Postanowienie III C S16E08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 05 marca 2010 roku Sqd Okrogowy w Warszaw

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III C S16E08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 05 marca 2010 roku Sqd Okrogowy w Warszawie III Wydzizd Cywilny ._'i:'.vieos1aw'y 2 dnia 6.09.2001 r. odnslepie w skIadzie: ' 'I’c}'p“b“°z_"“I D31" H2 PM "93 Z P61" 1"" _ _ ;=r sekazann IHIGFHTHCIB pubiicznq w fnrmie Przewodn1czapy : SSO Ewa Wltkowska dnkumentu {uh wformie przelworzonei Protokolant: Sylwia Cieélifiska  Kopeé fi'@”"d /Q’JI>¢~"F?/O’¢~( po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2010 roku w Warszawie imiv i flarwisko Wni@§5§53§§5¥"""" na rozprawie __ LL<:ZLé0w:‘¢g¢_Q £4 Sprawy Z p0“_rédZt‘\/a MI KI BGFES Le@ Zoo 1,41 przeciwko Skarbowi Pafisfiva  Centralnemu Zarzqdowi SIu2by Wigziennej ' wciéafi 0 zapIate; ’ l. oddaIa powodztwo w caioéci, odstqpuje od obciqiania powoda zwrotem kosztéw zastqpstwa procesowego na rzecz pozwanego, *. odstopuje od obciqiania powoda nieuiszczonymi kosztami sqdowymi, ktore to przej muje na raohunek Skarbu Pafistwa. III C 816108  UZASADNIENIE M. K. zIoZyI w dniu 2 wrzeénia 20.08 roku pozew skierowany przeciwko Skarbowi ~ Dyrekoji Okrogowego Inspcktoratu Shziby Wiqziennej w W. 0 zapiatq kwoty  90.000 ZI tytuham zadoééuozynienia za utrudnienia w objgciujego nauczaniem i zdobyciu zawodu. Pozew ten zostaI zarejestrowany pod sygnatum III C S16E03. W uzasadnieniu tego pozwu, powod wskazywaI i2 od 2005 roku stara. sit; dostaé do (. .'.) przy Areszcie §Iedozym (...), nad ktorq nadzor sprawuje pozwany. Powod podawah E2 mirno jego zdaniem spehlienia wszystkich Wymaganych kryteriow do przyjgcia do (. . .), od trzech lat ' konsekwentnie otrzymuje on decyzje odmowne, co uwaia za krzywdzqco. Powod poclnosfl, ii; takie docyzje odmowne 0trzymaI W 2005, 2007 i 2003 roku. W dniu I0 wrzeénia 2008 roku M. K. zIo2y% kolejny pozew przeciwko Skarbowi Pafistwa  Dyrektorowi Centralnego Zarzqdu SILIZIJY Wioziennej 0 zadoééuozynienia w kwooie 80.000 ZI z tytuIu nie xfiqczenia powoda do nauczania pomimo jego usilnych starafi. Pozow ten natomiast zosta’: zarej estrowany pod syg11atur:~1III C 897f08. ' W uzasadnieniu tego pozwu powod wskazywah ii; od kwietnia 2005 roku usiinio zabiegao przyjqcie go do (...) przy Areszcie §ledczym (...), lecz rnimo spelnienia przez niego wymaganych kryteriow, otrzymuje decyzje odmowne. W ocenie powoda pozwany narusza to zasade; rownego traktowania wszystkich skazanych oraz omija prawo. Postanowieniem z dnia 10 lutego 20091". Sqd poiqczyi sprawg o sygn. akt III C 89?!08 ze sprawq III C 8I6f08 do Iqcznego rozpoznania i rozstrzygniocia pod wspolnz; sygnaturq IIIC 816,018 (postanowienie k 30 w aktach sprawy IIIC 897/08). Postanowieniem z dnia 11 lutego 2009r. w sprawie IIIC 8I6:'08 Sqd ustaIiI, ii jednostkq repreze11tujaLc:1‘ Skarb Pafistwajest Centralny Zarzqd Shlzby Wioziennej (postanowienie l< 32). Pozwany Skarb Pafistwa nie uznaI powédztwa i wn0siI ojego odda1enie(odpowied2 na pozew k 20, odpowieclz na pozew w sprawie IIIC 897/08 k 20,stanowisko pozwanego k 134, 188,211) Sad Okrggowy ustalii nastgp uj qcy stan faktyczny: M. K. odbywa karg pozbawienia wolnofici, (okolicznoéé bezspoma) u M. K. zaIeZaIo na odbywaniu kary pozbawienia wolnoéci W W., gdzio zalnieszkujq jego blisoy. Powod WIQC podjefl starania o przyjsgcie jego do (...) przy Areszcie éledczyln (...) (k. I08I09  zeznania M. K., okolicznoéci bezsporne) . W 2005 roku powod nie zostaf przyjqtydo (...) 2. uwagi, na odbywanie W tym czasie kary pozbawicnia wolnoéoi W systemic nie prograrilowanyln. Powod nodbywa karq W Systemic programowanego oddzialrywania od dnia 12 paidziernika 2005r., podczas gdy zgioszenie do (...) wys)/Iane byIo przez Zaldad Karny w maju, a rekrutacja odbywaIa sio w ozerwcu, (k. 195  pismo z ZK w S., k. I59I60  zeznanio A. K.) _ ' _ W dniu I5 listopada 200'F’r. powod zostai zakwalifikowany jako kandydat do nauczania w (...) --- STRONA 2 --- przez Komisje Penitencjarnq W Areszcie gledczym (. . .). W dniu 13 maja 2008r. z Zakiadu Karnego W S. zostaio skierowane do Aresztu 8Iedozego (...) zgioszenie M.K. jako kandydata do (...) o kierunku (...). W dniu 18 czerwca 20081‘. Komisja Rekrutacyjna do (...)na kierunkach (...) przy Areszcie Sledczym (...) odbyia posiedzenie, na ktorym rozpatizono zg%o_sze1iia kandydatow przesiane z jednostek 2kraju. W wyniku przeprowadzonej rekrutacji M; K. nie zosta1 zakwaiifikowany do powyiszej szkoly z uwagi na brak Wolnychmiejsc. Do szkoiy tej przyj eto dwadzieécia osob z szeéédziesieciu trzech zgiaszajqcych sie kandydatow. _ Wdniu 3 lipca 20081". wychowawca oddzialu mieszkainego (...) W Areszcie 8ledczym (...) ustaiiia z Kierownikiem Dziaiu Penitencjamego Zakiadu Kamego W W., ii rekrutacja do (...) W tej jednostce zosta'ra"zakoficz0na i nie majui vi/olniych miejsc na rok szkolny 2008:2009. W dniu 7 lipca 2008r. ustaiono, ii rekrutacja do szkoly W (...) W Cdzostaia zakoflczona i brak jest moiliwoéci podj ecia nauki w tej jednostce W roku szkolnym 200 8/2009. W dniu 8 lipca 2008 r. wysiano zgioszenie powoda do Zakiadu Kamego W K.—jako kandydata do (. . . ). M. K. nie zostai tam jednak przyjqty z uwagi na brak miejsc. M. K. zostai przyjety do (. . .) W Zakiadzie karnyrn w W., na kierunku (. . .). Powod ukoficzyi II semestry tej (...). (k. 2122 sprawozdanie z postepowania wyjaéniajqcego z dnia 13 sierpnia 200822, k. 2528 akt o sygn. III C 891008  pismo 2 dnia 24 listopada 2008r.) Decyzjqkomisji penitencjarnej wZak1adzie Karnym W W., W dniu 27’ stycznia 20101‘. M. K. zostalwycofany z nauczania W (. . .) przy tej jednostce (k. 196  pismo z ZK W S.). \Vycofanie z nauczania W tej (...), zostaio spowodowane proébq poWoda.(okoliczno§é bezsporna) ' Powyiszy stan faktyczny Sqd ustalii na podstawie powoianych Wyzej dowodow. Sqd ocenii Zeznania éwiadkow A. K. oraz A.J. jako W caioéci wiarygodne. Swiadkowie korlkretnie odnieéli sie do okolicznoéci przedmiotowej sprawy, maj ap W pamieci iloéé skarg skiadanyoh przez powoda. Swiadkowie wyjaéniii zasady prowadzenia rekrutacji do szkoi dziaiajapych przy zaidadach kamyoh oraz aresztach slledczych. 8WiadkoWie oi nie pamietali Wprawdzie Wszystkich szczegoiow dotyczqcych spravqr, co jednak zdaniem Sqdu jest natural ne zarowno 2; uwagi na charakter ich pracy, gdzie majq do oz}/nienia z Wieloma podobnymi sytuacjami, jak i 2 uwagi na uplyw ozasu, skutkujqoy zaoieraniem sie pewnych szozegoiow W pamioci éwiadkow. Ponadto pewne drobne nieécisioéci dotyczqce W zasadzie jedynie dat, nie stan owiq W ocenie Sqdu podstawy do kwestionowania wiarygodnoéci zeznafi powyiszych éwiadkow. Sqd zwaiy1, co nastepuje: Roszczenie powodajest bezzasadne i nie zasluguje na uwzglednienie. Naleiy Wskazaé, i2 powod formuiujqc pozwy wskazai, ii domaga sie odszkodowania. Majqc jednak na uwadze treéé pozwow, w ktorym powod wywodzi swoje roszczenie z nierownego traktowania skazanych oraz utrudniania mu dostepu do ksztaicenia, naiezy Wskazaé, i2 M. K. W istocie roszczenie swoje iacczy z poczuciem krzywdy, W zwiqzku z naruszeniem jego dobr osobistych, a Wiec domaga sie zadoééuczynienia. ~ Zgodnie z treéciq art. 24 § I k.c., ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrozone cudzym dziaizmiem moze Zqdaé zaniechania tego dziaiania, chyba 2e nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia, na zasadach przewidzianych W kodeksie, mote on rowniez Zagiaé zadoééuczynienia pienieznego lub zapiaty odpowiedniej sumy pienioinej na wskazany cel spoieczny. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i judykatury, przy wyjaénianiu istoty dobra osobistego, jak i jego naruszenia nalezy posiugiwaé sie kryterium obiektywnym, odwoiujqcym sie do przyjetych W spoleczefistwie ocen. Naieiy Wiec mieé na uwadze nie tylko subiektywne odczuoie osoby iqdajqcej ochrony prawnej, ale takie obiektywnq reakcje w opinii spoieczefistwa (por. M.’ Pazdan ,,Kodeks cywilny. Komentarz do artykuiow 14491i" pod red. A. Pietrzykowskiego, CH BECK, Warszawa 2008, orzeozenie Sqdu Najwyiszego z dnia 16 stycznia l976r. w sprawie II CR 692/75, LEX nr 1998). W tym miejscu nalezy ponadto Wskazaé, it W myéi art. 24§1 k.c. ochrona przyshiguje jedynie przed bezprawnym naruszehiem lub zagroieniem dobra osobistego. Nie u kaide Wieo zagrozenie lub naruszenie takiego dobra uzasadniajego ochrone. “ . O bezprawnoéci decyduje kryterium obiektywne, w zwiqzku z czym zagrozenie lub naruszenie dobra osobistego zostaé moie uinaneza i:iezpraWne,jeZeli jest sprzeczne Z szeroko rozumianym porzqdkiem prawnym, a Wiec Z normami prawnymi lub reguiami postepowania Wynikajqcymi z zasad --- STRONA 3 --- Wspdiiyoia spolecznego (M. Pazdan ,,Kodeks cywilny. Komentarz do artykuiow 14491"‘ pod red. A. Pietrzykowskiego, CII BECK, Warszawa 2008). Majaco na uwadze powyzsze, W pierwszej kolejnoéci nalezy Wskazaé na naruszenie konkretnego dobra osobistego. ' .  W przedmiotowej sprawie powod Wskazywai na utrudnianie mu dostopu do nauki poprzez. naruszanie przez pozwanego zasad rownego traktowania. Jednakie dokonana przez Sqd ocena inateriaiu doWodoWego zgromadzonego W niniej szej sprawie nie pozwoiiia na podzielenie stanowiska powoda. W pierwszej kolejnosci naieiy wskazaé, ii prawo do nauki nie mote byo kwalifikowane W kategorii dobr osobistych oziowieka. Wprawdzie wskazany W art. 23 k.c. katalog dobr osobistych nie jest katalogiem zamknietym, jednakiejako dobra osobiste naleiy traktowaé dobra soisle zwizgzane z danq osobq, wiqzape sie zjego osobowosciq. Dostep do ksztaicenia za takie dobro uznany byé nie moie. Pozwany podnosii takie naruszenie zasad rownosci poprzez utrudnianie mu dostepu do nauki, co tez, zdaniem Sqdu samo w sobie nie mozc stanowié naruszenia dobr osobistych powoda. Powod nie wskazywai, aby odmawianie mu przyjecia do szkoiy byio potapzone z naruszeniemjego godnosci osobistej; bqdi ozci Iub tei godziio Wjego inne dobra osobiste. Ponadto, zgodnie 2 tresoiq powoianego Wczeéniej art. 24§1 k.o., warunkiem skuteoznego dochodzenia roszczeii z tytuiu naruszenia dobra osobistego, jest bezprawnosé dokonanego naruszenia. Majqo na uwadze powyisze, nawet W razie podzielenia stanowiska powoda i stwierdzenia, iz Wskazywany przez niego dostep do nauki i zasada rownosci w tym dostepie stanowi dobro osobiste, ktore W przedrniotowej sprawiezostaio naruszone, dia uwzglednienia roszozenia powoda konieczne byioby stwierdzenie, i2 naruszenie to nosiio znamiona bezprawnosci. W przedmiotowej sprawie bezspo1'nqjest okolicznoso, ii M.K. zaleiato na podjeciu nauki W (. . .) przy Areszoie Sledozym (...). PoWod chcia% bowiem przebywao biifoej swoioh bliskioh, ktorzy W W. zamieszkuj ac Bezspo:'nqjest takze okolicznosé, iz powod nie dostat sie do przeclmiotowej szkoly W 2005, 2007 i 2008 roku. Sporne W niniejszej sprawie bybr zas powody takiego stanu rzeczy. Powod czui sie boWie1n skrzywdzony takq sytuaojad twierdzato, it pozwany utrudniai mu dostep do nauki. PozWany zas wykazywai, i2 powod nie zostat przyjety do Wskazanej szkoiy z uWagi na niespeinienie wymaganyoh kryteriow bqdi tei 2 uwagi na brak Wolnych miejsc.  Naieiy Wskazaé, ii rekrutaoja do szkoi dziaiajqoyoh przy jednostkach penitenoj arnych odbywa sie W oparciu o Rozporzddzeiiie Ministra Sprawiedliwosci z dnia 13 lutego 20041‘. W sprawie szozegoiowycli zasad i trybu prowadzenia nauczania w zakiadach karnyoh (Dz. U. 2004, Nr 3?, poz. 33? ze zm., daiej: ,,Rozporzqdze11ie"). § 21 powoianego Rozporzzgdzenia Wskazuje, it jeieli Iiozba zgioszefi osadzonyoh do nauki przekracza liczbe miejsc w szkole, komisja rekrutacyjna ustala pierwszefistwo W przyjeciu do szko%y, kierujap sie przepisami Kodeksu kamego Wykonawozego, okreélajapymi pierwszeiistwo W uzyskaniu mozliwoéoi objeoia nauozaniem. Zgodnie 2. art. 130 § 3 Kodeksu kamego wykonawczego pierwszefistwo WLizyskaniu mozliwosici objecia nauczaniem W szkole ponadpodstawowej (ponadgimnazjalnej) i na kursach zawodowych majq skazani, ktorzy nie majq wyuczonego zawodu albo p0 odbyciu kary nie bedq mogli go wykonywaé, a takze nie ukoficzyli 21 roku Zycia. Zgodnie zas z § 21 Rozporza_dzenia Rozporzqdzenia pierwszefistwo W przyjmowaniu do szkoiy majq ponadto osadzeni odbywajapy kare W systemie programowanego oddziaiywania, ktorym W indywidualnym programie oddzialywania okreslono potrzebe nauozania oraz osadzeni, ktorym pozostaje do kofica kary okres krotszy lub rowny nauki W szkoie. Rekrutaoja do szkoi odbywa sie W czerWcu, W ZWIBLZKU Z ozym zg%oszenia do nioh Winny byé kierowane do lniesiqca maja. _  Przechodzqc na reaiia przedmiotowej sprawy, naleiy wskazaé, i2 powod odbywa kare W systemic programowanego oddziaiywania od dnia 12 paidziornika 2005r. W tej sytuacji nie ulega Wettpliwosoi, i2 W 2005 roku nie speiniai on kryteriow pozwalajqcych na prz§jeoie go W poczet osob ksztaIcatoych sio W szkole przy Areszcie 8iedcz_ym (...). Nabor do tej (...) prowadzony byi bowiem do czerwca, kiedy to M. K. odbywai kare poza systemern progfamowanym. Ponadto, naleiy Wskazaé, it zakwalifikowanie powoda jako kzindydata do nauczania W (...) przez Kornisjo Penitenojarnq W Areszcie 8ledczym (...) rniato miejsceudopiero W dniu 15 listopada 2007r. W' tej sytuaoji roszczenie powoda odnoénie zadoséuczynienia za nie przyj ooie go do (...) W 2005 roku nie mogio zostaé uznane za zasadne. --- STRONA 4 --- W ocenie Sqdu takie roszozenie 0 zadoséuczynienie za rok 2007 i 2008 nie zasiuguje na uwzglednienie. W (...) szkole, do ktorej przyjety chciai byé powod byia ograniczona liczba miejsc. Byio ich jedynie 20, podozas gdy o przyjecie do placowki ubiegato sie, W 2007 roku  83 osoby, zas W 2008 roku  85 osob. W tej sytuaoji oczywistym jest, ii Wiekszosé kandydatow otrzymaia decyzje odmowne. Powod niejest Wiec jedynat osobao ktorej nie udaio dostaé sie do (...) przy Areszoie sledozym (...). Moizna Wrecz stanowozo stwierdzié, izjedynie nieliczni majq szansq sie do niej dostaé. W tej sytuacji nie mote bye mowy o rlaruszaniu zasad rownosoi. Ograniczenie liozby miej so jest W peini zrozumiaie i uzasadnione mozliwosciami organizacyjnymi plaoowki. O przyjeciu do szkoiy decydujq kryteria, okreslone W powoiapych Wczesniej przepisaoh i nie ma W tym zakresie iadnej doWolnos'.ci. Stosowanie zas przez pozwanego przepisow prawa nie moZe W iadnym razie skutkowaé naruszeniem dobr osobistych powoda, nawet jeteli poczui sie on skrzywdzony. ~ Niezaieinie od powyiszego naleiy wskazaé, iz powod poxvohijap sie na prawo do nauki wskazywai, i2 chce podjafi nauke W konkretnej (...) w W.. Prawo do nauki W Zadnym zaé razie nie mote byé interpretowane w tak wqski sposob. Naturalnym jest bowiem, i2 W Warunkach pozbawienia Wolnosci, prawo to jest 2 natury rzeczy ograniczone mozliwosciami organizacyjnymi placdwek maj agzyeh ksztaicié osoby osadzone. Ponadto naieiy podkreslié, ii powod zostai zakwalifikowany jako kandydat do objecia nauczaniem, a co Wiecej, zostai przyjety do szko1y przy Zakiadzie Karnym W W.. Z nauki tej jednak sam zrezygnowai. Niezaleinie od powodow tej decyzji, naleiy podkreslié, i2 prawo do ksztaiceliia zostaio powodowi zapewnione. Pozwany dokonywai starad majapych na celu znalezienie dla powoda miejsoa W (...), W ktorej mdgtby zdobyé zawod i W efekcie tych starafi powod zostai do (. . .) przyjety. Rezygnaoja z nauki byia deeyzjq powoda, nie byio bowiem iadnych przeszkod W jej kontynuowaniu. W Zadnym zas razie nie moina wywodzié prawa poWoda do nauki W okreslonym przez niego konkretnie miejsou i Wskazanej konkretnie (. . .). Takie iqdanie powoda jest niezasadne W sposob oozywisty. Majqo na uwadze powyisze, Said doszedt do przekonania ii‘: roszozenie powoda jako bezzasadne naleiato oddaiié. Sqd miai na uwadze, i2 powod Wnosii o doprowadzanie go na kaidy termin rozprawy. Sqd uznai jednakie, it obecnosé powoda nie byia W niniejszej sprawie konieozna ani oboWia_2koWa. Powod zostai W niniejszej sprawie przestuchany W charakterze strony, a nastepnie Sqd dopusoit dowod 2 przeshlchania powoiywanyeh przez powoda swiadkow, od ktdrych odebrane zostaio przyrzeczenie. Powod skiadai do akt obszernq korespondencje, W ktorej mogi zgiaszaé i zgiaszat Wnioski dowodowe. O mozliwosci tej zostai‘ prawidiowo pouczony. Powodowi umozliwiono takie zapoznanie sie z aktami sprawy. W ocenie Sqdu stawiennictwo powoda na rozprawie nie byto konieczne, a Wia_zaIoby sie z duzymi kosztami, zxviqzanymi z przewoieniem powoda z zaktadow karnych poioionych W roinych miejsoaeh Polski oraz konwojowaniem go do budynku sqdu. Sdd oddaiii Wniosek powoda o dopuszczenie dowodu 2 zeznaré swiadka W. Z. oraz o ponowne przesiuchanie W charakterze swiadka A. K.. W ocenie Sa_du Wnioski powoda zmierzaiy do przediuzenia postepowania. Ponowne siuchanie swiadka A. K. byio W ocenie Sztdu zbedne, bowiern jego zeznania byiy Wyczerpujqce, a powod nie wskazai Zadnych nowych okolicznosci, ktore miaiyby zostaé stwierdzone poprzez przeprowadzenie tego dowodu ponownie. Zgromadzony material: dowodowy byi W ocenie Sqdu wystarczajapy dla Wyrokowania i brak byto takze podstaw do dopuszczenia dowodu z zeznafi W. Z., na okolicznosci ju2 dostatecznie wyjasnione.  Orzekajap o kosztach postepowania, Sqd opari sie na tresoi art. 102 k.~p.c., zgodnie 2 ktorym W wypad kach szczegolnie uzasadnionych sad mote iasqdzié od strony przegrywaj qcej tylko czesé kosztow albo nie oboiqzaéjej W ogole kosztami. Taka uzasadniona sytuacja ma zdaniem Sztdu miejsoe W przedmiotowej sprawie. Powod jest bowiem osobq odbywajqcq kare pozbawienia Woinosoi, nie uzyskujapq Zadnyoh dochoddw, W zwiqzku z czym Sand odstqpii. od obciagania M.K. kosztami postepowania. ‘ ‘ _ Maj qc na uwadze powyisze, orzeczonojak W sentencjiwyroku. '