Wyrok III C 899709

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III C 899709 _ W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' r_~!a Dodstewiebostawyszdifia fi.g9;g1J1“féE m. Dnia 26 Qubliczng w Inrm_ie dakumemu iub w iormne przetworzonel Sqd Okregowy W Warszawie , Wydziai III Cywilny W sldadziez _________ Przewodniczqey SSO Jolanta Skotarek  im; nazwisko wn1os_k0rSawn‘:' Q &JL(LU/<‘31~ Q3. Protokolant: protokolant sqdowy  stazysta Katarzyna Bochenek (I'd ' W6? @943?____ L po rozpoznaniu W dniu 26 kwietnia 2010 1'. W Warszawie na rozprawie """" "éli}'él.~{'1J}§iE>1:li€éid1@i'~¥éy z powodztwa M. J. przeciwko Skarbowi Panstwa  Centralnemu Zarzqdowi Shlzby Wieziennej W W. reprezentowanemu przez Prokuratorie Generalnq Skarbu Pafistwa 0 odszkodowanie 1. oddala powodztwo; 2. zasqdza. od powoda M.J. kwote 3600 Z1 (trzy tysiqce szeééset zlotych) na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Paflstwa tytulem zwrotu kosztow zastepstwa procesowego; 3. nieuiszczone koszty procesu przejmuje na rachmek Skarbu Pafistwa. Sygn. akt III C 899r’09 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 6.08.2009 r. powod M.J. Wniésl 0 zasqdzenie od pozwanego skarbu Paflstwa — Centralnego Zarzqdu S1u2byWieziennej W W. kwoty 160.000 z1tytu1em zadoééuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych W zwiqzku z przebywaniem W Zaldadzie Karnym W L, G., S., P., R., a takze Zakladzie Karnym Areszcie §1edczyn1 (. . .),(. . .) i W Zakladzie Karnym w S., a nadto Wniosl 0 zasqdzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztow procesu ivozew  k. 2, protokél z rozprawy z dnia 26.04.2010 r.  k. 64 65). Pozwany Skarb Pafistwa  Centralny Zarzakd Siuzby Wieziennej W W. Wniosi 0 odclalenie powodztwa W ca1o§ci oraz o zasqdzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztow procesu Wedlug norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego StanoWis1<a Wskazal na bezpodstawnoéé powodztwa, argumentujap zgodnoéé Warunkow odbywania kary z powszechnie obowiqzujqcymi przepisami, W tym rozporzqdzenia Ministra Sprawieclliwosici 2. dnia 17.10.2003 1'. oraz na fakt nieudowodnienia roszczenia powoda. Ponadto pozwany podniosl zarzut przedawnienie. roszozenia za okres przed 3.12.2006 r. (odpowiedé na pozew k. 4450, prorokdl z rozprawy 2 dnia 26. 04.2010 r.  k. 6465). _ Sqd ustawil nastepujqcy stan faktyczny: Powod M. J. W okresie od 29.05.2007 1'. do 20.10.2007 r. przebywal W Zaldadzie Karnym W L., W okresie od 21.02.2007 r. do 29.05.2007 r. W Zakladzie Kamym W G., W okresie od 24.01.2007 r. do 21 .02.2007 W Zaldadzie Karnym W S., W okresie od 19.09.2006 r. do 11.10.2006 r. W Zakiadzie Karnym W P., W okresie od 4.08.2005 r. do 7.11.2005 r. W Zakladzie Kamym W R., powod przebywal roWnieZ W Zaldadzie Karnym W R. W okresach: od 2.04.2009 r. do 6.04.2009 r.; od 25.07.2006 r. do 19.09.2006 r., ponadto powod odbywvai kare pozbawienia Wolnoéci W okresie od 11.10.2006 r. do 24.01.2007 r. W Zaldadzie Karnym Areszcie Qledczym (...), W okresie od 4.02.2009r. do 1.04.2009 r. W Zakiadzie Karnym Areszcie §1edczym (. . .) oraz W okresie od 7.04.2009 r. do dnia vvytoczenia powodztwa. W Zakladzie Kamyln W S.. M. J. odbyWa1 kare pozbawiania WO1110§C1 rowniez W"Warunkach recydywy. _ /0k0liczn0s'é bezsporna, czqiciowo zezncmiapowoda  k. 64651 W niektorych Wskazanych Wyiej jednostkach panowaio okresowe przeludnienie powodujqce przekroczenie norm 3 m2 powierzchni na jednego osadzonego. Cele, W ktorych przebywai M. J., wyposazone byly standardowo W sprzet kwaterunkowy oraz urzqdzenia sanitarne. M.J. mial osobne. miej sce do spania i odpowiednie warunki do utrzymania higieny. Nadto miai zapeumionq bezplatnq opieke medyeznq. Mogl on takie korzystaé z kqpieii. W ceiach zaé byla dostepna ciepla i zimna Woda, bowiem byiy one Wyposaione W Weze1 sanitarny. M. J. miai mozliwoéé korzystania z zajeé kulturalno  oéwiatowych, W tym z czytania ksiagek. /okolicznofié bezsporna, czqs'ci0w0 zeznaniapowoda  k. 6465/ ' PoWy2szy stan faktyczny Sqd ustalii W opdarciu 0: okolicznoéci bezsporne miedzy stronami, 'a ezeéciowo rowniez 0 zeznania powoda M. J. sluchanego W charakterze strony, ktérym WCZQ§C1I1fl18ZI10 daé Wiare, jako Ze by1y one Iogiozne, spojne i nie W3/Wo1a1y Wqtpliwoéci Sqdu. Sqd odméWi1 jednek Wiary twierdzeniom i zeznaniom powoda W zalqesie, W jakim Wskazywal on, ie ,,Wszystko W zakiadzie karnym bylo stosowane z premedytaejq znecanie sie psyohiczne" (k. 64). Pomijajqc kwestie, 12 zeznania powoda W tej czeéci byly lakoniczne, to nadto nie znalazly one odzwierciedlenia W zgromadzonym materiale dowodowym. W ocenie Saglu mia1y one na celu jedynie Wzmocnienie argumentacji strony powodowej zmierzajqcej W kierunku skionienia Sqdu do uwzglednienia przedrniotowego powodztwa. --- STRONA 2 --- _ Uwypuklenia nadto Wymaga, ii dowdd Z zeznan strony ma charakter subsydiarny W stosunku do innyoh srodkow doW:odoW_yoh. Zwaiyé bowiem nalezy, it kaida ze stron jest zainteresowana korzystnyrn dla siebie rozst1'zygniee_iem.' postepowania. Stqd tei W eelu rzetelnego rozpoznania spraWy oparcie rozstrzygnii§cia'na jednostronnych zeznaniaeh strony W istocie doprowadzilyby do stronniczego rozpoznania spravw. _ _ ' "   ' Sqd zwaiyl co nastgpuje: '  W ooenie Sztdu powodztwo W niniej szej sprawie ‘nie zaslugiwalo na uwzglednienie. Zgodnie 2 tresciq art. 23 k.c. dobra osobiste czlowieka, jak W szczegolnoéci zdrowie, Wolnosé, czesé, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wize1'unek,tajemnioa korespondencji, nietykalnose mieszkania, tworczosé naukowa, artystyczna, Wynalazcza i racjonalizatorska, pozostajq pod ochronq prawa cywilnego niezaleznie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Stosownie zas z dyspozycjq art. 24 § 1 zd. 3 na zasadach przewidzianych W kodeksie moze on rowniei Zqdaé zadoséuczynienia pienieznego lub zaplaty odpowiedniej sumy pienieznej na Wskazany cel spoieczny. Dodatkowo‘ zwazyé nalezy, it kwestia zadoséuczynienia za naruszenie dobra osobistego uregulowana jest W art. 448 k.c. zgodnie, z ktorym W razie naruszenia dobra osobistego sag! moie przyznaé temu czyje dobro osobiste zostato naruszone, odpoW'iedniq sume tytuiem zadoééuczynienia pienieznego za doznanq krzywde lub na jego Zqdanie zasqdzie odpowiedniz.1‘ sume pienieinq na Wskazany przez niego cel spoleczny, niezaleinie od inn}/ch srodkow potrzebnych do nsuniecia skutkow naruszenia. Wobec treéci przytoczonych przepisow W pierwszej kolejnoéci ustalié na1eZa1o czy i jakie clobra osobiste powoda zostaly naruszone przez jednostki penitencjarne, ktore reprezentuje pozwany jako organ nadrzedny. " Powod uzasadniajatc swoje stanowisko wskazywal, Ze byi osadzony W przeludnionych ceiach, W ktorych znaj dowali sie agresywni osadzeni i pozbawiony by} intymnosci i prywatnosci co narazaio go na stres. Fakt, ii MJ. by} niejednokrotnie osadzony W celach, ktére nie czyniiy zadoéé przewidzianej ustawowo normie gwarantuj qcej osadzonemu przynaj mniej 31112 na osobe (110 § 2 k.k.W.), W przedmiotowej sprawie nie budzilo Wagtpliwosci Sztdu, nie pi‘Z6CZy1&’t6Z temu strona pozwana. W ocenie Sqdu niezapewnienie przez Paflstwo osadzonemu W jednostkach penitencjarnych minimalnej normy powierzehniowej nie mote byé stanem zasiugujqcym na aprobate. Niewqtpliwie czasowe osaclzenie powoda W eelach nadmiernie przeludnionych stan0Wi1o naruszenie jego dobr osobistych W postaci godnosei osobistej, ktorej zgodnie Z art. 30 Konstytucji RP ochrona i poszanowanie jest obowiagkiem W1E1C1Z pubiicznych. Nie mniej nie mozna takiego naruszenia débr osobistych traktowaé jako aktu represji skierowanego indywidualnie przeciwko powodowi. Warunki W jakich przebywai powod W rownym stopniu dotyczj/1y innych osadzonych WW. zakiadach karnych i aresztach sledczyeh. Mimo uznania, ii czasami Warunki W‘ ktoryoh byl osadzony powod naruszyiy jego godnosé, to ska%a tego naruszenia nie przybraia takiej formy, ktora Wediug Sqdu uzasadnialaby zasqdzenie zadoséuczynienia, czy W ktorej mozna byioby mowié o nieludzkioh i pO1l1ZE1jqCyC11 Warunkaoh, jak Wskazywaia strona powodowa. Podnieéé przy tym nalezy, ii powod na ktorym cia_2y1 0b0V\'1E1_Z€1{ udowodnienia faktu, z ktorego Wywodzii korzystne dla siebie skutki prawne nie Wskazal ozy przez caly czas osadzenia przebywal W przeludnionych celach. Nie W110S11 rowniez W tym zakresie 0 przeprowadzenie jakichkolwiek wnioskow dowodowych, ktore pozwolilyby ustalié jakie W rzeczywistoéci Warunki bytowe mial zapewnione powod. W kontekscie powyiszego uwydatnié rowniez naleiy, i2 postepowanie oywilne W ramach, ktorego rozpoznawana byla niniej sza sprawa obwarowane jest regulami procesu, ktore W nauce prawa przyjely nazwe naczelnych zasad postepowania cywilnego. Wérod zasad tych jednq z najistotniejszych jest zasada kontradyktoryjnoéci, ktora nakiada na strony obowiqzek udowodnienia swoich twierdzefi. Zasada ta odzwierciedlona jest W art. 6 k.c. i 232 1<.p.c. Stosownie do Wskazanego art. 6 k.c. cieiar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, ktora 2 fakru tego Wywodzi skutki prawne. Zgodnie zaé 2 art. 232 k.p.c. strony sq obowiqzane wskazywaé dowody dla stwierclzenia faktow, z ktoryeh Wywodzq skutki prawne. R012; powoda bylo wykazanie zasadnosci powodztwa, czego jednak powod nie uozynii Wskazujag: jedynie W sposob ogoinikowy, Ze doszio do naruszenia jego dob: osobistych. Dodaé rowniez nalezy, iz pomimo wskazanych niedogodnosci zwiqzanych z przeludnieniem panujetejnn W celach, powod miai zapewnione miejsee do spania, bezpiatnq opieke medycznq, Wyzywienie Z przewidzianymi normami, a takze mozliwosé uezestniczenia W zatjeciach kulturalno oswiatowyeh, z czego jak sam przyznai na rozprawie korzystal. W tym kontekscie mozha zwrooié uwage, na okolicznosé, ii powod mimo Wszystko miai lepsze Warunki nit znaczna czeso osob przebywajqcyeh na Woinosoi, ktore W przeciwiefistwie do powoda, respektujq normy prawa karnego, a ktére czesto bez swojej Winy Zyjq W niedostatku i ubostwie. Podnoszone przez powoda kwestie dotyozqc dolegliwoéci zwiqzanych z przebywaniem W przeludnionej ceii W postaci sq bardzo ogo1nikoWe_ iW Zaden sposob nie pozwalajq przesqdzié W jaki sposob uzasadnialyby przyznanie poWodoWi odszkodowania. Sam fakt, i2 celi powoda doehodzilo do agresywnych zachowaé --- STRONA 3 --- Wspdlwieinidw, oraz, 2e W celi przebywaiy osoby grypsujape jeszcze nie jest dostateczny powodem do aktualizacji odpowiedzialnosci Skarbu Panstwa. Dodaé przy tym naleiy, 12 powod Winien rozwazyé, czy do ewentualnego naruszenia dobr osobistych poprzez agresywne zaehowanie nie dopuscili sie odbywajqey z powodem Wspolwieiniowie. O i1e bowiem moina przyjqé, Ze do naruszenia dobr osobistych ze strony Skarbu Pazistwa doszlo z powodu nie zapewnienia powodowi podczas calego okresu odbywania kary oeli, W ktorej mialby zapewnione 3m2, to Skarb Pafistwa odpowiedzialnosci nie ponosi zato, czy Wspolwieiniowie sq W stosunku do siebie agresywni oraz ezy W ceii przebywaiy osoby grypsuj qce z niegrypsujaacj/'mi. Powod nadto nie Wskazai jakie agresywne zachowania W celi mialy miejsoe oraz, Ze zakiad karny nie przeeiwdzialal agresywnym zaohowaniom. Niezaleznie jednak od powyzszego, Sqd meriti podziela poglatd Wyrazony przez Sqd Najwyiszy W Wyroku Z dnia 2.10.2007 r. W sprawie VII CSK 269/07, zgodnie Z ktorym samo osadzenie W przeludnionej celi nie jest vvystarczajqcq podstawq do uwzglednienia Zzgdania zasqdzenia zadoséuczynienia. Takze W orzeczeniach Europejskiego Trybunaiu Praw Czlowieka najczesoiej zwracano uwage na z1e Warunki sanitarne, niehigienicznoéé i brak plywatnosici przy korzystaniu z urzqdzen sanitarnych, pennanentnq niemozliwoéé zaspokajania potrzeby snu spowodowanq 1116V\F)/S‘£9.fCZE1j3LO3‘ ilosciq lozek jak 1 nieustannie zapalonym swiaflem ezy panujqcym halasem, niedostateczne oswietienie uniemoZ11W'iajape ozytehie, Z12; Wentylaoj Q, Warunki prowadzape do rozprzestrzeniania sie chorob bqdi brak moiliwosci leozenia. Przy czyrn trybunai uwzglednii skumulowany efekt tych warunkow, a takie specyficzne zarzuty podnoszone przez s1<arZa.o'j/"ch. Sqd Najwyfzszy W Wyroku z dnia 28.02.2007 r. nie uzaleznil mozliwosci zasatdzeniz1 zadoséuczjmienia od potwierdzenia faktu osadzenia Wamnkach metrazowych oclbiegaj qcych od normy Wskazanej W art. 1 10 § 2 k.k.W. Mozliwosé taka zostala bowiem po1a5:zo11a z jednoczesnym naruszeniem takich podstawowych standardow jak zapewnienie kazdemu osadzonemu oddzielnego miej sea do spania albo oddzielenia Wez1a sanitarnego od ogolnej przestrzeni celi. W przedmiotowej zas sprawie brak byio podstaw do przyjecia, 12 powod W takioh Warunkach odbyWa1 kare pozbawienia Wolnosei. Sam bowiem powod takieh okolioznosci nie podnosil, ograniczaj ate sie do Wskazania na dyskomfort spowodowany maiq przestrzeniq oeii przypadaj spec na osadzonego i Wywolywanych stqd konfliktow (zeznania powoda na rozprawie dnia 26.04.2010 r.  k. 64). Zdaniem Satdu powod popelniaj qe przestepstwa musiai sie liczyé, 12 kare za sW6j czyn bedzie odbyWa1 W Wiezieniu, W ktorym z oczywistych Wzgledow nie ma kornfortowych Warunkow. Wiezienie nie jest bowiem miejsoem, ktdre tymezasowo ma zapewnic’: skazanemu lokal, tylko W odpowiedni sposob odstraszyé go od popehiiania daiszych przestepstw po odbyciu kary. Nadto Said nie da1 Wiary powodowi, 12 jego cierpienia psyohiozne 1 fizyozne Qpowodnie WS1(&Z&1 na czym te cierpienia mia1y by polegaé) spoWodoWane sq Z13/mi Warunkami panuj qcylni W Wiezieniu oraz W jaki sposob pozwany ponosi za to Wine. W tym kontekscie poWod nie przejawia}: jakiej kolwiek aktywnosoi dowodowej.  Dodatkowo naleiy uwydatnié, it dowod Z przesluchania stron jest W zasadzie dowodem posrednim W sprawie tzw. dowodem posilkowyrn. Zwaiyé bowiem naleiy, jak juz byla o tym mowa Wczesniej, bezposrednie zainteresowanie Wynikiem postepowania sqdowego Wplywa jednak na ujawnianie przez strony Wiadomosci, mote spowodowaé swiadome iub nieswiadome ieh znieksztalcenie, a naWet zatajenie. W niniej szej sprawie powod z uwagi na ogolnikowe i tendencyjne zeznania odnosnie jego cierpien fizyoznyeh i psyohioznych spowodowanymi zlymi Warunkami panujapymi W Wiezieniu musial zdawaé sobie sprawe, 12 zeznania te bez poparcia ich innymi srodkami dowodowymi nie Wzbudzq zaufania tut. Sqdu. Raz jeszcze naleiy zwrocié uwage na dyspozycje art. 6 k.c, ktory to na powoda naldada ciezar udowodnienia okolicznosci podnoszonych W pozwie i popieranych W procesie. Ze zgromadzonego materialu dowodowego W sprawie nie wynika, 12 zachowanie s1u2by Wieziennej oraz pobyt W zakiadzie karnym doprowadzil do zasadnosci przyznania powodowi zadoséuczynienia. Ponadto powod nie uzasadnil zasadnoéci wysokosci dochodzonego zadoééuczynienia. Powod na rozprawie z dnia 26.04.2010 r. stwierdzil, 12 W zasadzie nie Wie dlaozego domaga sie od Skarbu Pafistwa kwoty 160.000 Z1. Reasumujap, zdaniem Sqdu brak jest podstaw do zasqdzenia na rzecz powoda jakiejkoiwiek kwoty zadoséuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych, ktore Wia_z211oby sie Z Warunkami odbywania kary. Warto W tym miejscu zwrocié uwage, 12 W judykaturze ugruntowany jest poglqd, Zgodnie Z ktdrym said nie ma obowiagku zasqdzenie zadoséuczynienia W kazdym przypadku naruszenia dobr osobistych (vide Wyrok Sztdu Najwyiszego z dnia 19.04.2006 r., II PK_245f05, OSNP 2007/78/ 101). Zasqdzenie zadoséuczynienia ma oharakter fakuitatywny i od oceny sqdu opartej na analizie okolicznosoi faktyoznyoh konkretnej sprawy zalezy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W tej forniie (por. Wyrok Sqdu Apelaejjnego W sprawie I ACa 8331106). Podstawowym kryterium decydujapym o moiliwosci zasqdzenia zadoseuczynienia powinien bye rn.in. stopiefi Winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poozucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W Wyroku Sedu Najwyiszego z dniei 12.12.2002 r. W sprawle V CKN 1581f00 siusznie Wskazano, 12 decyzja o zasqdzeniu zadoséuezynienia Winna bye poprzedzona takie zbadaniem nasilenia z1ej W011 naruszyciela i --- STRONA 4 --- zastosowania tego srodka. Odnoszac sie do kwestii Winy, to to przeshanke odpowiedzialnosci za czasowe niezapewnienie osadzonyrn Warunkow metrazowych zgodnyoh z art. 110 § 2 k.k.W. upatrywaé na1e2y poza jodnostkami organizaoyjnymi, ktore bezposrednio odpowiada za Warunki W jakioh powod odbywai kare. .1edno stki te bowiem pomimo przepelnienia, nie mogly odmowié przyjecia skazanego. Warto te2 pamietaé, i2 gospodarka przedmiotowych jednostek penitenojarnych oparta jest na ustawie bud2etoWej, a zatem srodki, ktorymi one dysponuja maja byé przeznaczane precyzyjnie na ce1e,'na ktore je otrzymano 1 W Wysokosci, ktorej one same nie okreslaj a. Na marginesie na1e2y jeszcze zwrocié uwage, 12 podnoszony przez pozwanego zarzut przedawnienia oparty na art. art. 4421 § 1 k.o, zgodnie z ktorym roszczenie o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upiywem lat trzeeh od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedzial sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia, jest niezasadny. Na1e2y bowiem podkreslié, 2e do roszczenia powoda ma zastosowanie dziesieoioletni termin przedawnienia oparty o przepisy czesci ogolnej Kodeksu cywilnego (pot. art. 118 k.c), bowiem W1a2e sic; ono nie 2 naprawieniem szkody, Iecz krzywdy polegajacej na naruszeniu dobr osobistych. Ergo roszczenie powoda. bedace przedmiotem rozpoznania W niniejszej sprawie nie jest przedawnione. < _‘ ‘ Maj ac poWy2sze okolicznosci na uwadze Sad uznal, i2 mimo naruszenia dobr osobistych poWod’a brak by1o podstaw do zasadzenia Zadanego zadoséuczynienia, diatego te2 oddalil powodztwo. O kosztach postepowania natomiast Sad orzeld zgodnie z zasadaodpowiedzialnosci za wynik procesu wyraiona W art. 98 § 1 k.p.c. W ZW. 2 § 6 pkt. 7 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci 2 dnia 28 Wrzesnia 2002 r. W sprawie oplat za ezynnosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnego Z urzedu. Wskazaé sie boW1em Winno, 12 powod nie jest ju2 pozbawiony Wo1nosci, a zatem posiada mozliwosei zarobkowe, ktore uzasadniaja przypuszozenie, 12 obecnie jest on W stanie uiscié na rzecz swojego przeciwnika prooesowego na1e2ne mu koszty procesu. Ponadto zdaniem Sadu na tle niniejszej sprawy nie Wystepujaprzeslanki 2 art. 102 k.p.c. W pkt 3 Wyroku Sad nieuiszczone koszty sadowe przyjal na rachunek Skarbu Pafistwa, bowiem powod by1 zwolniony na mocy postanowienia 2 dnia 25.08.2009 r. (k. 7) od kosztow sadowych W zakresie opiaty od pozwu. _ Z tych Wszystkich Wzgledow Sad orzeki jak W sentencji Wyroku.