Wyrok III C 89/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawi

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III C 89/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie III Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Rafałko Protokolant: sekretarz sądowy Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa K. H. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej o ochronę dóbr osobistych orzeka: I. Powództwo oddala. II. Nie obciąża powoda kosztami postępowania strony przeciwnej. III. Nie uiszczone koszty sądowe przejmuje na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt III C 89/13 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 22 stycznia 2013 r. K. H. wniósł o zobowiązanie Skarbu Państwa - Dyrektora Generalnego Służby Więziennej do zaniechania działania naruszającego jego dobra osobiste oraz usunięcie skutków już powstałego naruszenia, poprzez przeniesienie Powoda do jednostki penitencjarnej bądź celi, w której jego dobra osobiste nie byłyby naruszane. Wniósł również o zobowiązanie Pozwanego do przeproszenia go za dokonane naruszenia dóbr osobistych, których skutków nie da się usunąć, poprzez zamieszczenie na koszt Pozwanego, w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się wyroku na stronie internetowej (...) (www.(...).pl), w dziale „Ogłoszenia i komunikaty”, czcionką Verdana, rozmiar „small” z pojedyńczą interlinią, tekstu: „Wyrażam ubolewanie, że Centralny Zarząd Służby Więziennej dopuścił do naruszenia dóbr osobistych Pana K. H. poprzez umieszczenie go w jednostkach penitencjarnych nie spełniających standardów cywilizowanego państwa i za wszystkie wyrządzone Panu K. H. szkody niematerialne szczerze przepraszam”, dostępnego na stronie przez 30 dni. Dodatkowo Powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz kwoty 110 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy, wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kwoty 5 000 zł na cel społeczny, tj. na rzecz Fundacji (...), KRS (...). --- STRONA 2 --- W uzasadnieniu pozwu Powód wskazał, że od listopada 1994 r. do chwili obecnej przebywał w licznych jednostach podległych Pozwanemu, gdzie był izolowany w celach, które nie spełniały standardu 3 m 2 powierzchni mieszkalnej na osobę. Zdarzało się, że w celi o powierzchni 8 m 2 przebywało 4 osadzonych. Ponadto zdarzało się, że w celach kącicki sanitarne nie były oddzielone od pozostałej części celi w sposób prawidłowy, było słabe oświetlenie cel, brak oświetlenia naturalnego, odpadający ze ścian tynk, brak stałego dostępu do ciepłej wody. Ponadto powód wskazywał, że odbywając karę nie posiadał dostępu do świetlicy, kursów, telewizji, czy zajęć kulturalno - oświatowych. Jego dobra osobiste były wielokrotnie naruszane poprzez dokonywanie przeszukań, w trakcie których Powód był zmuszany do rozbierania się do naga w pomieszczeniach, w których były zamontowane kamery. Wskazał też, że w trakcie swojego pobytu w jednostkach penitencjarnych miał problemy zdrowotne, pomimo to nie zapewniono mu odpowiedniej opieki medycznej. W tym kontekście powołał się na fakt zignorowania przez służbę medyczną Aresztu Śledczego w C. tego, że przywieziono go do tej jednostki ze złamanym palcem. Odpowiedzią na pozew Skarb Państwa – Dyrektor Generalny Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniósł zarzut przedawnienia co do roszczeń objętych przedmiotowym pozwem za okres do 24 października 2009 r. Wskazał, że w okresie nieprzedawnionym Powód przebywał przez krótki czas w przeludnieniu, w Zakładzie Karnym w C., w okresie od 4 listopada 2009 r. do 9 grudnia 2009 r. Powyższe nie było jednakże bezprawne, albowiem o zaistniałej sytuacji informowany był Sędzia Penitencjarny, natomiast osadzenie od 6 grudnia 2009 r. do dnia 9 grudnia 2009 r. odbywało się na podstawie decyzji Dyrektora Zakładu z dnia 6 grudnia 2009 r. W pozostałych okresach Powód nie przebywał w przeludnionych celach. Ponadto Pozwany wskazał, że inne zarzuty Powoda względem warunków panujących w jednostkach penitencjarnych nie zasługują na uwzględnienie, albowiem warunki bytowe były zgodne z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno – porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, z dnia 31 października 2003 r. w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej (odpowiedź na pozew k. 51- 137). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W Zakładzie Karnym w C. Powód przebywał w okresach: 17 listopada 1994 r. - 11 sierpnia 1995 r., 12 lipca 1999 r. – 14 grudnia 1999 r., 6 stycznia 2000 r. – 27 czerwca 2000 r., 24 lutego 2001 r. – 10 maja 2003 r., 11 lutego 2005 r. – 28 października 2005 r. W okresie od 28 kwietnia 2008 r. do 2 maja 2008 r. Powód odbywał karę pozbawienia wolności w celi o powierzchni 6,53 m 2 , w której przebywało 4 osadzonych. Następnie został osadzony w celi nr (...), dwunastoosobowej, o powierzchni 38,45 m 2 . W okresach jak poniżej w celi przebywało: 1) od 2 maja 2008 r. – 8 maja 2008 r., 12 maja -15 maja 2008, 5 lipca – 15 lipca 2008, 1 lipca 2008 r. - 12 osadzonych, 2) 9 maja 2008 r. – 11 maja 2008r., 16 maja – 18 maja 2008 r., 27 maja 2008 r., 9 czerwca, 14 czerwca 2008 r. – 18 czerwca 2008r., 30 czerwca - 13 osadzonych, 3) w okresie od 28 maja – 29 maja, 4 czerwca – 8 czerwca, 10 czerwca – 13 czerwca, 19 czerwca – 22 czerwca 2008 r. - 14 osadzonych, 4) od 19 maja – 26 maja 2008 r., 2 lipca – 4 lipca 2008 r. - 11 osadzonych; 5) 16 lipca 2008 r. – 24 lipca 2008 r. - 10 osadzonych, 6) w dniu 25 lipca 2008 r. - 9 osadzonych. --- STRONA 3 --- W okresie od 9 października 2009 r. do 20 października 2010 r. powód przebywał w dwuosobowej celi nr (...), o powierzchni 6,53 m 2 . W okresach jak poniżej w celi tej było osadzonych: 1) 9 października 2009 r. -1 1 października 2009 r., 13 października – 16 października 2009 r., 20 października 2009 r. - 3 osadzonych; 2) 12 października 2009 r. - 2 osadzonych; 3) 17 października 2009 r. - 19 października 2009 r. - 4 osadzonych. Od 20 października do 4 listopada 2009 r. Powód obywał karę pozbawienia wolności w celi nr (...), o powierzchni 38,45 m 2 . Była to cela dwunastoosobowa.Od 4 listopada 2009 r. do 9 listopada 2009 r. był osadzony w dwuosobowej celi o powierzchni 6,55 m 2 . Od 4 listopada 2009 r. do 9 listopada 2009 r. powód przebywał w celi nr (...), o powierzchni 6,4 m 2 . W dwuosobowej celi nr (...)w okresie od 9 listopada 2009 r. do 16 listopada 2009 r. przebywało 4 osadzonych, od 17 listopada do 9 grudnia 2009 r. przebywało 3 osadzonych, zaś od 10 grudnia 2009 r. do 16 lutego 2010 r. 2 osadzonych. W okresie od 16 lutego 2010 r. do 23 lutego 2010 r. Powód przebywał w celi nr (...) o powierzchni 6,55 m 2 . W okresie tym w celi przebywało 2 osadzonych. W celi (...) o powierzchni 6,5 m 2 Powód przebywał w okresie od 23 lutego 2010 do 16 kwietnia 2010 r., gdzie przebywało dwóch osadzonych. W 12 osobowej celi nr(...), o powierzchni 37,97 m 2 Powód przebywał w okresie: 1) 16 - 18 kwietnia 2010 r., 21 – 23 kwietnia 2010 r., 27 kwietnia – 20 czerwca 2010, 24 czerwca – 8 lipca 2010, 14 – 28 lipca 2010 r., 31 lipca 2010 – 16 sierpnia 2010 r. 18 – 24 sierpnia 2010 r., 26 – 30 sierpnia, 2 – 8 września 2010 r. 13 września – 21 października 2010 r. – w celi przebywało 12 osadzonych, 2) 19 – 20 kwietnia 2010r., 24 – 26 kwietnia 2010r. 21 – 23 czerwca, 9 – 13 lipca 2010, 29 – 30 lipca 2010, 31 sierpnia – 1 września 2010 r., 10 – 12 września 2010 r., 17 sierpnia 2010 r., 25 sierpnia 2010 r. - w celi przebywało 11 osadzonych; 3) 9 września 2010 r. w celi przebywało 10 osadzonych. Od 5 kwietnia 2011 r. Powód przebywał w dwunastoosobowej celi nr (...). Cela ta miała powierzchnię 38,26 m 2. W tym czasie w celi przebywało 11 osadzonych, zaś w okresie od 6 do 13 kwietnia 2011 r. dwunasstu osadzonych. Od 13 kwietnia 2011r. Powód przebywał w dwunastoosobowej celi nr (...), o powierzchni 38,45 m 2 . W tym czasie skład celi był następujący: 1. 13 - 17 kwietnia 2011 r., 19 – 26 kwietnia 2011r., 29 kwietnia 2011 r. – 18 maja 2011 r., 21 – 31 maja 2011 r., 2 czerwca – 15 lipca 2011 r., 19 - 29 lipca 2011 r, 2 - 8 sierpnia 2011 r., 11 – 31 sierpnia.2011 r. - 12 osadzonych; 2. 18 kwietnia 2011 r., 27 – 28 kwietnia 2011r., 19 – 20 maja 2011r., 1 czerwca 2011 r., 16 – 18 lipca 2011 r., 30 lipca – 1 sierpnia 2011r., 9 – 10 sierpnia 2011r. - 11 osadzonych, 3. --- STRONA 4 --- 1 września 2011r. - 10 osadzonych. Od 29 maja 2012 Powód przebywał w sześcioosobowej celi nr (...), o powierzchni 18,31 m 2, , w następującycm składzie: 1) 29 maja 2012 r. - 4 czerwca 2012 r., 11 czerwca 2012 r. - 6 osadzonych; 2) 6 – 7 czerwca 2012 r., 10 czerwca, 12 czerwca 2012r. - 5 osadzonych, 3) 5 czerwca 2012 r., 8 – 9 czerwca 2012 r. - 4 osadzonych. W dniu 12 czerwca 2012 r. powód przebywał w celi nr (...)o powierzchni 38,65 m 2 . Od 12 czerwca 2012 r. Powód przebywał w dziewięcioosobowej celi o nr (...). 12 czerwca 2012 r. w celi tej osadzonych było 7 osadzonych, 13 czerwca 2012 r. 6 osadzonych, 14 czerwca 2012 r. 8 osadzonych. W okresie od 15 czerwca do 5 lipca 2012 r. w celi przebywało 9 osadzonych. Od 5 lipca 2012 r. Powód przebywał w dwunastoosobowej celi nr (...). Od 5 lipca 2012 r. do 8 lipca 2012 r. w celi przebywało 11 osadzonych, natomiast od 9 lipca do 14 sierpnia 2012r. 12 osadzonych. W trakcie pobytu Powoda w Zakładzie Karnym w C., w sytuacji, w której dochodziło do przeludniania w celach, o powyższym facie informowano Sędziego Penitencjarnego. Powód osadzany był w celach zgodnie z decyzją klasyfikacyjną, przy uwzględnieniu potrzeby zapewnienia porządku i bezpieczeństwa w zakładzie karnym, potrzeby kształtowania właściwej atmosfery wśród osadzonych oraz koniecznością zapobiegania samo agresji i popełnianiu przestępstw podczas odbywania kary pozbawienia wolności. W trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w C. Powód miał możliwość korzystania z oferowanych zajęć kulturalno – oświatowych i świetlicowych, udziału w spotkaniach i nabożeństwach religijnych. Mógł uczestniczyć w widzeniach, rozmowach telefonicznych, miał dostęp do korespondencji, mógł dokonywać zakupów w kantynie więziennej. Odbywając karę pozbawienia wolności Powód miał prawo do korzystania ze spaceru, podczas pobytu w celi powód mógł korzystać z programów i audycji transmitowanych przez radiowęzeł, radio i telewizję, ze zbiorów biblioteki bądź prenumerować interesujące go gazety. Cele, w których przebywali osadzeni były wykończone atestowanymi materiałami. W 2007 r. w Zakładzie Karnym w C. wykonano remont budynku, który polegał na gruntownej przebudowie polegającej na pracach ogólnobudowlanych. Wymieniono instalacje sanitarne, elektryczne, teletechniczne, stolarkę okienną i drzwiową. Podłogi celi wykonano z łatwo zmywalnej wykładziny PCV, ściany pokryto farbą zmywalną. W celach kąciki sanitarne zostały wydzielone drzwiami wewnętrznymi pełnymi. W Zakładzie Karnym w C. Powód miał zapewniony dostęp do bieżącej wody zimnej, a kilka godzin na dobę do wody ciepłej w pomieszczeniach mieszkalnych. Ponadto cele wyposażono w sprzęt niezbędny do utrzymania czystości celi w postaci ścierek, mioteł, zmiotek wraz z szufelkami, pojemników i worków na śmieci. Osadzeni otrzymywali co miesiąc środki czystości umożliwiające utrzymanie czystości w celach. Otrzymywali też koce i materace w należytym stanie. Przed wydaniem były one sprawdzane, a wcześniej w zależności od potrzeb wyprane lub zdezynfekowane. Wyposażenie cel odpowiadało rodzajowi i ilości sprzętu przewidzianemu w obowiązujących w tym zakresie unormowaniach. W sytuacji, w której osadzeni korzystali z odzieży zapewnianej przez zakład karny, była ona wymieniona na czystą, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. Bielizna osobista i ręczniki kąpielowe były wymieniane co tydzień; odzież w zależności od potrzeb składanych przez skazanych, natomiast bielizna pościelowa – co dwa tygodnie lub w zależności od potrzeb (zeznania M. M. k. 267 - 268, J. T. k. 271- 272, D. O. k. 273 - 274, Z. O. k. 297 - 298). --- STRONA 5 --- Cele były oświetlone światłem naturalnym poprzez okna oraz sztucznym. We wszystkich celach występowała odpowiednią ilość punktów oświetleniowych. Kontrole osobiste osadzonych w tym również powoda były prowadzone w oparciu o art. 116 § 2 i § 4 kkw w każdym czasie, w wypadkach uzasadnionych względami porządku. W Zakładzie Karnym w J. Powód przebywał w okresie od 10 maja 2003 r. do 16 grudnia 2003 r. oraz od 21 października 2010 r. do 9 grudnia 2010 r. W okresie od 21 października 2010 r. do 9 grudnia 2010 r. w Zakładzie tym nie występowało przeludnienie. Z racji tego, że Zakład Karny w J. jest zakładem półotwartym, cele mieszkalne skazanych pozostają otwarte całą dobę, a skazani w godzinach od 7.30 do 18.30 mogli poruszać się pomiędzy celami. Mieli też możliwość swobodnego przemieszczania się i korzystania z pól spacerowych oraz boiska do koszykówki, piłki nożnej oraz piłki siatkowej. Osadzeni mieli również możliwość korzystania z ogólnodostępnych pomieszczeń takich jak sala do zajęć sportowych, czytelnia, pomieszczenia grup wyznaniowych i Ruchu AA, czy korzystania z biblioteki lub sal szkoleniowych, świetlic wyposażonych w sprzęt RTV. W godzinach otwarcia pawilonów mieszkalnych skazani mieli nieograniczoną możliwość przebywania w innych celach pawilonu, które nie były celami mieszkalnymi, a za zgodą wychowawcy w innych pawilonach odpowiadających ich podgrupie klasyfikacyjnej. Kąciki sanitarne w Zakładzie Karnym w J. znajdują się poza salami mieszkalnymi. Osadzeni otrzymywali środki czystości. Będąc w Zakładzie Karnym w J. powód nie składał próśb o wydanie mu zwiększonej ilości środków higienicznych. Osadzeni mogli też samodzielnie kupować środki higieniczne w kantynie znajdującej się w jednostce. Powód miał też możliwość korzystania z zająć kulturalno – oświatowych. W Zakładzie Karnym w J. odbywały się cyklicznie turnieje brydżowe, piłki nożnej, siatkowej, tenisa stołowego oraz koszykówki, a także konkursy wiedzy ogólnej. Sporadycznie odbywały się również spektakle teatralne oraz koncerty grup muzycznych. Osadzeni mieli również dostęp do 15 tysięcy woluminów. W Zakładzie Karnym w J. osadzeni mieli dostęp do lekarza internisty, endokrynologa, pulmonologa, okulisty, neurologa, laryngologa, chirurga – ortopedy, psychiatry, stomatologa oraz wykwalifikowanych pielęgniarek. W omawianym Zakładzie znajduje się pawilon I, który pełni rolę czasowego miejsca pobytu skazanego przed przetransportowaniem lub przed zakończeniem odbywania kary. W pawilonie tym znajdują się cele wieloosobowe, w których kąciki sanitarne w odróżnieniu od reszty zakładu znajdują się w celach. Kąciki sanitarne są oddzielone od reszty celi ścianką (zeznania P. W. k. 229 - 230, K. K. k. 246 - 246 v). W Zakładzie Karnym w S. warunki bytowe były zgodne z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Powód odybwal karę w celach trzyosobowych, w następujących okrasach: 1. 28 października do 15 listopada 2005 r., cela nr (...), o powierzchni 11,33 m 2 , 2. 15 listopada 2005 r. - 17 marca 2006 r., celanr (...) o powierzchni 11,33 m 2 , 3. 17 marca 2006 r. - 5 grudnia 2006 r., cela nr (...), 4. 5 grudnia 2006 r. - 21 sierpnia 2007 r., cela nr (...), 5. 30 listopada 2007 r. - 3 grudnia 2007 r. cela nr (...), 6. 3 - 21 grudnia 2007 r. cela nr(...). --- STRONA 6 --- Każdy z osadzonych miał swoje łóżko do spania z materacem, taboret, stół, szafkę. Osadzeni otrzymywali również raz w miesiącu środki oraz przedmioty do sprzątania celi, a także środki higieny osobistej. Oprócz podstawowych sprzętów cele wyposażone były w stolik, półkę pod telewizor, wieszak, wiadro plastikowe na śmieci, lustro i półkę na przybory toaletowe, zamontowane w kąciku sanitarnym. Kąciki sanitarne w celach, w których przebywał Powód oddzielone były od reszty celi ścianką murowaną umożliwiającą zapewnienie intymności. Każda cela miała dostęp do naturalnego światła, dodatkowym źródłem światła była lampa świetlówkowa oraz żarówka tradycyjna wolframowa (w kąciku sanitarnym). Cele, w których przebywali osadzeni były w dobrym stanie technicznym, ściany były pomalowane, nie było możliwości, żeby ze ścian, czy sufitów odpadał tynk. Sprzęt kwaterunkowy był w dobrym stanie technicznym. Każdy osadzony miał możliwość prania i suszenia swojej bielizny. Osadzeni otrzymywali proszek do prania. Bielizna pościelowa oraz koce były prane w pralni. Osadzeni mieli również dostęp do zasobów bibliotecznych, do 4 boisk sportowych, 4 świetlic sportowych, 5 świetlic do zajęć K.O., 4 pracowni do zajęć K.O., kaplicy. Powód korzystał z zajęć sportowych na świetlicy rekreacyjno – sportowej w pawilonie(...). Uczestniczył w koncercie muzyki chrześcijańskiej, programie o charakterze profilaktyki uzależnień połączonym z pokazem pierwszej pomocy przedmedycznej, spotkaniach z przedstawicielami kościoła (...). W Zakładzie Karnym w S. prowadzono działalność kulturalno – oświatową oraz sportową. Prowadzono regularną emisję audycji radiowych i pogadanek poprzez sieć zakładowego radiowęzła, prace z zespołem teatralno – kabaretowym i muzycznym, organizowano prenumeraty czasopism, działalność sekcji plastyczno – dekoratorskiej, koła szaradziarskiego, modelarskiego, sezonowo korzystano z boisk do gier zespołowych i świetlic sportowych. Starano się również popierać pojedyńczą działalność osadzonych w ramach ich indywidualnych zainteresowań. Propagowano również czytelnictwo za pośrednictwem biblioteki centralnej. W Zakładzie Karnym w N. Powód był osadzony od 21 sierpnia 2007 r. do 30 listopada 2007 r. Od 21 sierpnia 2007 r. do 30 sierpnia 2007 r. Powód odbywał karę pozbawienia wolności w celi nr (...)o powierzchni 51,05 m 2 przeznaczonej dla 17 skazanych. W celi tej okresowo można było umieścić 18 osadzonych i wówczas przy pełnym zaludnieniu na 1 skazanego przypadało 2,84 m 2 . Od 30 sierpnia 2007 r. do 11 września 2007 r. Powód obywał karę w celi nr (...), o powierzchni 31,27 m 2 , przeznaczonej dla 10 skazanych i w której przy pełnym zaludnieniu na 1 osadzonego przypadało 3.13 m 2 . Od 11 września 2007 r. do 13 września 2007 r. Powód odbywał karę w celi nr (...)o powierzchni 14,42 m 2 przeznaczonej dla 4 skazanych i w której przy pełnym zaludnieniu na 1 osadzonego przypadało 3,60 m 2 . Od 13 września 2007 r. do 8 listopada 2007 r. Powód odbywał karę w celi nr (...)o powierzchni 17,24 m 2 przeznaczonej dla 5 skazanych, w której można było okresowo umieszczać 6 osadzonych i w której wówczas przy pełnym zaludnieniu na 1 osadzonego przypadało 2,87 m 2 . Od 8 listopada 2007 r. Powód ponownie został osadzony w celi nr (...). W celi tej w dniach 8, 11, 21 listopada 2007 r. przebywało 13 osadzonych. W dniu 9 i 26 listopada 2007 r. w celi przebywało 17 osadzonych, w dniach 12 - 13, 15, 18 listopada 2007 r. w celi przebywało 12 osadzonych. W dniach 17, 19 – 20 listopada w celi przebywało 11 osadzonych, zaś 15 skazanych w przebywało w tej celi w dniu 14, 22 – 25, 28 - 29 listopada. 2007 r. W dniu 30 listopada 2007 r. w celi przebywało 16 osadzonych. Zakład Karny w N. w sytuacji przeludnienia informował o powyższym Sędziego Penitencjarnego. Cele, w których był osadzony Powód miały zapewniony dostęp do wentylacji. W każdej z cel znajdowało się choćby jedno uchylne okno, na tyle duże, aby zapewnić dostęp do naturalnego światła. Cele wyposażone były w sprzęt kwaterunkowy, w tym łóżka, którego ilość i stan odpowiadały obowiązującym normom określonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych o aresztach śledczych. Każda z cel wyposażona była w umywalkę z ciepłą i zimną wodą. Niezależnie od tego w celach znajdowały się miednice w ilości odpowiadającej ilości osadzonych. Osadzeni otrzymywali również regularnie środki higieny osobistej, zgodnie z normami określonymi w załączniku nr 1/H do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003r. w sprawie regulaminu organizacyjno – porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności. Skazani otrzymywali również środki do utrzymania czystości w celach mieszkalnych. --- STRONA 7 --- Powstałe w celach usterki były usuwane na bieżąco, po wcześniejszym zgłoszeniu. W łaźni Zakładu Karnego w N. znajdują się 24 prysznice. W kąpieli bierze udział średnio 20 skazanych. W Zakładzie Karnym w R. Powód był osadzony w celi nr (...) o powierzchni nr 26,46 m 2 . Była to cela przeznaczona dla 8 osadzonych. W okresie kiedy Powód przebywał w w tej jednosctec, nie było przeludnienia. W celach Zakładu Karnego w R. osadzeni mieli dostęp do zimnej wody. Raz w tygodniu mieli dostęp do kąpieli. Funkcjonowała pralnia zakładowa. Osadzeni otrzymywali odpowiednią ilość środków czystości do utrzymania czystości w celach. Otrzymywali również środki higieniczne. W każdej celi znajdowała się odpowiednia wentylacja grawitacyjna, kratka przewodu wentylacji umieszczona nad węzłem sanitarnym. Kąciki sanitarne były zabudowane i oddzielone przesłonką stwarzającą izolację wzrokową od pozostałej części celi. Przeglądy budynków nie wykazały zawilgocenia ani występowania zagrzybienia na ścianach budynków. Ściany były pomalowane. Cele miały oświetlenie znajdujące się bezpośrednio nad stołem. Okna w celach są oknami trzyskrzydłowymi, rozwiewno – uchylnymi. Są one szczelne. Na oknach zamontowane są pojedyncze kraty do zewnątrz. Temperatura w celach jest odpowiednia do pory roku. Materace i inne składniki wyposażenia osadzonych są sprawdzane na bieżąco pod względem stanu zużycia. Wyekspleatowane składniki są przekazywane do wybrakowania, natomiast uszkodzone i brudne są na bieżąco naprawiane i czyszczone. Każdy z osadzonych miał zapewnione miejsce do spania. Osadzonym były organizowane zajęcia kulturalno – oświatowe, zgodnie z obowiązującym grafikiem. Wszyscy osadzeni mieli zagwarantowany dostęp do programów telewizyjnych. Mogli też korzystać z biblioteki, zajęć oświatowych i sportowych. Zajęcia odbywały się w świetlicach, na boiskach sportowych, salach terapii zajęciowej i rekreacyjnej zlokalizowanej w pawilonach mieszkalnych, sali terapii zajęciowej mieszczącej się w piwnicy stołówki, a także poza terenem jednostki. W świetlicach ogólnych odbywały się zajęcia kulturalno – oświatowe oraz edukacyjne i terapeutyczne dla skazanych. Zajęcia w oddziałowych świetlicach organizowane były zgodnie z opracowanymi comiesięcznymi planami pracy świetlic. W ramach zajęć kulturalno – oświatowych organizowano turnieje szachowe, domino, warcaby, brydża, grę w piłkarzyki i tenisa stołowego. Ponadto skazani mogli spędzać czas wolny na oglądaniu telewizji czy filmów dvd, czytaniu codziennej prasy, brać udział w rekreacyjnych rozgrywkach z wykorzystaniem gier planszowych, stolikowych. Prawie w każdej celi osadzeni mieli możliwość posiadania prywatnych odbiorników RTV. W Zakładzie Karnym w Ł. Powód przebywał w okresie od 22 grudnia 2010 r. do 23 grudnia 2010 r., w Pawilonie (...), w celi nr (...)o powierzchni 19,50 m 2 , przeznaczonej dla 6 skazanych. W Oddziale Zewnętrznym w M. Powód przebywał w okresie od 23 grudnia 2010 r. do 3 stycznia 2011 r., w oddziale (...), w celi nr (...) o powierzchni 20,28 m 2 przeznaczonej dla 6 skazanych. W okresie od 3 stycznia 2011r. do 11 marca 2011 r. Powód odbywał karę pozbawienia wolności na oddziale (...), w celi nr (...) o powierzchni 18,40 m 2 przeznaczonej dla 6 skazanych. Od 3 stycznia 2011 r. do 11 marca 2011 r. był osadzony w oddziale (...), w celi nr (...) o powierzchni 18,40 m 2 przeznaczonej dla 6 skazanych. W tym okresie Powód nie przebywał w przeludnionych celach. Osadzeni odbywający karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w Ł. mieli prawo do korzystania z łaźni raz w tygodniu. Natomiast skazany zatrudniony w pracach brudzących korzystali z odpowiednio częstszych kąpieli. Sanitariaty znajdowały się poza celami mieszkalnymi i były usytuowane w sposób zapewniający ich niekrępujące użytkowanie. Skazani mogli korzystać z umywalni ogólnodostępnej. Umywalnie w pawilonach zakwaterowania wyposażone były w umywalki z doprowadzoną ciepłą i zimną wodą. Raz w tygodniu osadzeni mogli skorzystać z ciepłej kąpieli. Zimna woda była dostępna dla osadzonych codziennie, w godzinach od pobudki do ciszy nocnej (5.00 – 22.00). Ciepła woda w umywalniach była dostępna dwa razy w tygodniu w godzinach 13 – 14 oraz w godzinach 15- 16.00. Co miesiąc osadzeni otrzymywali środki utrzymania higieny. Cele mieszkalne posiadały odpowiednie warunki higieniczne, zapewniony dostęp do świeżego powietrza, odpowiednią do pory roku temperaturę. Ponadto posiadały odpowiednie oświetlenie do czytania i wykonywania pracy. Podczas sezonu grzewczego cele i pomieszczenia w pawilonach były ogrzewane przez całą dobę. Każda cela posiadała odrębną i drożną wentylację grawitacyjną. Ściany i sufity cel utrzymywane były w odpowiedniej estetyce poprzez okresowe remonty i malowanie. W części cel, w okresie zimowym i wiosennym, w narożnikach ścian i sufitów oraz narożnikach nadokiennych pojawiał się grzyb wywołany przez niedostateczne wietrzenie cel w okresie zimowym. Obiekty budowlane, w tym zakwaterowania skazanych, poddawane były wymaganym okresowym kontrolom w zakresie sprawdzenia stanu technicznej sprawności budynków, budowli i instalacji. Zakład --- STRONA 8 --- Karny w Ł. dysponuje boiskami sportowymi usytuowanymi na placach spacerowych do prowadzenia zajęć kulturalno – oświatowych i rekreacyjnych oraz sportowych gier zespołowych. Osadzeni odbywający karę w Zakładzie Karnym w Ł. systematycznie uczestniczyli w organizowanych w ramach grup zajęć rozgrywkach piłki nożnej poza terenem Zakładu Karnego na boisku usytuowanym na terenie miejscowości Ł., jak również organizowanych wycieczkach krajoznawczych oraz rekreacyjnych po okolicznych terenach B.. Na terenie Zakładu Karnego w Ł. zakupiono i zainstalowano w wydzielonym miejscu w obrębie pola spacerowego profesjonalny, 6 stanowiskowy atlas do ćwiczeń siłowych, z którego mogli korzystać wszyscy osadzeni. Osadzeni mogli również korzystać z zasobów księgozbiorów biblioteki znajdującej się w pawilonie (...). Powód mógł również korzystać z organizowanych na terenie jednostki imprez artystycznych. Zakład Karny w Ł. jest co roku wizytowany przez Sędziego penitencjarnego Sądu Okręgowego w K., który dokonuje oględzin pomieszczeń zakładu, w szczególności cel mieszkalnych oddziałów, przeprowadza rozmowy ze wszystkimi skazanymi, którzy podczas wizyty w celach wyrażają chęć lub zgłaszają się na rozmowę z wizytującym. W Zakładzie Karnym w Ł. osadzeni mają dostęp do lekarza 5 dni w tygodniu. W Zakładzie Karnym w Ł. powód miał możliwość swobodnego przemieszczania się pomiędzy celami od godziny 6.00 do godzinny 22.00. W trakcie trwania spaceru od godziny 8.30 do godziny 16.00 z przerwą obiadową także między pawilonami. Powód miał też swobodny dostęp do świetlic (zeznania R. S. k. 192 - 192 v). Posiłki wydawane osadzonym w Zakładzie Karnym w Ł. były zgodne z określonymi wymogami co do ich kaloryczności. Będąc w Zakładzie Karnym w Ł. Powód nie zgłaszał zastrzeżeń co do wyposażenia cel, braku ogrzewania czy też braku środków do higieny osobistej bądź środków czystości (zeznania J. G. k. 192 v - 193). W zakładzie Karnym nr 1 we W. Powód przebywał od 1 września 2011 r. do 7 września 2011 r. oraz od dnia 1 października 2012 r. do 3 października 2012 r. Był osadzony e celach: 1) 1 - 7 września 2011 r. w pawilonie (...), na oddziale(...), w celi nr (...) o powierzchni 16,08 m 2 , cela 5 - osobowa; 2) 1 - 3 października 2012 r. w pawilonie(...), na oddziale (...), w celi nr (...)o powierzchni 16,8 m2, cela 5 - osobowa. W Zakładzie tym od 9 grudnia 2009 r. nie istnieje zjawisko przeludniania. Cela nr (...) odpowiadała warunkom mieszkalnym określonym w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Była wyposażona w podstawowy sprzęt kwaterunkowy. Znajdowały się w niej łóżka dla każdego z osadzonych oraz odpowiednia ilość stołków, szafek i taboretów. Nadto cele były wyposażone w sprzęt konieczny do utrzymania czystości w celi oraz odpowiednie środki czystości. Cela była wyposażona w umywalkę z dostępem do nielimitowanej zimnej wody oraz miskę ustępową. Toaleta była oddzielona od części mieszkalnej trwałą zabudową a funkcję drzwi spełniała zasłona. Osadzonym wydawano odpowiednie środki higieny osobistej. W celi osadzeni mieli zagwarantowane miejsce do spożywania posiłków. W celach zapewnione było oświetlenie dzienne, a także oświetlenie światłem sztucznym. W punktach świetlnych stosowano żarówki o odpowiedniej mocy, które były wymieniane na bieżąco. Cela posiadała wentylację grawitacyjną. Użytkowane przewody kominowe były szczelne, a ich stan techniczny był poddawany okresowym kontrolom, zgodnie z przepisami ustawy prawo budowlane. Dokonywanie przeszukań w trakcie których Powód zmuszony był do rozbierania się do naga odbywało się w pomieszczeniach, które nie jest wyposażone w monitoring. Zakład Karny nr (...) we W. prowadził działalność kulturalno - oświatową w postaci audycji radiowych, które zawierały komunikaty i audycje własne. Ponadto organizowano rozgrywki sportowe, a także liczne konkursy. W Zakładzie Karnym we W. powód przebywał od dnia 7 września 2011 r. do 29 grudnia 2011 r. Początkowo został umieszczony w pawilonie (...), Oddziale (...), celi(...) o powierzchni 20,50 m 2 . Była to cela sześcioosobowa. Od dnia 21 grudnia 2011 r. do 22 grudnia 2011 r. przebywał w pawilonie (...), oddziale (...), celi nr (...) o powierzchni 39,31 m 2 . Była to cela 13 osobowa. W celi tej przebywało 9 osadzonych. Od 22 grudnia 2011 r. do 29 grudnia 2011 r. Powód przebywał w pawilonie (...), oddziale (...), celi nr (...) o powierzchni 14,60 m 2 . Była to cela 4 osobowa. Kontrola osobista jeżeli była wykonywana, to była przeprowadzana w --- STRONA 9 --- pomieszczeniu podczas nieobecności osób postronnych oraz osób odmiennej płci i dokonywana za pośrednictwem osoby tej samej płci. Kontrola taka odbywała się w pomieszczeniach, które nie były monitorowane. Zakład Karny we W. umożliwiał osadzonym korzystanie z zajęć kulturalno oświatowych. Mogli oni m.in. oglądać telewizję. Za zgodą Dyrektora osadzeni mogli używać własnych odbiorników w celi. Powód nie wyrażał chęci uczestnictwa w jakimkolwiek kursie organizowanym przez jednostkę. Kąciki sanitarne w celach oddzielone były ścianą od pozostałej części celi. W celi nr(...)kącik sanitarny oddzielony był płytą pilśniową na konstrukcji z kątownika, trwale przymocowanej do podłoża. Cele wyposażone były w niezbędne urządzenia sanitarne. Osadzeni mieli możliwość korzystania raz tygodniu z ciepłej kąpieli. W każdej z cel w jakich powód odbywał karę pozbawienia wolności zamontowana była wentylacja grawitacyjna. Skrzydła okienne można było otwierać lub uchylać, w celu dodatkowego przewietrzenia celi. Odbywały się kontrole okresowych przewodów kominowych, dymowych, spalinowych i wentylacyjnych. Instalacja oświetleniowa w celach wykonana została zgodnie z projektem technicznym przygotowanym przez Wojewódzkie Biuro (...) w P.. W celach zainstalowano oprawy oświetleniowe typu (...) 100, które każdorazowo wyposażone były w żarówki o mocy 100 W lub równoważne źródła światła odpowiadające tej mocy. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek usterek lub uszkodzeń, czy nieplanowanego pogorszenia stanu technicznego cel, dokonywano doraźnych napraw. W przypadku większego zakresu robót sporządzane sbyły protokoły konieczności. Środki higieny osobistej dla osadzonych wydawano zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych oraz aresztach śledczych. Będąc w Zakładzie Karnym we W. Powód nie zgłosił się z problemami zdrowotnymi. W Zakładzie karnym w K. Powód przebywał w okresie od 14 sierpnia 2012 r. do 1 października 2012 r. W tym czasie miał zapewnioną właściwą opiekę medyczną. Nie zgłaszał żadnych skarg na warunki bytowe. Został osadzony w pawilonie (...) (który został oddany do użytku w marcu 2011 r.), w celi czteroosobowej, nr (...), na oddziale (...). W celi wraz z Powodem osadzone były trzy osoby. W celach tej jednostki kąciki sanitarne były oddzielone od reszty celi murowaną ścianką. Cele były też zaopatrzone w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Cele wyposażone były w grzejniki centralnego ogrzewania i wentylację grawitacyjną oraz posiadały odpowiednio oświetlone miejsca do czytania. Osadzeni otrzymywali środki higieny osobistej, a także środki czystości do utrzymania porządku w celach. W Areszcie Śledczym w K. Powód przebywał od 9 grudnia 2010 r. do 16 grudnia 2010 r. oraz od 1 kwietnia 2011 r. do 5 kwietnia 2011 r. W tym czasie Powód nie przebywał w warunkach niezachowania normy 3 m 2 na jednego osadzonego. Przez jeden dzień przebywał w tzw. ”niedoludnieniu”, a w pozostałym okresie był osadzony w celi, gdzie powierzchnia na jednego osadzonego wynosiła 3 m 2 . Areszt Śledczy w K. był wizytowany i kontrolowany przez sędziego penitencjarnego Sądu Okręgowego w Katowicach. Przeprowadzone kontrole nie wykazały żadnych uchybień. W trakcie pobytu w Areszcie Śledczym w K. Powód nie składał żadnych skarg dotyczących przeludniania. Cele w Areszcie Śledczym w K. były wyposażone w ilość sprzętu kwaterunkowego odpowiadającą ilości osadzonych. Na 2 osadzonych przypadał stół więzienny mały oraz szafka więzienna mała. Na celę mieszkalną przypadała półka pod telewizor, półka na przybory toaletowe, lustro, miska na 4 osadzonych, wiadro na śmieci, ścierka do wycierania podłogi, szczotka klozetowa, szczotka ze zmiotkę. Kącki sanitarne oddzielone były trwale od reszty pomieszczenia i zamykane drzwiami. Ponadto zostały wyposażone w niezależną wentylację oraz oświetlenie. Osadzeni mieli możliwość korzystania z łaźni raz w tygodniu. W każdej celi mieszkalnej była umywalka z bieżącą ciepłą i zimną wodą, do której jest dostęp przez całą dobę. W każdej celi znajdowała się wentylacja grawitacyjna oraz grzejnik centralnego ogrzewania. Areszt Śledczy w K. podłączony jest do miejskiej sieci centralnego ogrzewania, w której prowadzony jest stały monitoring parametrów czynnika grzewczego w węźle cieplnym. Raz w roku dokonywane są przeglądy kominiarskie, podczas których kontrolowana jest skuteczność wentylacji pomieszczeń. Każda z cel ma dostęp do oświetlenia naturalnego. Dodatkowo w celach dwuosobowych zamontowane są dwie oprawy świetlne, natomiast w celach pięcioosobowych cztery oprawy świetlne. W celach Aresztu Śledczego w K. osadzeni nie mieli ograniczonego dostępu do energii elektrycznej. Osadzeni mieli dostęp do środków koniecznych do utrzymania higieny osobisteji czystości w celi. --- STRONA 10 --- Raz na dwa tygodnie wymieniano osadzonym bieliznę pościelową. Ponadto w Areszcie profilaktycznie wykonywane były zabiegi dezynsekcji i deratyzacji przez wyspecjalizowaną firmę. Posiłki w Areszcie Śledczym w K. spełniały normy wagowe i kaloryczne. W trakcie pobytu w Areszcie Powód nie zgłaszał żadnych uwag, czy problemów. Areszt Śledczy w K. zapewniał osadzonym możliwość korzystania z różnych form zajęć i propozycji aktywności. Odbywały się zajęcia psychoedukacyjne, rekreacyjne, świetlicowe, koncerty, przedstawienia teatralne, spotkania poetyckie, kółka filmowe. Osadzeni mogli również uczestniczyć w ogólnopolskim konkursie poetyckim, w spotkaniach religijnych oraz mszach świętych. Organizowano również grupowe spotkania skazanych z rodzinami i dziećmi, połączone z poczęstunkiem oraz występami artystycznymi. Część osadzonych mogła korzystać z zajęć grupowych organizowanych poza obrębem aresztu. Ponadto osadzeni mieli możliwość podjęcia pracy oraz ukończenia kursu zawodowego. Mogli korzystać z księgozbioru biblioteki, składającej się z kilkunastu tysięcy pozycji książkowych, w tym aktów prawnych. Osadzeni mieli też dostęp do programu prawniczego (...)i prasy codziennej. Mogli również samodzielnie zaprenumerować prasę. W okresie wiosennym i letnim na boisku odbywały się zajęcia rekreacyjne. W jednostce działał również radiowęzeł nadający audycje własne oraz emitujący za pośrednictwem wewnętrznego nagłośnienia cel stacje radiowe. Za pośrednictwem radiowęzła emitowano również różnego rodzaju konkursy skierowane do osadzonych. Dodatkowo Dyrektor jednostki zezwalał indywidualnie osadzonym na posiadanie w celi odbiornika TV. Osadzeni mogli również skorzystać z odbiornika TV w ramach zajęć świetlicowych. Ponadto osadzeni mieli możliwość częstego kontaktowania się z wychowawcami i psychologami zatrudnionymi w jednostce oraz z księdzem i przedstawicielami innych wyznań, współpracującymi z aresztem. Cele Aresztu Śledczego były wizytowane przez dyrektora jednostki przynajmniej raz w miesiącu. Osadzeni mieli możliwość podjęcia zatrudnienia nieodpłatnie przy sprzątaniu, w warsztatach, pralni, kuchni, u fryzjera, w kotłowni, w garażach, radiowęźle, bibliotece. Mogli również być zatrudni przy sprzątaniu terenu aresztu, w magazynie mundurowym i składnicy mundurowej, obsłudze budynku, hotelu, parkingu, w pracach w budynku Sądu Okręgowego oraz w Hospicjum i (...). W Areszcie Śledczym w K. osadzeni mieli dostęp do lekarzy różnych specjalności. W okresie od 11 marca 2011r. do 31 marca 2011r. powód przebywał w Areszcie Śledczym w S.. W takcie pobytu był osadzony w celi nr (...). W okresie od 11 marca 20111 do 17 marca 2011 r. w celi nr (...), a od 17 marca 2011 r. do 31 marca 2011r. powód był osadzony w celi (...). W Areszcie tym Powód miał możliwość dostępu do świetlicy na zasadach ogólnych. Cela mieszkalna, w której przebywał powód była wyznaczona do udziału w zajęciach świetlicowych średnio 3 – 4 razy w tygodniu. Ponadto w każdy weekend, w czasie pobytu osadzonego, były organizowane w świetlicy konkursy i turnieje, na które Powód się nie zapisywał. Cele Aresztu Śledczego w S. wyposażone były w odpowiednią ilość sprzętu kwaterunkowego. Znajdowała się w nich wentylacja grawitacyjna, która była regularnie kontrolowana. Osadzonym wydawano środki czystości i higieny oraz bieliznę i odzież. Wydawane przedmioty mundurowe były prane w pralni jednostki. W oknach znajdowały się blendy okienne, wykonane z przeźroczystego, matowego materiału, ustawione są pod kątem 45 stopni, ograniczające widoczność w dół budynku. Pozwalały na dopływ światła dziennego z góry. Ponadto każda cela wyposażona była w oświetlenie sztuczne typu L., które osadzeni mogli włączyć przez całą dobę. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumentację znajdującą się w aktach sprawy oraz zeznań słuchanych świadków. Przy ustaleniu stanu faktycznego Sąd pominął zeznania słuchanego w charakterze świadka R. Z. (k. 342 - 343), albowiem świadek wskazywał, że zna powoda z pobytu w Zakładzie Karnym w R., gdzie byli razem osadzeni w 2013 r.. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby powód obywał karę pozbawiania wolności w Zakładzie Karnym w R.. W 2013 r. Powód przebywał w Zakładzie Karnym w K.. Sąd pominął również zeznania samego powoda złożone na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. (k. 481 - 481 v). Poza ogólnikowymi stwierdzeniami Powód nie potrafił dokładnie określić, w jakich datach przebywał w poszczególnych jednostkach podległych Pozwanemu, nie potrafił też sprecyzować, jakie konkretnie uchybienia w jego ocenie występowały poszczególnych zakładach karnych. Sąd zważył co następuje: --- STRONA 11 --- W pierwszej kolejności należało stwierdzić, że zarzut Pozwanego co do przedawnienia roszczenia Powoda zasługuje na uwzględnienie, w zakresie pobytu tegoż w jednostkach penitencjarnych w okresie poprzedzającym trzy lata przed wniesieniem pozwu. Na podstawie art. 442 1 § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Charakter roszczenia powoda wskazuje, że o hipotetycznej krzywdzie wiedział on w czasie całego pobytu w jednostkach penitencjarnych. W wyroku z dnia 2 października 2007r., II CSK 269/07, Sąd Najwyższy stwierdził, iż: ,,Przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 417 k.c. jest szkoda w rozumieniu art. 361 § 2 k.c., może też być zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę w przypadkach wskazanych w art. 445 i 448 k.c.” W uzasadnieniu wyroku o sygnaturze akt VI ACa 561/11 z dnia 10 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie stwierdził natomiast, iż dochodzone roszczenie o zadośćuczynienie za cierpienia fizyczne i psychiczne oraz krzywdę moralną, jakich powód doznał wskutek przebywania w przeludnionych celach, w rozpatrywanej przez Sąd Apelacyjny sprawie, dotyczyły krzywdy wyrządzonej czynem niedozwolonym. Roszczenie to bezspornie jest roszczeniem majątkowym, a zatem ulega przedawnieniu według przepisu art. 442 1 § 1 k.c. W niniejszej sprawie Pozwany wnosił o uznanie za przedawnione roszczeń za okres do 24 października 2009 r.. Wskazać jednakże należy, że choć pozew opatrzony jest data 24 października 2012 r., to faktycznie został złożony przez powoda w dniu 22 stycznia 2013 r., a zatem zarzut przedawnienia jest skuteczny za okres od 22 stycznia 2010 r. Reasumując, wszelkie roszczenia Powoda względem Pozwanego powstałe przed dniem 22 stycznia 2010 r. uległy przedawnieniu, co skutkowało oddaleniem powództwa w zakresie roszczeń Powoda powstałych przed w/w dniem. Zgodnie z treścią art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Natomiast zgodnie z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Możliwość zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego w przypadku naruszenia dobra osobistego reguluje art. 448 k.c., na podstawie którego, w razie naruszenia dobra osobistego Sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. W pierwszej kolejności należało ustalić, czy i jakie dobra osobiste Powoda zostały naruszone przez jednostki penitencjarne, które reprezentuje Pozwany jako organ nadrzędny. Powód, uzasadniając swoje roszczenie wskazał, iż osadzono go w przeludnionych celach, nie zapewniających intymności, a także, że brak było odpowiedniej wentylacji oraz właściwych warunków bytowych. Powód powoływał się również na słabe oświetlenie cel, brak w celach oświetlenia naturalnego, odpadający ze ścian w cel tynk, brak stałego dostępu do ciepłej wody. Ponadto wskazywał, że odbywając karę nie posiadał dostępu do świetlicy, kursów, telewizji, czy zajęć kulturalno - oświatowych. Jego dobra osobiste były wielokrotnie naruszane poprzez dokonywanie przeszukań, w trakcie których był zmuszany do rozbierania się do naga w pomieszczeniach, gdzie były zamontowane kamery. Wywodził również, iż nie miał właściwej opieki medycznej. Zarzuty kierowane względem Pozwanego prowadzą do wniosku, że powód utożsamia zasadność swojego roszczenia z naruszeniem jego godności. Godność (cześć) jest najważniejszym dobrem chronionym w przepisach prawa, jest dobrem osobistym przysługującym człowiekowi z racji urodzenia. Podlega ono ochronie nie tylko na podstawie przepisów art. 23 i 24 k.c., ale również - w stosunku do osób odbywających karę pozbawienia wolności - na podstawie art. 30 Konstytucji, oraz art. 4 k.k.w. Przepisy te nakazują wykonywanie kary w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności skazanego oraz zakazują stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania i karania skazanego. W doktrynie wskazuje się, że jest to wartość właściwa każdemu człowiekowi i obejmuje ona wszelkie dziedziny jego życia. --- STRONA 12 --- Przepis art. 24 § 1 k.c. częściowo przerzuca ciężar dowodu na pozwanego, który musi wykazać, że jego działania godzące w dobro osobiste innej osoby nie były bezprawne. W uzasadnieniu wyroku z dnia 28 lutego 2007 r. (sygn. akt V CSK 431/06) Sąd Najwyższy stwierdził, że stanowisko, zgodnie z którym obowiązkiem powoda byłoby udowodnienie naruszenia jego dóbr osobistych przez Pozwanego oraz tego, że warunki w jakich odbywał karę pozbawienia wolności były niezgodne z art. 248 § 2 k.k.w. i przepisami rozporządzeń wykonawczych, jest niewątpliwym naruszeniem art. 6 w zw. z art. 24 k.c. Z przedstawionych przez stronę Pozwaną dokumentów, nie wynika, aby warunki we wskazanych jednostkach penitencjarnych nie odpowiadały obowiązującym normom i doszło do naruszenia dóbr osobistych Powoda. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, Powód nie tylko nie przebywał w przeludnionych celach, ale odbywając karę pozbawienia wolności przebywał w celach, w których ilość osadzonych była mniejsza niż liczba osadzonych mogąca faktycznie w nich przebywać. Brak jest również podstaw do uznania, że zasługują na uwzględnienie zarzuty, jakie Powód kieruje co do wydawanych posiłków. Ustalony stan faktyczny wskazuje, że posiłki w jednostkach podległych Pozwanemu były przygotowywane zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz określonymi normami kalorycznymi. Jako niezasadny należało również potraktować zarzut Powoda co do niewłaściwego oświetlenia cel. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że oświetlenie to było zgodne z obowiązującymi normami prawnymi. Także montowanie w oknach blind było wymuszone obowiązującymi przepisami. Kąciki sanitarne w celach mieszkalnych były trwale i wystarczająco wygrodzone od reszty pomieszczenia. Powód miał także dostęp do właściwej opieki medycznej i zagwarantowaną możliwość zachowania higieny. Miał możliwość wietrzenia celi i korzystania z ciepłej wody, otrzymywał środki higieny osobistej oraz pozwalające na utrzymanie czystości w celi. Wbrew twierdzeniom Powoda, w ocenie Sądu miał on zapewniony dostęp do zajęć kulturalno – oświatowych, jednakże nie wyrażał chęci udziału w nich. Istotną okolicznością jest to, że Powód przebywając we wskazanych jednostkach penitencjarnych nie składał skarg na przeludnienie, niewydzielony kącik sanitarny, niedostateczną opiekę medyczną, czy też nieprawidłowe prowadzenie przeszukań osobistych. Wobec niestwierdzenia uchybień w działalności jednostek penitencjarnych w okresie odbywania kary pozbawienia wolności przez Powoda, brak było podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia. Powód nie wykazał również, aby doznał jakiegokolwiek uszczerbku w dobrach osobistych, poza tym, jaki jest naturalną konsekwencją odbywania kary pozbawienia wolności, a który nie stanowi naruszenia dóbr osobistych w rozumieniu art. 23 i 24 k.c.. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych (por. wyrok SN z dnia 19.04.2006r. II PK 245/05 OSNP 2007/7-8/101). Zasądzenie zadośćuczynienia ma charakter fakultatywny i od oceny sądu opartej na analizie okoliczności konkretnej sprawy zależy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony w tej formie (vide wyrok SA w spr. I ACa 833/06). Podstawowym kryterium decydującym o możliwości zasądzenia zadośćuczynienia winien być m.in. stopień winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. Mając na uwadze te okoliczności, należało stwierdzić brak podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia. Tym bardziej, w ocenie Sądu, brak było również podstaw do nakazania pozwanemu złożenia wskazanego przez powoda oświadczenia. Powyższe przemawiało za oddaleniem powództwa w całości, o czym Sąd orzekł w punkcie 1 wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku Pozwanego Skarbu Państwa o przyznanie od Powoda kosztów zastępstwa procesowego, działając na podstawie art. 102 k.p.c. Wskazać należy, iż art. 102 k.p.c. stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpowiedzialności za wynik procesu, ustanawiając zasadę słuszności, która wymaga do swego zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności, a które winny być rozpoznane przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy. Przesłanką do zastosowania art. 102 k.p.c. jest nie tylko przebieg postępowania, ale również kwestie dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony, która z przedmiotowego zwolnienia może skorzystać. Sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej, jak podkreśla się w literaturze, nawet tak niekorzystna, że strona bez uszczerbku dla utrzymania własnego i członków rodziny nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi podstawy zwolnienia na podstawie art. 102 k.p.c. od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że na rzecz tej strony przemawiają dalsze szczególne okoliczności, które same mogłyby być niewystarczające, lecz łącznie z trudną sytuacją ekonomiczną wyczerpują znamiona wypadku szczególnie uzasadnionego. --- STRONA 13 --- Analizując sytuację materialną i życiową Powoda Sąd doszedł do przekonania, iż mało prawdopodobnym jest, aby od czasu kiedy Sąd rozpoznawał wniosek Powoda o zwolnienie od kosztów sądowych, w którym zwolniono go od kosztów sądowych w części, tj. od opłaty od pozwu, jego sytuacja materialna uległa poprawie. Powód nadal odbywa karę pozbawienia wolności, a co za tym idzie ma bardzo ograniczone możliwości zarobkowania. Z tych też względów orzeczono jak w pkt. 2 wyroku. O kosztach w pkt. 3 orzeczono w oparciu o art. 113 ust. 4, ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sadowych w sprawach cywilnych.