Postanowienie III c sss/10

--- STRONA 1 --- Sygn. aktIII c sss/10 " W Y R 0 K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na mam um (M 6 _ ‘ Io_.‘_..i| _ . Dnxa 3 hpca 2012t1BGd6Wac]fpubiJn2n:}Y§z. U?T125;J§:?1T11§f:il§:Izm S d Okr 0 W Warszawie , W dzial III C iln W skiadzie: m“km"° i""*1'ma°ifiI1\1l'11F1=’=f1¢1Wiflrmie 51 Q8 WY Y YW Y dokumentulubwfnrmla przetwnrzfinel Przewodniczqoy: SSO Joanna Kruczkowska .  flaw . ................ ..... » / Protokolant sekr sqd I1onaLodoWska _ ....... po rozpoznaniu W dniu 21 czerwca 2012 r. W Warszawie sprawy Z powédztwa (L1,! if A_M_ I .................... przociwko Skarbowi Palfistwa reprezentowanemu przez Dyrektora Generalnego Sluzby 1)1I.1'1E‘§'1%1I‘11§%j°1J odszkodowanie I. oddala powodztwo, II. odstgpuje od obciagania powoda zwrotem kosztow zastqpstwa prawnego na rzecz pozwanego, III. nie uiszozone koszty sqdowe przej Q6 na rachunek Skarbu Pailstwa. Sygn. akt III C 558/10 UZASADNIENIE Powod A.M. Wni<'>s1 0 zasadzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa ~D3/rektora Generalnego Sluiby Wiqziennej (w1aéciWq jednostkq organizacyjnq reprezcntujqcq, pozwany Skarb Pafistwa Sqd ustalil postanowieniern z dnia 2 lipca 2010 1".  k. 26) kwoty 400.000 Z1 tytuiem zadoééuczynienia za. naruszenie jego dobr osobistych W zwiqzku z przebywaniem W jednostkach penitencjamych W okresie od lipca 1990 r. do kwietnia 2010 r. (pazew  In 45). W odpowiedzi na poz_eW pozwany Skarb Pafistw reprezentowany przez Dyrektora Generalnego Sluiby Wioziennej Wniosl 0 oddalenie powodztwa W ca1oéci oraz o zasqdzenie od powoda na rzocz pozwanogo Skarbu Pafistwa kosztow zastopstwa procesowego Wodiug norm przepisanych. Pozwany podnio s1 zarzut przedawnienia roszczenia za okres do dnia 22 kwietnia 2007 r. (trzy lata Wstecz od daty oznaozonej jako data zlozonia pozwu). Ponadto pozwany Wskazai, iz W nieprzedawnionym okresie poW6d osadzony byi od dnia 26 stycznia 2010 r. do dnia 30 kwietnia 2010 r. W Zaldadzie Karnym W S., a od dnia 30 kwietnia 2010 r. do dnia 22 lipca 2010 r. W Zakladzie Karnym W B., gdzie nie przebywal W Warunkach przeludnienia (odpowiedé no pozew  k 3639). Sqd ustalil nastogpujqcy stan faktyczny: A. M. W okresach: od 26 kwietnia 1994 1'. do 5 maja 1994 r., od 11 kwietnia 1995 r. do 1? czerwca 1998 r., od 16 sicrpnia 2000 r. do 25 Wrzeénia 2000 1:, 9 paédziernika 2000 r. do 23 listopada 2000 r., 11 paidziernika 2004 r. do 16 czerwca 2006 r., od 26 stycznia 2010 1*. do 30 kwietnia 2010 r. przebywal W Zaldadzie Kamym W S.. Z kolei W okresie od 30 kwietnia 2010 r. do dnia 22 lipca 2010 r. powéd osadzony" by1 W Zak1adzie Karnym W B. /okolicznoéé bezsporna, czgficiowo zeznania p0w0da k. 13] J31v/. Podczas odbywania kary W Zaldadzie Kamym W S. W okresie od 26 stycznia 2010 r. do 30 kwietnia 2010 r. oraz W Zakladzio Karnym W B. W okresie od 30 kwietnia 2010 r. do dnia 22 lipca 2010 r. poW6d osadzony byi W oelach, W ktorych powierzchnia przypadzjapa na osobq nic byla mniej sza niz 3 m kW. Cele W jednostkach penitencjarnych, W ktorych przebywai powod Wyposaione byiy standardowo. W Zakladzie Karnym W S. powéd zakwaterowany byk W celach Wyposazonych W calkowicie zabudowane kapiki sanitarne z Wodq biezqcq oraz Wc, a takze W celach posiadajqcych kqcik sanitarny z Wodq biezqcq oraz Wc zabudowanym parawanom 0 Wysokoéci 1,6 In zapewniajqcym Warunki intymne osadzonym. Cele mieszkalne WW. zakladzie penitencjarnym posiadajq kanaly Wentylacyjne, a nadto W celach zamontowane sq okna 2 moiliwoécieg otwierania skrzydel, co zapewnia odpowiedni dopiyw powietrza (k. 14]). Ponadto podczas pobytu W zaldadzie Karnym W B. powod miai zapewniony odpowiedni standard Wykonywania kary pozbawienia Wolnoéci (sprawozdanie z wizy1‘acjid0raz'nej Zakfadu Karnego w B. k. 143146). Przed dniem 26 stycznia 2007 r. powod osadzony by} rownici W Areszcie §1edczym W P. oraz Areszcie $1edczym W M.. A. M. Wskazywai, iz zg1asza1 ustne zastrzezenia odnoénie Warunkow bytowych panujapych W jednostkach pcnitcncjarnych, W ktélych by} osadzony (zeznania powoda A. M k J 3] J 311,). Powod nie Posiada swojego mieszkania, na Wolnoéci Wynajmowalrnieszkanio o powierzchni 39 n12 (zeznania powoda A. M. k. J31‘1'3 Iv). I Powyiszy stan faktyczny Sqd ustalil W oparciu 0: bezsporne twierdzonia stron, czosiciowo zeznania p_oWoda siuchanego W charakterze strony (k. I31131v) oraz WW. dokumenty, ktoro nie byly kwestionowane przez Zadnq ze stron. Sa_d odmowii Wiary zeznaniom powoda W zakresie, W jakim powéd Wskazywal, Ze We Wszystkich jednostkach, ktorych przebyWa1 nie byio Wydzielonego kqcika sanitarnego, a cele byly zaniedbane. Okolicznoéoi te nie znalazly potwierdzenia W innych dowodach. W ocenie Sqdu podniesionio tych okolicznoéci mialo na celu jedynie Wzmocnie11io argumentacji strony powodowej, ktora miala sklonié Sqd do uwzglodnienia powodztwa zg%oszonego W rozpoznawanoj sprawie. --- STRONA 2 --- Sad zwaiyl, co nastgpuje: ocenie §a_du _poW6dztWo zgioszone W niniejszej sprawie nie zaslugiwalo na uwzglednienie. .' 1| '_ IW zakresie zarzutu przedavmienia ustalono, 2e A. M. uskarzat sie na Warunki W zakladach kamych od 1990 ‘r_. do kwietfiia 2010. 'r.. a pozew zostat ztozony W dniu 22 kwietnia 2010 r., co implikuje podniesiony przez pjozwanego okres przedawnienia roszczenia powoda za okres trzech lat poprzedzajacy dziefi Wniesienia pozWu_ na zasadzie a1't.4421 k.c. Przepis ten stanowi, Ze roszczenie o naprawienie szkody czynem niedoz'Wolonyh'i olega przedawnieniu z uplywem lat trzech od dnia W ktoxym poszkodowany dowiedzial sie szkodzie __osobie obowiazanej do jej naprawienia. Niewatpliwym jest, i2 doohodzone niniejszym poW6dztWerri jJr2ez powoda roszczenie dotyczy krzywdy mu vvyrzadzonej czynem niedozwolonyrn, a zatem ulega ono przedawnieniu zgodnie Z przytoczona regulacjac Dlatego tez, majac na uwadze okolicznosé, Ze charakter roszczenia powoda Wskazuje, iZ 0 hipotetycznej krzywdzie Wiedzialon W czasie calego pobytu W zaktadach karnych, zas poWodztW0 zostalo Wniesione W dniu 22 kwietnia 2010 r. to ulegi przedawnieniu okres odbywania przez powoda kary pozbawienia Wolnosci za okres sprzed trzech lat przed ta data. Zgodnie z treéciq art. 23 k.c. dobra osobiste czlowieka, jak W szczegolnosci zdrowie, wolnosé, czesé, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, Wizerunek, tajemniea korespondencji, nietykalnosé mieszkania, tworczoéé naukowa, artystyczna, Wynalazcza i racjonalizatorska, pozostaja pod ochronq prawa cyWi1neg0 niezaleznie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Stosownie zas do art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagroione cudzym dziataniem, moie Zadaé zaniechania tego dzialania, chyba Ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia mote on takze Zqdaé, azeby osoba, ktora dopuéciia sie naruszenia, dopeinila ozynnosci potrzebnych do usuniecia jego skutkow, W szczegolnoéei azeby Z102}/la oéwiadozenie odpowiedniej tresei i W odpowiedniej formic. Na zasadach przewidzianyeh W kodeksie mote on r6Wnie2 Zadaé zadoséuczynienia pienieznego lub zaplaty odpowiedniej sumy pienieznej na Wskazany eel spoleczny. Z kolei art. 448 k.c. stanowi, ii W razie naruszenia dobra osobistego sad moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostalo naruszone, odpowiednia sume tytutem zadoséuczynienia pienieinego za doznana krzywde lub na jego Zadanie zasadzié odpowiednia sume pieniezna na Wskazany przez niego eel spoleezny, niezaleinie od innyeh srodkéw potrzebnyeh do usuniecia skutkow naruszenia. Jak trafnie Wskazywai Sad Apelacyjny We W. W sprawie I ACa 1150»/06 (Wyrok z dnia 24 lipca 2008 r., OSAW 2008f4f110) W przypadku naruszenia dobr osobistyeh bezprawnym dzia1aniem sprawcy pokrzywdzonemu przede Wszystkim a’ W Wypadku gdy dzialanie naruszyciela jest takie zawinione srodki o eharakterze majatkovqnn, o ktorych stanowi art. 448 k.c. Przy czym Warto zwrocié uwage, ii obydwa roszczenia maja charakter samodzielny i pokrzywdzonemu przystuguje prawo ich Wyboru, Iecz sadowi pozostawionajest ocena celowoéci przyznania oehrony W Zadanej formie, jego adekwatnoéci do rodzaju naruszonego dobra, a przede Wszystkim rozmiaru doznanej krzywdy. Przy Zadaniu przyznania odpowiedniej sumy tytutem zadoséuczynienia na rzeez pokrzywdzonego podstawowym kryterium oceny sadu Winien byé rozmiar ujemnyeh nastepstw W sferze psychieznej pokrzywdzonego, bowiem celem przyznania ochrony W formie majatkowej jest zrekompensowanie i z{agodzenie doznanej krzywdy moralnej. Z tych tei Wzgledow sad jest zobowiazany ustalié zakres eierpiefl pokrzywdzonego, a przy ocenie tej przeslanki nie mote abstrahowaé od Wszystkich okolicznosci towarzyszacych powstaniu krzywdy. Znikomosé ujemnych nastepstw mote bye podstawq oddalenia powodztwa. 0 przyznanie zadoséuczynienia na rzecz pokrzywdzonego. Przechodzac na grunt przedrniotowej sprawy W pierwszej kolejnoéci naleiaio zatem ustalio ezy i jakie dobra osobiste poWoda zostaly naruszone przez jednostki penitencjarne, ktore reprezentuje pozwany jako organ nadrzedny. Powod Wskazat, iz jego roszczenie obejmuje okres od lipea 1990 r. do kwietnia 2010 :'., zatem W okresie nieprzedawnionym We Wskazanym okresie powod przebywal jedynie W Zakladzie Karnym W S.. Warto podkreslié, Ze zarowno W pismiezmictwie jak i W judykaturze utrwalone jest stanowisko, zgodnie z ktorym przy ocenie zaistnienia naruszenia dobra osobistego nalezy postugiwaé sie kryteriami natury obiektywnej, nie zaé jedynie subiektywnymi odczuciami osoby Wystepujacej 0 przyznanie ochrony. W Wyroku z dnia 26 paidziernika 2001 r. (V CKN 195/01, LEX nr 53107) Sad Najwyzszy stWierdzi1, Ze ocena, ezy czesé eztowieka zostata zagrozona badi naruszona, musi bye dokonana przy stosowaniu kryteriow obiektywnyeh. Istotne jest bowiem nie subiektywne odczucie osoby Zadajacej oehrony prawnej, ale obiektywna reakcja opinii publicznej. Ponadto nie kaidy przypadek dyskomfortu psychicznego, jak stusznie zauwazyl Sad Apelacyjny W W. (uzasadnienie wyroku z dnia 8 maja 2009 r. W sprawie VI ACa 1242/08), spowodowany bezprawnym zachowaniem sit; 'innej osoby, jest vvystarczajaea podstawa do poszukiwania ochrony sadowej dobr osobistych, bowiem nalezy mieé n_a uwadze rowniez zobiektywizowana ocene zevvnetrzna. Konieczne jest rovmiez zachowanie proporcji oraz umiaru i nie mote naduiywaé instrumentow prawnyeh Wlaseiwych tej oc_1'1ro11ie do przypadkow drobnych, opierajacyeh sie W glownej mierze na. subiektyvmyeh odozuciach ' zainteresowanego, gdyz taki sposob postepowania prowadziiby do depreej onowania samego przedmiotu oehrony. l --- STRONA 3 --- W niniej szej sprawie poW6d uzasadniajac swoje Zqdanie WS1(E:1Z&1, 2e osadzono go W przeludnionych i zaniedbanyeh celach, ktére nie byiy Wyposazone W sprzet kwaterunkowy W odpowiedniej ilosei, nie zapewniaiy Warunkow do utrzymania higieny osobistej oraz intymnosci przy korzystaniu 2 czynnosci sanitarnych, nie miaiy Wentylacji, co naruszylo jego dobra osobiste takie jak godnosé osobista i praWo do intymnosci. Zgodnie z trescia art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c. ciezar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, ktora 2 tego faktu Wywodzi skutki prawne. Jak podkreslai Sad Najwyiszy twierdzenie istotnej dla sprawy okolioznosci powinno bye udowodnione przez strone to twierdzenie zglaszajaca (Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 22 listopada 2001.1 PKN 660/00). Zatem to na powodzie spoczywal eiezar dowodu W zakresie Wykazania przytaczanych przez siebie dzialafi jednostek penitencjamych, W ktoryeh upatruje on naruszenia dobr osobistych, udowodnienia krzywdy, jakaw swojej ocenie poni6s1. W przedmiotowej sprawie powod nie udowodnif prawdziwosci swoieh twierdzefi. Jak juz W}/Zej podnoszono Sad nie dat Wiary czeéciowo zeznaniom powoda, W zakresie W jakim Wskazywal on na dzia1ania WW. jednostki penitencjarnej, ktére naruszaly jego dobra osobiste W postaci godnosoi ezy prawa do intymnosci. W ocenie Sadu powod nie udowodnil aby W celach W ktorych przebywal panowaia Wilgoé, Wystepowal grzyb na scianach, nie bylo odpowiedniej wentylacji oraz Wydzielonego kacika sanitarnego. PoW6d nie przedstawil Wiarygodnych dowodow na poparcie swoich twierdzefi W tym przedmidcie, na Wykazanie, ii powolywane przez niego dzialania pozwanego faktycznie mialy miejsce. Brak jest jakiehkolwiek dowodow aby zgiaszal skargi odnosnie Wamnkow odbywania kary ustnie. Nalezy roWnieZ podkreslié, i2 poW6d nie posiada wlasnego mieszkania, na wolnosci Wynajrnowal mieszkanie o powierzchni 39 m2. Zdaniem Sqdu Warunki bytowe powoda na Wolnosei nie odbiegaly znacznie od sytuacji W Zakladzie Karnym W S.. Postepowanie dowodowe przeprowadzone W niniejszej sprawie Wykazalo, it W okresie osadzenia powoda W Zakladzie Karnym W S. tj. W oktesie od 26 stycznia 2010 r. do 30 kwietnia 2010 r. powod nie przeb)/Wal W przeludnionych celach. Ponadto W notatce siuzbowej Z dnia 4 sierpnia 2010 r. z Zakiadu Karnego W S. szozegoiowo odniesiono sie do zarzutow" powoda W swietle rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 17 paidziemika 2003 1'. W sprawie Waruzikow bytowych osob osadzonych W zakiadaoh karnyeh i aresztaeh §1edczych:’Dz. U. nr 186, poz.1 8201 i faktycznyeh Warunkow osadzenia W tej jednostce penitenej arnej.  Zdaniem Sadu powod popehiiajae przestepstwo musial liczyé sie 2 tym, ii kare za swoj czyn bedzie odbywai W Wiezieniu, W ktdrym z oczywistych Wzgleddw nie ma komfortu. Pomimo §Wiadomos'.ci Warunkdw panuj aoych W zakladach karnyeh powod nie powstrzymat sie przed ponownym popeinianiem przestepstw. Reasumujac, W ocenie Sadu powod nie udowodnil swojego roszezenia, dlatego tez powodztwo zg1o szone W niniej szej sprawie nalezaio oddalié (vide pkt I Wyroku). Na marginesie nalezy jeszcze zauwazyé, iz gdyby nawet przyjaj: twierdzenia powoda za prawdziwe i uznaé, Ze faktycznie Warunki, W ktéryoh by1 osadzony powod naruszaly jego dobra osobiste W postaci godnosci i prawa do prywatnosoi i intymnosci, to i tak zdaniem Sadu skala tego naruszenia nie przybrala takiej formy, ktora Wed1ug Sadu uzasadnialaby zasadzenie zadoséuczynienia, czy W ktorej mozna by1oby mowié o niegodziwych, nieludzkich Warunkach, jak Wskazywala strona powodowa. Zarowno W orzeeznictwie krajowym jak i W orzeczeniach Europejskiego Trybunaiu Praw Cziowieka podkreslano, 2e zasadnosé przyznania stronie zadoséuczynienia ma miejsce dopiero W sytuacji Wystapienia skumulowanego efektu zlych Warunkow, a takie specyficzne zarzuty podnoszone przez skariacych. Taka sytuacja zas nie Wystepuje na tle przedmiotowej sprawy. Warto W tym miej scu zwrocié uwage. i2 W judykaturze ugruntowany jest poglad, zgodnie 2 ktorym sad nie ma obowiqzku zasadzenia zadoééuczynienia W kazdym przypadku naruszenia dobr osobistyeh (vide Wyrok Sadu Najwyiszego Z dnia 19 kwietnia 2006r., H PK 245/OS, OSNP 2007/78/ 101). Zasqdzenie zadoséuezynienia ma charakter fakultatywny i od oceny sadu opartej na analizie okolicznosoi konkret.nej sprawy zalezy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W tej formie (por. Wyrok Sadu Apelacyj nego W sprawie I ACa 833f06). Podstawowym kryterium decyduj ace)/In o mozliwosci zasadzenia zadoséuczynienia powinien bye m.in. stopiefi Winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poczueie pokrzywdzenia poszkodowanego. ’ A Orzekajac 0 kosztach postepowania, Sad opafi sie na tresci art. 102 k.p.0, zgodnie z ktorym W Wypadkaoh szczegolnie uzasadnionyoh sad moze zasadzié od strony przegrywaj aeej tylko czesé kosztow albo nie obciagaé jej W ogole kosztami. Cytowany przepis ustanawia zasade slusznosci, bedaca odstepstwem od zasady odpowiedzialnosoi za Wynik procesu. Nie konkretyzuje on pojecia ,.Wypadk6W szozegolnie uzasadnionych", pozostajao ich kwalifikacje, przy uwzglednieniu caloksztaltu okolicznosei danej sprawy, sadowi (orzeezenie Sadu Najwyzszego Z dnia 20 grudnia 1973r.,' II CZ 210173, '1'1iepub1.). Taka uzasadniona sytuaeja ma zdaniem Sadu miejsce W przedmiotowej sprawie. Powodka znajduje sie bowiem W trudnej sytuaoji finansowej, obeonie ' nie osiaga Zadnych dochodow, a jak Wynika ze ztozonego przez niego oswiadczenia o stanie maj atkowym (k. 1720) nie posiada on Zadnych oszczednosei., W zwiazku z czym Sad --- STRONA 4 --- odstapii od obciaiania powodki kosztami postepowania na rzecz strony pozwanej i dlatego tez orzekl jak W Pkt II sentencji Wyroku. _ _. _ " Z kolei pozostate nieuiszczone koszty sadowe W postaci oplaty od pozwu Sad przejaj na rachunek Skarbu Pafistwa majac na uwadze tresé art. 100 ust. 2 oraz art. 113 ustawy z dnia "28 lipea 2005 r. o kosztach sadowych W sprawach cywilnych (pkt III Wyroku).