Wyrok III C 765110 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dl1iqq

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III C 765110 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dl1iqq}.%d§3.§§§gQ.Q11n1[6.uQ.2e01 r. 0 dusggpie . . . . _ do imrmacii publigzflei B1. 112 P02. 11158 z oozn. zm. Sgcl Okrggowy W Warszawle Wydzlal III Cywllny w skladzle. przekmm,1nf@,ma.;@;;un11cznq“ iorn11|e Przewodniczqcy: SSO Joanna Zielifiska Protokolantz protokolant dokumenlu mu w mm przeiwurzone} 14 .42 Q /14¢’>"'/d ........ sgdowy Ewa Wereda ........... po rozpoznaniu W dniu 19 maja 2011 r. w Warszawie, na rozprawie sprawy z poW6gzhnf£§_: S. przeciwko Skarbowi Pafistwa  Dyrektorowi Generalnemu S1u2by WiQZ161tfl6j'0"Z&}€1LB,If€§ " t_,;@,Z@0f=CLL¢.c?bc> 1. powodztwo oddala; 2. odstgpuje od obciagania powoda S. M. zwrotem kosztow postegpowania poniesionych przez pozwanego  Skarb Pafistwa. Sygn. akt III C 765.110 UZASADNIENIE Powéd S. M. Wniosl o zasqdzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa — Centralncgo Zarzqdu Sluzby Wicgziennej W W. kwoty 200 000, zlotych z ustawowymi odsetkami od dnia Wniesienia pozwu do dnia zaplaty tytulcm zadoééuczynienia za naruszenie jego débr osobistych Wobec koniecznoéci odbywania kary pozbawienia Wolnoéci W niegodziwych Wamnkach tj. W przeludnionych celach, a takie z uwagi na niezapevmienie mu nalezytych Warunkow bytowych W trakcie odbywania kary pozbawienia Wolnoéci i pobytéw W réinych jcdnostkach penitencj arnych. 9 Pozwany Skarb Pafistwa — Dyrektor Generalny Sluzby Wioziennej W W. Wniésl 0 oddalenie powodztwa. W uzasadnieniu swojego stanowiska podnios1 miqdzy innymi, iz dzizdania. pozwanego W zwiqzku z Warunkami W jakich odbywal karo powod  nie byiy bezprawne. Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny : Powod by} osadzony W roznych jednostkach penitencjarnych; Po raz pierwszy zostal osadzony W Warunkachpozbawienia Wolnoéci W czerwcu 1997 r. W Zakiadzie Karnym We W., kolejno W Zaldadzic Karnym W Z., skqd przewieziono go do Zak1adu Kamego W S., ktory opuéci1 W czerwcu 1999r.. Do kwictnia 2003 r. poWod przeb}/Wa1 na Wolnoéci. Ponownie osadzony zostal W Zakladzie Kamym We W., gdzie przebywal od 18.04.2003r. do dnia 16.09.2003 r., kolejno W A§ W L. /do 12.12.2003 1'./. W dniu 24.12.2003 r. ponownie osadzono powoda W Zakladzie Karnym We W., gdzie przebywal do 25.10.2004 r. Ponownie osadzono powoda W Areszcie Sledczym W L. W dniu 2.12.2004 r., gdzie przebywal do 6.06.2006r., skqd zostal przewieziony do Aresztu Sledczego W K., W ktérym przebywal do 9.12.2006 1‘. Kolejno przebywal W Zakhldzie Karnym W C. I do 15.03.2007 r./, W Areszcie §1edczym W L. /do 29.08.2007 r.f, WZak1adzie Karnym We W. /do 29.10.2008 r./, W Zakiadzie Kamym W R. / do 19.10.2009 1'./, W Areszcie Siedczym W K. i przebywa tam nadal. W kazdej» z tych jednostek W WW. okresie powéd by1 osadzony W réznych celach, W tym rowniez o powierzchni mieszkalnej Wynosza5:ej nmiej ni23 m2 na jedna. osobq, przy czym W Zaldadzie Karnym W R. powod nie by} osadzony W Warunkach przeludnienia, albowiem W okresie 0d 29.10.2008 r. do 12.05.2009 r. powod przebywal na oddziale (...), ktéry jest oddziahem dla osadzonych niebezpi_ecznych, na tym oddziale powdd osadzony byl sam Wjednoosobowych celach, W celi 734 czteroosobowej przy zachowaniu normy 3 1112 na jednq osobo. 2 _ Zaldadzie Karnym We W., W Areszcie‘§1ed_czy_m w L. i Areszcie Sledczym W K. oraz W Zakladzie Karnym W C., W okresie osadzenia powoda Wystqpowalo okresowe przeludnienie dopuszczalne czasowo Wskutek zarzandzefi Dyrektoréw tych jednostek i powiadomienia o tym sqdziego penitencjarnego. Wszystkie cele mieszkalne W tych areszt'ach_'Wyposa2one byly w sprzqtkwaten111koWy W iloéci odpowiadaj qcej stanowi --- STRONA 2 --- zaludnienia celi. Urzadzenia sanitarne W celach podlapzone byiy do sieci cieplej i zimnej Wody biezacej oraz kanalizacji. l l .:1f;_*zeby\'V%_1j8.0.W. ;Zak1a_c__1zi__e Karnym We W. W sierpniu 2007 r. W cek nr (...) powod uskarfzai sie na \,{}i'l§go'é'.'j3ai1uja.ea.'brak Wentylacji. W eeli nr (...), gdzie W opinii powoda byta niewystarczajaca 1iczba‘spr'zcétd kWate1i1'1i1<oWego, a Wentylacja byia utrudniona z uwagi na zabezpieczenie okien. Z kolei W pierwszym kwartale 2008 1". zglosil podej rzenie popemienia przestepstwa przez Wychowawce oddziaiu n1" (. . .) Zakladu Kamego We W. polegajaeego na znecaniu sie nad powodem. Postepowanie W tej sprawie zostaio u1horzone."W'=Areszcie dledczym W K. powod zglaszal Wychowawcy oddzialu uwagi odnoénie Warunkow, jakie panowaiy W celinr (. . .) i (. . .), gdzie W okresie zimowym panowaia zbyt niska temperatura nie dzia1a1y ka1oryfery, zasl okna byly nieszczelne. W opinii powoda pomimo zgiaszanych skarg Warunki te nie u1eg1y poprawie. Powod kazdorazowo interweniowal W sytuacjach polegaj acych na Wspolnym zakwaterowaniu osob palatcych i niepalqcych. Interwencje przedmiotowe koficzyiy sie przeniesieniem osob palapych do innych co}. Stan zdrowia powoda W okresie osadzenia by1 dobry, nie byi hospitalizowany. Powod mial zagwarantowane prawo do oodziennego godzinnego spaceru. Powyiszy stan faktyczny Sad ustalil W oparciu o: informacje o pobytach i orzeczeniach, zawiadomienia, zarzadzenia Dyrektorow Zakiadow Karnyeh i Aresztow dledczych i pisma tyeh Dyrektorow do Sedziego Penitencj arnego /k. 1021 S 1/, zeznania powoda./k.89~94/.  Sqd zwazéyl, co nastepuje: Roszczenie powodajest niezasadne. Jego podstawe prawnq stanowia art. 24 k.c. i 448 k.c, z uwagi na powoiana przez powoda podstawe faktycznq swojego Zadania, W uzasadnieniu ktorego Wskazywai na z1e Warunki bytowe W Aresztach éledozych W L. i K. oraz W Zaldadzie Karnym We W. oraz W Zaldadzie Kamym W C., W ktorych by} osadzony W celaeh niespelniaj apych Wymogu zapewnienia powierzchni min.  3 1112 na osobe oraz przy braku W1aéciWej Wentylacji i odpowiedniego ogrzewania. Te Warunki bytowe W celaeh, zdaniem powoda byly przejawem ,,nie1udzkiego i ponizajqeego traktowania" skazanych pozbawionych WO1I10§C1 k. 9 verte. Zgodzié sie trzeba z argumentami pozwu, ii. wymog zapevmienia przez Pafistwo godziwych Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnoéci jest jednym 2 podstawowych kanonow nowozytnego pafistwa prawa, z11ajdujac}*ch Wyraz W normach prawa miedzynarodowego. Cieiar d0W0dL1, Ze Warunki W zakladzie karnym odpoWiada1y oboWiazuja_cym normom i nie doszio do naruszenia dobr osobistych powoda spoczywa na stronie pozWanej/ art. 6 k.c. W zw. z art. 24 k.c./. Fakt przeludnienia eel zostal W zasadzie przyznany przez pozwanego. Z zamozonyeh do pisma Z dnia 5 stycznia 2011 r. dokumentow Wynika, ii pozajednostka— Zakladem Kamym W R., W pozosta1"ychjednostkach penitencjarnych, W ktorych przebywal, Wystepowaly sytuacje, W ktorych nie byiy kazdorazowo dochowywane normy "metrazowe" Wynikajqce z art.1I0 § 2 k.k., cele pozbawione byly moiliwoéci Wentylacji, a kacik sanitarny by} wygrodzony jedynie kotard. Powyisze wynika tez’ z zeznania powoda przes1uchanego W charakterze strony, ktory dodatkowo zWroci1uWage na nieodpowiednie ogrzewanie i wentylacje W poszczegolnych celach oraz braki W Wyposazeniu W sprzet kwaterunkowy" fk.8994/'. Zeznaniom powoda Sad dal Wiare W czeéci, W ktorej wskazuje na przeludnienie W celach, oraz i2 panowaly zle Warunki W postaci braku Wentylacji. Okolicznoéé, i2 powod odbywai czeéeiowo 1<are Wt8,1(1C11 Warunkach Sad uznal za udowodniona zeznaniami powoda, ktére co do faktu notorycznego przeludnieniazostaly przyznane przez pozwanego. Nalezy stanowczo podkreélié, ii niezapewnienie przez Pafistwo osadzonym W jednostkach penitencj arnych minimalnych nomi powierzchniowych nie moze byé stanem, ktory zasluguje pa aprobate. Obecnie obwiazujace normy W tym Wzgledzie sajuzi tak jednymi z najbardziej rygorystycznych W kraj ach europej skich, a i tak Pafistwo nie jest W stanie zapewnié ich przestrzegania, co Wynika z niedoinwestowania samego sy'sten_1'u penitenejamego, ale sytuacja ta ulega systematycznej poprawie. Prze1~:roczenie norm metrazowych, co zgodnie 2 Wowczas obowiqzuj acym art. 248 § 2 k.k.W. / roszozenie --- STRONA 3 --- powoda dotyczylo okresu przed utrata przez ten przepis mocy na skutek orzeezenia Trybunaiu Konstytucyjnegof mialo stanowié Wyj atek W rzeczywistoéci wielu zakladow kamych, W tym tych, W ktorych przebywal powod, staWa1o sie niechlubnq reguiq. Niewqtpliwie zatem osadzenie powoda W takich Warunkach stanowiio naruszenie jego godnoéci oraz prawa do prywatnoéci, ktore cywilizowane pafistwo W sposob odpowiedni ( odbywanie kary izolaoyjnej immanentnie polqczone jest z ograniczeniem prywatnoéci) Winno zapeWnié takze osobom pozbawiony Wolnoéci. Powyzsze dobra osobiste powoda nie zostaly jednak naruszone dziaianiami, ktore to dziania stanowié by miaiy indywidualnie skierowana przeciwko powodowi represje. Sam powod przyznai, i2 niedogodnoéci, ktore go spotkaiy W zwiqzku z odbywaniem kary, W'EE11(1ITl samym stopniu dotyczyiy innych osadzonych pozbawionych Wolnoéci. Powod nie wykazai, aby by} traktowany W inny sposob, niz pozostali osadzeni. Mial przydzieione osobne Iozko, a W celach, w ktorych powod przebywal, zawsze wydzielone byly kqciki sanitame, cele Wyposazone byly W niezbedny sprzet, érodki czystoéci i higieny byiy Wydawane. Wobec przeludnienia W celach stosowano takze czeste rotacje Wieiniéw, W tym powoda, pomiedzficelatni przepelnionymi i oelami, W ktérych byla zachowana norma metrazowa. Powod okresowo przebywai W celach 2 zachowaniem metraiu, odnowionyeh i 0 dobrym standardzie. . Pamietao przy tym nalezy, i2 Zaklady Kame, W ktorych powod przebywai od czerwca 1997 r. zostaiy Wybudowane W czasach, gdy obwiztzywaiy calkowicie inne standardy socj alno  sanitarne dla Wieiniow i pod obowiazujqce W poprzednich okresaeh standard); Wiezienia te byty proj ektowane. Dostosowanie tych ' budynkow do standardu pozqdanego Wymaga przeprowadzenia skomplikowanyeh prao remontowych i érodkow i nie moina. oczekiwaé ,iZ zostanq dostosowane do standardow obowiqzuj apych W kraj ach Wysokorozwinietyoh W stosunkowo 1q'c'1t1<im czasie. _ Majac zatem, na uwadze Wynik przep1'owa.dzonego przez Sad postepowania dowodowego oraz _ uwzgledniaj ac caioksztalt okolicznoéci sprawy, brak byio podstaw do zasadzenia na rzecz powoda jakiejkolwiek kwoty zadoéétxczynienia za naruszenie jego dobr osobistych, ktore Wiazaio siec Z Warunkami odbywania kary. W orzecznictwie Sadu Najwyzszego ugmntowany jest bowiern poglqd, zgodnie z ktorym Sad nie ma obowiagku zasadzania zadoééuczynienia W kaidym przypadku naxuszenie dobr osobistych (por. Wyrok SN Z dnia 19.04.2006 r., II PK 245/05 OSNP 2007/78:’ 101). Podstawowym kryterium decydujaoym o mozliwoéei zasadzenie zadoééuczynienie Winien bye m.in. stopiefi Winy naruszyeiela; rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W ocenie Sadu o mozliwoéci zasadzenia zadoééuczynienia decydowaé tez poWinna ooena stopnia pokrzywdzenia, ktorego doznaia osoba Zqdaj qca ochrony prawnej. Inaezej bowiem naleiy ocenié Stopiefi i to nawet subiektywnej WrE1Z1iW0§.Ci osoby, ktora dotyehczas nie byla poddana takim czynnikom stresogennym jak osadzenie W zakiadzie kamym, nii osoby, ktora odbywalajuz kare pozbawienia Wolnoéci. W tej zaé materii W stosunku do powoda zaobserwowaé, iz wartmki Wj6C1I1OS11(&C11 penitencj arnych, W ktorych przebywal juz od 1997 r. byly mu znane. Powod nie zglaszal uwag co do faktu. przepelnienia W celach, W ktorych mialo to miejsce a2 do 2007 r. Jak Wynika bowiem zjego zeznaii W 2007 r. po raz pierwszy skierowai Skarge (...) /k. 91/ ' Z kolei W Wyroku 2 dnia 12 grudnia 2002 r. V CKN 15 81/00, OSNC 2004/4/53 Wskazano takze, i2 decyzja o zasqdzeniu zadoééuezynienia Winna byé poprzedzona takie zbaclaniem nasilenia ziej Wo1i naruszyciela i celowoéci zasto sowania tego §1'odka..Odnosza.c sie do kwestii Winy to ta przes1aI11<a odpowiedzialnoéci za niezapewnienie osadzonym Wamnkow metrazowych zgodnych z art. 110 § 2 k.k.W. upatrywaé naleiy poza jednostkami organizacyjnymi, ktore bezpoérednio odpowiadaly za W£ii'L1i’l1{1 jakich powod odbyWa1 kare. Jednostki te, pomixho przepelnienia nie mogab. odmowio przyjecia skazanego. Co Wiecej jednostki to W celu zapewnia najlepszych z nioziiwych Warunkow m6’t1‘a2OW}1Ch podej moWa.1y Wszelkie dzialania, ktore iezaly W ich gestii. W dzialaniaoh tych jedno stek trudno Wiec W ogole mowié o 2iej Woli, a co dopiero o jakimé stopniowaiiiu nasilenia tego zjawiska. Brak naleiytego dofinansowania Wieziennictwa, W ocenie Setdu, nie mote byé takze uz1'1a1_1y za przejaw ziej Woii ustaWodaWcy. --- STRONA 4 --- Niedofinansowanie Wieziennictwa, tak jak Wielu innych aspektow publicznej dzialalnoéci Pafistwa, W tym przede Wszystkim dzialafi podejmowanych na rzecz osob nie naruszajagcych porzqdku praWnego (sluzba zdrofiviaisikolnictwo, opieka spoieczna) jest efektem Wieloletnich zaszioéci determinowanych poprzednimi Warunkami ustrojowymi i odczuwalnymi jeszoze skutkami transformacji sytemu spolecznoekonomicznego. W takieh zaé realiach zasadzenie na rzecz powoda zadoééuczynienia za naruszenie j ego dobr osobistych, ktore nie W'yI111(E110 z celowego nacechowanego ziq Wola dzialania podmiotu odpowiedzialnego za Warunki odbywania kary, lezaloby W sprzeoznoéci z powszechnym poczuoiem sprawiedliwosici, od czego nie r_no2na abstrahowaé przy orzekaniu o zadoééuczynieniu. Warunki, W jakich powod odbywat kare, co zreszta zostato przez niego przyznane, byiy takie same j ak dla innych Wieiniow, nie mogiy bye Wiec one fonnaja1<iejko1Wiek indywidualnej dyskryminacji. Warunki te byly natomiast 0 takim standardzie, jakina obecnym etapie moiliwoéci finansowych Pafistwa mozna bylo zapewnié. . Z tych Wzgledow orzeczono jak na Wstepie. O kosztach rozstrzygnieto na mocy art. 102 kpc.