterium deoydujapym o niozliwoéci zasadzenia zadoééuczynienia Winien byé m.in. stopiefi Winy naruszycieia, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W wyroku Sqdu Najwyiszego z dnia 12. 1 2.2002r. V CKi\I 15 81r’00 Wskazano takze, ii decyzjao zasqdzeniu zadoééuczynienia Winna byé poprzedzona takie zbadaniem nasilenia ziej Woli naruszyoiela i celowoéci zastosowania tego érodka. Odnoszqc sie do kwestii Winy to ta, przesianke odpowiedzialnoéci za niezapewnienie osadzonym warunkow nietraiowyoh zgodnych 2 art. 110 § 2 k.k.W. upatrywaé naleiy poza jednostke organizacyjnq, ktora bezpoérednio odpowiada za Warunki W jakich powod odbywai kare. Jednostka ta pornirno przepehiienia, nie moze odméwié przyjeoia skazanego, a gospodarkc5 finansowac prowadzi W oparoiu o prawo budietowe. O kosztach sqdowyoh rozstrzygnieto na podstawie art. 102 k.p.c., zgodnie z brzrnieniem, ktorego W Wypadkaoh szozegolnie uzasadnionyoh sad moie zasa,dzié od strony przegryWaja,oej tylko ozeéé kosztow albo nie obciajaéje W ogole kosztami. Powyzszy przepis ustanawia zasadc; siusznoéci, bqdapq O{iS[QpS1IW6lT1 od zasady odpowiedziainoéci za wynik procesu. Nie konkretyzuje on pojecia ,,W}/padkow szozegolnie uzasadnionyoli", pozostajqc ioh kwaiifikaoje, przy uwzglednieniu oaioksztahu okolioznoéoi danej sprawy, Sqdowi (orzeczeliie SN Z dnia 20 grudnia 1973r., ll CZ 210;".J3, niopubl). _