Wyrok III C 602

--- STRONA 1 --- Sygn, akt III c 602/00  . WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na po,;5|aw1e “stew 1 dnia e,ao.2nn1 r. 0 dostepie I ‘ do informacii pubiicznei Dz. U. 112 poz. 119B!mip68rk\1nI:tn1a 2010r. Sad Okrqgowy w Warszawie III Wydzial Cywilny przekazano inforrnacjg putstioznq w iorm_ie \*'11a$I@D'1j%L@3’m Bkifldlie dokumenlu Iub w iormie przeiwononel Przewodniczqcy SSO Joanna Zieliflska Protokolant Sylwia Cicéliriska  Kopcé % ______ ,. po rozpoznaniu W dniu 8 kwictrlia 201 Or. W Warszawie hhhhhhhhhhhhh wnioskodawc2r( na rozprawie /1,4,1 _ (1354/f QQLDL sprawy z powodztwa M. G. Q 6  Z5; Q) _______ przcoiwko Skarbowi Pafistwa  Okrggowemu Inspoktoratowi Sluzby Wigziennej w Warszawie 0 zaplato """""""""""""""" '§&rQs"{,§]{{5§{§5'ao,|@y I. powodztwo oddala; . II. odstopuje od obciqzania M. G. zwrotcm koszlbw zastgpstwa procesowcgo na lzecz pozwanego. . Sygn. akt III C 602»’09 UZASADNIENIE . . Powod G. wniésl o zasadzenie od pozwanego Skarbu Pahstwa  Okrggowego Irlspcktoratu Sluzby Wiqzicnnej w Wfarszawie kwoty 300 000, ziotych tytulcm zadoééuczynicnia za naruszcnicjcgo dobr osobistych wobec koniccznoéci odbywania kary pozbawicnia woln0§<:i w Arcszcie Sledczym (. . .) w nicgoclziwych warunkach tj. w przeludnionych celach, a takzc z uwagi na niezapewnienie mu nalczytych warunkéw bytowyoh w trakoie odbywania kary pozbawienia wo|no§ci i pobytow w roznych jednostkach penitencjarnych. Pozwany Skarb Pafistwa  Okrqgowy Inspektorat Siuiby Wiozicnnej w Warszawic wniosi 0 oddalenie powédztwa. Wskazai, i2 pozwany dokonal wszelkich nalezytych czynno§ci majapych na celu zapewnienie realizacji norm w zakresie powierzclmi w celach wiqziennyoh oraz warunkow zgodnych z normami, na naruszonie klorych wskazal powod. fk. 2324! ~1_ Sad ustalii nastopujqcy stan faktyczny : ’ Powod byi osadzony w roznych jcdnostkach p€nii6nCjI~1l‘ny0h od 14.0l.2001r. i nadal, w tym przcz okrcs od 14.01.2001 r. do 2.10.2002 r., 23.012006 r. 08.01.2007 r., 30.03.2007 r. 25.01.2008 1'. i 0d 29.10.2008 r. do chwili obecnej W AS (...). W tym arcszcie powod bg/I osadzony na oddzialach (...),(...)i (...),(...),(...),(...) w 15 celach wraz z innymi osadzonymi, w ktorych nie byla kazdorazowo zachowana norma osadzonia 3m na osobq wobcc zarzqdzefi Dyrektora Aresztu. Cclc na tych oddzialach posiadaly kqciki sanilame wymurowanc, wyposaionc w zaslonki z nieprzejrzystego lworzywa sztucznego, a na oddzialc (...) posiadaly kqciki sanitame wyclziclonc éciankami z plyty rm steiazu metalowyrn 2 wej§cicn1 wyposazonym w zaslonki z nieprzejrzystego tworzywa szlucznego. Powéd nic korzystal z mozliwoéci zglaszania nieprawidhjwoéci do administracji tcgo aresztu, W ktorym C0 roku przeprowadzano wizytacjc przcz S;gdziego d.S. pcnitcncjarnych. W protokolc z wizyiacji odbytej w dniach 21 i 30 paidziemika 2008 r. wskazano na prowadzenie biczqcych rcmontow poszczegolnych pawi|o|1c':w, zasl na ocldziale sluzby odnotowano zatrudnicnic 3 Ickarzy ogolnych na etatach pelnych, 2 lekarzy ogolnych na 1;? etatu, 2 stomatologow na Iéctatu I ? Iekarzy spocfalistow no etaty czqstkowe. Powod nie skladal iadnych skarg ani wnioskow do administracji AS (. . .) w zwiqzku z nic udzicleniem mu wlaéciwoj opicki z uwagi na stan zdrowia. Powyzszy stun faktyczny Sqd ustalii w oparciu o: informacje o pobytach i orzcczcniachfk. 263 8!, sprawozd:micr'k.4251?, zawiadoxnicniafk. S25 Sf i zeznania powoda I k. ?475¢’. Sqd zwazyi, co nastqpuje: Roszczcnic powodajcst niczasadnc. » .. Jego podstawq pmwnqstanowizl art. 24 I<.c. i 448 k.c, Z uwagi na powolanqpizcz powoda podstawo faktyoznq swojcgo zqdania. Ostatccznio wskaz)'waI na zlc warunki bytowc, ktérc zdaniem powoda, .,ubliZaja_ godnoéci Iudzkiej" W Arcszcic $|cdczym (. . .), w kiorym zostai osadzony w cclach niespoiniajqcycll wylnogu zapswnienia powicrzclmi 11a 1 osobq oraz brak wa.rur1k0w do ulrzymania higieny, brak prywatnoéci. Powéd podniésl, W zwiqzku z pcnwzszym, na pogwaiccnie Europejskicj Kollwcllcji o Ochronic Praw CzI0wicka :‘k.23:’, zeznania powodal k. 7475!. ZarzuciI réwniei, ii byi niewiaéciwic traktowan},' w AS (. . .)Z racji stanu Zdrowia tj. przohytcgo Otwartogo zlamania przcdramienia prawego, skoro musial korzystaé Z gérncgfl Iézka.  Na wstopio zgodzio siq trzoba 2 argumentami pozwu, iz wymog zapcwnicllia przaz Pafislwo godziwych warunkéw odbywania kary pozbawicnia woIno§ci jest jednym z podstawowych kanonéw nowozytnego  pafaslwa prawa, znajdujacych wyraz w normach prawa rnir;dzynarodowcgo. Ciqzar dowodu, ie warunki w zakladzic kamym oclpnwifldaly Clb0\\'iB,.Zl1j qcym normom i nic doszlo do naruszenia débr osobislych powoda Spoczywa na stmnie pozwanejf art. 6 k.c. W ZW. z art. 24 k.c.f. Zeznaniom powoda Sqd dal wiaro w czqéci, w ktorcj wskazujc na przelud|1ieuic w celaoh oraz, iz w jodncj z nich panowaly zle warunki sanitarno  zcznania powoda I k. 7405?. Twicrdzenia puwoda, co do przeludnicnia w celach znajdujqpolwierdzenie w informacjaclfik. 5255;‘. Wynika Z nich, i2 w cclach, w ktérych powéd przobywaa‘, wystopowaly sytuacjc, w ktolych nic byly kazdorazowo dochowywane nonny "mctra:20wc" wynikajqcc z 2111.110 § 2 k.k. Zatcm okolicznoéé, ii powod odbywal CZQ§CiOWO karq w takich warunkach Sod uznal za udowodnionq zeznaniami powoda, ktorc C0 do faktu noiorycznego przeludnicnia w cclach zoslaIy _ przyznane przez pozwanego. Nalczy stanowczo podkreélié, iz niozapewnicnic przcz Pafistwo osadzonym wjednostkaoh ponitcncjamych lninimalnych norm powicrzchniowych nie mote byf: stanem, ktory zaslugujc na aprobato. Niczachowanic zaé tcj normy, co zgodnie z art. 248 §2 k.k.w. i aktow wykonawczyoh mialo sranowié wyjqtek, stale siq powszcohne. W rzeczywisloéoi w wielu zakiadach karnych, w tym w Areszcic Sledczym (. . .) jak i innych, w ktorym przebywal powod, stawalo siq |1icchIubnqregu1q. Osadzenic powoda w takich warunkach stanowilo naruszenie jego godnoslci oraz prawa do plywatnoézci, more cywilizowane pafistwo w sposob odpowicdni ( odhywanie kary izolacyjnoj immancntnic polqozoncjcst z ograniczeniern prywainoéci) winno zapcwnié takze osobom pozbawionym wolnosici. Powyisze dubra osobiste powoda nie zostalyjcdnak flaruszozlc bczprawnylni dziaianiarni, ktdre to dzialania stauowié by miaiy irldywidualnic skierowana przooiwko powodowi rcprcsjq. Powod" nie zaoferowal zadnych dowodow na poparcie twicrdzefi, iz warunki te sarnc w sobie byly formq represji wobcc osadzcmyc|1, w tym wobcc powoda, ktoryjak wynika z zalzgczonych do odpowicdzi na pozcw dokumcntéw nie skIadaI zadnych skarg ani wnioskow do administracji Arcsztu Sledozego (.. .], w ktorych byl osadzony. Wobcc przcludnicnia w cclach stosowauo czqsle rotacje wiqiniow, wj Kym powocla, pomiqdzy celami przepclnionynfl i salami, w ktorych byla zac|1owarm norma lnctrazowa. PHIIIIQIHO przy tym nalezy, ii wiQksZOSé_jBdn0St1:k pcnittncjarnycll, w ktorych przebywal p0wfJd zostalo wybudowane W czasach, gdy obwiqzywaiy caikowicie inne standardy socjaino  sanitame dla wigiuiow i pod obowiqzujace w poprzcclnich okresach slandardy byly projcktowane. Doslosowanio tych budynkow do standardu sanitarncgo, w ktorym W kazdej celi bqcizis oddzielny, w peini wemylowany wgze1 sanitarny, musi byé rozlozone w czasie. Natychn1iastowe doslosowanie budynkow do iiikich wymogow wymaga przeprowadzenia Skomplikowanych prac remontowych, 1ztore ssgspowalnianc W zwiqzku z ko|1ieczn0écia_ ich rolacyjnego prowadzenia (na czas rcxnontu wylqczana jest zazwyczaj Z eksploatacji tylko czeéé budynku). Zdauiem Sqdu 0 niegodziwoéci warunkéw, W ktorych powod obywai karq pozbawio11ia wolnoéci, nie mogl stanowié w')*gIqd coli. Z doéwiadczenia Zyciowego wynika bowiem, ii w nieodlegiej przeszlosci, ktora rozciqga siq takze na okres 10 lat osadzenia powoda w roinych zakladach karnych, wiole do Zyczenia pozostawiaia lakze cstctyka szpitali umiejscowionych w przedwojennych budynkach, czy tci innych zakladach zdrowomych, w klorych pacjcnci byli i sq leczeni stacjo|1arnio. Nawot zaé warunki w tzw. nowoczesnyoh szpitalach w porowngniu zc standardowymi warunkami zc szpizali w krajach Europu Zacl10dnie_i wskazywaly na wieloleinie zapéénienia. To, co bowiom na Zachodzie jest standardcm (np. dwuosobowc sale z pclnym wqzlem sanitarnym) w wurunkach panujqcych w publicznoj sluzbic zdrowia jeszczc obecnie uchodzi za ntespotykany komfort. Przyclwlajqc si¢ wioc do stanowiska powoda uznaé by wioc nalezalo, ii takze przewazajapa rzesza pacjcntow naszym kraju byIa Icczona lubjcst nadal 1e¢zonawuw%aczajqcyc11 ludzkiej godnoéci warunkach. Powod nic wykazul, aby by; lraktowany w inny sposob, niz pozostali osadzeni zakreélono mu w tym celu termin, ale zadnc wnioski dowodowe nie zostaly zgloszonc. ' Zoznai, it by} Icczony w Areszcic Sledczym (. . .), co polwierdza pismo pozwanego, z ktércgo wynika, iz powod by} kilkakrotnie badany, a nawct zakwaiifikowany do zabiegu operacyjnogo, lccz odmowii poddania sio tcmu zabieg0wi~/’ 14. 71721’, ajednoczeénie slan jego zdrowia nie klasyfikowal go do przydzioicnia dolncgo Iézka. Wobcc niepodwazenia twierdzenia 0 braku przociwwskazafi do korzystania Z Iézka gérncgo przcz, powoda, lakie Sfianowisko pozwanego zoslalo przez Sad zaaprobowane. Powod nio zaofcrowal na tq okolicznoéé iadnych dowodow, poza wlasnymi twierdzeniami. ' Majqc na nwadze wynik przeprowadzonego przez Sad postopowania dowodowego oraz uwzglodniajqc caloksztalt okolicznoslci sprawy, brak bylo podslaw do zasddzcnia na rzcuz powoda _jakiejkolwiek kwoty tytulem Zadoééuczynicma za naruszcnic jego 'd0br Osobistych, ktérc wiqzalo Sig z warunkami 0CIbywa|1ia kary. Wskazaé tcz nalczy, iz w orzecznictwic S:1du_ Najwyiszego ugruntowany jest poglqd, zgodnic z klorym Sqd nie ma obowiqzku zasqdzania zadoséuczynicnia w kazdym przypadku naruszonio dobr osobistych (par. wyrok SN z dnia 19.04.2006 r., II PK 245!05 OSNP 2007??BJIOIJ. Podstawowym krylerium decydujapym o mozliwoéci zasqdzenie zadoééuczynienio winicn byfi: min. stopiefi.wifly uaruszyciela; rodzaj naruszoncgo dobra oraz poczucie pokrzywdzcnia poszkodowanego. W occnic Sqdu o mozliwo§ci'zas:1dzenia zadoééuczynienia dccydowaf: tcz powinna ocena stopnia pokrzywdzcnia, ktorcgo doznaia osoba zqdajqca ochrony prawnej. Inaczej bowicm nalozy occnifi: stopicfii to nawet subiektywnej wrazliwodci osoby, ktéra dotyclxczas nie byla poddana takim czynnikom stresogennym jali --- STRONA 2 --- osadzcnie w zakladzie karnym, niz osoby, ktora odbywalajuz karq pozbawienia wolnoéci. W tej zaé materii w stosunku do powoda zaznaczyé trzoba, iz warunki w Areszcie Sledctyfn (. .".§)jak i innychjcdnostkach, w ktoryoh przebywal przez 10 lat byly mu juz doskonale znane i obccnc poczucie pokrzywdzenia zwiqzanego z warunkami odbywania kdry nit jest Znacznc. . ' . ; " ..  Z kolci w wyroku z dnia '12 grudnia 2002 1'. V CKN I581»"00, OSNC 200414153 wskazano takze, i2 decyzja 0 zasqdzcniu zadoééuczynicnia winna byé poprzedzona takzo zbadanicm nasilenia zlej .woli naruszyciela i celowoéci zastosowania tego érodka. Odnoszqc sir; do kwestii winy, to to przcslankqodpowiedzialnoéci za niezapewniontc osadzonym warunkéw metratowych zgodnych Z art. lli) § 2 k.k.w. upatrywaé naleiy poza jednostkami Organizacyjnymi, ktérc bczpoércdnio  odpowiadaiy za warunki w jakich powod odbywal karg. _Je_dr|ostki te, pomimo przepelnicnia nie mogq odmowié pl2}*jQ0iE1 skazanego. Co wiocoj A5 (. . .) W cclu zapcwnia najlcpszycll z moi!iwych'warunk0\'v''motra2o\=\'§,'ch podcjmowaly wszelkie dzialania, ktorc Ioialy w jego gcstii  sprawozdanie £14.425 If (. . .). W dziataniach tychjcdnostck trudno wigs w ogole mowif: 0 zlcj woli, a co dopicro ojakimé stopniowaniu nasilcnia tego zjawiska. Brak nalezylego dofinansowania wiggziennictwa, w oceoio Sqdu, nie moze byé takze uznany za przejaw zlegj woii Ustawodawcy. Niedofinansowanie wiQziennictwa, tak jak wiclu innych aspektow publiczncj dziaIa|no§oi'Pafistwo, iv tym przcde wszystkim dzialafi podejmowanych na rzccz osob nic naruszajqcych porzqdku prawnego {stuzba zdrowia szkolnictwo, opieka Sp0ICC2na)jc5t cfsktcni wieIoIé'mich'z'as'2'Ioéci devlerminowanych poprzcdnimi warunkami ustroj owymi i odczuwamymi jeszcze skutkami transformacji sytcmu spolecznoekonomiczncgo. W takich zaé realiach zasqdzenie na rzccz powoda zadoééuczynicnia za naruszcnic jcgo dobr osobistych, ktore nie wynikalo Z cclowego naccchowancgo ztqwolq dlialania podmiotu odpowicdzialncgo za warunki odbywania kary, lczaloby w sprzecznoéci z powszechnym poczuciem sprawiedtiwoéci, od czcgo me mozna abstrahowaé przy orzekaniu o zado§¢uczynieniu. Warunki, wjakich powod odbywai karq, co zreszta_ zostalo przcz nicgo przyznane, byly takie same jak dla innych wiqiniow, nie mogiy byé wiqc one fomlqjakicjkolwiek indywidualnej dyskryminacji. Warunki te byly natomiast o takim standardzie, jaki na obecnym ctapie moz!iwo§ci finansowych Paflstwa mozna bylo zapcwnié. Z tych wzglqdow orzeczonojak na wstqpic. O kosztach rozsnzygnigto na mocy art. I02 kpc.