Postanowienie III C 691113 UZASADNIENIE S. H. pozwem z dnia 23 lipca 2012 r.

--- STRONA 1 --- S}/gin. a1ctIH C 691112 Na p{]ds[?l,!,'i{] ugtawy Z dnifl 6.0312501 I‘. 0 d0‘I'l‘$[§]i('2 VVYROK W l1\/IIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ do iniormafill PUb"<>Ifl§r 91 El 119 PM 1195 I F°1" 1"‘ przekazano irnormaciegz publlczna, w forrnp . dnkumentu [uh w formie przelworzone]  D ' 08 ma'a 2014 . S dokr W _ IIIW d _ kc _l ioinazz:is|<o wnioskodawcy 21 cggowy W GISZEIWIB, y Z13 yW1 Hy I W nastqpujapym sldadzie Przowodniozqcy SSR(del) Andrzej Lipiliski Protokolant starszy sekretarz sqdowy Anna Przytu1a po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 20141: w Warszawie ‘ na IOZp1'flW1€ sprawy z powodztwa S. H. przeoiwko Skarbowi PafistwaCentralnemu Zarzqdowi Shaiby Wiqziennej 0 zadosléuozynienie _ 1. zasqdza od Skarbu Pafistwa.Centralnego Zarzqdu Sluzby Wiqziennej na rzecz S. H. kwotq 1000 (jeden tysiqo) z1otyoh Wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 08 maja 2014 roku do dnia zapiatyg 2. W pozostzflym zakresie oddala powodztwo;  . 3. odstcgpuje od obciagenia powoda obowiqzkiem zwrotu kosztow zastopstwa procesowego na rzeoz pozwanego Skarbu Pafistwa Ijeprezentowanego przez Prokuratoriq Generalnq Skarbu Pafistwag 4. nie obciqia powoda nieuiszozonymi kosztami sqdovvymi przejmuj qc je na raohunek Skarbu Pafistwa. Sygn. akt III C 691113 UZASADNIENIE S. H. pozwem z dnia 23 lipca 2012 r. (data stempla pocztowego k. 3), skierowanym do Sqdu Okrqgowego W G., wniési o zasqdzenie od Skarbu Par’1s1.wa  Centralnemu Zarzqdowi Siuiby Wioziennej W W.kWoty 150.000 z1otych Wraz 2 odsetkami ustawowymi od dnia Wyroku do dnia zaplaty tytuiem zadoééuczynienia za doznanie diugotrwaiych  bezprawnych naruszefi débr osobistych — prawa do respektowania i poszanowania Zycia osobistego i godnoéci ludzkiej _wskutek niewywiqzywania siq pozwanego z obowiqzku zapewnienia mu humanitarnych Warunkéw bytowyoh W myéi art. I10 § 2 k.k.w., art. 23, 24, 448 k.c. oraz art. 77 Konstytucji oraz 0 zaniechanie naruszefi dobr osobistych poprzez . dostosowanie warunkow Zaktadach Karnych do okreélonych ustawowo. Powéd wskazal na nadmieme przeludnienie w celach, niezachowanie standardu powierzchniowego na jednego osadzonego w Areszcie §ledczyni W G., Zaldadzie Karnym G., Zak1adzie Karnym W., Zakladzie Karnym 13., Zak1adzie Karnym W M.iZakladzie Karnym w C.(njezapewnienie powicrzchni 3 m2 na osobq), niezapewnienie dobrego oéwietlenia, brak warunkow do korzystania z urzqdzefi sanitamych, brak oddzielenia urzqdzefi sanitarnych od reszty pomieszozefi do spania, ograniczenie dostqpu do cieplej wody i kqpicli wiegoej niZ raz w tygodniu, ozasowe 0gran iczenie dopiywu prqdu oraz umieszczenie w jednostkach penitencjamych znacznie oddalonych od miejsca zamieszkania rodziny osadzonego. Powéd podniosh i2 przebywal W nastqpujapych jednostkach penitenoj arnych: W Areszcie Qlodczym W G.W okresio od dlija 19 kwiotnia 1998 r. do dnia 1 czcrwca 1998 1'. oraz okrcsie od dnia 15 sierpnia 1998 r. do dnia 15 czorwoa 2000 r.; W Areszoie Eiledczym W G., W Zaldadzie Kamym W G., w Zakladzie Karnym W W., z Zakladzie Karnym W B.oraz W Zakhldzie Karnym W M.W okresie od dnia 13 stycznia 2001 r. do dnia 24 styoznia 2005 r.; W Areszoie filedozym W G.oraz Zakiadzio karnym W C.W okresie od dnia 15 listopada 2007 r. do dnia 3 grudnia 2010 r., zaé aktuainie przebywa W Areszcie §ledozym W G.od dnia 5 grudnia 2011 r. do dnia dzisiej szego Qaozew 22v, pismo powoda k. J 0 Ir. 2328, prorokéf posfedzenia k. 22823O). _  _ --- STRONA 2 --- Pozwany Skarb Paristwa  Dyrektor Generalny Siuiby Wioziennej reprezentowany przoz Prokuratorio Generalna. Skarbu Pafistwa Wniosi o oddalenie p_oWddztWa_ W caloéci oraz zasqdzenie od powoda na rzeoz pozwanego kOSZt0W post:gpowania, W tym kosztow zastQpstWa procesowego na rzecz Skarbu Pa1‘1stwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa Wg noifm przepisanyoh. W uzasadnieniu swojego stanowiska prooesowego pozwany Wskazywai na bezpodstawnoéé powodztwa, a. nadtou podnosii zarzut przedawnienia czoéci roszczcnia za okros do dnia 23 lipca 2009 r., powoiujqc sig na trzyletni termin przedawnienia roszczenia powoda. Pozwany podniosi, i2 powod nie zaoferowal Zadnych dowodow, ktore rnoglyby prowadzié do uznania, ii W niniejszej sprawie istnieja; podstawy do zasddzenia zadoééuozynienia na rzoc_z powoda. PozWany podkreélii, i2 Warunki bytowe W jednostkach penitencj arnych, W jakich przebywai powod, byiy zgodne Z obowiqzuj apymi przepisami. Ponadto powod nie Wykazal, i2 problem przeludnionia dotknajr go osobiécie. Pozwany zarzuoii rowniei nadu'zycie ptawa podmiotowego przez S. H.. Pozwany podniosi roWnieZ zarzut niewiaéciwoéci miejscowej wskazuj dc, iZ Wiasloiwym do rozpoznania tej sprawy jest Sqd Okreggowy W Warszawie jako rzeczowo i miejscowo Wiaéciwy ((0dp0wiedé na pozew k. 6071). Postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r. Sqd Okrqgowy w G. 11zna1 sig niewiaéciwym miejscowo i spraweg przekazat do rozpoznania Sqdowi Okrqgowemu w Warszawie Qaosranowienie k. 12 7). Powyisze stanowiska strony podtrzymywaly W toku procesu(bezsp0rne). Sod ustalil nastopujqcy stan faktyczny: Powod odbywai Rare; pozbawienia Wolnoéci W nastopujqcych jednostkach penitencjarnyoh: 1) Areszcie Siedozym W G. od dnia 20 kwietnia 1998 r. do dnia 1 czerwca 1998 r., od dnia 17 sierpnia 1999 r. do dnia 15 czerwca 2000 r., od dnia 13 stycznia 2001 r. do dnia 22 lutego 2001 r., od dnia 17 paidziernika 2002 r. do dnia 9 stycznia 2003 r., od dnia 4 maroa 2003 r. do dnia 2 kwietnia 2003 r., od dnia 27 rnaja 2003 1'. do dnia 17 lipca 2003 r., od dnia 14 styoznia 2004 r. do dnia 18 marca 2004 1:, od dnia 5 marca 2008 r. do dnia 2 lipca 2009 r. oraz od dnia 6 grudnia 2011 r. do chWi1i obeonej " 2) Zakiadzie Karnym (...)od dnia 22 lutego 2001 r. dodnia 1'? paidziernika 2002 r._, 3) Zakiadzie Karnyrn W W. od dnia 13 stycznia 2003 r. do dnia 4 marca 2003 r., ' 4) Zakiadzie Karnyrn W M. od dnia 18 maroa 2004 r. do dnia 26 stycznia 2005 r. oraz od dnia 15 listopada 2007 r. do dnia 5 marca 2008 r., 5) Zakiadzie Karnym W B. od dnia 2 kwietnia 2003 r. do dnia 27 maja 2003 1'. oraz od dnia 17 lipoa 2003 r. do dnia 14 stycznia 2004 r., 6) Zakiadzio Karnym W C. od dnia 2 Iipca 2009 r. do dnia 24 sicrpnia 2010 r. (okolicznoéé bezspoma,' pismo powoda k. IO; przesfuchanie powoda k. 228; informacja 0 pobytach z’ orzeczeniach k. 156 1’ 59). W Areszcie Sledczym W G. powéd miai odpowiednie warunki bytowe i sanitarne. Wrkaidej celi mieszkalnej, W ktorej powod przobywai znaj dowaiy siq Wydziolono i zabudowane kqciki sanitame, co zapdivniaio osadzonym palm; intymnoéé oraz W urnywaikq z podiqczonq Wodq bieiqoq. W trakcie pobytu W tej jednostce penitenojarnej umoiliwiono poWodoWi reaiizacjzg jego prawa do co naj mniej jednej kqpieli cieplej W tygodniu pod prysznicem. Stan teohniczny col mieszkalnych, W ktorych przebywai powod odpowiadaiy wymogom rozporzqdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W sprawie Warunkow technicznych jakimi powinny odpowiadaé budynki i ich usytuowanie. Zapewniona byi réwniez . wentylacja grawitaoyjna, zaé Wyniki okresowych badafi natoizenia oéwietlenia elektrycznego byiy zgodne z norms, Wskazaé nalezy, Ze w trakcie pobytu W tej jednostce penitencjarnej, W dniu 22 kwietnia 1998 r., konieczne byio A zastosowanie érodka przymusu bezpoéredniego wobec osadzonego, W postaci uzycia siiy fizycznej, zaloienia jednoczqéoiowego pasa ,obezw1adnia_iqcego i umieszczenie w celi zabezpieczaj qcej wobec stawiania oporu przez S. H.. (notatka siuébowa mi. Insrruktora Dziofu Kwarermistrzowsfciego z dnia 12 marca 2013 r. lc. 75, pismo Dyrekrora Aresztu Sledczego W G.z dnia J8 kwiernia 2014 r. 2 zaiqcznikami k. 2593271). Podozas odbywania kaly W Zakladzie Kamym G.powod przebywal w celach mieszkalnych wyposaionych W odpowiedni sprzot kwaterunkowy oraz urzqdzenia sanitarne oddzielone od reszty pomieszczenia przeznaczonoj do spania, odpoczynku i spozywania posiikow. Zapewniono powodowi osobne miejsoe do spania i odpowiednie Warunki do utrzymania higieny, dostateozny dopiyw powietrza, odpowicdnie oéwietlenie. Osadzony korzysta1z'ka,pieli W ia:?.ni. Powdd W czasio pobytu W. tej jednostce penitencj arnej mializapewniona moiliwoéé korzystania zo spacorow, zajoé éwietlicowych, sportowych, ozy korzystania zasobow biblioteki zakladowej, korzystania z opieki medycznej i posiug religijnyoh. _ ' _(.S'prawozd¢m:'ez czyrmoéci wyjaéniqjqcych z dnia 14 marca 2013 r. k. 7374). --- STRONA 3 --- W Zakladzie Karnym W W. powod przebywal na Oddziale IV W celi 1'? i 18 W okresie od dnia 13 styoznia 2003 r. do dnia 4 rnarca 2003 r. Cele mieszkalne, W ktorych przebywal osadzony, W tym okresie, nie posiadaly W pelni zabudowanych kaoikow sanitarnych. Kaciki oddzielone byly od reszty pomieszczenia parawanem metalowym o Wysokodci 145 oentymetrow. Aktualnie oddzial posada Wszystkie kaoiki sanitarne zabudowane calkowicie. Powodowi zapewniono Wlaéciwe oéwietlenie, zaé okna W celaoh, W lctorych przebywalosadzony nie byly Wyposaione W zabezpieczenie teohniozno — ocI'u‘onne W postaci blendy naokiennej . (Sprmvozdanie z czynnodci wyjaéniajqcych z dnia 13 marca 2013 r. k. 72). Powod W okresie pobytu W Zakladzie Karnym W M. mial zapewnione Warunki bytowe zgodne z obowiazuj acymi przepisami. Cele mieszkalne, W okresie pobytu powoda W tej jednostce penitencjarnej, byly skanalizowane, kaciki sanitarne zabudowane byly zabudowane w pelni 0 oddzielone od pozostalej czeéci celi drzwiami. Powodowi zapewniono odpowiednie oéwietlenie do ozytania i Wykonywania pracy, zaé zamontowane W oknach przeslony nie utrudnialy prawidlowego przeplywu powietrza i éwiatla do cell mieszkalnej. Osadzony rnogl W porze dziennej korzystaé ze éwietlicy, boiska sportowego, a takze odwiedzaé W celach innych Wieiniow. Powod korzystal z co najmniej jednej kapieli cieplej w tygodniu. '"~ (Wyciqg ze sprmvozdania z w:'zytacji Zakladu Karnego w Mz dnia 13 paédziernika 2008 r. k, 8287; Wyciqg ze sprawozdania z wiziyracji Zakladu Karnego w M2 dnia 7 czerwca 2004 r. k. 7681). W Zakladzie Karnym W B., oele mieszkalne, W ktorych ptzebywal powéd, byly wyposazone zgodnie z przepisami. W kazdej celi znaj duje sie kacik sanitarny Wyposazony W WC oraz zlew z zimna Woda. Ciepla Wodajest dostarczana do cel dwa razy dziennie. Cele mieszkalne W tej jednostce penitencjarnej sq wyposazone W odpowiedni sprzet kwaterunkowy zapewniajdcy osobne miej sce do spania, odpowiednie Warunki higieniczne, dostateozny doplyw powietrza i odpowiednia do pory roku temperature, a takze odpowiednie oéwietlenie, zgodnie z normami. Osadzony mial mozliwoéé korzystania z zajeé kulturalno — oéwiatowych, sportowych oraz z zasobow biblioteki. (Wycfqg ze sprawozdanfa z wizyracji Zakfadu Karnego w B.z dnia 1 paz’dzz'erm'ka 2004 r. k. 88I O3; protokcif konrrofi sanitarnej nr L .)106; protokdl konrrol1' sanitamej or (..)k. I04 , ocena zgodnoéci stanza sanitamego zakladu Zywienia zbiorowego z wymaganiami zawartymi W obowiqzujqcych przepisach pmwnych nr 6I>)kI107)I W Zakladzie Karnym W C. powod przebywal W olcresie od dnia 2 lipca 2009 r. do 24 sierpnia 2010 1‘. W jednostoe panowalo przeludnienie, utrudniony byl dostep do urzadzefl sanitarnych. Cele byly Wyposaione W sprzet kwaterunkowy zgodnie z Rozporzadzeniem Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 17 paidziernika 2003 roku W sprawie Warunkow bytowyoh osob osadzonyoh W zakladach karnych i aresztach éledozych. W oddziale, W ktorym przebywal powod nie dzialala praWid1oWo Wentylaoja. Kaoik sanitarny W celi, W ktdrej przebywal powod zabudowany byl dwiema éoiankami bez drzwi, W celach bylo zagrzybienie. (zeznania powoda k. 22823 O, pismo 1:28). Powyiszy stan faktyczny Sad ustalil na podstawie dokumentow dolaczonych do akt sprawy, przede Wszystlcirn W postaci notatek sluibowych oraz ozeéciowo W oparciu o zeznania powoda sluchanego W charakterze strony 9k. 228230). Powod nie kwestionowal prawdziwoéoi i autentycznoéci tyoh dokumentow i zdaniem Sadu stanowia one pelnowartoéciowy material dowodowy. ‘ Safi odmowil Wiary zeznaniom powoda W zakresie, Wjakim wskazywal, Ze podczas odbywania kary pozbawienia Wolnoéci W Areszcie Sledczyrh W G., Zakladzie Karnym w (...), Zakladzie Kamym W W., Zakladzie Karnym W M.przez caly czas przebywal on w przeludnionych celach, co miaio wplyw na jego psyohiczny stan zdrowia. Powod nie zlozyl do akt Zadnej decyzji o osadzeniu go W przeludnionej celi. Za niewykazane nalezalo uznaé takie okolicznoéoi niewystarczaj acego wyposazenia cel mieszkalnych W odpowiedni kacik sanitamy do zalatwienia potrzeb fizjoiogicznyoh, jak tez niedostatecznej  ioh Wentylacji. Powyzsze twierdzenia nje Wznalazly oparcia w zebranym W sprawie materiale dowodowym. W ocenie Sadu twierdzenia powoda; W ktorych wskazywal on na zle warunki panujaoe W oelach mialy na celu Wzmocnienie argumentacji Zadad pozwo, zmierzajacej W kierunku sklonienia Sadu do uwzglednienia powddztwa zgloszonego W niniejszej sprawie. Sad uznal za przyznana przez pozwanego okolicznoéé przeludnienia W celach mieszkalnych Zakladu Kamego W C., W ktorym przebywal poWod,)na podstawie art. 230 k.p.c. Wobeo braku Wyrainego zaprzeczenia temu faktowi (nie stanoWi takiego zaprzeozenia stwierdzenie, Ze pozwany zaprzecza Wszystkim " twierdzeniom powoda Wprost nie przyznanym) i Wobec zalaczonych dokumentow, 'z ktorych Zaden nie Wskazuje ile osob i na jakiej powierzchni przebywalo W oelaoh 2 powodem. ‘ _ Sad zwaiyl, co nastepuje: _ ' Powodztwo zasluguje na ozeéciowe uwzglqdnienie. --- STRONA 4 --- W pierwszej kolejnoéci za zasadny, Sad uznal, podniesiony przez pozwanego W odpowiedzi na pozew, zarzut przedawnienia czeéci roszozenia poWoda na podstawie art. 442‘ § 1 k.o. z uwagi na uplyw trzyletniego terminu od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedzial sie o szkodzie i osobie obowiazanej do jej naprawienia. W orzecznictwie przyj muje sie, rte Wyrnieniony przepis obej muje przedawnienie Zadania zaplaty odpowiedniego zadodéuczynienia za krzywde. Z kolei z treéoi art. 120 § 1 zdanie pierwsze k.c. Wynika, ze bieg przedawnienia rozpoczyna sie od dnia, W ictorym roszczenie stalo sie Wymagalne. W myél § 2 cytowanego przepisu biog przedawnienia roszozefi o zaniechanie rozpoczyna sie od dnia, W ktdrym ten, przeciwko komu roszczenie przysluguje, nie zastosowal sie do treéci roszczenia. Jak podkreélil Sad Apelaeyjny W Szczeoinie W Wyroku z dnia 1'7 czerwca 2009 r., sygn. IACa '?'71f09 terrnin przedawnienia roszozenia nierozerwalnie zwiazanyjest z ustaleniem daty Wymagalnoéci tego roszczenia, zaé Zadoééuozynienie naleine jest za Wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, ktoryoh doznal powod: te, ktore odczuwal W przeszloéei, aktualne i te, ktore bedzie odczuwal do kofiea Zycia /. ../. Przedawnienie odnosi siedo roszczefi Wymagalnych I. . J. Zadoééuczynienie zaé ze swej istoty oo do zasady uwzgledniaé winno Wszystkie cierpienia, jakie lacza sie z konkretnym czynem. W niniejszej sprawie, powod powolywal sie na krzywde, jakiej doznal < _ W trakcie pobytu W jednostkaoh penitencjarnych pozwanego, a zatem Wymagalnoéé roszczenia konkretyzowala sie W kolejnych dniaoh pobytu W tych jednostkach. Biorac pod uwage fakt, Ze niniejszy pozew zostal zloiony W dniu 23 lipca 2012 r., zaé powod Wiaie swoje roszczenia z okresami zamykajacymi sie W przedziale czasowyrn od kwietnia 1998 r. do sierpnia 2012 r., roszczenia powoda siegajace okresu sprzed dnia 23 lipca 2009 r. ulegly przedawnieniu. Za zasadny naleialo zatem uznaé podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia czeéci roszczefi. Wobec uwzglednienia zarzutu przedawnienia za Wskazany powyiej okres poza rozwaicaniami prawnymi ifaktycznymi pozostawaly Warunki bytowe panuj ace podczas osadzenia powoda W Areszoie 8ledczym W G., Zakladzie Karnym We (...), Zakladzie Karnym W W., Zakladzie Karnym W M., obj ete tym okresem. . Reasumuj ac, Wszelkie roszozenia powoda Wzgledem pozwanego powstale przed dniem 23 lipca 2009 1'. ulegly przedawnieniu, oo skutkowalo oddaleniem powodztwa W zakresie roszezenia powoda powstalego przed Wfw dniem. Odnoénie pozostalych roszozefi: Zgodnie z treéeia art. 23 loo. dobra osobiste ozlowieka, jak W szczegolnoéoi zdrowie, Wolnoéé, ezesié, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, Wizerunek, tajemnida korespondencji, nietykalnosié mieszkania, tworczoéé naukowa, artystyczna, Wynalazeza i racjonalizatorska, pozostaja pod ocllrona prawa cywilnego niezaleinie od oohrony przewidzianej W innych przepisach. Natomiast art. 24§ 1 zdanie 3 k.c. przewiduje, Ze ten czyje dobro osobiste zostaio naruszone mote Zadaé zadoééuczynienia pienieinego lubzaplaty odpowiedniej sumy pienieinej na Wskazany eel spoleozny. Moiliwoéé zasadzenia zadoééuezynienia pienieinego W przypadku naruszenia dobra osobistego reguluje art. 448 k.o., zgodnie z ktorym W razie naruszenia dobra osobistego Sad mote przyzznaé temu, ezyje dobro osobiste zostalo naruszone, odpowiednia sumo pienieina tytulem zadoééuozynienia pienieznegoza doznana krzywde lub na jego Zadanie zasadzié odpowiednia surne pienieina na Wskazany przez niego eel spoleczny, niezaleinie od innyoh érodkow potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia. Z uwagi na treéé powyzszyeh przepisow W pierwszej kolejnoéci ustalié naletalo ozy Pjakie dobra osobiste powoda zostaly naruszone przez jednostki penitencj arne — Areszt Slledczy W G. oraz W Zakladzie Karnym W C., W okresie po 23 lipea 2009 r., ktore reprezentuje pozwany jako organ nadrzedny. V _ Powod, uzasadniaj ac swoje roszozenie, wskazal, iz podczas pobytu W Zakladzie Karnym W C. W okresie od 2 lipca 2009 r. do 24 sierpnia 2010 r. i Areszcie éledczym W G., W okresie po 23 lipca 2009 r., osadzono go W przeludnionyoh oelach, niezapewniaj acych intyrnnoéoi, a takie. odpowiedniej Wentylacji, oéwietlenia, bez dostepu do cieplej wody, Wlaéciwych Warunkow bytowych, co doprowadziio do naruszenia godn0§ci powoda. < Fakt, Ze S. H. byl osadzony przez pewien okres czasu W Zakladzie Karnym w C. W celach, ktore nie czynily zadoéé przewidzianej ustawowo normie gwarantujacejosadzonemu przynajmniej 3 m2 powierzchni na osobe (art. 110 § 2 k.k.W.), W przedmiotowej sprawie nie budzil Watpliwoéci Sadu, a nadto nie zostal zaprzeczony przez strone pozwana, ktora W ogole nie odniosla sie do kwestii istnienia badi nie przehldnienia i wamnkow panujacych W celach, W tej jednostce penitenoj arnej. Za nietrafiony natorniast, W éwietle akt niniejszej sprawy, nalezy uznaé zarzut poWoda . dotyozacy kwestii przeludnienia. eel mieszkalnychiw okresie pobytu powoda W Areszoie §ledozym W G., W okresie nieobj etym zarzutem przedawnienia. Warunki pobym osadzonego W tej jednostce, W ocenie Sadu, ozynily zadoéé _ przewidzianej ustawowo normie gwarantujacej osadzonemu przynajmniej 3 rnzupowierzchni na osobe, o ktorej mowa W art. l 10 § 2 k.k.W. Znalazlo to swoje potwierdzenie W aktaeh sprawy, tzn. W odpowiednioh notatkach s1u2boWych funkcjonariuszy jednostekpenitencj arnych. Ponadto, zdaniem Sadu, by moiliwe bylo ustalenie, Ze doszlo do naruszenia dobr osobistych, powod Winien zaoferowaé Sadowi dowody, z ktoryoh wynikaloby, Ze byl osadzony We Wskazanej jednostee penitenoj arnej W Warunkaoh niegodnyoh uzasadniajacyoh ustalenie, fie doszio jednak_ do naruszenia jego dobr osobistych. " . --- STRONA 5 --- W tym miej sou naleiy wskazae, Ze art. 24 § 1 lee. czesciowo przierzuca ciezar dowodu na pozwanego, ktoty musi wykazaé, ze jego dzialania godzace W dobro osobiste innej osoby nie byty bezprawne. W uzasadnieniu Wyroku z dnia 28 lutego 200? r. (sygn. Akt V CSK 4311106) Sad Najwyiszy Stwierdzil, fie stanowisko, zgodnie z ktolym obowiazkiem powoda byloby udowodnienie naruszenia jego dobr osobistych przez pozwanego oraz tego, Ze Warunki Wjakioh odbywal kare pozbawienia Wolnoéci byly niezgodne z art. 248 § 2 k.k.w. i przepisami rozporzadzefi Wykonawczych, jest niewajtpliwym naruszeniem art. 6 W zW. z art. 24 k.c. Ciezar dowodu, Ze Warunki W zakladzie kamym odpowiadaly obowiazujacym normom i nie doszlo do naruszenia débr osobistych, spoczywal zatem na pozwanym. Zdaniem Sadu, niezapewnienie przez pafistwo osadzonym W jednostkach penitencj arnych minimalnych norm powierzchniowych nie mote byé stanem zasluguj acym na aprobate. Osadzenie powoda W celach przeludnionych W Zakladzie Karnym W C., co W konsekwencji przekladaio sie na ogolny standard i caloksztait Warunkéw bytowych i sanitamych zwiqzanych z umieszozeniem go WjC(1J1OStk8Ch penitencjarnych, niewatpliwie stanowilo naruszenie dobr osobistych powoda W postaci godnoéci osobistej, ktorej zgodnie 2 art. 30 Konstytucji RP ochrona i poszanowanie jest obowiazkiem Wladz publicznych. W ocenie Sadu, bezdyskusyjnajest kwestia koniecznoéci ochrony prawnej szerokiej sfery dobr osobistychkaidego cziowieka, szczegolnie jego godnoéci i stad ta sfera podlega zarowno konstytucyjnej ochronie prawnej, jak rowniei jest chroniona przez norme prawna zawarta W kodeksie cywilnym. Wobec szerzagaego sie W éwiecie braku poszanowania godnoéci czlowieka, takze normy prawa miedzynarodowego chronia to sfere Zyoia kaidego czlowieka, rowniei tego, ktorego prawa choéby Wskutek odbywania orzeczonej wobec niego kary sa 2 natury rzeczy ograniczone. Nie ulega, W ocenie Sadu, Watpliwoéci, Ze odbywanie kary pozbawienia Wolnoéci powinno odbywaé sie W Warunkach odpowiednich tj. adekwatnych do obowiazujacych W kraju norm prawa karnego Wykonawczego, W Warunkach poszanowaniajego godnoéci. Nie mozna jednak takiego naruszenia ddbr osobistych traktowaé jako aktu represji skierowanego indywidualnie przeciwko powodowi. Warunki lokalowe, W jakich przebywal powod dotyczyty W rownym stopniu roWnieZ innych skazanych. Powyzsze dobra osobiste powoda nie zostaly zatem naruszone dzialaniami, ktore to dzialania stanowié by mialy ind)/Widualnie skierowana przeciwko poWodoWi represje. W ocenie Sadu, sam fakt przeludnienia W zakiadach kamych na terenie catego kraju jest powszechnie znany i nie Wymaga to Zadnego dowodzenia. Niemniej jednak, W przedmiotowej sprawie fakt przeludnienia W Zakladzie Karnyrn W C. nie zostat Wyrainie zaprzeczony prz/ez pozwanego wobec zalaczonych doWodoW. PozWany nie Wykazal, Zeby powod przebywal W Warunkachzgodnych z art. 110 § 2 k.k.W. W zakresie minimalnej powierzchni przypadajacej na osadzonego. Powszechnie znane sq takie problemy zwiazane z Warunkami technicznymi niemal Wszystkich zakladow karnych, ozy aresztdw éledczych na terenie calego lcraju jak i fakt, Ze wiele z nich wymaga niemal natychmiastowej modernizacji czy chodby remontu. Jedynie te oddane W ostatnim okresie czasu nowe zaklady karne, czy areszly slledcze, a tych jest bardzo niewiele, nieWa_tpliWie spelniaja europejskie standardy, a pozostale W mniej szym lub Wiekszym stopniu od nich niewatpliwie odbiegaja i to znacznie. Niestety tez skala przestepczoéci oraz liezba skazanych i tymczasowo  aresztowanych W kontekécie do faktycznie istniej aeych W tych zakladaeh miej so uniemoiliwia rozwiazanie probiemu przeludnienia W celach. Sad Najwyiszy W uzasadnieniu wyroku z dnia 28.02.2007 roku sygn. akt V CSK 43 1106 Wyrazil poglad, Ze ,,Wym6g zapewnienia przez Paflstwo godziwych Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnoéci jestjednym z podstawowych Wymogow nowoiytnego pafistwa prawa, znajdujacym Wyraz W nosmach praWa miedzyna'rodoWego” i  ,,Ze stanowi o tym m.in. art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske Miedzynarodowego Paktu PraW Osobistych i Publicznych z dnia 19.12.1966 r. gloszacy, ie kaida osoba pozbawiona Wolnoéci bedzie traktowana W sposob human itarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnosci czioWieka,, oraz ,,art.3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnoéci z dnia 4.12.1950 r. stanowiacy, ienikt nie mote byé poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniiaj acemu traktowaniu lub karaniu co Wprowadza obowiazek Wiadzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym W zakladach karnych godziwych i humanitarnych Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnoéci, nienaruszajacych godnosci ludzkiej. Z tym pogladem Sadu Najwyzszego w ocenie Sadu nie sposéb sie nie zgodzié, ale odnoszac te rozwazania na grunt niniejszej sprawy niewatpliwie naleiy stosowaé go ze szczegolna rozwaga. Zdaniem Sadu mimo uznania, i2 Warunki, W ktoiych byl osadzony powod, naruszyly jego godnosé, to skala tego naruszenia nie przybrala takiej formy, ktora Wedlug Sadu uzasadniaiaby zasadzenie zado§éuczynienia w Zadanej przez powoda wysokosci. Podnieéé przy tym nalezy, Ze pomimo Wskazanych wyzej niedogodnoécipowod rnial zapewnione miejsce do spania, bezplatna opieke medyczna, Wyzywienie zgodnie z przewidzianymi normami, a takie moiliwoéé korzystania z zaj eé swietlicowych, 2 biblioteki, czy tei odbywania codziennego spaceru. W tym kontekécie mozna zwrooié uwage na okolicznoéé, ii powod mimo Wszystko mial lepsze Warunki niz znaczna czeéé osob przebywajacych na Wolnosoi, ktore W przeciwieflstwie do powoda, respektuja normy prawa karnego, a ktore czesto bez swojej winy Zyjq W niedostatku i ubostwie. Nadto jak Wynika z materialtl dowodowego zebranego W niniejszej sprawie powod przebywaj ac W przedmiotowych jednostkach penitenoj arnych nie skiadat skarg na warunki bytowe W nich panujace. _ Kolejna kwestia Wymagajaca ustalenia W niniejszej sprawie jest to, czy moina mowic o istnieniu zwiazku miedzy stwierdzeniem naruszenia door osobistych powoda Wskutek umieszczenia go W przeludnionej celi, a spelnienieifn przeslanek odpowiedzialnoslci Skarbu Pafistwa za naruszenie débr osobistych powoda. Takze i W tym zakresie odpowiedzi udziela naj nowsze orzecznictwo Sqdu Naj Wyiszego. Jak zauwaiyl bowiem Sad Naj W)/Zszy, umieszczenie osoby po_zbaWionej Woinosci W celi o powierzchni przypadajacej na osadzonego mniej szej nii --- STRONA 6 --- 3 mg mote stanowié Wystarczaj aca przeslanke stwierdzenia naruszenia jej dobr osobistych. Odpowiedziainosé Skarbu Pafistwa na podstawie art. 448 k.c. za krzywde Wyrzadzona tym naruszeniem nie zaleiy od Winy (uchwala W skladzie 7 sedziow Sadu Najwyzszego z dnia 18 paidziernika 2011 1'., sygn. III CZP 25111). W ocenie Sadu osadzeniepowoda przez pewien okres ozasu W celach, W ktdrych powierzchnia przypadajaca najednego osadzonego byla mniejsza niz przepisowe 3 mg stanowi naruszeniejego godnosci. Brak zapewnienia powodowi Wlasciwej powierzchni podczas odbywania kary stanowi giowny czynnik decydujaoy o naruszeniu jego dobr osobistych. Oczywistym jest bowiem, it brak Wystarczaj acej ilosci miej sea przeklada sie rowniei na inne sfery Zycia osadzonego i Wplywa bezposrednio napozostaie Warunki bytowe. Wieksza niz dopuszczalna ilosé osadzonych W jednej celi skutkuje zmniej szeniem powierzchni do spania, jedzenia, uniemozliwia normalne poruszanie sie po celi, Wiaie sin; z ograniczeniami W utrzymaniu odpowiedniej higieny, ktore to czynniki sprzyj ajapowstawaniu konfliktdw i agresji. W przedmiotowej sprawie Wobec brakujakichkolwiek danych co do liczby osob i powierzchni cel W Zakladzie Kamym W C., W ktorych przebywal powod, Sad oparl sie na zeznaniach powoda, uznajac, Ze okres przeludnienia byl dlugotwvaly. Przyjmujac, 2e W sprawie doszlo do naruszenia godnosci powoda W zwiazku z umieszczeniem go w celi niezapewniaiacej mu minimalnyoh Warunkow bytowyeh Wobec naruszenia standardu przyznania 3 m2 powierzchni, nalezalo uznaé, Ze W powiazaniu z dlugotrwaloscia tego stanu rzeczy stanowi to podstawe Zadania zadoséuczynienia za doznany uszczerbek W sferze diematerialnej. W okolicznoéciach sprawy Sad uznal, ze doszlo zatem do naruszenia dobr osobistych powoda W postaci jego godnoéci. Jednoczesnie‘.~ naruszenie to nosiio znamiona bezprawnosci. W Zadaniu pozwu powod domagal sie zasadzenia od pozwanegokwoty 150 000 ziotych tytuiem zadoééuczynienia. W ocenie Sadu, Zadanie powyzszej kwoty nie zasluguje na uwzglednienie. Nalezy mieé bowiem na Wzgledzie, 2e do istoty osadzenia W jednostce penitencjarnej nalezy pewne ograniczenie praw i wolnosci jednostki. Trudno oczekiwaé, aby Warunki bytowe, sanitarne i socjalne panujace W jednostkach penitencjarnych mogly odpowiadaé Warunkom, ktore jednostka moie samodzielnie kreowaé pozostaj ac na Wolnoéci. Wedlug Sadu, powod popelniajac przestepstwo musial liczyé sie z tym, iz kare za_ sWoj czyn bedzie odbywal W Wiezieniu, w ktorym z oczywistych Wzgledow nie ma komfortu. Kara pozbawienia Wolnosci stanowié ma pewna dolegliwosé. Obowiazkiem wladz publicznych jest jednak zapewnienie osadzonemu humanitarnego Wykonania kary pozbawienia Wolnoéci, z poszanowaniem jego godnosei, praw i Wolnoéci obyWatelskich,_ Ograniczenie tych Wolnoéci moze Wynikaé z przepisow prawa, jak i Wydanego na ich podstawie . prawomocnego orzeezenia. PoW6d powinien mieé W zwiazku z powyiszym swiadomosé, it Warunki panujace W jednostkach penitencjarnyoh odbiegaé beda od przyj etych przez niego standardéw bytowych. W okresie objetym Zadaniem pozwu przekroczenie norm zaludnienia W jednostkach penitencj arnych pozostawalo zj awiskiem W duiej mierze niezaleinym od dzialafi podejmowanych przed administracje jednostek penitencjarnyeh, bedac wypadkowa ogélnego ' Wzrostu liczby osob, kierowanych do odbycia kary W Warunkach izolacji. W ocenie Sadu, maj ac na uwadze naruszenie dobr osobistych poWoda,jakiego dopuscil sie pozwany, a takie czas, jaki naruszenie to obejmowalo zasadnym bylo przyznanie powodowi z tego tytulu kWoty 1 000 zlotych. Nalezy zauwazyc, Ze przerost przeludnienia W Zakladzie Karnym W C. przez przewaiajqcy okres nie by} znaczny, jednakie z akt sprawy Wynikalo, it nie bylo to sytuacja Wyj atkowa lecz nagminna. Podniesé nalezy, i2 rola zadosouczynienia jest zrekompensowanie negatywnych przezyé. Przy Zadaniu przyznania odpowiedniej sumy tytulem zadoséuozynienia na rzecz pokrzywdzonego podstawowym kryterium oceny Sadu Winien byé rozmiar ujemnych nastepstw W sferze psychicznej pokrzywdzonego, bowiem celem przyznania ochrony W formie maj atkowej jest zrekompensowanie i zlagodzenie doznanej krzywdy moralnej. Z tych tez‘ Wzgledow Sad jest zobowiazany ustalié zakres cierpiefi pokrzywdzonego, a przy ocenie tej przeslanki nie moze abstrahowaé od Wszystkieh okolicznosci towarzyszacych powstaniu krzywdy. Te natomiast nie pozwalaly na uwzglrgdnienie powodztwa W calosci. W ocenie Sadu, zasadzona na rzecz poWoda kwota W Wysokosci 1 000 zlotych bedzie stanowila dla powoda stosowna rekompensate za naruszenie jego ddbr osobistych przez pozwanego poprzez umieszczenie go tymczasowo W przeludnionych celach W Zakiadzie Karnym W C., co przekiadalo sie na Warunki bytowe oraz sanitarnohigieniczne W nich pan uj ace. Ponadto, kacik sanitarny W jednej z ce1,w ktorej powod byl osadzony byl oddzielony seiankami i kocem, ktéry sluzyl za kctare (vide k. 229). . I Podsomowuj ac, Sad Okregowiy uznal,’i2 suma 1 000 ztotych jest adekwatna do stopnia slcutkow naruszenia dobr osobistych powoda W niniejszej sprawie. O odsetkach ustawowych od zasadzonego roszczenia Sad orzekl na podstawie art.481§1 i 2'k.c., zgodnie z iadaniem pozwu. Sad oddalil Zadanie powoda W pozostatym zakresie. Przezywany przez powoda dyskomfort nie byl bowiem zbyt intensywny i dlugotrvvaly, a nadto zasadniczo nie kumulowal sie zasadniczo z innymi naruszeniami jego praw. Na gruncie niniejszego postepowania powéd nie udowodnil, ie nie zapewniono mu_ dostepu do cieplej Wody, ze brak bylo Warunkow do korzystania z urzadzefi sanitamych, brak oddzielenia urzadzefi sanitarnych od reszty pomieszczefi do spania, odpoczynku i spozywania posilkow, ii bylo nieodpowiednie oéwietlenie, ograniczano dostep do energii elelctrycznej, a ktore potegowalyby odczuwany dyskomfort. Majac powyisze na uwadze, Sad orzekljak W punkeie 1szym i 2gim Wyroku. O kosztach procesu Sad orzekl W oparciu o art. 102 k.p.c., ktoiy przewiduje, izw Wypadkach szczegdlnie uzasadnionych Sad moze zasadzié od strony przegrywaj acej tylko czesé kosztow albo nie obciazaé jej W ogole kosztarni. Powod byl zwolniony od kosztow sadowych. Biora_c pod uwagejego sytuacje rodzinna, osobista, majatkowai dochody powoda, ktore to okolicznosci legiy u podstaw zwolnienia (vide odwiadczenie powoda — k. 1112), Sad nie obciazyl powoda kosztamiprocesu oraz kosztami zastepstwa prawnsgo pozwanego, o czym orzeczono W punkcie 3cim i 4tyrn Wyroku. Nalezalo zauwazyé, ii powodjako osoba pozbawiona Wolnoéci, nie osiaga dochodow, ani tez nie posiada majatku z ktorego pozwany moglby sie zaspokoié W przypadku zasadzenia na jego rzecz kosztow zastepstwa procesowego. "