Postanowienie III C 531/10 I prostuje oznaczenie przedmiotu sporu W komparycji zaskarionego wyroku

--- STRONA 1 --- | sygn. akt v1 ACa 1079/11 =,* I W Y R O K I W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ , ’ ' A Dnia 15 lutego 2012 r. Sqd Apelacyjny w Warszawie VI Wydzial Cywilny W skladziez Prjewodniczqcy — Sgdzia SA — Regina OwczarekJgdrasik (spr.) Sqdzia SA — Ewa KlimowiczPrzygédzka Sifgdlzlia SA — Anna Orlowska P'rot0_kolant st. sekr. sagd. — Agnieszka Prokopiuk p0 rozpoznimiu W dniu 15 lutego 2012 r. W Warszawie na rozprawie sprawy z powfidztwa R. K. przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Centralny Zafzqd Sluiby Wiegziennej I 0 zadoééuczynienie 11a‘ skutek apelacji powoda 0d_wy'r'0ku Sqdu Okrqgowego W Warszawie z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt III C 531/10 I prostuje oznaczenie przedmiotu sporu W komparycji zaskarionego wyroku, wpisujqc ,,0 zadoééuczynienie” zamiast ,,0 odszkodowanie”; II uchyla zaskariony wyrok i przekazuje sprawg Sqdowi Qkrggowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, pozostawiajgc temu Sqdowi rozstrzygnigcie 0 kosztach posts;powania apelacyj nego. |-± sygn. asia; vi Aca 1079/11 'efl I W Y R O K I W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ , O ' Ą Dnia 15 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny W Warszawie VI Wydział Cywilny W składzie: Przewodniczący - Sędzia SA - Regina Owczarek-Jędrasik (spr.) Sędzia SA - Ewa Klimowicz-Przygódzka S-ednzia SA - Anna Orłowska Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Prokopiuk po rozpoznaniu W dniu 15 lutego 2012 r. W Warszawie' na rozprawie sprawy z powództwa R. K. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Centralny Zarząd Służby Więziennej P o zadośćuczynienie na' skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego W Warszawie z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt III C 531/10 I prostuje oznaczenie przedmiotu sporu W komparycji zaskarżonego wyroku, wpisując „o zadośćuczynienie” zamiast ,,o odszkodowanie”; 'II uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyj nego. --- STRONA 2 --- 2 Sygn. akt VI A Ca 1079 /11 Y UZASADNTENIE W pozwie Wniesionym 21 wrzeénia 2009r. powod — R. K. Wnic'>s1 0 zasadzenie od Skarbu Pafistwa kwoty 300.000 Z1 tytulem zadoééuczy11_ie11ia za namszenie jego godnoéci przez niegodziwe oraz niehumanitarne Warunki odbywania kary pozbawienia Wolnoéci W zaldadach kamych, W ktoiych przebywa od 1 marca 20031. l Postanowieniem z d11ia22 marca 2010r. Sad Okrogowy W Poznaniu ustalil, Ze Skarb Pafistwa begdzie W niniej szym procesie reprezentowany przez Centralny Zarzad S1"uZby Wiqziermej W W. oraz stwierdzil swa niewiaéciwoéé i przekazai sprawe; do rozpoznania Sadowi Okrogowemu W Wa.rszaWie_. . Wyrokiem z dnia 23 marca 20111. Sad Okrogowy W Warszawie oddalil powodztwo, przyj muj ac za podstawe; rozstrzygniegcia nastqpuj ace ustalenia. R. K. odbywa od 1 marca 20031. kart; pozbawienia Wolnoéci. Powod przebywal W nastopujacych jednostkach penitencjamych: W okresie od 1 maroa 20031. do 10 lipca 20031. W Zakladzie Karnym W Sz., W okresie od 10 lipca 20031". do 16 czerwca 20041". W Zakladzie Karnym W G., W okresie od 16 czerwca 20041. do 30 sierpnia 2006r. W Zakkaodzie Karnyrn W N., W * okresie od 30 sierpnia 200812 do 30 ozerwca 20101. W Zakkadzie Kamym W R., od 30 czerwca 20101. do dnia zarnkniegcia rozprawy / 23 mama 201 112/ W Zaldadzie Karnyrn W N. i W Zaldadzie Karnym W P. _ ‘  We Wszystkich Wskazanych Wyiej jednostkach penitencjamyoh panowalo blizej nieokreélone, okresowe przeludnienie.  ' 2 Sygn. akt VI A Ca 1079 /11 ' UZASADNIENIE W pozwie wniesionym 21 września 2009r. powód - R. K. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 300.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego godności przez niegodziwe oraz niehumanitarne warunki odbywania kary pozbawienia wolności W zakładach karnych, W których przebywa od 1 marca 2003r. I Postanowieniem z dnia 22 marca 2010r. Sąd Okręgowy W Poznaniu ustalił, ze Skarb Państwa będzie W niniejszym procesie reprezentowany przez Centralny Zarząd Służby Więziennej W W. oraz stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu W Warszawie. _ Wyrokiem z dnia 23 marca 2011r. Sąd Okręgowy W Warszawie oddalił powództwo, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. R. K. odbywa od 1 marca 2003r. karę pozbawienia Wolności. Powód przebywał W następujących jednostkach penitencjarnych: W okresie od 1 marca 2003r. do 10 lipca 2003r. W Zakładzie Karnym W Sz., W okresie od 10 lipca 2003r. do 16 czerwca 2004r. W Zakładzie Karnym W G., w okresie od 16 czerwca 2004r. do 30 sierpnia 2006r. W Zakładzie Karnym W N., W ~ okresie od 30 sierpnia 2008r. do 30 czerwca 2010r. W Zakładzie Kamym W R., od 30 czerwca 2010r. do dnia zamknięcia rozprawy / 23 marca 2011r./ W Zakładzie Karnyrn W N. i W Zakładzie Karnym W P. _ ` - We Wszystkich wskazanych wyzej jednostkach penitencjarnych panowało blizej nieokreślone, okresowe przeludnienie. - " --- STRONA 3 --- 3 W celach, W ktorych przebyWa1poWod byi Wydzielony kaeik sa11ita1'_11y, oddzielony 0d reszty pomieszczenia mieszkalnego murem, pafawanem, badi zaslona. _  _ _ W tyrn stanie faktycznym Sad I instancji Wskazal, Ze powod Wywodzi roszczenie Z faktu przeludnienia W celaoh, bra.ku Wlaéciwych Warunkow sanitarnych, braku Wentylaeji oraz agresji panujapej W celach. ‘Sad Okregowy 11211211, Ze poWc'>d nie udowodnfl braku Wentylacji ani agresji paniljacej W celach. Sad stwierdzfl, Ze choeiai ipowszechnie Wiadomym jest, i2 W j'e_dnostk'ach penitencjarnyeh na terenie kraju panuje okresowe przeludnienie, to powod nie udowodnfl, Ze akurat W celach, W ktoryeh 011 przebywai We Wskazanych W pozwie okresach takie przeludnienie Wystepowalo. ' . Sad I_przyja,l, Ze W tym stanie rzeczy jest zbedne badanie zarzutu prz'edaWnienia__e_zeéci r'o'szcze_nia zgioszonego przez pozwanego. _   W konsekwencji Sad Okregowy oddaIi1 powodztwo z uwagi na nieudowodnienie roszezenia przez powoda. _ Wyrok z dnia 23 marca 20111. zosta1 W ealroéei zaskariony przez poWo'da apelaej a, ktora zarzuca niewyj aénienie okolieznoéci istotnych dla " rozstrzygnieeia. Apelujacy Wywodzi, Ze kilkakrotnie zWraca1 sie do Iadministracji Wieziennej o Wydanie zaéwiadezefi potwierdzaj aeych okresy jego pobytu W konkretnyeh celaeh, metre12 eel i liezbe osob osadzonyeh W tyeh celach. PoWo1uja,c sie na nieotrzymanie zaéwiadezefi powod Wnosi W uzupemieniu apelaeji 0 zobowiazanie po‘szczeg61nych jednostek penitenejarnych do przedstawienia dokumentacji Wskazujacej na poWierze11nie eel, liezbe oséb W nich osadzonych Wraz z powodem, stan techniczhy eel oraz Wamnki sanitarne oraz 0 zobowiazanie Zaldadu Karnego W N. do przedstawienia dokumentacji medycznej zgromadzonej W . ksiazeczee zdrowia powodaioraz zobowiazanie pracownika tegoz Zakiadu 3 W celach, W których przebywał powód był Wydzielony kącik sanitarny, oddzielony od reszty pomieszczenia mieszkalnego murem, parawanem, bądź zasłoną. _ - _ _ W tym stanie faktycznym Sąd I instancji wskazał, ze powód wywodzi roszczenie z faktu przeludnienia W celach, braku właściwych warunków sanitarnych, braku wentylacji oraz agresji panującej W celach. Sąd Okręgowy uznał, ze powód nie udowodnił braku wentylacji ani agresji panującej W celach. Sąd stwierdził, że chociaż powszechnie wiadomym jest, iz W j'e_dnostk'ach penitencjarnych na terenie kraju panuje okresowe przeludnienie, to powód nie udowodnił, ze akurat W celach, W których on przebywał we wskazanych W pozwie okresach takie przeludnienie występowało. I . Sąd I_ przyjął, ze W tym stanie rzeczy jest zbędne badanie zarzutu prz'edawnienia._c_zęści roszczenia zgłoszonego przez pozwanego. _ - - W konsekwencji Sąd Okręgowy oddalił powództwo z uwagi na nieudowodnienie 'roszczenia przez powoda. _ Wyrok z dnia 23 marca 2011r. został W całości zaskarzony przez powoda apelacj ą, która zarzuca niewyj aśnienie okoliczności istotnych dla ' rozstrzygnięcia. Apelujący wywodzi, ze kilkakrotnie zwracał się do .administracji więziemiej o wydanie zaświadczeń potwierdzających okresy jego pobytu W konkretnych celach, metraz cel i liczbę osób osadzonych W tych celach. Powołując się na nieotrzymanie zaświadczeń powód wnosi W uzupełnieniu apelacji o zobowiązanie poszczególnych jednostek penitencjarnych do przedstawienia dokumentacji Wskazującej na powierzchnię cel, liczbę osób W nich osadzonych Wraz z powodem, stan techniczny cel oraz Warunki sanitarne oraz o zobowiązanie Zakładu Karnego W N. do przedstawienia dokumentacji medycznej zgromadzonej W _ książeczce zdrowia powodaf oraz zobowiązanie pracownika tegoż Zakładu --- STRONA 4 --- 4 do Wyjawienia Wszystkieh okolieznosei zwiazanyeh ze sposobem odb}/W_a11ia przez powoda kary, swiadezacych 0 sytuacjach stresowyeh, 11a ktore powod by111araZony, ewentualnie 0 przesiuchanie W charakterze swiadka kompetentnego pracownika Zakhadu Karnego WN. Apelaoja Wnosi 0 uchylenie zaskarzonego Wyroku. Sad Apelacyjny zwazyi, co nastepuje. Apelacj a jest uzasadniona. Powod Wskaza1 W pozwie podstawe falctyczna roszczenia o zadoséuczynienie wywodzac, Ze We wszystkieh za.k1adach karnych, W ktoxych od 1 marea 20031. przebyWa1 naruszano prawo do godziwychi humanitamyeh Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosci, W szczegolnosci Jtamiac przepis art. 110 § 1 i §2 KKW, Wecflug ktorego powierzchnia W eeli mieszkalnej przypadajaea na skazanego Wynosi nie mniej niz 3 1112. Powod powoiywal sie tal<Z'e na orzeezenie, Wedlug ktorego sam fakt przetrzymywania Wieinia W przeludnionej eeli o niewlaseiwyeh Warunkach sanitamych stanowi poniiajaee traktowanie. Ponadto powod poWo1yWa1 sie W pozwie, Ze nieprzestrzeganie porzadku prawnego naruszyio godnoéé osobista powoda. Powod Wska2a1 zatem naruszone dobro osobiste, jaki sposob jego naruszenia. . Zgodnie Z przepisem art. 30 Konstytucji RP przyrodzona i niezbywalna godnosé czlowieka stanowi Zrodlo Wolnosci i praw ez1owiekai obywatela; jest ona nienaruszalna, a jej posza11oWa11ie i ochrona jest obowiazkiem Wladz publicznych. Stosownie do art. 40 Konstytucji RP nikt nie mote bye poddany torturom ani okrutnemu, nie1ud_zkie_1_11u lub  poniiaj acemu traktoWa11iuikaraniu. W mysl zas art. 41 List. 4Ko11stytucji kazdy pozbawiony Wolnosci powinien byé traktowany humanita_rni.e.' _ Wymog zapewnienia przez Pafistwo godziwych Warunkow odbywania kary 4 _do Wyjawienia wszystkich okoliczności związanych ze sposobem odbywania przez powoda kary, świadczących o sytuacjach stresowych, na które powód był narażony, ewentualnie o przesłuchanie W charakterze świadka kompetentnego pracownika Zakładu Karnego WN. Apelacja wnosi o uchylenie zaskarzonego wyroku. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja jest uzasadniona. Powód wskazał W pozwie podstawę faktyczną roszczenia o zadośćuczynienie Wywodząc, ze we Wszystkich zakładach karnych, W których od 1 marca 2003r. przebywał naruszano prawo do godziwychi humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia Wolności, W szczególności łamiąc przepis art. 110 § 1 i §2 KKW, według którego powierzchnia W celi mieszkalnej przypadająca na skazanego wynosi nie mniej niz 3 mz. Powód powoływał się takze na orzeczenie, Według którego sam fakt przetrzymywania więżnia W przeludnionej celi o niewłaściwych Warunkach sanitarnych stanowi ponizające traktowanie. Ponadto powód powoływał się w pozwie, ze nieprzestrzeganie porządku prawnego naruszyło godność osobistą powoda. Powód wskazał zatem naruszone dobro osobiste, jak-i sposób jego naruszenia. _ Zgodnie z przepisem art. 30 Konstytucji RP przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela; jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Stosownie do art. 40 Konstytucji RP nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub - ponizaj ącemu traktowaniu i karaniu. W myśl zaś art. 41 ust. 4'Konstytucji kazdy pozbawiony Wolności powinien być traktowany humanita_rni_e.` _ Wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych Warunków odbywania kary --- STRONA 5 --- 5 pozbaWi'e11ia Wolnosci jest jednym Z podstawowyeh Wymogow nowozytnego pafistwa prawa. W zwiazku z tym przepis art. '1 1'0 2 KKW stanowi, Ze powierzelmia celi mieszkalnej, przypadajaea na skazanego, Wynosi nie mniej niz 3 m2 , eele Wyposaza sie W odpowiedni sprzet kwaterunkowy zapewniaj acy skazanemu osobne rniej see do spania, odpowiednie Warunki higieny, dostateczny do’p1yw powietrza i odpowiednia do pory roku temperature, Wedhg norm okreslonych dla pomieszcze1i nf1ieszka111yeh, a takze oswietlenie odpowiednie do czytania i Wykonywania pracy. Moze dojsé do odstepstwa od W'yZ6j Wskazanych Wymogow , jednakie tylko W szezegolnie uzasadnionyeh przypadkach okreslonyeh j eZe1i ohodzi o olcres o'dbyWa11ia kary Wskazany W pozwie — W art. 248 KKW i przy_ zaohowaniu t1ybu_postepoWania przewidzianego W tym przepisie. Prziepis art. 24 k.c., stanowiaey podstawe roszczefi z tytulu naruszenia dobr osobistych, nie Wymaga d1a p'rzypisania_ odpowiedzialnosci naruszyeiela Wykazania Winy sprawcy oraz przewiduje domniemanie bezp1"aWn'o'sci 'dzia1'a11ia naruszaj acego dobra osobiste. Dlatego tez dochodzaey oehrony nie musi udowadniaé bezprawnosoi postcgpowania spraWcy,' gdyz to 11a sprawey eiaiy obowiazek Wykazania, '2e jego dzia1anie bylo zgodne z prawem. Na powodzie spoczyWa1 tylko eiezar udowodnienia, Ze odbyWa.1 kare pozbawienia Wolnosci W Warunkach przeludnienia, przy nieodpowiednich Warunkaeh bytowych i sa11itar11ych / v. Wyrok SN z dnia 28 lutego 2007r. VCSK 431/06 OSNC 2008/ 1 / 13/. ’ Sad Okregowy nie uwzglednii Wyzej Wskazanych zasad rozioienia eiezaru dowodu. Sad orzekajacy ustalil bowiem na podstaWie dowodu z przesluehania stron, Ze We Wszystkieh jednostkaoh penitencj arnych, W ktorych przebyWa1 powod, panoWa1o przeludnienie. Mimotakiego ustalenia Sad I instaneji uznal, i2 powod nie udowodnfl tej okolicznoéci. Takie stanowisko nalezy uznaé zalrdowolne. Sad da1Wiare zeznaniom powoda 5 pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymogów nowożytnego państwa prawa. W związku' z tym przepis art. il l0 2 KKW stanowi, że powierzchnia celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi' nie mniej niż 3 mz , cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Może dojść do odstępstwa od wyzej wskazanych wymogów , jednakże tylko W szczególnie uzasadnionych przypadkach określonych -j eżeli chodzi o okres odbywania kary wskazany W pozwie - W art. 248 KKW i przy_ zachowaniu trybu _postępowania przewidzianego w tym przepisie. Przepis art. 24 k.c., stanowiący podstawę roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych, nie wymaga dla przypisania_ odpowiedzialności naruszyciela wykazania winy sprawcy oraz przewiduje domniemanie beżpr'awn'o'ści 'działania naruszaj ącego dobra osobiste. Dlatego też dochodzący ochrony nie musi udowadniać bezprawności postępowania sprawcy, gdyż to na sprawcy ciąży obowiązek wykazania, 'że jego działanie było zgodne z prawem. Na powodzie spoczywał tylko ciężar udowodnienia, ze odbywał karę pozbawienia wolności w warunkach przeludnienia, przy nieodpowiednich warunkach bytowych i sanitarnych/ V. wyrok SN z dnia 28' lutego 2007r.- VCSK 431/06- OSNC 2008/ l / 13/. Ÿ Sąd Okręgowy nie uwzględnił wyżej wskazanych zasad rozłożenia ciężaru dowodu. Sąd orzekający ustalił bowiem na podstawie dowodu z przesłuchania stron, ze we wszystkich jednostkach penitencj arnych, W których przebywał powód, panowało przeludnienie. Mimotakiego ustalenia Sad I instancji uznał, iż powód nie udowodnił tej okoliczności. Takie _ -stanowisko należy uznać zardowolne. Sąd dał wiarę zeznaniom powoda --- STRONA 6 --- 6 zlofzonym W ramaeh dowodu z przesiuehania stron, Wedlug zas tych zeznafi W Sz. poWod_by1osadzony W celaoh, W ktoryoh przebyWa1o S osob, a okresowo nawet 7, chociaz cele byiy 3 osobowe, W G. powod by1 W eeli (. . .) osobowej , a przebywalo W niej razem z powodem 8 osob, W N. razem z powodem byio osadzonych 9 oséb W eeli 6 osobowej, W R. powod przeb}/Wa1 W celi 3 osobowej, W ktérej by1o osadzonych 5 osob. Tej tresci zeznania da.Wa1y podstawe do ustalenia, Ze powéd od’oyWa1 kare pozbawienia. Wolnosoi W przeludnionych celach. Umieszczenie osoby pozbawionej Wolnosei W przeludnionej eeli stanoW_i Wystarezajaca p1"zes1anke stwierdzenia naruszenia jej dobr osobistych /v. Wyrok SN z dnia 17 marca 20101". — II CSK 486/09 — L1EX nr 599534, uchWa1a SN — 7s. Z dnia 18 paidziernika 20111". IIICZP 25 / 11 — Biuletyn SN 2011 / 10 / 6/. I I W tym stanie rzeczy skoro powod W'ykaza1, Ze odbyWa1 kare pozbawienia. Wolnosci W celach przelud11io11ych, to na pozwanym Skarbie Pa_1istWa— Centralnym Zarzadzie Siuzby Wiezien11ej_ sp.oezyWa1 cie2ar_ . przeprowadzenia dowodu, Ze Warunki W zaldadaeh kamyeh odpowiadaly obowiazujaeym normom 1 nie doszio do naruszenia dobr osobistyeh powoda. Naruszenie Wskazanych zasad roz1o2enia ciezaru dowodow doproWa_dzi1o do nierozpoznania istoty sporu przez Sadl instaneji, co skutkuje  na podstawie art. 386 §4 k.p.c. uohyleniem :zas1<arZo_nego.Wyroku iprzekazaniem sprawy Sadowi Okregowemu W Warszawie do ponownego rozpoznania. W toku dalszego postepowania nalezy uwzglednié, Ze ~ jak juz Wskaza11o eiefzar dowodu W1aéeiwyeh Warunkow Wystepujaeyeh W . zaldadaoh kamych, W ktoryeh by1osadzony powod, spoczywa na pozwanym. Powod zas W_i_nien po pouczeniu go o tresci art. 5 k.p.c.+ Wykazaé rozmiar poniesionej krzywdy. 6 złożonym w ramach dowodu z przesłuchania stron, według zaś tych zeznań w Sz. powód _był osadzony w celach, W których przebywało 5 osób, a okresowo nawet 7, chociaż cele były 3 osobowe, W G. powód był W celi (. . .) osobowej , a przebywało W niej razem z powodem 8 osób, W N. razem z powodem było osadzonych 9 osób W celi 6 osobowej, w R. powód przebywał W celi 3 osobowej, W której było osadzonych 5 osób. Tej treści zeznania dawały podstawę do ustalenia, że powód odbywał karę pozbawienia wolności w przeludnionych celach. Umieszczenie osoby pozbawionej wolności W przeludnionej celi stanowi wystarczającą przesłankę stwierdzenia naruszenia jej dóbr osobistych /V. wyrok SN z dnia 17 marca 2010r. ~ II _CSK 486/09 - LEX nr 599534, uchwała SN - 78. z dnia 18 października 2011r. IIICZP 25 / li - Biuiayn SN 2011 / 10 / 6/. . 9 W tym stanie rzeczy- skoro powód wykazał, ze odbywał karę pozbawienia wolności w celach przeludnionych, to na pozwanym Skarbie Państwa- Centralnym Zarządzie Służby Więziennej spoczywał ciężar _ przeprowadzenia dowodu, że Warunki W zakładach karnych odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Naruszenie wskazanych zasad rozłożenia ciężaru dowodów doprowadziło do nierozpoznania istoty sporu przez Sąd I instancji, co skutkuje - na podstawie art. 386 §4 k.p.c.- uchyleniem zaskarzonego. wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu W Warszawie do ponownego rozpoznania. W toku dalszego postępowania należy uwzględnić, że ~ jak już wskazano- ciężar dowodu właściwych warunków występujących W _ zakładach karnych, W których był osadzony powód, spoczywa na pozwanym. Powód zaś winien- po pouczeniu go o treści art. 5 k.p.c.+ wykazać rozmiar poniesionej krzywdy. --- STRONA 7 --- ' 7 _ Po ustaleniu podstaw odpowiedzialnosei do Sadu nalezy ooena, ozy zakres ‘i stopiefi naruszenia dobr osobistych uzasadniaja przyznanie z'ados'<§uoz'ynie11iaypienieinego i W jakiej Wysokosei, przy zachowaniu zasady, Ze pr‘zyzna1'1a oohrona powinna byé dostosowana do eharakteru i rodzaju naruszonego dobra osobistego oraz stopnia i zakresu naruszenia. Nastepnie Sad powinien zbadaé zgioszony przez pozwanego zarzut przedawnienia. Z tych Wzgledow orzeczono jak W sentenoji. na owginale w1aér:'1we podpisy <123 Za zgodnoéé 2 oryginai $T.1NSPE11'FOR 5' . .. Demure $!nwnska ' 7 _ Po ustaleniu podstaw odpowiedzialności do Sądu należy ocena, czy zakres 'i stopień naruszenia dóbr osobistych uzasadniają przyznanie zaćlośćuczynienia„pieniężnego i W jakiej wysokości, przy zachowaniu zasady, że przyznana ochrona powinna być dostosowana do charakteru i rodzaju naruszonego dobra osobistego oraz stopnia i zakresu naruszenia. Następnie Sąd powinien zbadać zgłoszony przez pozwanego zarzut przedawnienia. Z tych względów orzeczono jak W sentencji. na oryginale właściwe podpisy co3 Za zgodność 2 oryginal ST.1NSPE}i`í(}R Č" _ ., Danuta Śƒfwinska