Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt III C 625/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2016r. Sąd Okręgowy w Warszawie III Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR(del) Andrzej Lipiński Protokolant: protokolant sądowy Katarzyna Romanowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2016r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa S. M. przeciwko (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P., (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. o ochronę dóbr osobistych 1.zobowiązuję pozwaną (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. do złożenia oświadczenia następującej treści: (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. przeprasza Panią S. M. za bezprawne opublikowanie na swojej stronie internetowej oraz portalach internetowych dotyczących sprzedaży nieruchomości ogłoszenia o sprzedaży jej domu oraz za bezprawne wykorzystanie zdjęć wnętrza jej domu bez jej zgody i wiedzy’’, przy czym oświadczenie to powinno być napisane czcionką Arial w rozmiarze 14 pkt, opatrzone podpisem reprezentanta pozwanej oraz przesłane na adres powódki listem poleconym; 2.w pozostałym zakresie oddala powództwo w stosunku do (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P.; 3.znosi wzajemnie koszty postępowania między S. M., a (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P.; 4.oddala powództwo w stosunku do (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P.; 5.nie obciąża powódki obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P.. . Sygn. akt III C 625/14 UZASADNIENIE Pozwem skierowanym do Sądu Okręgowego w Warszawie S. M. wniosła o nakazanie pozwanej (...) Sp. z o.o. w P. opublikowania przeprosin o następującej treści: (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. przeprasza Panią S. M. za bezprawne opublikowanie na swojej stronie internetowej oraz w portalach internetowych dotyczących sprzedaży nieruchomości ogłoszenia o sprzedaży jej domu oraz za bezprawne wykorzystanie zdjęć wnętrza jej domu bez jej wiedzy i zgody”. Powódka wniosła, aby przeprosiny zostały opublikowane na stronie głównej (...) Sp. z o.o. w formie stale wyświetlającego się w górnej części strony okna o wymiarach 700x200 pikseli, czarną, pogrubioną czcionką Times New Roman nie mniejsza niż 12, przez okres co najmniej 30 dni oraz ogłoszenia na stronach głównych wszystkich portali sprzedaży nieruchomości, na których zostało opublikowane bezprawne ogłoszenie tj.www.(...).pl,www.(...).pl, www.(...).net,www.(...).pl.,www.(...).pl.,www.(...).pl,www. (...).(...).pl,www.(...).pl w formie stale wyświetlającego się w górnej części strony okna o wymiarach nie mniejszych niż 700x200 pikseli, czarną, pogrubiona czcionką Times New Roman nie mniejszą niż 12, przez okres co najmniej 14 dni,- na pierwszej stronie Gazety (...), w ramce o wymiarach
--- STRONA 2 ---
nie mniejszych niż 6 modułów, czarną czcionką Times New Roman nie mniejszą niż 14 na białym tle. Powódka wniosła również o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej kwoty 15.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że wraz z mężem w 2011 r. nabyła do majątku wspólnego dom położony w Ł. przy ul. (...) na osiedlu (...). Pozwana jest agencją nieruchomości zajmującą się w sposób stały i profesjonalny pośrednictwem w sprzedaży i wynajmie nieruchomości. W dniu 11 marca 2013 r. powódka zorientowała się, że w internecie zamieszczono ogłoszenie sprzedaży ich domu z informacją, że właściciele domu się rozwodzą. W dniu 12 marca 2013 r. mąż powódki skontaktował się telefonicznie z pozwaną i zażądał usunięcia ogłoszenia ze zdjęciami domu powódki oraz zaprzestania rozpowszechniania nieprawdziwych informacji na temat małżeństwa jego i powódki. W dniu 17 kwietnia 2014 r. powódka uzyskała informację, że ponownie pojawiło się ogłoszenie sprzedaży jej nieruchomości na portalach internetowych. Ustalono, że ogłoszeniodawcą znowu jest (...) Sp. z o.o. a osobą ,,prowadzącą sprzedaż” pracownik poznanej – K. Z. (1). W dniu 18 kwietnia 2014 r. powódka wysłała do pozwanej przedsądowe wezwanie do usunięcia ogłoszeń ze stron internetowych oraz do zapłaty zadośćuczynienia w terminie do dnia 25 kwietnia 2014 r. Wezwanie to zostało wysłane pocztą. Pozwana nie ustosunkowała się do przesłanego wezwania, jednakże po otrzymaniu maila z wezwaniem jeszcze w dniu 18 kwietnia 2014 r. usunęła większość ogłoszeń ze stron internetowych (z wyjątkiem strony (...).pl). Powódka w dniu 30 kwietnia wysłała do Spółki (...).com Sp. z o.o. (właściciela portalu www.(...).pl) pismo zawierające informację o całej sprawie związanej z bezprawną publikacją ogłoszenia sprzedaży domu powódki oraz wezwaniem do usunięcia ogłoszenia zawierającego zdjęcia domu powódki. Pismo odebrane zostało w dniu 5 maja 2014 r., jednakże ogłoszenie nie zostało usunięte co najmniej do dnia 12 maja 2014 r. Na dzień wniesienia pozwu ogłoszenie pozostało, usunięto natomiast z niego zdjęcia domu powódki. W dniu 30 kwietnia 2014 r. powódka wysłała do pozwanej ponowne przesądowe wezwanie domagając się publikacji przeprosin oraz zapłaty zadośćuczynienia w wysokości 15.000 złotych w terminie do dnia 12 maja 2014 r. Pismem z dnia 13 maja 2014 r. pozwana w odpowiedzi na wezwania z dnia 18 i 30 kwietnia 2014 r. ograniczyła się do stwierdzenia, że nie uznaje roszczeń powódki i jej męża, które uważa za bezzasadne. / pozew k.2-9/. W odpowiedzi na pozew (...) Sp. z o.o. w P. wniosła o oddalenie go w całości i zasądzenie na jej rzecz od powódki kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwana podniosła, że nie może być adresatem żądań powódki, gdyż nie jest właścicielem, użytkownikiem ani administratorem domeny ,,(...).pl” ani w żaden sposób z niej nie korzysta i nie wpływa na jej treść. Pozwana podniosła, że abonentem domeny jest spółka (...) Sp. z o.o. Spółka ta nie jest powiązana kapitałowo ani osobowo ze spółką (...) Sp. z o.o. Pozwana oświadczyła, że nie zlecała zamieszczania na tej stronie internetowej wskazanych przez powódkę ogłoszeń. Pozwana wskazała, że K. Z. (2) nigdy nie była i nie jest pracownikiem (...) Sp. z o.o. oraz nigdy nie działała na zlecenie pozwanej. Ww. osoba jest natomiast pracownikiem (...) Sp. z o.o. /odpowiedź na pozew k.74-77/. Pismem z dnia 9 września 2014 r. powódka zawnioskowała o wezwanie do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanej spółki (...) Sp. z o.o. w P.. /wniosek o wezwanie do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanej, k. 219-220/. Postanowieniem z dnia 25 września 2014 r. tut. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanej (...) Sp. z o.o. w P. /postanowienie k.226/. W odpowiedzi na pozew (...) Sp. z o.o. w P. wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz od powódki kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwana zaprzeczyła jakoby w okresie marca 2013 r. jak również kwietnia 2014 r. zamieszczała ogłoszenia dotyczące sprzedaży domu położonego w Ł. przy ul. (...), którego powódka jest współwłaścicielką. Ogłoszenie o numerze (...), którego publikacja nastąpiła w marcu 2013 r. dotyczyło domu położonego w Ł. przy ul. (...). Dom ten stanowił własność (...) LTD Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Natomiast ogłoszenie o numerze z (...), którego publikacja nastąpiła w kwietniu 2014 r. dotyczyło domu w Ł. przy ul. (...). Dom ten również stanowił własność spółki (...) LTD Sp. z o.o. Dom ten stanowi drugą połowę bliźniaka, w którym zamieszkuje powódka. Pozwana spółka wyjaśniła, że w ogłoszeniu nr (...) zostały przypadkowo (omyłkowo) zamieszczone zdjęcia domu znajdującego się pod adresem Ł., ul. (...) obrazujące jego stan wykończenia przed jego zasiedleniem. Zdjęcia te pochodziły z okresu, kiedy właścicielem przedmiotowej nieruchomości była spółka (...) LTD Sp. z o.o. i zostały wykonane za zgodą tej spółki jako właściciela. Powódka zaprzeczyła, jakoby kiedykolwiek udzielała informacji o tym, że państwo M. rozwodzą się. Pozwana spółka przyznała, że omyłkowo zamieściła zdjęcia wnętrz domu w Ł. przy ul. (...), które ukazały się na prowadzonej przez spółkę stronie internetowej www.(...).pl oraz na portalach ogłoszeniowych, z którymi pozwana współpracuje, tj. (...).pl, (...).net, (...).pl, (...).pl i (...).pl (...).pl w okresie do 17 kwietnia 2014 r. do 18 kwietnia 2014 r. (2 dni). Pozwana stwierdziła, że w dniu 18 kwietnia 2014 r. wycofała zdjęcia z przedmiotowego ogłoszenia we wszystkich portalach ogłoszeniowych, z którymi współpracuje. Zaznaczyła, że nie ma wpływu na publikacje ww.
--- STRONA 3 ---
ogłoszeń w innych portalach ogłoszeniowych. Portale te zawierają bowiem kopie ogłoszeń zamieszczonych na innych portalach. Pozwana podniosła, że ogłoszenie (...) nie wskazywało, że przedmiotem oferty był dom powódki, gdyż w żaden sposób nie można było powiązać osobiście powódki z tym ogłoszeniem. W ogłoszeniu nie zamieszczono żadnych danych adresowych identyfikujących nieruchomość ani identyfikujących właścicieli, ani tym bardziej wskazujących, że oferentem jest pozwana bądź jej mąż. Pozwana podniosła, że zdjęcia, które zostały omyłkowo zamieszczone w ogłoszeniu nie przedstawiają aktualnego wnętrza domu państwa M. lecz stan w jakim dom ten został wykończony przez dewelopera i następnie sprzedany państwu M.. Na zdjęciach brak jest jakichkolwiek elementów prywatnej aranżacji domu aktualnie zrealizowanej przez Państwa M.. Pozwana podniosła, że obie połówki zostały wykończone w bardzo zbliżonym standardzie. K. Z. (1), która w (...) spółki (...) zajmowała się współpracą z (...) LTD Sp. z o.o. dołączyła do oferty zdjęcia, które wydawały jej się zdjęciami budynku przy ul. (...) w Ł.. Pozwana podniosła, ze zdjęcia domu w Ł. przy ul. (...) przedstawiające jego standard wykończenia były już uprzednio wielokrotnie publikowane w portalach ogłoszeniowych i stronach www, w okresie, którym właścicielem domu był spółka (...) LTD Sp. z o.o. Pozwana podniosła, że dom, w którym zlokalizowana jest nieruchomość powódki, jest jednym z 64 bliźniaków na osiedlu – w zasadzie identycznych z zewnątrz, identycznych funkcjonalnie w środku i wykończonych wewnątrz bardzo podobnie (w niektórych przypadkach prawie identycznie). Z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy ww. (...) wykańczane były tak samo. Mieszkańcom osiedla (...) znany jest fakt, że domy na ww. osiedlu są niemal identyczne. Pozwana podniosła, że przekonanie powódki, że wskazane ogłoszenie pozwanej dotyczy właśnie jej domu, w tym kontekście nie mogło mieć logicznego wytłumaczenia. Wskazała, że jako właściciel zdjęć, korzystała z prawa do ich opublikowania. Podniosła, że korzystała z praw autorskich do ww. zdjęć, a zdjęcia te były wykonane za zgodą ówczesnego właściciela przedmiotowej nieruchomości. Zgoda obejmowała także publikację zdjęć na ogłoszeniowych portalach internetowych. Pomijając powyższe, pozwana podniosła, że w związku z tym, iż pozwana spółka nie ogłaszała sprzedaży nieruchomości powódki w treści przeprosin nie powinno się znaleźć sformułowanie ,,ogłoszenia o sprzedaży jej domu”, gdyż byłoby to sprzeczne z faktami. Ponadto, żądany przez powódkę sposób wyświetlania ogłoszenia o przeprosinach, czas jego trwania i ilość portali, na których miałoby się ono ukazać jest zupełnie nieadekwatny do ewentualnie stwierdzonego naruszenia. Tym bardziej, dotyczy to zamieszczenia ogłoszenia prasowego z przeprosinami pozwanej na pierwszej stronie w Gazecie (...). Pozwana podniosła, że statystyki oglądalności ogłoszenia na stronie www.(...).pl w całym miesiącu kwietniu 2014 r. wynoszą 35 wejść – średnio ok. 1 wejście dziennie. Pozwana podniosła, że w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia dóbr osobistych wystarczające byłyby przeprosiny pisemne pozwanej w formie listu skierowanego do powódki. Pozwana podniosła, że żądanie zadośćuczynienia w kwocie 15.000 złotych jest zupełnie bezpodstawne. / odpowiedź na pozew k.238-247/. Na rozprawie przed Sądem w dniu 14 stycznia 2016 r. pełnomocnik powódki wniósł o opublikowanie przeprosin oraz zasądzenie zadośćuczynienia od obu pozwanych spółek solidarnie. Pozwane spółki pozostały przy swoich stanowiskach procesowych /protokół rozprawy k.348/. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: A. M. i S. M. są współwłaścicielami lokalu stanowiącego odrębną własność położonego przy ul. (...) w miejscowości Ł. w gminie L. w powiecie (...). /księga wieczysta nieruchomości k.13-19/. W dniu 11 marca 2013 r. (...) Sp. z o.o. zawarła z (...) Sp. z o.o. umowę pośrednictwa sprzedaży nieruchomości położonej w M. – Ł. przy ul. (...). / umowa k.249/. W dniu 14 kwietnia 2014 r. (...) Sp. z o.o. zawarła z (...) Sp. z o.o. umowę pośrednictwa sprzedaży nieruchomości położonej w Ł. przy ul. (...) i ul. (...). / umowa k.256/. Spółka (...) zamieściła w marcu 2013 r. na portalu www.(...).pl ogłoszenie o sprzedaży domu nr (...), którego lokalizacja określona była jako: ,,L., M.” / okoliczność bezsporna, wydruki ze strony internetowej k.34-36/. Spółka (...) zamieściła w kwietniu 2014 r. na portalu www.(...).pl ogłoszenie o nr (...) sprzedaży domu, którego lokalizacja określona była jako: ,,L., M.” / okoliczność bezsporna, wydruki ze strony internetowej k.34-36, pismo ze zdjęciami k.144 i nast./. W ww. ogłoszeniach załączone były zdjęcia nieruchomości należącej do powódki / okoliczność bezsporna, zdjęcia nieruchomości k.20-28 i k.37-47/. W przypadku ogłoszenia o sprzedaży nieruchomości zmieszczonego w kwietniu 2014 r. zdjęcia domu powódki zamieszczone były przez 2 dni / zeznania reprezentanta pozwanej M. G. k.347-348/. W ciągu całego miesiąca kwietnia w 2014 r. na stronę internetową oferty (...) wchodzono 35 razy. / statystyki WWW. k.261/. Ogłoszenie o sprzedaży domu, zobrazowane zdjęciami lokalu powódki pojawiło się na portalach: (...).pl, (...).pl, (...).net, (...).pl, (...).(...).pl, (...).(...).pl, (...).pl, (...).(...).pl / wydruk ogłoszenia k.52; wydruk ze strony internetowej k.53/. Spółka (...) Sp. z o.o. w 2013 r. sprzedawała dom, który położony był w okolicy domu powódki. Zarówno dom powódki, jak i dom sprzedawany przez pozwaną spółkę położony jest na osiedlu domów o zabudowie bliźniaczej. W 2014 r. przez (...) Sp. z o.o. do sprzedaży został zgłoszony dom - bliźniak na ul. (...).
--- STRONA 4 ---
Wysłaniem ogłoszenia o sprzedaży ww. domu do publikacji zajmowała się K. Z. (1). / zeznania K. Z. (1) k.210-213/. K. Z. (1) zawarła w dniu 28 grudnia 2012 r. z (...) Sp. z o.o. w P. umowę o pracę na okres 1 roku od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. K. Z. (1) zawarła w dniu 2 stycznia 2014 r. z (...) Sp. z o.o. w P. umowę o pracę na okres 1 roku od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. / umowy o pracę k.140-141/. Standard wykończenia bliźniaków położonych przy ul. (...) był podobny. Różnice między tymi domami są detaliczne (dekor przy kominku). Różnice między domami położonymi przy ul. (...) były większe. W sprzedawanym domu pod numerem (...) był gorszy standard wykończenia. W mieszkaniu o nr (...) podłogi były jaśniejsze. W lokalach (...)/ i (...)były inne drzwi, inna galanteria i inne wyposażenie stąd było możliwe ich odróżnienie, natomiast standard wykończenia domów o nr (...) i (...) był prawie identyczny. / zeznania świadka A. L. (1) k.310-311, zdjęcia k.257-260, zeznania świadka D. L. k.311-313, zeznanie reprezentanta pozwanej M. G. k.347v-348/. W dniu 18 kwietnia 2014 r. z Kancelarii (...). k. wysłano do (...) Sp. z o.o. w imieniu A. M. i S. M. ostateczne przesądowe wezwanie do usunięcia ogłoszenia oraz do zapłaty / ostateczne przesądowe wezwanie k.54-55/. W dniu 30 kwietnia 2014 r. z Kancelarii (...). k. w imieniu A. M. i S. M. wysłano do (...) Sp. z o.o. wezwanie do usunięcia ogłoszenia / wezwanie k.58-59/. W dniu 30 kwietnia 2014 r. z Kancelarii (...). k. wysłano do (...) Sp. z o.o. w imieniu A. M. i S. M. ostateczne przesądowe wezwanie do zapłaty oraz publikacji przeprosin. / ostateczne przesądowe wezwanie k.60-61/. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o załączone przez strony dokumenty oraz zdjęcia, których prawdziwość nie została przez strony zakwestionowana, zaś Sąd nie znalazł podstaw do tego, by kwestionować ich wiarygodność z urzędu. Sąd dał wiarę przesłuchanym w sprawie świadkom, jak również dał wiarę zeznaniom przesłuchanej w sprawie reprezentantki pozwanej M. G.. W zeznaniach świadka D. L. nie znalazła potwierdzenia okoliczność wskazywana przez powódkę, że to pozwana ponosi odpowiedzialność za rozpowszechnianie wiadomości o domniemanym rozwodzie państwa M. (okoliczność nieudowodniona). Pozwana nie może również ponosić odpowiedzialności za cenę uzyskaną przez powódkę w przypadku ewentualnej sprzedaży domu, gdyż brak tu adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy niepewną transakcją w przyszłości, a obecnym naruszeniem dobra osobistego powódki. W ocenie Sądu zeznania K. Z. (1), A. L. (2) oraz M. G. w powiązaniu z materiałem zdjęciowym nieruchomości powódki i nieruchomości sąsiedniej jednoznacznie wskazywały na to, że pozwana (...) Sp. z o.o. zamieściła zdjęcia domu powódki w ogłoszeniu omyłkowo. Brak jest przy tym racjonalnych przesłanek za przyjęciem, że pozwana zamieściła ww. zdjęcia intencjonalnie. Pozwana spółka zajmuje się profesjonalnie sprzedażą nieruchomości. Zamieszczając w ogłoszeniu o sprzedaży nieruchomości zdjęcia innej nieruchomości niż sprzedawana, pozwana wprowadzałaby klientów w błąd, działając tym samym na swoją niekorzyść. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Natomiast stosownie do art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, ażeby złożyła oświadczenie w odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Konstrukcja normy z art. 24 k.c. przewiduje ochronę jedynie przed bezprawnym naruszeniem dobra osobistego, wprowadzając w tym zakresie domniemanie owej bezprawności. Na tle powyższego przepisu powoda nie obciąża udowodnienie faktów wykazujących bezprawność działania pozwanej, a jedynie obowiązek wykazania działań naruszających jego dobro osobiste lub zagrażających temu dobru. Przesłanki braku bezprawności swego działania musi wykazać pozwany. Za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobra osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających tego typu działanie. Do podstaw wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych zalicza się w pierwszym rzędzie: działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego (z zastrzeżeniem uchylenia jej skuteczności w niektórych przypadkach) oraz działanie w obronie uzasadnionego interesu (wyrok SN z dnia 19 października 1989 r., II CR 419/89, OSP 1990, z. 11-12, poz. 377). W doktrynie podkreśla się, że naruszenie lub zagrożenie dobra osobistego może być wynikiem zarówno działania, jak i zaniechania. Przy ocenie czy doszło do naruszenia dobra osobistego decydujące znaczenie ma nie tylko subiektywne odczucie osoby żądającej
--- STRONA 5 ---
ochrony prawnej, ale także to, jaką reakcję wywołuje w społeczeństwie to naruszenie. Pod uwagę należy brać całokształt okoliczności. Kryteria oceny naruszenia muszą zostać poddane obiektywizacji, a mianowicie uwzględniać należy odczucia szerszego grona uczestników i powszechnie przyjmowane, zasługujące na akceptację normy postępowania. Nie jest przy tym bez znaczenia motywacja działań sprawcy naruszenia. W przypadku naruszenia dóbr osobistych bezprawnym działaniem sprawcy pokrzywdzonemu przysługują przede wszystkim środki o charakterze niemajątkowym przewidziane w art.24 k.c., a w przypadku gdy działanie naruszyciela jest także zawinione środki o charakterze majątkowym, o których stanowi art.448 k.c. Obydwa roszczenia mają charakter samodzielny i pokrzywdzonemu przysługuje prawo ich wyboru, ale sądowi pozostawiona jest ocena celowości przyznania ochrony w żądanej formie, jego adekwatności do naruszonego dobra, a przede wszystkim rozmiaru doznanej krzywdy. Przy żądaniu przyznania odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego podstawowym kryterium oceny sądu winien być rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej pokrzywdzonego bowiem celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy moralnej. Z tych względów sąd jest zobowiązany ustalić zakres cierpień pokrzywdzonego, a przy ocenie tej przesłanki nie można abstrahować od wszystkich okoliczności towarzyszących powstaniu krzywdy. Znikomość ujemnych następstw może być podstawą oddalenia powództwa o przyznanie zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego. Możliwość zasądzenia zadośćuczynienia określonego w art. 448 k.c. zależy od ustalenia bezprawności naruszenia dobra osobistego oraz od zawinienia pozwanego. Nie każdy bowiem przypadek dyskomfortu psychicznego, jak słusznie zauważył Sąd Apelacyjny w Warszawie (uzasadnienie wyroku z dnia 08.05.2009 r. w sprawie VI Ca 1242/08), spowodowany bezprawnym zachowaniem się innej osoby, jest wystarczającą podstawą poszukiwania ochrony sądowej dóbr osobistych, bowiem należy mieć na uwadze również zobiektywizowaną ocenę zewnętrzną. Konieczne jest także zachowanie proporcji oraz umiaru i nie można nadużywać instrumentów prawnych właściwych tej ochronie do przypadków drobnych, opierających się w głównej mierze na subiektywnych odczuciach zainteresowanego, gdyż taki sposób postępowania prowadziłby do deprecjonowania samego przedmiotu ochrony. Powództwo w stosunku do (...) Sp. z o.o. W ocenie Sądu powództwo w stosunku do (...) Sp. z o.o. zasługiwało na uwzględnienie w części tj. w zakresie roszczenia niemajątkowego. W pierwszej kolejności należało rozważyć, czy w sprawie niniejszej doszło do naruszenia dobra osobistego powódki przez pozwaną (...) Sp. z o.o., poprzez zamieszczenie przez ww. spółkę ogłoszenia sprzedaży nieruchomości zawierającego zdjęcia domu należącego do powódki. Jak ustalił Sąd w niniejszej sprawie, odpowiedzialną za zamieszczenie ogłoszenia zawierającego zdjęcia mieszkania powódki była K. Z. (1), pracownik (...) Sp. z o.o. Stosownie do art. 430 k.c., kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności. Stosownie zaś do art. 120 § 1 kodeksu pracy, w razie wyrządzenia przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych szkody osobie trzeciej, zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie pracodawca. Za działania K. Z. (1) odpowiedzialność ponosił więc wyłącznie jej pracodawca, co zresztą przez pozwaną nie było kwestionowane. W ocenie Sądu działanie pozwanej poprzez zamieszczenie ogłoszenia sprzedaży nieruchomości zawierającego zdjęcia domu należącego do powódki stanowiło obiektywne naruszenie dobra osobistego powódki w postaci nietykalności mieszkania, jak również w postaci prawa do prywatności. Podkreślić należy, że naruszenie nietykalności mieszkania nie musi polegać wyłącznie na wtargnięciu siłą do mieszkania, czy też na utrudnianiu mieszkańcom korzystania z niego. Jak zauważył Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r. (sygn. akt VI ACa 833/12): ,,Do naruszenia dobra osobistego, jakim jest nietykalność mieszkania, może dojść w drodze fizycznego wtargnięcia do mieszkania (domu) lub poprzez naruszenie prawa uprawnionego do określonego sposobu korzystania z niego, a także przez inne bezprawne naruszenie sfery psychicznej użytkownika mieszkania i jego stanu emocjonalnego, związanego z poczuciem bezpieczeństwa wynikającym z posiadania domu, jako centrum życiowego i z przekonania, że nikt bezpodstawnie nie tylko tam nie wtargnie, lecz także nie zakwestionuje jego prawa do domu.” Z kolei Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 marca 2015 r. (sygn. akt VI ACa 596/14) uznał nietykalność mieszkania za jeden z przejawów prawa do prywatności. W ocenie Sądu Apelacyjnego: ,,Pojęcie nietykalności mieszkania, jako dobra osobistego przewidzianego w art. 23 k.c., obejmuje ochronę pewnej sfery życia prywatnego człowieka, a mianowicie jego mieszkania i prawa do spokojnego
--- STRONA 6 ---
korzystania z niego oraz poczucia bezpieczeństwa wynikającego z posiadania mieszkania (domu). Do naruszenia dobra osobistego, jakim jest nietykalność mieszkania, może dojść w drodze fizycznego wtargnięcia do mieszkania (domu) lub poprzez naruszenie prawa uprawnionego do określonego sposobu korzystania z niego, a także przez inne bezprawne naruszenie sfery psychicznej użytkownika mieszkania i jego stanu emocjonalnego, związanego z poczuciem bezpieczeństwa wynikającym z posiadania domu, jako centrum życiowego i z przekonania, że nikt bezpodstawnie nie tylko tam nie wtargnie, lecz także nie zakwestionuje jego prawa do domu.” Podkreślić należy, że prawo do prywatności znajduje umocowanie w Konstytucji RP, która w art. 47 stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. W ocenie Sądu opublikowanie przez pozwaną zdjęć domu należącego do powódki ingerowało w jej prawo do prywatności, a w szczególności w pewną konkretną sferę prywatności jaką jest posiadane przez nią mieszkanie. Wobec faktu, że sąsiad powódki, jak również sama powódka rozpoznała na opublikowanych zdjęciach swoje mieszkanie nie ma znaczenia fakt, że opublikowane zdjęcia mieszkania przedstawiały jego stan przed wprowadzeniem się powódki, a w mieszkaniu nie znajdywały się żadne osobiste przedmioty do powódki należące, czy brak było aranżacji domu przez państwo M.. Zdaniem Sądu nastąpił bowiem obiektywny fakt opublikowania przez pozwaną bez zgody i wiedzy powódki wnętrz jej domu i użycia ich do sprzedaży innego domu. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że działanie pozwanej było bezprawne. Spółka nie uzyskała bowiem zgody powódki na publikację zdjęć jej mieszkania. Pozwana nie działała w ramach porządku prawnego, nie wykonywała prawa podmiotowego, nie działała w ramach kontratypu, jak również nie działała w interesie społecznym. Nie uchyla bezprawności działania pozwanej podniesiona przez nią okoliczność co do tego, że dysponowała ona prawami autorskimi do zrobionych przez siebie zdjęć mieszkania powódki. Jak słusznie podniosła powódka, sprawa niniejsza nie dotyczy praw autorskich do zdjęć mieszkania, ale ochrony naruszonych dóbr osobistych powódki. Pozwana nie wykazała więc w żaden sposób braku bezprawności swojego działania, a to na niej (stosownie do ogólnych reguł rozkładu ciężaru dowodu) spoczywał obowiązek wykazania ww. okoliczności. Z uwagi na naruszenie przez pozwaną dobra osobistego powódki, powódce przysługiwało prawo domagania się od pozwanej, aby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Należało, więc rozważyć, czy zażądana w pozwie przez powódkę treść oświadczenia, jak również wskazany sposób jego publikacji jest odpowiedni w rozumieniu art. 24 § 1 k.c. Jak zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 sierpnia 2011 r. (sygn. IV CSK 587/10): ,,Wybór sposobu (formy) jego ogłoszenia powinien uwzględniać cel tej czynności w postaci usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, który realizuje się przez uzyskanie przez poszkodowanego rzeczywistej i odpowiedniej satysfakcji zarówno prawnej, jak i moralnej, przy czym przy wyborze sposobu dostrzega się potrzebę zachowania proporcjonalności.” Z kolei, jak zauważył Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 lutego 2014 r. (sygn. akt VI ACa 884/13): ,,Oceniając zasadność powództwa o ochronę dóbr osobistych, Sąd z jednej strony winien mieć na względzie, by środek służący usunięciu skutków tego naruszenia dał rzeczywiście satysfakcję poszkodowanemu, z drugiej strony, by sposób usunięcia naruszenia dobra osobistego był dostosowany do okoliczności konkretnego przypadku.” W ocenie Sądu wskazany przez powódkę sposób opublikowania oświadczenia jest nieodpowiedni w stosunku do celu, któremu ma służyć i nie jest proporcjonalny w stosunku do rozmiaru naruszenia dobra osobistego powódki. Za ww. oceną przemawia w pierwszej kolejności fakt, że w sprawie nie zostało wykazane, aby ktokolwiek poza powódką, jej mężem oraz ich sąsiadem rozpoznał mieszkanie powódki na zamieszczonych przez pozwaną zdjęciach. Tym samym, można powiedzieć, że krąg ,,odbiorców” naruszenia dobra osobistego powódki jest bardzo wąski. Pozostałe osoby, które mogły wchodzić na stronę ogłoszenia zapewne nie miały świadomości tego, że zamieszczone przy nim zdjęcia przedstawiają inną nieruchomość – dom należący do powódki. Podkreślić należy, że oferta wystawiona przez pozwaną nie zawierała ani nazwiska powódki, ani też adresu sfotografowanego mieszkania. Naruszenie prawa do prywatności powódki poprzez ujawnienie zdjęć należącego do niej mieszkania nie było więc naruszeniem znaczącym. Wreszcie, Sąd wziął również pod uwagę krótkotrwałość naruszenia dobra osobistego powódki. W kwietniu 2014 r. zdjęcia mieszkania zamieszczone były jedynie przez 2 dni, zaś rok wcześniej – wedle twierdzeń powódki – ponad tydzień. Naruszenie dobra osobistego powódki nie było więc naruszeniem długotrwałym. Sąd wziął także pod uwagę fakt, że zamieszczone przez pozwaną zdjęcia przedstawiały mieszkanie przed wprowadzeniem się do niego powódki. Zdjęcia nie przedstawiały więc przedmiotów osobistego użytku powódki, wystroju wnętrz, słowem tego jak powódka urządziła swoje mieszkanie i co w mieszkaniu przechowuje. Umieszczenie zdjęć zawierających mieszkanie ,,urządzone” niewątpliwie w sposób bardziej znaczący naruszałoby sferę prywatności powódki. W sprawie niniejszej naruszenie dobra osobistego przez publikację zdjęć mieszkania ,,nieurządzonego” uznać należy za nieznaczne. Zdjęcia domu powódki zostały użyte przez pozwaną do sprzedaży domu, tak więc treść żądanego przez nią oświadczenia (przeprosin) była adekwatna do dokonanego naruszenia. Sąd uznał jednak żądany sposób dokonania przeprosin za nieadekwatny, nieproporcjonalny do naruszenia, a wręcz noszący znamiona represji. Należało bowiem w pierwszej kolejności zauważyć, że do naruszenia dóbr
--- STRONA 7 ---
osobistych nie doszło na stronach czasopisma Gazeta (...) (nieadekwatność). Również żądany przez powódkę czas zamieszczenia przeprosin (dni), ilość przeprosin (portale internetowe), wielkość ogłoszeń (przeprosiny), był zdaniem Sądu represyjny (vide koszty!), niewspółmierny do dokonanego naruszenia dobra osobistego i jako taki nieadekwatny dla usunięcia skutków naruszenia. Sąd wziąwszy pod uwagę ww. okoliczności uznał, że zobowiązanie pozwanej do złożenia oświadczenia we wskazanej przez powódkę treści i przesłanie ww. oświadczenia na adres powódki listem poleconym jest odpowiednie uwzględniając całokształt okoliczności niniejszej sprawy. Z tych względów w oparciu o powołane przepisy orzekł jak w punkcie 1-szym i 2-gim wyroku. Sąd oddalił powództwo w zakresie żądania przez powódkę zapłaty zadośćuczynienia (punkt 2-gi wyroku). Do zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. zastosowanie ma art. 415 k.c. stanowiący, że do naprawienia szkody zobowiązana jest osoba która ponosi winę przy jej wyrządzeniu. Ustalonym w orzecznictwie i judykaturze jest pogląd, że do powstania prawa od zadośćuczynienia konieczne jest, by naruszenie dóbr osobistych spowodowało wystąpienie szkody niemajątkowej. Nie istnieje w tym zakresie żadne domniemanie szkody niemajątkowej. Udowodnienie to jest z pewnością trudne, stąd ustawodawca kwestię wykazania szkody niemajątkowej oraz ocenę tej szkody pozostawił sądowi orzekającemu, co oznacza, że sąd orzeka o niej biorąc pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy. Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę ma charakter kompensacyjny. Należy uwzględnić kwestię negatywnych skutków naruszenia, ich rozmiar, intensywność stopień natężenia negatywnych przeżyć i poczucie krzywdy. W sprawie niniejszej, zamieszczenie przez pozwaną zdjęć mieszkania powódki było czynem niezawinionym, wynikiem omyłki. Z ww. przyczyny brak było ustawowych przesłanek do zasądzenia na rzecz powódki jakiejkolwiek kwoty z tytułu zadośćuczynienia. Pomijając powyższe, nawet gdyby przyjąć, że zamieszczenie przez pozwaną zdjęć było zawinione, roszczenie powódki w tym zakresie nie zasługiwałoby na uwzględnienie. Przeciwko zasądzeniu zadośćuczynienia przemawiałyby wskazane powyżej okoliczności sprawy, wskazujące przed wszystkim na znikomość krzywdy powódki (tj. rozmiar, intensywność, negatywne skutki, stopień jej natężenia). O kosztach zastępstwa procesowego pomiędzy powódką, a (...) Sp. z o.o. Sąd orzekł na podstawie art. 100 zd. 1 k.p.c. Stosownie do ww. przepisu, w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. W sprawie niniejszej powództwo w zakresie zobowiązania do złożenia oświadczenia o odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie zostało w zasadzie uwzględnione, natomiast powództwo zostało oddalone w zakresie roszczenia o zapłatę z tego tytułu zadośćuczynienia, stąd zasadne było zniesienie kosztów zastępstwa procesowego pomiędzy stronami (punkt 3-ci wyroku). Powództwo w stosunku do (...) Sp. z o.o. Powództwo w stosunku do (...) Sp. z o.o. w P. nie zasługiwało na uwzględnienie. Jak ustalił Sąd, w niniejszej sprawie odpowiedzialność za zamieszczenie ogłoszenia zawierającego zdjęcia domu powódki ponosiła spółka (...) jako pracodawca pracownika, który zamieścił zdjęcia oraz który zlecał jej wykonywanie tej czynności. Brak jest podstaw do uznania jakiejkolwiek odpowiedzialności pozwanej (...) Sp. z o.o. w P. za działania K. Z. (1). Tym samym wobec braku legitymacji biernej przez tą spółkę w zakresie naruszenia dóbr osobistych powódki Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów orzekł jak w punkcie 4-tym wyroku. Jednocześnie brak było również jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych (art.369 k.c.). do uwzględnienia powództwa przeciwko obu pozwanym spółkom na zasadzie solidarności biernej. Mimo oddalenia powództwa w stosunku do tej pozwanej, Sąd nie obciążył powódki obowiązkiem zwrotu kosztów na rzecz pozwanej spółki, stosując art. 102 k.p.c. Stosownie do ww. przepisu w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sąd wziął pod uwagę fakt, że obie pozwane spółki mieściły się w jednym lokalu, miały podobną nazwę i podobny obszar działalności (szeroko pojęta działalność w zakresie nieruchomości). Sąd wziął również pod uwagę fakt, że ogłoszenia sprzedaży mieszkania zawierające zdjęcia pozwanej opatrzone było logiem (...) Sp. z o.o. Tym samym, należy uznać, że powódka miała podstawy do określenia w pozwie jako pozwaną (...) Sp. z o.o. w P.. Z tych względów Sąd orzekł jak w punkcie 5-tym wyroku.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Warszawie (uzasadnienie wyroku z dnia 08.05.2009 r. w sprawie#III C 625/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2016r. Sąd Okręgowy w Warszaw#art. 23 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 24 k.c.#art.24 k.c.#art.448 k.c.#art. 448 k.c.#art. 430 k.c.#art. 120 § 1 kodeksu#art. 47 stanowi#art. 415 k.c.#art. 100 zd. 1 k.p.c.#art.369 k.c.#art. 102 k.p.c.