Wyrok III c 516109 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ D1113 1 1 Imago 2010 r0k

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III c 516109 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ D1113 1 1 Imago 2010 r0k'~1 ' Na pudstawfs ustam; 2 dnla 6.09.2661 r. 0 daslqpie  dc} inmrmacii pubiicznei Dz. U. 112 pea. 1195 z péin. zm. . . . . .  k i 1‘ ' 115' I I . Sad Okrggowy W WarszaW1e Wydz1a1 III Cywflny W skladzle: 6 Przewodniczqcy: _ SSO Jo1an1aSk01'a1Bk . mama; . Protokolant: se1<retarz_sa,doWyI1ona Lodowska """"""”.§ 2% po rozpoznaniu W dniu 4 lutego 2010 roku W Warszawie (185!_€LQ;1'.to:'//.a 'jcJ¢_¢;1_ ail?!/L :3 sprawy 2 powodztwa: P.C. I przeciwko: Skarbowi Pafistwa  Areszt Sledczy B. o zapiatq 4 powodztwo oddala; zasqdza od powoda P.C. na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa  Areszt 81edczy B. kwotq 7 200 (siedem tysiqcy dwieécie) zlotych tytulem zwrotu kosztéw zastqpstwa procesowego; II. nieuiszczone koszty sqdowe przejmuje na rzecz Skarbu Pafistwa. Na skutek apelacji powoda od Wyroku Sqdu Okrqgowego W Warszawie Z dnia 11 iutego 2010 r. sygn. akt. III C 516/09 Sqd Apelacyjny W Warszawie wyrokiem Z dnia 21 grudnia 2010 r. sygn. a1<tVIACa 607/’ 10: I. oddala apclacjq; ,  nie obciaga powoda obowiqzkiem zwrotu pozwanemu kosztéw zastcgpstwa procesowego W postqpowaniu apolacyjnym _ Sygn. akt III C 519/O9 UZASADNIENIE . W pozwie, ktory Wpkynaj do tutoj szego Sqdu w dniu 22 kwietnia 2009r., powéd P.C.Wni6s1 0 Zasqdzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa  Aresztu 81edczego B. W W. kwoty 800.000 21 tytulcm zadoééuczynienia za naruszenie débr osobistych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia Wyrokowania. do dnia zaplaty oraz o zasqdzenie od pozwanogo najego rzeoz kosztéw procesu flnozew  k. 24). Pozwany Skarb Pa1'1st'W  Areszt 81edczy B. W W. Wniésl 0 odrzuoenie powodztwa Wobec wystqpienia przeszkody procesowej W postaci res iudicata, ewentualnie 0 oddalenie powédztwa W caloslci oraz 0 zasacdzenie od powoda kosztow postqpowania, W tym kosztéw zastcgpstwa procesowego Wed1ug norm przepisanych (odpowiedé na pozew —~ lc 3440).  Sqd ustalil nastopujqcy stan faktyozny: P.C. W okresie od131utego 2002 r. do 22 paidziernika 200211, od 28 maja 2003 r. do 14 kwietnia 2004 r., od 14 Wrzeénia 2005 r. do 23 marca 2006r., od 05 marca 2008 r. do 16 czerwoa 2008 r. oraz od 12 Wrzeénia 2008 r. do dnia Wyrokowania przebywal W Areszcie 8ledczym B. W W. W dniach od 01 do 09 stycznia 2004 r. P.C. bylr osadzony W celi 4 osobowej (W oddziak: /.../, cela /.../) o powierzohni 12,68 m kW., W ktérej przebywz110 lqcznie 6 Wiqiniow. Nastqpnie W okresic od 10 do 28 stycznia 2004. przebywal Wraz innyrni osadzonymi (1qcznie szeéé oséb) na tym samym oddzialo W celi nr .*’.../ 0 powierzchni 12,64 m kw. przeznaczonej dla 4 oséb. Od dnia 29 stycznia 2004 r. do 14 kwietnia 2004 r. przebywa W celi nr /../ o powierzchni 12,72 m kw., réwniez przeznaczonej dla 4 osob, a W ktérej przebywaio po S  6 wiqiniéw. Podczas kolejnego pobytu P.C. W dniach 1415 Wrzeénia 2005 r. przebywal na. oddziale w celi /. . ./ 0 powicrzchni 12,29 In kw. przeznaczonej dla 4 0sob,.w dniu 14 Wrzeénia W celi przebywalo 5 oséb, zaé W dniu 15 jedynie 2 osoby. Od 16 Wrzeénia 2005 r. do 23 marca 2006 1'. przebywal on na oddziale /.../ W ce1if...1’ o powierzchni 12,64 m kw. przeznaczonej dla 4 osob, W ktérej byio osadzonych 121,02nie od 3 do 6 Wiqiniéw. Z kolei W okresie 0d 05 marca 2008 r. do dnia 16 ozerwca 2008 r. przobywai W na oddzialach f...f i 1...! W czteroosobowych celach nr ..., i odpowiednio o powierzchniach 12, 68 m kW., 12,6 m kW. i 12,69 m kw., w ktérych iapznie przebywa1o od 4 do 6 os6b. Podozas ostatniego pobytu P.C. W Areszcie 81ed¢zym B. od 12 sierpnia 2008 r. przebywal on na oddziaie ..., W oechach nr i po powierzohniach 12, 67 m kw. i 12, 68 m kW., W kt6rych1a,oznie przebywaio takze od 4 do 6 osob. Jak wynika z powyzszego W przewaiajqcej czoslci pobytu P.C. nie byla zaohowana norma 3 m kW. naijednego osadzonego. P.C. zostai osadzony W Areszcie 8ledczym B. W W. W zWia_zku Z6 skazaniem go za usilowanie zabéjstwa. '  --- STRONA 2 --- /okoffcznofié bezsporna, zesrawienie dos‘. cel, w ktdrych przebywaipowdd  k. 171Z89, zeznania powoda P. C.  k. 20020] / O przeludnioniu panuj Qoy'm W Areszcie éledczym B.i koniecznoéci umieszozania osadzonyoh W celach, ktorych powierzchnia przypadaj qoa na osobq byla mniejsza niz 3 rn kW. byl poinformowany I .../ Sqdu Okrogowego W Warszawie. Ponadto Dyrektor Aresztu 81¢tdczego W B. W zwiagku z przeludnieniem panuja,cym_W"areszcie zarza,dza1 urnieszczanie osadzonych W Warunkach, W ktorych powierzchnia W ce_1i na jo.dn2{ osobq Wynosi mniej niZ 3 m kW. Dodatkowo Areszt 8Iedczy W B. by} Wizytowany przez sqdzicgo penitencjarnego, ktory dokonywai réwniez oglcgdzin eel mieszkalnych. Dzia1a1no§é administracji Wizytowanego aresztu z0sta1a oceniona pozytywnie. I informacja skierowana do sgdziego penitencjamego k. 4449, zarzqdzenia wewmgrrzne k. 4143, spmwozdania z wizytacji k. 5 0] 3 2/ Wézystkie ccle W ktorych przebywal P.C. W Areszcie Sledczym B. Wyposazone byly standardowo. Znajdowaly siq W nich piotrowe iozka, szafki oraz stolik wraz z taboretarni. Poza tym znaj dowai siq nich W kapik sanitarny Wyposazony w sedes i umywalkeg oraz poleczkq. Kapik ten by1 oddzielony od rpszty celi éciankq i kotarq. Osaidzeni otrzymywali zgodnie z ustalonymi rozporzqdzeniem Mirfistra Sprawiedliwoéci przydzialami érodki czystoéci i érodki higieniczne. W oelach znajdowaly sio okna zabezpieczone kratami, W razie potrzeby m0z'na jc by1o uchylaé, poza tym byla drozna. Wentylacja. Ponadto W Areszcie 81<zdczym B.zna.jdujc sio biblioteka, ktora udostqpnia zarowno funkcjonariuszorn jak i osadzonym dostqp do ksiogozbioru, a takie prowadzi ona prenumeratq prasy. Osadzeni maja, rowniei mozliwoéé odbywania codziennego spaceru, korzystania zo éwietlicy wyposaionej W gry stolikowe, st61 do tenisa sto1oWego,teleWizor, telewizjq kabloxvqi odtwarzacz DVD. W ramach dziadalnoéci éwictlio oddzia1oWych prowadzonc sq roinorodne ko1a zainteresowafi min. polonistyczne, Wiodzy powszechnej, dyskusyjny kiub filmowy, kiub miloénikow ksiagki czy ko1o techniki origami. W niniejszej jednostce funkcjonuje takio radiowozel spflniajqoy m.in. funkoje kulturaino  oéwiatowav ktory prowadzil nawet Wlasna dzia1a1nos'.é Wydawniczq. Nadto W Areszoie osadzeni maja, zapewniony 1atWy i szybki dostop do opieki medyoznej. /okoficznodé bezsporna, czqiciowo zeznania powoda P. C.  k. 200 20], czqéciowo zezmmia dwiadka: M.F.  k. 210211 iR.C.  199, sprarwozdania z wizytacji k. 50132V Dodatkowo W areszcie W przeciqgu kilku ostatnich lat prowadzone byly prace modernizacyjne, pemontowe majqce na celu poprawienie Warunkéw bytowych osadzonyoh. /Czqiciowo zeznanfa éwiadka RC.  I 99, sprawozdania z wizytczcji k. 50132'!  Pow)/Zszy stan faktyczny Sqd ustalil W oparciu 0: bezsporne twierdzenia stron, ozoéciowo zeznania powoda P.C. sluchanego W charakterze strony oraz éwiadkow R.C. i M.F. , ktérym zdanicm Sqdu W ozoéoi zgodnej z innymi Wiarygodnyrni dowodami W postaci WW. dokumentow, istotnymi d1a rozstrzygniqcia niniojszej sprawy, naleiaio daé wiaro. Sqd odmowil natomiast Wiary zeznaniorn powoda. z zakresie Wjakim Wskazywal on na to, ii 2 okien ,,1eje sie; Woda" oraz, Ze ,,sypio siq 2 sufitu" (k. 200), bowiem powytsze okolicznoéci nie znalazly potwierdzenia W dowodach zgromadzonyoh W niniejszej sprawie, a W ocenie Sqdu mialy one na celu jedynie Wzmocnienio argumentacji strony powodowej zmierzajqcej _W kierunku skionienia Sqdu do uwzglodnienia powodztwa. Sqd zwazyf co nastopuje: Rozwazania W przedmiotowej sprawie nalezalo rozpoczeié 0d ustosunkowaé siqprzez Sqd do podnoszonego przez stronq pozwanq zarzutzires iudicata oraz Wniosku o odrzucenie powodztwa. W ocenie Sqdu W niniej sze sprawie oraz W sprawie prowadzonej przez Sqd Rej onowy dla Warszawy Pragi Polnoc W Warszawie W sprawie I C 536/08 nie zachodzi tozsamoéé przedmiotowa powédztwa. Warto bowiern pamiqtaéi, i2 jedynie Wystcgpowanie toisamoéci podmiotowej i przedmiotowej kilku spraw pozwala na przyjqcie wystcgpowania negatywnej przeslanki procesowej. W sprawie prowadzonej przez Sqd Rejonowy powod dochodzil odszkodowania W wysokoéci rownowartoéci 10.000 euro W oparciu o przepis art. 417 k.c.przedstawiajqc inne okolicznoéci faktyczne uzasadhiajqce dochodzono roszczenie. Wskazywal on miedzy innymi, iZ Warunki W jakich pr'zebyWa1 W pozwanym areszcie spowodowaiy u niego powazne klopoty natury psycho fizyoznej, p1'Z6jE1W1E1j€1_C@ siq stanami alergicznymi, bezsennoéciq, 2anikiem aktywnoéoi ruchowej oraz kiopotami z kontentacjq, co miaio uzasadniac’: poniosionq przez poWoda' szkodo (k. 137, 145147). Powyisze okolioznoéci nie byiy podnoszone W niniejszej sprawie, powod nie uzasadnial nimi swojego Zqdania o zadoééuczynienie. Wprost przeciwnie przyraczaf on inne okolicznoéci na'"uzasadnieni_e doohodzonego obecnie roszczenia. 'W rozpatrywancj sprawie bowiem powod swoje powédztwo opierai na naruszeniu przezpozwanego jego dobr osobistiychtakichjak godnoéé czy prawo do intymnoéé. Zarem, W ocenie --- STRONA 3 --- Sadu W powyiszej sytuacji nie mégi znaleéé zastosowania przepis art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., a podnoszoncgo przoz strong pozwana, Wniosck 0 odrzucenie pozwu okazal siq nieusprawiedliwiony. Z kolei przeohodzac do oceny merytorycznej zasadnoéci rozpoznawanego powodztwo, to zdaniem Sadu nie zaslugiwalo ono na uwzglqdnienie. _ Zgodnie 2 treécia art. 23 k.c. dobra osobiste czlowieka, jak W szczegolnoslci zdrowie, Wolnoéé, ozeéo, swoboda sumionia, nazwisko lub pseudonim, Wizorunek, tajemnica korespondencji, nietykalnoéé mieszkania, tworczoéé naukowa, artystyczna, Wynalazoza i raojonalizatorska, pozostaja pod oohrona prawa oywilnego niezaleznie od oohrony przewidzianej W innych przepisach. Natomiast art. 24 § 1 zdanie 3 k.c. przewiduje, Ze ten czyje dobro osobiste zostalo naruszone moze Zadaé zadoééuczynienia picnicgznego lub zaplaty odpowiedniej sumy pioniqznej na col spoleozny. Mo21iWos'.é zasadzenia zadoééuozynienia pienieginego W przypadku naruszenia dobra osobistogo reguluje art. 448 k.c., zgodnie Z ktorym W razie naruszenia dobra osobistego sad mote przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone, odpowiednia sumo pieniozna, tytulem zadoééuczynienia pieniqznego za doznana krzywdq lub na jego Zadanie zasadzié odpowiednia sumo pieniQ2_i1a na Wskazany przez niego col spoleczny, niezaleznie od innych érodkow potrzebnych do usuiiiooia skutkow naruszenia. Maj ac na uwadze treéé Ww. przepisow W pierwszej kolejnoéci rozwazenia Wymaga1a kwestia ozy i jakie dobra osobiste powoda zostaiy naruszone przez pozwanego. Uzasadniajac swoje Zadanie powod Wskazal, Ze osadzono go W przeludnionych i zaniodbanych oelaoh, niezapewniaj acyeh intyrnnoéci przy Wykonywanych czynnoéciach higienicznyoh, odpowiednioj Wentylacji, a nadto nie zapewniono mu moiliwoéci korzystania z zajqé kulturalno  oéwiatowych i zajqé sportowych, co naruszylo jego godnoéé, czeéé oraz prawo do intymnoéci. Okolioznoéo, i2 P.C. co do zasady odbywal karo pozbawionia Wolnoéci W celach, ktore nie czynily zadoéo przewidzianoj ustaWoWo normie gwarantujacej osadzonemu przynajmnicj 3 m2 powierzchni na osobo (art. 110 § 2 k.k.W.), W przedmiotowej nie budziia Watpliwoéci Sadu, byla nawet przyzncma, przez strong pozwana. Wedlug Sadu niezapewnienie przez Pafistwo osadzonyrn W jed.i1ostkao11 ponitenojarnych minimalnych norm powierzchniowych nie moze byé stanem zashlguj aoym na aprobato. Bezsprzecznie osadzonic powoda W colaoh nadmiornie przeiudnionych, W Warunkach nie zapewniajaoyoh intymnoéci przy Wykonywanyoh ozynnoslciach higienicznych czy tr:2. odpowiedniej Wentylacji S1l&I10W1i0 naruszonie d6br.osobistych powoda W postaci jego godnoéci osobistej, ktorej Zgodnie z art. 30 Konstytucji RP oohrona i poszanowanie jest obowiazkiem W1adz publioznych. Odbywanie kary W WW. Warunkach zdaniem Sadu stanoWi1o rowniez naruszenie prawa do intymnoéoipowoda. Nie mozna jednak takiego naruszenia dobr osobistych traktowaé jako aktu represji skierowanogo indywiduainie przeciwko powodowi. Warunki W jakich przobywal powéd W rownym stopniu dotyozy1 toz innych osadzonych W pozwanym aroszcie. Mimo uznania, ii Warunki W ktoryoh by} osadzony powod naruszy1y jego godnoslé, to. skaia togo naruszenia nie przybrala jednak takiej formy, ktora Wodliug Sadu uzasadnialaby zasadzenie zadoééuczynienia, czy W ktorej mozna bytoby mowié o niegodziwych, nioludzkich Warunkach, jak Wskazywaia strona powodowa. Podnioéé nalezy, Zo przoludnienie W celach nie by1o drastyczne, Z reguly W celi przebywako o jednego, dwooh osadzonych Wiocej nit Wynika1o z normy powierzohniowej. Zdarzaly sio rowniez okresy W ktorych WW. norma 3 m kW. na jednogo osadzonego byia zachowana, a nawet bylo W coli mnioj osob. W tym miejscu podkreélié nalezy, ii pomimo Wskazanych Wyzoj niedogodnoéci powod mial zapewnione miejsce do spania, bezplatna opiekq medyczna, Wyzywienie i moiliwoéé uczestniczenia W zajqciach kulturalno oéwiatowych oraz sportowych. Te ostatnie okolicznoéci wbrew twierdzeniom strony powodowej jednoznacznie Wynikaja ze zgromadzonych W sprawie dowodow, zwlaszcza ze sprawozdafi pokontrolnych sqdziego penitencj arnego (k. 50132). Warto Wt}/1'I1 kontekécie zwrocio uwago na fakt, i2 powod mia1 lepsze warunki ni2 zndczna czqéé osob przobywajacyoh na Wolnoéoi, ktore, W przeciwiefistwio do poWoda> respektuja normy prawa karnego, a ktoro czqsto bez swojej Winy Zyja W niedostatku i ubostwie. Sad meriti W pelni podziela poglad Wyraiony przez Sad Najwyzszy W Wyroku Z dnia 2 paidziernika 20071". W sprawie II CSK 269./07, zgodnie,z ktorym samo osadzenie W przeludnionej coli nie jest Wystarozaj aca podstawa do uwzglodnienia Zadania zasadzenia zadoééuozynienia. Takzo W orzoczeniach Europojskiogo Trybunalu PraW Czlowieka najczqéciej zwracano uwago na zle Warunki sanitarne, niehigienicznoéé i brak_ prywatnoéci przy korzystaniu 2 urzadzefi sanitarnych, pormanontna niomozliwoéé 2aspokoj enia potrzeby snu spowodowananiewystarczajaca iloécia ioiok jak i nieustannio zapalonym éwiatlem ozy panujaoym halasem, niedostateczno oéwietlonio uniomozliwiajape ozytanie, 21a wentylacjo, Warunki pizowadzaoo do roizprzostrzoniania sit; chorob badi brak m_o21iWoéoi 1oozonia._Przy czym Trybunal uwzglqdnial skumulowany efekt --- STRONA 4 --- tych Warunkow, a takfce specyflozne zarzuty podnoszone przez skariacych. Zdaniem Sadu powod pope1niajao przestepstwo musial Iiczyé sie z tym, ii kare za sW6j czyn bedzie odbywal W Wiezieniu, W ktorym 2 oczywistych Wzgledow nie ma komfortu. Sad Najwyiszy W Wyroku 2 dnia 28 lutego 2007'r.'nie uzaleinil mozliwoéci zasadzenia zadoééuozynienia od potwierdzenia faktu osadzenia W WarL;'_x_11{ao11 nietraiowych odbiegajaoych od normy Wskazanej W art. 110 § 2 k.k.W. Mozliwoéé taka zostala bowiem polaczona z jednoczesnym naruszeniem takich podstawowyoh standardow jak zapewnienie kazdemu osadzonemu oddzielnego miejsca do spania a1bo oddzielenia Wezla sanitarnego od ogolnej przestrzeni celi. W niniej szej zaé sprawie brak by1o podstaw do przyjeoia, it powod W takich Warunkach odbywal kare pozbawienia Wolnoéci, cojednoznacznie W'}’I111(E1 ze zgromadzonych dowodow. Reasumujac, zdaniem Sadu brak jest podstaw do zasadzenia na rzecz powoda jakiejkolwiek kwoty zadoéouozynienia za naruszenie jego dobr osobistych, ktore Wiazalo sie z Warunkami odbywania kary. Warto W tym miejscu zwrocié uwage, i2 Wj1.1dyk3.1lLlI‘Z6 ugruntowany jest poglad, zgodnie z ktorym sad nie ma obowiazku zasadzenia zadoééuczynienia W kazdym przypadku naruszenia dobr osobiatyoh (vide wyrok Sadu Najwyzszego 2» dnia 19.04.2006r., II PK 245/05, OSNP 2007/78/1"01). Zasadzenie zadoééuozynienia ma charakter fakultatywny i od oceny sadu opartej na analizie okolioznoéci konkretnej sprawy zalezy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W tej formie (por. Wyrok Sadu Apelacyjnego W sprawie I ACa 833f06). Podstawowym kryteriurn decydujacym o mozliwoéci zasadzenia zadoééuczynienia powinien byé m.in. stopiefi Winy naruszyciela, rodzaj naruszone go dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W Wyroku Sadu Najwyzszego z dnia 12.12.2002r. W sprawie V CKN 1581/00 slusznie Wskazano, i2 decyzja o zasadzeniu zadoééuczynienia Winna byé poprzedzona takze zbadaniem nasilenia ziej Woli naruszyciela i celowoéci zastosowania tego érodka. Odnoszac sie do kwestii Winy to ta przes1anke odpowiedzialnoéci za niezapewnienie osadzonym Warunkow metrazowych zgodnych z art. 110 § 2 k.k.W. upatrywaé nalezy poza jednostke organizacyjna, ktora bezpoérednio odpowiada za warunki W jakich poW6d odbyWa1 kare. Jednostka ta bowiem pomimo przepe1nienia, nie mote odmowié przyjecia skazanego, a gospodarke finansowa prowadzi W oparciu o prawo budzetowe. Nie mozna pominaé takze faktu, 2e Areszt 81edczy W B. podejmowat W miare swoich mozliwoéci, dzialania majace na celu poprawienie Warunkow bytowych W oelach. Majac Wszelkie Wyzej Wskazane okolicznoéoi na uwadze Sad uznal, 12 mimo naruszenia dobr osobistyoh powoda brak bylo podstaW do zasadzenia Zadanego zadoéc’:uczynienia.O kosztach postepowania natomiast Sad orzekl zgodnie z zasada odpowiedzialnoéci za Wynik procesu Wyraiona W art. 98 § 1 kpc. W tym miejscu Wskazaé nalezy, i2 okolicznoéé, Ze powod jest pozbawiony Wolnoéci i przebywa W pozWanym areszcie éledczym automatycznie nie czyni zasadnym odstapienia od obeiaiania kosztami postepowania W caloéci, tym bardziej, Ze P.C. korzysted Z dobrodziej stwa zwolnienia od Wpisu sadowego. _