Wyrok III C 707110

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III C 707110 _ '  WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ _ 1*1“P@***%""%:;:;:fi1'§W%%?l?%¢¥“%fii%1@°11I Sqd Okreggowy W Warszawie III Wydziai Cywilny W nastQpujqcymU§q21%= [1nidmmaalqpubI1_p:flfiW1fi"“;“ Przewodniczqcy sso Joanna Zielifiska d°*‘“"““"‘“ ‘*1’ W '°‘“‘“’ “”“““°"'°“E Protokolant sqdowy  staiysta Mariusz ZoraWs1<i_ J l1’l'l1$1¥\BZW|51‘~i‘J wntus 0 t/QLO‘ po rozpoznaniu W dniu 20 stycznia 2011 r. W Warszawie na rozprawie sprawy z _ L*}1%1déi£Eir]'é'»¥~=:r powodztwa A. L. "g¢;',;'s" przeciwko Skarbowi P&f1S'£W8.  Dyrektorowi Genefalnemu Sluiby Wiegziennej 0 odszkodowanie 1. powodztwo oddala; 2._ nieuiszczone koszty sqdowe przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwag 3. odstqpuje od obciajania powoda zwrotem kosztow zastqpstwa procesowego 1'18 IZBCZ pozwanego. Sygn. akt III C 707! 10 UZASADNIENIE PoW6d A. L. pozwem Z dnia 16 czerwca 201 Or. wniosl 0 zasqdzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa —~ Dyrektora Generalnego Sluiby Wiqziennej kwoty 500 000 21 z tytulu odszkodowania za naruszenie dobr osobistych. ' W uzasadnieniu do pozWu powod Wskazal, ii przebywal W roinych jednostkach organizacyjnych podleglych pozwanemu w okresie od 7 marca 2003 r. do 161ipca 2010r. W ocenie powoda fakt, i2 przebywal on W ciasnych, przeludnionych, nieogrzewanyoh celach oraz z uwagi na brak intymnoéci, glodzenie, pozbawienie Wlaéciwej opicki lekarskiej oraz lekow, atakie znqcanie sir; psychiczne i fizyczne, zmuszenie do nicwolniczej pracy oraz na otrzymywanie posi1koW o zmniejszonej racji Zywnoéciowe, naruszono jego godnoéé osobista. W jego ocenie takie Warunki zmierzaly do ponizenia jego osoby. Warunki W jakich przebywal spowodowaly skutki W sferze psychiki powodar odczuwa loki, przeraiajq go ciasne pomieszczenia, stal siq nieufny i Wrailiwy na Wszelki halas. Pozwany Skarb Pafistwa Wniosk 0 oddalenie powodztwa oraz o zasacdzenie kosztow zastopstwa procesowego Wediug norm przepisanych. Argumentujqc powyizsze stanowisko Wskazal, i2 mogio dojéé do sytuacji, W ktorcj powod zostai osadzony W przeludnionej celi. Jednakze W ocenie pozwanego Skarbu Pafistwa okolicznoéé ta nie m0Ze uzasadniaé Wystqpienia z roszczeniem 0 zadoééuczynienie, albowiem odpowiedzialnoéé Wynikajqca z art. 24 § 1k.c. opartajest na bezprawnoéci dziakania, Z ktorq W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. W ocenie pozwanego Wszystkie jednostki podlegle pozwanemu podejmowaly dziaiania Wynikajqce z rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 19 kwietnia 2006r. W sprawie trybu postqpowania Wlaéciwych organow W Wypadku, gdy liczba osadzonych W zakladach karnych i aresztach éledczych przekroczy W skali kraju ogolnq pojemnoéé tych zakladow, ktore to przepisy umozliwiiy urnieszczenie osadzonych na czas okreélony W celi, W ktorej powierzchnia na jednq osobq Wynosi mniej niz 3 m2. Sad ustalil nastgpuj qcy stan faktyczny: _ Powod A. L. W okresie od 7 rnarca 2003r. do 19 marca 2003r. przebywai W Zakladzie Karnym W R., od dnia 19 marca 2003 r. do dnia 31 marca 20041‘. W Zaldadzie Karnym W K.,'W Zakiadzie Karnym (...) W okresie od 13 sierpnia 20091‘. do 19 sierpnia 2009r., WZfl1(121dZ16 Karnym W P. powod przébywal od dnia 20 sierpnia 2009r. do 11 lutego 20101‘. Natomiaét od 11 lutego 2010r. do 16 lipca 2010r. powod przebywal W Zakladzie Karnym W K. (okolicznoéé bezsporna k. 3438).  ' W jednostkach penitencjarnych, W ktorych przebywal powod, W Wyiej Wskazanych okresach powierzchnia W celi przypadajqca_ na jednq osobq niejednokrotnie Wynosila mniej niz 3 m2. PoWy2szy stan faktyczny Sqd ustalil W oparciu 0 . zebrane W sprawic dokumenty, niokwestionowane pfzez Zadnq ze stron. _ --- STRONA 2 --- Sqd zwaiyl co nastgpuje: . Powodztwo nie zasluguje na uwzglqdnicnio. Roszczedig po__Woda jest.niezasadne. Jego podstawq prawnq stanowiq art. 24 k.c. i 448 k.c., 2 uwagi na powoldnq przéz'poWodh 'podstaWQ faktycznq swojego Zqdania, W uzasadnieniu ktorego WS1{&Z}’W8.I na zle traktowanie W Zaldadzie Karnym W R., W Zak1adzie_Karnym W K., W Zak%adzie Karnym (...)..oraz W Zakladzie Karnyrn W P., W ktorych zostai osadzony W celach niespdniajagzych Wymogu zapewnienia powierzchni min.  3 m2 na osobo oraz przy braku oddzielenia urzqdzefi sanitarhyoh od reszty. pomieszczenia. Te Warunki bytowe W celach aresztow i zaldadow karnych, zdaniem powoda, naruszyly jego prawo do humanitamego traktowania. Zgodzié siq trzeba 2 argumentami pozwu, i2 Wymog zapewnienia przez Pafistwo godziwych Warunkow odbywania kary pozbawienia WO1110§Ci jest jednym z podstawowych kanonow nowoiytnego pafistwa prawa, znajdujqcych Wyraz W normach prawa micgdzynarodowego. Ciqzar dowodu, ze warunki W zakladzie karnym odpowiadaly obowiqzujqcym normom i nie doszto do naruszenio dobr osobistych powoda spoczywa na stronie pozwancj /art. 6 W zw. z art. 24 k.c./. 9 W ocenie Sa_du, twierdzenia powoda, co do zlych Warunkow odbywania kary, z uwagi na zIy stan teohniczny pomieszczefi i przeludnienie W celach nie znaj dujqpotwicrdzenia W materials dowodowym zgromadzonym W sprawie. Poza Wiasnymi twierdzeniami powod nie zaoferoWa% Zadnych dowodow, na okolioznoéé naruszenia dobr osobistych W zwiqzku 2 Wskazanymi twierdzeniami o zlych Warunkaoh osadzenia. ' Osadzenie powoda czasowo W celach bez zachowania norm nie mialo teZ charaktcru indywidualnie skierowanej przeciwko powodowi represji. Pamiqtaé nalczy, i2 jednostki penitencj arne, W ktoryoh powod przebywal od 2003 r., zostaiy Wybudowane W czasach, gdy obwialzywaly calkowicic inne standardy socj alno sanitarno dla Wiqiniow i pod obowiqzuj ape W poprzednich okresach standardy Wiezienia to byty projektowane. Dostosowanie tych budynkow do standardu sanitarnego, W ktorym W kazdcj celi bodzie oddzielny, W pe1ni Wentylowany WQZ61 sanitarny, musi byé rozlozone W czasie. Natychmiastowc dostosowanie budynkow do takich Wymogow Wymaga przeprowadzenia skompiikowanych prac remontowych, ktore sq spowalniane W zwiqzku z koniecznoéciq ich rotacyj nego prowadzenia ( na czas remontu V\’}/IQCZ31'l21jBS1l zazwyczaj z eksploatacji tylko czqéé budynku). Zdaniem Sqdu o niegodziwoéci Warunkow, W ktorych powod obywal karo pozbawienia Wolnoéci, nie moze stanowié Wyglqd estetyczny celi czy 21y stan techniczny. Z doéwiadczenia Zyciowego Sqdu Wynika bowiem, i2 W nieodleglej przesrdoéci, ktora rozciqga lsiq takze na okres osadzenia poWoda W zakkadach karnych, Wielc do zyczenia pozosfaWia1a takie estetyka szpitali umiejscowionych W przedwojennych budynkach, czy tez innych zakladach zdrowotnych, W ktorych pacjenoi byli i sq leczeni stacjonarnie. Nawet zaé Warunki W tzW. nowoczesnych szpitalach W porownaniu zestandardowymi Warunkami ze szpitali W krajach Europu Zachodnicj Wskazywaly na Wieloletnie zapoinienia. To co bowicm na Zachodzie jest standardem (np. dwuosobowe sale z pelnym Wqzhem sanitarnym) W Warunkach panujqcych W publicznej sluzbie zdrowia jeszcze obecnie uchodzi za niespotykany komfort. Przychy1'ajap siq WIQC do stanowiska powoda uznaé by W1QC naletalo, iz takze przewazaj aga rzesza pacjentow naszym kraj u byla leczona lub jest nadal leczona W uwlaczaj qcych ludzkiej godnoéci Warunkach. 1\/Iajaic zatem, no uwadze Wynik przeprowqdzonego przez Sqd post:gpowania dowodowego oraz uWzg1<gdniajatc caloksztalt okolicznoéci sprawy, brak bylo podstaw do zasqdzenia na rzecz powoda jakiejkolwiek kwoty z tytulu zadoééuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych, ktore Wiqzaio siq z Warunkami odbywania kary. A ' W orzeoznictWie Sqdu Najwyiszego ugruntowany jest bowiem poglqd, zgodnie z ktorym Sqd nie ma oboxviqzku zasqdzania zadoééuczynieniaW kazdym przypadko naruszenie dobr osobistych (por. Wyrok SN 2 dnia 19.04.2006 r., II PK 245/053 OSNP_ 2007/78f101). Podstawowym kryterium decyduj qoym o mozliwoéoi zasqdzenia zadoééuczynienia Winien byé m.in. stopiefi Winy naruszyciela; rodzaj narusionego dobra _oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W ocenie Sqdu o mozliwoéoi zasqdzénia zadoééuczynienia decydowaé tei powinna ocena stopnia --- STRONA 3 --- pokrzywdzenia, ktorego doznaia osoba Zqdaj apa ochrony prawnej. Inaczej bowiem nalezy ocenié stopiefi i to nawet subiektywnej Wrazliwosci osoby, ktora dotychczas nie byia poddana takim czynnikom stresogennym jak osadzenie W zakladzie karnym, niZ osoby, ktora odbywala juz karq pozbawicnia Wolnosci. W tej zas métterii W stosunku do powoda nalezy zauwaiyé, i2 Warunki W jednostkach penitencjarnych, W ktoryoh przebywal jut nieprzerwanie poozqwszy od 2003 r. byiy mu juz doskonale znane i obecne poczucie pokrzywdzenia zwiqzanego z Warunkami odbywania kary nie jest znaczne, skoro byto akceptowane, tak samo jak przez innych Wspoiwiqiniow. ' Z kolei W wyroku z dnia 12 grudnia 2002 t. V CKN 1581/'00, OSNC 200414153 Wskazano takze, i2 decyzja o zasqdzeniu zadoséuczynienia winna byé poprzedzona takze zbadaniem nasilenia ziej Woii naruszyoiela i celowosci zastosowania tego srodka. Powod nie Wykazai, aby by} traktowany W inny sposob, niZ pozostali osadzeni. Odnoszap siq do kwestii Winy to tq przeslankq odpowiedziainosci za niezapewnienie osadzonym Warunkow metraiowych zgodnych z art. 110 § 2 k.k.W. upatrywaé nalezjr poza jednostkami organizacyj nymi, ktore bezposrednio odpowiadaiy za Warunki Wjakich powod odb)/Wat karq. Jednostki te, pomimo przepeinienia nie 1noga,, odmowié przyjqcia skazanego, a gospodarkt; finansowal prowadza. W opiciu o prawo budzetowe. W dzialaniach tych jcdnostek trudno WIQC W ogole mowié o zicj Woli, a co dopiero o jakims stopniowaniu nasilenia tego zjawiska. Niedofinansowanie Wiqziennictwa, tak jak_Wie1u innych aspektow publicznej dziaialnosci Pafistwa, W tym przode Wszystkim dziaiafi podejmowanych na rzecz osob nie naruszajqcych porzqdku prawnego (sluzba zdrowia, szkolnictwo, opiekla) jest efektem Wieloletnich zasziosci determinowanyoh poprzednimi spolecznymi Warunkami ustrojowymi i odczuwalnymi jeszcze skutkarni transformacji sytemu spoiecznoekonomicznego. W takich zas realiach zasqdzenie na rzeoz powoda zadoséuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych, ktore nie Wynikalo Z celowego nacechowanego ziq Woiq dziatania podmiotu odpowiodzialnego za Warunki odb}/Wania kary, leialoby W sprzeoznosci z powszeohnym poczuciem sprawiedliwosci, od czego nie mozna abstra11oWaé przy orzekaniu o zadoséuozynieniu. Nalezy tr:2 podnieéé, 2e powod odbywai kart; pozbawienia Wolnosci i to nie jedynar, jak Wynika to choéby z Wykazu jednostek, W ktdrych przebywai. Powod kilkakrotnio na przestrzeni ostatnich 7 lat z uwagi na popeiniane przez niego ozyny 1(i61‘0W&1}Y by} do roinych jednostek penitencjarnych. Miai orzckane kolejne kary pozbawienia Wolnosci. Powod juz po pierwszym odbyoiu kary czy zatrzymaniu go W Warunkach na jakie obecnie sit; skarzy i ktore uwaza, za nieludzkie i poniiajatce, W1€C1Z13i o nioh, a mimo to popeinial koiejne przestqpstwa majap swiadomosé nieuchronnosci kolejnej kary i powrotu do tychze Warunikow. Powod zatem poprzez sWoje WiflSI1C dziaiania poWodoWa1 nieuchronnosé poddawaniajego samego Warunkom jakie uznawai za nieludzkie i poniiajape. V Maj 85: powyzsze na uwadze, Sqd oddalii roszczenie powoda. Jednoczeénic Said nie uwzglodnil, Wniosku pozwanego o zwolnienie go od udzialu W sprawie i ustalenie Wiasciwych stationes fisci jako lstrony pozwanej, uznajacc ii ustaiony jako statio fisci Skarbu Paristwa  Dyrektor Generalny Sluzby Wisgziennej sprawuje nadzor nad innymi jednostkami, ktore sq mu podlegie. Powyisze uzasadniato orzcczcnic jak W pkt.I Wyroku. Sqd nie uwzglqdnii rowniei Wniosku pozwanego Skarbu Paristwa o przyznanie od powoda kosztow zastqpstwa procesowego posiikujqc sio art. 102 k.p.c. Wskazaé nalezy, i2 art. 102 k.p.c. stanowi odstqpstwo od ogolnej zasady odpowiedzialnosci za Wynik procesu ustaiiawiajqo zasadg slusznosci, ktora Wymaga do swego zastosowania Wystqpienia Wyjattkowych okoiicznosoi, a ktore Winny byé rozpoznane przy uwzglodnieniu caioksztaitu okolicznosci danej sprawy. Przeslanker do zastosowania art. 102 k.p.c. jest nie tylko przebiog postqpowania, aie roWnie2 kwestie dotyozztce stanu majqtkowego i sytuacji Zyciowej Strony, ktora 2 przedmiotowego zwolnienia moze skorzystaé. Sama sytuacja ekonomiczna'str_ony przegrywajqcej, jakpodkresla sir; W literaturze, nawet tak niekorzystna, Ze strona bez uszczerbku dla utrzymania Wiasnego i czionkow rodziny nie byiaby W stanidponieéé kosztow, nie stanowi podstawy zwolnienia na podstawie art. 102 k.p.c'. od oboWiaLzku'zW1"otu_ kosztow przeciwnikowi, chyba Ze na rzeoz tej strony przemawiajq --- STRONA 4 --- dalsze szczegolne okolicznosci, ktore same moglyby bye niewystarczajape, lecz %ag:znie z trudna; sytuacjq ekonomioznq W§,rcze1'pujq znamiona Wypadku szczegolnie uzasadnionego. Analizuj are sytuacje materialnq i Zyoiowq powoda, Sqd doszedi do przekonania, i2 maio prawdopodobnym jest aby od czasu kiedy Sqd rozpoznawal Wniosek powoda o zwolnienie od kosztow sacdowych tj. od dnia 16 lipoa 201 01"., W ktorym zwolniono powoda od kosztow sqdowych W caiosoi jego sytuacja materialna ulegia poprawie. Zdaniem Sardu uiszczenie przez powoda na rzecz pelnomocnika pozwanego kwoty 7 200 2%, byioby zbyt daleko idapym obciqzenielh finansowym dla powoda, a z uwagi na zbyt krotki okres czasu, j aki uplynql od momentu opuszczenia zaktadu karnego nie daje, W ocenie Sqdu, podstaw do uznania, ii mogiby on zgromadzié takie srodki finansowe, ktore umozliwilby pokrycie zasddzonyoh kosztow We Wskazanej Wysokosci. Powszechnie wiadomym jest, i2 osoby takie majq trudnosci z odnalezieniem sie W nowej rzeczywistoéci, a z drugiej strony nie sq akceptowane W spoleczefrstwie, co utrudnia powrot do normainego Zycia. . ’ I __ Z tych tez Wzgledow orzeczono jak W pkt. III sentencji Wyroku. 1