Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt III C 772109 WYROKW EVIIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSK[EJ Dnia 2 lipca 2010 roku Sqd Okrqgowy W Warszawio Wydziai III Cywilny W nasfiipujfic}/m skiadzie: 0%! pod;1§iviE:j;siaii¢§‘d1:la avg;m P1'ZE5WOdl'1iCZE:lLC}/ISSO.]0&I'lI18Zi81if1SkE1 6°'"'°”;%L§':§:mfé,m{;G;é pu¢,|i';;;{q_wi@rmi@‘ 0 ' Protokolanti Beata Wiqook d°5‘“""‘*'““ M’ W §"'“"1°.PF'mWmm} po rozpoznaniu W Warszawie W dniu lipca 2010 roku na ....... sprawy z powodztwa I. M. /,,¢{_ 220:1‘:0m‘c£¢0¢_ 51’ . przcciwko Skarbowi Paflstwa Aresztowi $ledcz/emu (. . .) 0 I. oddala powodztwo; II. odstqpuje od obciagania powoda I. M. zwrotem kosztow postqpowania na rzccz pozwanego Skarbu Pafistwa Aresztu féledczego (...); _ III. zasqdza od Skarbu Pafistwa kasa Sa_du Okrqgowcgo w Warszawie na rzecz Kancelarii Adwokackiej aiiwokata P. P. prowadzonej pod adresem W. AL (...) kwoto 7 200/ sieclem tysiqcy dwieécie ziotych/+ VAT \ tytuiem zwrotu nieoplaconej pomocy prawnej udzieloncj powodowi z urzqdu. Sygn. akt III C 772r’09 UZASADNIENIE Powod Wniosi ostatecznie 0 zasqdzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa P Aresztu §1edozego (...) /’ po Wyiapzeniu do odrcgbnego rozpoznania spraw pko pozostaiym pozwanym lkwoty 300 000, ziotyohI k. 46? tytuiom zadoééuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych — godnosici i prawa do intymnoéoi Wobec konieoznoéci odbywania kary pozbawicnia wolnoéci W niegodziwych Warunkach tj. W przeludnionych celach, W ktorych nie miai zagwarantowanej powierzohni 3 mg na jednego osadzonogo, a takic z uwagi na niezapewnienic mu nalezytych Warunkow bytowych W trakcie odbywania kary pozbawicnia Wolnoéoi W tyrnze Areszcie. ' W uzasadnieniu pozwu Wskazai, E2 W oelaoh, W ktorych odbywai kart; pozbawienia Wolnoéci brak byio wentyiacji, na éoianaoh cel byi grzyb i panowaiy zie Warunki sanitarne. Okna byiy W ziym staniotechnicznym. Strona pozwana Wniosia 0 oddalenie powédztwafk. 64! twierdzate, ii administraoja Aresztu 0ledczego podj Qia dziaiania W celu zapobiezenia przeludnieniu dokonaia wszolkich nalezytych czynnoéci majapyoh na celu zapewnienie rcaiizacji norm W zakresie powierzchni w celach Wiegziennyoh oraz warunkow zgodnyoh 2. normami, no naruszenie ktoryoh Wskazai powod. Zjawisko przeludnienia zostaio ziikwidowane W sierpniu 2009 r. :1(.6365/’. Sod ustalii nastqpujalcy stan faktyczny: Powéd L M. odbywal kary pozbawienia W0lIl0§Ci W AS (. . .) W okresie od 2000 1'. Przcbywai tam kilkakrotnie tj. W 2000 roku przez okres od 20.06 do 28.07, nastagpnie od 24.09.2001 r. do 24.06.2003 r., od 23.10.2003 r. do 17.03.2004 r., nastqpnie od 14.04.2004 r. do 12.04.2005 r., a ostatnio W okresie od dnia 27.06.2007 r. do dnia 11 marca 2009 r. Powod domagai siq odszkodowania W zwiqzku z Warunkami, W ktoryoh oclbywai karq W Areszoie Sledozym (. . .), W okresie od Wfzeénia 200? r. u Wowczas zostai osadzony na oddziaiach (...),(...),(. . .) i (. . .) W roznych celach o pow. od 5,33 mzdo 12, 07 mg. Cele, w ktorych przebywai powod wyposaione byiy w murowany kgcik sanitarny, ktory oddzieiony byi parawanem. Zapewniaio to pry"Watno§é osadzonym. W przypadku dewastacji zasiony stanowiqcej parawan dokonywano jej Wymiany. Cele W3/posaione byly W podstawowy sprzqt kwatcrunkowy. Skazanym i osadzonym Wydawano érodki czystoéci i higicny osobistej regularnie W iloéciach przewidzianych stosownym zarzqdzciiiaini. Naclto przebywajacoy W AS (...) mieii mozliwoéé korzystania Z6 éwietl icy i zaj Q6 kulturalnych. ' Obecnie powod zostai zwolniony i przebywa na wolnoéci. Powyiszy stan faktyczny Sod ustalii W oparciu o: zeznaniaéwiadka K.W./k. 9394.=’oraz informaoji fk. 26TW. l Sqd zwaiyl, co nastopuje: ‘ _ Roszozcnie powodajest niezasadne. Jego podstawcg prawnq stanowiq art. 24 i 448 k.c., z uwagi na powoianq przez powoda podsteiwcgfaktfcznaé swojego Zqdania, W uzasaclnieniu ktorego Wskazywai na zie traktowanie W Areszcieléleclczym (. . .), W. 3 m2 na osobq oraz przy braku oddzieicnia urz:aLdz'efi sanitarnych od
--- STRONA 2 ---
reszty pomieszczenia ktdrym zostai osadzony W celach niespeiniajqcych Wymogu zapewnienia powierzchni min. Te Warunki bytowe W oelach aresztu, zdaniern powoda ,naruszyiy jego dobra 0sobiste godnoéé i prawo do intymnoéci. Powod Wskazai, W zwiqzku z powyzszym, na pogwaioenie Europejskiej Konwencji o Ochronie PraW Cziowieka. Zgodzié sie trzeba 2 argumentamipozwu, ii Wymog zapewnienia przez Pafistwo godziwych WarunkéW ' odbyW.a'nia:' kafy pozbawienia Wolnoéci jest jednym z podstawowych kanonow nowozytnego pafistwa 'p'raWa, Znaj'dujqcych wyraz W normach prawa miedzynarodowe go. Ciqzar dowodu, Ze Warunki W zakiadzie karnym odpowiadaiy, obowiqzujqcyrn normom i nie doszio do naruszenia dobr osobistych powoda spoczywa na stronie pOZW3.l'!6j/ art. 6 W 2W. z art. 24 k.c.f. Pozwany przedioiyi na ta; okolicznoéé doWé'd z zcznafi éwiadka K. W. /k. 93941'. Z zeznafi tyoh Wynika, i2 celc, W ktérych przebywai powéd Wyposazone byiy W murowany kqcik sanitarny, ktory oddzieiony byi parawanem, a W przypadku dewastacji tej zasiony przez osadzonych dokonywano jej Wymiany. Cele wyposazone byiy W podstawowy sprzet kwaterunkowy. Q W ocenie Sqdu, twierdzenia powoda, co do ziych warunkow odbywania kary, z uwagi na ziy stan teohniczny pomieszczefi i przeludnienie W celach nie znajdujq Z kolei potwierdzenia wimaterialc dowodowym zgromadzonym W sprawie. Poza Wiasnymi twierdzeniami na tq okolicznoéé powod nie zaoferowai Zadnych dowodow, a na termin rozprawy Wyznaczony celcm przesiuchania go, réwniez na tq okolicznoéé W oharakterze strony nie stawii sie, co skutkowaio pominieciem jego zeznafi. Nie znalazi rowniez odzwierciedlenia W materiale dowodowym zarzut naruszenia dobr osobistych powoda W zWiqzku' z Wskazanymi twierdzeniami o ziych Warunkach osadzenia. Niespornym jest Wprawdzie okolicznoéé, iz W AS (...) panowaio do sierpnia 2009 r. przeiudnienie, niemniej jednak samo W sobie nie przesqdza to o naruszeniu powyzszych dobr osobistych powoda. Pozwany podejmowai dziaiania zmierzajqce do zapobiezenia przeludnieniu, ktore okazaiy sie skuteczne. Osadzenie powoda czasowo W ceiach bez zachowania norm nie miaio tei oharakteru indywidualnie skierowanej przeciwko powodowi represji. Wobec przeludnienia W ceiach stosowano takze ozeste rotacje osadzonych, W tym powoda, co Wynika z informacji fk. 7'6T?/. Pamietaé przy tym nalezy, ii pozwanajednostka penitencjarna, W ktérej powéd przebywaipo raz pierwszy W 2000 r., zostaia Wybudowana W czasach, gdy obwieizywaiy oaikowicie inne standardy socjalno sanitarne dla Wieinidw i pod obowiqzujqce W poprzcdnich okresach standardy Wiezienia te byty projektowane. Dostosowanie tych budynkow do standardu sanitarnego, W ktorym W kaidej celi bedzie oddzielny, W peini Wentyiowany Wezei sanitarny, musi byé roziozone W czasie. Natychmiastowe dostosowanie budynkow do takioh Wymogow Wymaga przeprowadzenia skomplikowanych prao remontowych, ktore sq spowalniane W zwiqzku z koniecznoéciei ich rotacyjnego prowadzenia (na czas rem ontu Wyiqczanajest zazwyozaj Z eksploatacji tylko czeéé budynku). ' Jak Wynika z przytoczonych zeznafi éwiadka K. W. skazanym i osadzonym Wydawano érodki czystoéci i higieny osobistej reguiarnie, W ilosiciach przewidzianych stosownym zarzqdzeniami. Nadto przebywajqcy WAS (. . .) mieli mozliwoéé korzystania ze éwietlicy i zajeé kulturalnych. Powod nie Wykazai, aby byi traktowany W inny sposéb, niz pozostaii osadzeni. Zdaniem Sqdu o niegodziwoéci warunkéw, w ktérych powod obywai kare pozbaxvienia Wolnoéci, nie moze stanowié Wyglqd estetyczny celi czy ziy stan techniczny oki en. Z doéwiaclczenia zyciowego Sqdu Wynika bowiem, iz W nieodlegiej przeszioéci, ktora rozciqga sic; takze na okres osadzenia powoda W zakiadach karnych, Wiele do Zyczenia p0ZOSt€1Wi8i8.I3k28 estetyka szpitaliumiejscowionych W przedwojennych budynkach, czy tez irinych zakiadach zdrowotnych, W ktorych pacjenci byli i sq leczeni stacjonamie. Nawet zaé Warunki W tzw. nowoczesnych szpitalach W pordwnaniu ze standardowymi warunkami ze szpitaii W krajach Europu Zachodniej Wskazywaiy na Wieloletnie zapéinienia. To co bowiem na Zachodzie jest standardem (np. dwuosobowe sale 2 peinym Weziem sanitarnym) W Warunkach panujqcych W publioznej siuzbie zdrowiajeszoze obecnie uchodzi za niespotykany komfort. Przychylajap sie Wiec do stanowiiskaipowoda uznaé by Wiec nalezaio, it takie przewazaj spa rze sza pacjentow naszym kraju byia leczona iub jest nadal leczona W uwiaczaj ate}/ch ludzkiej godnoéoi Warunkach. . Majap zatem, na uwadze Wynik przeprowadzonego przez Sqd postepowania dowodowego oraz . uwzglqdniajqc caioksztait okolioznoéci sprawy, brak byio podstaw do zasqdzenia na rzecz powodajakiejkoiwiek
--- STRONA 3 ---
kwoty zadoséuozynienia za naruszeniejego dobr osobistych, ktore Wiqzaio sie 2 Warunkami odbywania kary. W orzecznictwie Sqdu Najwyiszego ugruntowanyjest bowiem poglqd, zgodnie z ktorym Sag! nie ma obowiqzku zasqdzania zadoséuczynienia W kazdyrn przypadku naruszenie dobr osobistych (por. Wyrok SN z dnia 19.04.2006 r., II PK 245105 OSNP 2007;‘?811101). Podstawowym kryterium decydujqcym 0 moiliwoéci zasqdzenie zadoééuozynienie Winien byé min. stopiefi winy naruszyciela; rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W ocenie Sqdu o mozliwosci zasqdzenia zadoskiuczynienia decydowaé tez powinna ocena stopnia pokrzywdzenia, ktérego doznaia osoba Zqdajqca ochrony prawnej. Inaozej bowiem nalezy ooenié stopiefi i to nawet subiektywnej Wrazliwosci osoby, ktéra dotychczas nie byia poddana takim czynnikom stresogennym jak osadzenie W zakiadzie karnym, niz osoby, ktora odbywaiajuz kare pozbawienia WOIHOSCI. W tej zaé materii W stosunku do powodavnaleiy zauwaiyé, i2 Warunki W jednostkach penitencjarnych, W ktérych przebywaijui kilkakrotnie poczqwszy od 2000 r. byiy mu juz doskonale znane i obecne poczucie pokrzywdzenia zwiatzanego z Warunkami odbywania kary nie jest znaczne, skoro bylo akceptowane, tak samo jak przez innych _‘ Wspoiwieiniéw. 3 Z kolei W Wyroku 2 dnia 12 grudnia. 2002 r. V CKN 1581/O0,'OSNC 2004/4/53 wskazano takze, i2 deoyzja o zasqdzeniu zacioééuczynienia Winna byé poprzedzona takz'e zbadaniem nasilenia ziej Woli naruszyciela i celowoéci zastosowania tego §r0dka. Odnoszap sic; do kwestii winy to tat przcsiankq odpowiedzialnoéci za niezapewnienie osadzonym Warunkow metrazowych zgodnych 2. art. 110 § 2 k.k.W. upatrywaé nalezy poza jednostkami organizacyjnymi, ktére bezpoérednio odpowiadaiy za warunki W jakich powéd odbywai kare. Jednostki te, pomimo przepeinienia nie mogao odmowié przyjecia skazanego, a gospodarke finansowq prowadzq W opiciu o prawo budzetowe. Co Wiecej AS (...) W cclu zapcwnia najlepszych z mozliwych Warunkow metrazowych podejmowai Wszelkie dziaiania, ktore lezaiy wjego gestii. W dziaianiach tej jednostki trudno Wiec W ogole mdwié o ziej Woli, a co dopiero ojakims stopniowaniu nasilenia tego zjawiska. Niedofinansowanie Wieziennictwa, tak jak Wielu innych 'aspektc'>W publicznej dzia%alnosoiPa1‘istWa, W tym przede Wszystkim dziaiafi podejmowan}/ch na rzecz osob nie naruszajapych porzqdku prawnego (siuzba zdrowia szkolnictwo, opieka) jest efektem Wieioletnich zasziosci _determinoWanych poprzednimi spoieoznymi Warunkami ustrojowymi i odczuwalnymijeszcze skutkami transformacji sytemu spoiecznoekonomicznego. W takioh zaé realiach ' zasetdzenie na rzecz powoda zadoééuozynienia za naruszenie jego dobr osobistych, ktore nie Wynikaio Z celowego nacechowanego Zia. WOIQ dziaiania podmiotu odpowiedzialnego za Warunki odbywania kary, lezaioby W sprzecznosci z powszechnym poczuciem sprawiedliwoéci, od ozego nie mozna abstrahowaé przy orzekaniu o zadoséuozynieniu. Z tych Wzgledow orzeczono jak na WSILQIJIC . O kosztach rozstrzygnieto na mocy art. 102kpc oraz § 19 Rozporzqdzenia MS 2 dnia 28 Wrzesnia 2002 r. W sprawie opiat za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztéw nieopiaconej pornocy prawnej udzielonej z urzedu. _
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawa#III C 772109 WYROKW EVIIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSK#art. 24 k.c.f.#art. 110 § 2 k.k.W.