Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt III C 465.109 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . . . Na p'DdSi3W1I§:4ll8lIi0.%'Y72 IiEIJ%%0%90%@i\I§p|Q Sad 01<rs;~g<>\~'>/ W Warsmwle Wydmi III Cwllny do intormacii pubficzflei Dz. u. we W1. 1IBE2pf}2fi.2fi'¢ Przewodniczqcyt SSO Dorota Trautman prlekazano informacjrp Pll1311fi%!1il§ w farmio Protokolant: protokolant szgdowy staisysta Anna Danielak " dvkumeniu iub W Iurmla przntworznnol 3 Po rozpoznaniu 2 czerwca 2010 r. W Warsziawie, na rozpraWic Sprawy z poWodz'tWa __ przeciwko Skarbowi Pafistwa Aresztowi Sledczemu ( ) 0 zap1at¢; ' |¢ I nazwiska wnioakodamvcy 1 P9w?dZ““°°d“a‘a; . . . II. 11lE'.LllSZCZClI‘l3L opiate; od pozwu p1‘Z€JITlU_]8 na rachunek Skarbu Panstwa; ' " was wnjggkgdgwgy III. nieobciaga powodaobowiqzkiem zwrotu pozwanemu kosztéw zastopstwa procesowuego. 1’46' — Zoo Lima/@504! III C 465/09 Uzasadnienie ‘ I Pozwem z dnia 27.04.2009 r. skierowanym przeciwko SkarboWiPa1istWa reprezentowanemu przez Areszt Sledczy ( ), powéd P. B. wnosii 0 zasqdzenie najego rzecz tytuiem odszkodowania kWoty 200.000 zlotych (pozew k. 3 4). Nastgpnie W swoich zeznaniach dookreélii, ie dochodzi powyzszej kwoty jednak tytuiem zado§éuczynienia.(k.4S) W uzasadnieniu pozwu powod podnosii, 2e okreélonego W pozwie odszkodowania dochoclzi za, jak poda1, szkodliwe warunki wjakich przebywaijako osadzony W Areszcie $ledczym (. . .). Powod podnosji, Ze okna W celi przesioniqte byio piastikowq, matowq przesionq, ktora sig nagrzewaia, a to powodowato, Ze W ceii r0bi1o sio gorapo i duszno. Nadto powéd Wskazywal, ze podejrzewai u siebie problemy z sercem, a nie uwzglodniono jego proéb 0 skierowanie go na wnioskowane przez niego badania. Wskazywai takze na nieludzkie i ponizajape traktowanie co przej awiaé siq miaio,jak podai powod, W panuj apym W zakiadzie karnym przeludnioniu oraz dziaianiach funkcj onariuszy takich jak kontrole osobiste» i ignorowanie Iudzkich spraw i probleméw uzasadnienie pozwu k.34)' W piémio 2 dnia 13.04.2010 rok_u powod zmie11il2qdanie pozwu 0 tyle, ie z kwoty pierwotnie dochodzonej W pozwie Wl‘lOSii 0 przyznanie na cei charytatywny kwoty 3.000 zl, dokiadnie na rzooz Fundacji (.. .) (k 178 pismo) ' Pozwany Skarb Pafistwa reprezentowany W niniejszym postqpowaniu przez Areszt ‘éledczy ( . . . )Wniosi 0 oddalenie powédztwa, (odpowiodi na pozow k.87) Pozwany przyznai, ii istotnie W jedoostce penitencjarnej jakqj est Areszt §ledozy ( . .. ), W okresie W ktoryrn powod W niej przebywai, istniai problem tzw. ,,przelodnicnia" tj, Z6 powierzchnia W celach mieszkalnych przypadaj qoa najednq osobrg wynosiia mniej nii; 3 mg. Poza tym pozwany Wskazai, 2o poWod mial zapewnione odpowiednio do obowiqzuj apych przopisow prawa Warunki bytowe i opiekg 1nedyc2nq(uzasad11ienie odpowiedzi na pozew I18788). Sag! ustalii nastopuj apy stan faktyczny: Powod P. B. rozpoczqi W dniu 16.09.2008 roku odbywanq obeonie karq pozbawienia Woinoéci, orzeozonq m_u W Wymiarze 3 lat. Najpierw p'oWod skierowany zostat do Zakladu Karnego ( . . . ), gdzie przcbywai przez 3 miesiqce. Nastcgpnie powéd zostai przeniesiony do Aresztu §}1odczcgo ( .. . )gdzie przebywai do 26.08.2009 roku, kiedy to ponownie przeniesiony zostai dojednostki penitencjarnej ( ), tym razem jednak do Aresztu éiedczego a nie Zakiadu Karnego. Obecny pobyt powoda W jednostkach penitencjarnych nie jest jego pierwszym. PoW6d od 2000 roku, W roznych okrésach czasu, przcbywaijui kiikakrotnie W jednostkach penitencj arnych, takie innych 1112 powyzej Wymienione. PoW6d przebywai zatem jeszcze W Areszcie filedczym W B., Zakiadzie Karnym ( ... ) ., Areszcie Qledozym W R. i W B. a takie Areszoie 8lodczym ( . .. ), (dokumenty k. 7379, zeznania powoda k. 43, k. 192). W Areszcie §ledczym ( . . .) powéd p0 raz pierwszy przebywai W od 26.02.2006 roku do 15.09.2006 roko i wowczas osadzony b)/1W celi 7 os0b0Woj znajduj qcej sio W pawilonie, ktory zostai nastqpnie Wyburzony, a W tej ceii byio razem z nim 12 osadzonyoh. Dodatkowo 0gélnie panujape tam Warunki techniczne byiy bardzo trudne. Przyjego drugim pobyoie W tym areszcie, czyli W okresie od 12.12.2007 roku do 26.02.2008, powéd osadzony zostaijuz W innym pawilonie i W ceii 3 osobowej, Wiktérej by/10 jednak 4 osadzonych. Podobnie byio przy trzecirn jego pobycie W tym sarnym zakiadzie czyli od 20.01.2009 roku do 26.08.2009 roku, réwniei byio 4 osadzonych W celi 3 osobowej, jednak cola mieéoiia sio juz w zupeinie nowym pawilonie, (zeznania powoda k. 192). Powéd podczas jego pobytu W Areszcie 8ledczym ( ...) domagai siq przeprowadzenie u_nieg0 Wnioskowanych przez niego badafi, zaczaj bowiem podejrzewaé u siebie problemy z sercem oraz wypisania mu lekéwjakie jut WCZ6§I'1I6_j zazywai. Po konsultacj ach medycznych nie na wszystkie wnioskowane przcz powoda badania otrzymai on skierowanie, tylkona to jakie iekarze uznal za uzasadnione. Jednego z tych badaii, mime skierowania Wyclanego mu przez lekarza jednostki penitencj arnej na Siuiewcu, powod nie mégi jednak wykonaé w tej jednostce bezpiatnie, a jedynio odpiatnie, gdyi Wyczerpany zostai limit z NFZ na to badania. Dopiero W Areszcie ( . . . )sta1o siq moiliwe bezpiatne wykonanie togo badania i co zostaio uczynione. P0 dostarczeniu do jednostki penitencjarlioj dokumentacji medycznej powoda przez jego Zonq zostaiy mu natomiast wypisane odpowiednie leki. Powod podczas pobytu W jednostce penitencjarnej przeszedi takie operacjq nogi, ta odbyia siq w szpitalu ( . .. ), W ktorym poW6d ppzebywai przez miosiap zeznania powoda k. 43 i k. 192). A ' Powéd kiikakrotnie skiadai skargi na Warunki panujqce w Areszcio §1edczyrn, jak i na zachowania funkcj onariuszy, ktore uwaiai za niewiaéciwe oraz na opiekcg medyczliq, ktorajogo zdaniem_by1a niewystarozajapa. Skargi jego byiy rozpatrywane W przewidzianym do tegotrybie, Zadnej nie uznano za LlZflSadl'1i0l‘l3L. (k.5,k.42, k.l51,k.lS4). ' ' Powéd ma obecnie 28 lat,jest z zawodu ogrodnikiem ale w swoim zawodzie nigdy nie pracowai . Przed rozpoczooiem odbywania obecnej, kary p0Zb3.\Vi6_l'lii':1'WOIl10§Oi powod pracowai W hipermarketach: ( )1 ( ), miai umowq na czas okreélony. zarabiai 900 Z1. Powodjest Zonaty, ma dwoje dzieci W Wiekujednego roku i dwoch lat. Zona powoda nio pracuje, rnaiionkowio rnieszkali u matki Zony i taki stan nada] sing utrzymuje. Aktualnie Zona powoda Z
--- STRONA 2 ---
dzieémi jest na utrzymaniu swojej matki i korzysta teZ z pomocy opieki spoiecznej. Pornagajej tr::2, giownie pomocq rzeczowao rnatka powoda. Rodzina ma ustanowiony przcz Sqd Rodzinny nadzor kuratora, (zoznania powoda k. 193,dokumcnty k. 16). _ _ u u 'PoWod igiosii .Wn_i:osek. dowody o przcsiuchanie swiadkow, W tym Dyroktora AS. (min. k. 51, k. 184). ' Powyiszy Wniosekdowodowy Sqd oddaiii (postanowienie k. 191) jako nicuzasadniony. Wniosek ten Said uznai za nieuzasadniony jeiko, 2:4: Zgioszony zostai na okolicznosci bqdi przyznane przcz pozwanego bqdi Wykazane jL12 za pomocq innych doWodéW. _ ' "'PoWod wywodzii, Ze 2 uwagi na Warunki Wjakich przebywa1WAreszcie éiedczym ( )naruszono jcgo dobra osobistc, jak Wskazai jego prawo do zgodnego z prawem mctraiu i czui sio jak torturowany. (k.44) Zdaniem powoda W swietle 'poWyiszegojego roszczeniejest uzasadnionc, tak co do zasady jak i wysoko§ci.(k.45). Sqd zwairyl co nastgpuje: Powod W pozwio nic okrcélii podstawy prawncj swojego roszczenia ale nio byi W sprawie reprezentowany przoz profesjonalnego pehiomocnika i podstawy prawnej Wskazywaé nic musiai, W przeciwiefistwie do podstawy faktycznej. To zaé powéd Wskazaijui W pozwie jak Wyiej a nadto skonkretyzowai jeszcze W swoich zcznaniach ijakjui podnoszono podai, 2e domaga sio zadoséuczynicnia za to, Ze naruszono jego dobra osobiste tj. jego prawo do zgodnego z prawem metrazu oraz, 2c czul sic torturowany bo byio ciasno, nic nie mozna byio robié, byio W celach duszno i gorqco z uwagi na przcsioniqte matowymi przesionami okna, a nadto, ze opieka medyczna byia niewystarczaj qca. Podnoszqc okolicznoéé, Ze czui sing torturowany powod W jednym z kolejnych swoich pism wskazai na art. 41 Kon stytucji RP, mowiqcy o tym, to nikt nie mote byé poddawany torturom, nieludzkiemu i poniiajqoemu traktowaniu, a co zdaniem powoda, 2 przyczyn opisanych Wyioj, Wjego przypadku Wiaénic miaio miejsce. W ocenic Saidu powodztwo niniejszcjcst nieilzasadnione i jako takie podlegaio odclaleniu. Niniejszym pozwem powod dochodzi zadoséuczynicnia W kwocie 200.000 zi Wskazujap na sWo_jq osobo jako poszkodowancgo faktem odbywania kary pozbawicnia Wolnosci W jednostcc penitencjamej jakqjest Areszt §ledczy ( ), W Warunkach sprzecznych 2 okresionymi W kodeksie karnym wykonawczym i jak podai W Wyniku togo ' ' traktowania go W sposob wysoce poniiaj qcy i nicludzki poprzez jego przebywanie W celi Wiozienncj nio spoiniajeicej ustawowogo Warunku metraiowego 3 ml na osobc i nie zapewnieniu mu odpowiednioh Warunkow byiowycll i odpowiedniej opieki medycznej. ' Gdyby rozpatrywac roszczcnie powoda tylko W konteksciejcgo zarzutu co do braku odpowiedniej opieki medycznej, to W occnio Sqdu nie\vajpIi\vie pierWsza_ normq prawns; do ktorej naleiaioby je odniesé byiyby art. 444 kc i 445 kc. Powodjcdnak nie Wskazywai Zadnych okolicznosci oraz dowodow powstania czy W ogolo Wystopowania u niogo jakiegokolwick faktycznie rozstroju zdrowia, czy uszozorbku na zdrowiu. Same twierdzenia powodajakoby opicka rnedyczna byia niewiasoiwa, sq Wystarczaj ape do przyjocia za udowodnione, 2e W istocie tak byio jak to podai powod. Zebrany W sprawie rnateriai dowodowy Wskazuje W tym zakresie na cos zupoinic odwrotnego. Powéd, co Wynika z jego zeznafi miaijcdnak dostop do opieki medycznej, byi lcczony gdy byia taka potrzeba, byi nawet hospitalizowany gdy byio to uzasadnione, cliagnozowany W zakrcsicjaki by} moiliwy, otrzymai leki gdy dostarczyi niezbqdnq dokumentacjg medycznq, (k. 43, k.I92) Zatem w swietle pow}/Zszego ten zarzut powoda naleiy W poini uznaé za chybiony a przcswiadczenie powoda o niewystarczajapej opiece medycznej subiektywnei ocono, ktora nic moie przesqdzaé o zasadnosci jego roszczenia W tym zakrosio. Z racji braku skonkretyzowancj przez powoda podstawy praWncj roszczcnia W oconie Sqdu nalezaio takze z racji Wskazanych przoz poWoda okolicznosci faktycznyoh wziqé pod uwago i innq nonno prawnq. Powod W swoich zeznaniach, W podnoszonych przez niego okolicznosciach faktycznych, odniosi sic do sfery jego débr osobistych. Co prawda tych débr nie potrafii skonkretyzowaé ale jednak zarowno pisaijuz W pozwie jak i méwii o jcgo odczuciu o ,,nieludzkim i poniiajqcym jego traktowaniu". Powéd Wskazywai tci na okolicznosci ktorejego zdanicm do tcgo nieludzkiego i poniiajqcego go traktowania doprowadzily. To wszystko W oconie Sqdu uzasadnia rozpatrzenie roszozenia powoda W oparciu o normc prawnq odnoszqca sic do dobr osobistych tj. art. 24 kc i 448 kc. Zgodnio z tresciq art. 23 KC dobra osobiste cz1owieka,jak W szczegélnosci Wyrnienione W tym przopisic zdrowie, Wolnosé, czesé, Wolnoéé sumienia, nazwisko Iub pseudonim, Wizcrunek, tajemnica korespondencji, nietykalnosé mieszkania, tworczosé naukowa, artystyczna, wynalazcza i racj onaiizatorska pozostaja. pod ochronq prawa cywilnego. Wymicniony W tym przepisic katalog dobr osobistych nie jest wyczerpujqcy i pod ochrona_ prawa niewqtpliwie mogq pozostawaé i inne nizwymicnione w nim dobra osobiste. Ten czyje dobro osobiste zostalo naruszone moie iqdac od osoby, ktora dopusciia sic naruszenia, aby dopeiniia czynnoéci potrzebnych do usuniqcia ' skutkow naruszenia. Moie takze Zqdac zadoééuczynieniapienicznego na zasadach przewidzianych W kodeksio cywiInym.(art. 24 kc, art. 448 kc) W sprawach o roszczenia 2 tytuiu naruszenia débr osobistych ustalenia i oceny Wymaga przcdc Wszystkim to czy ijakie dobro osobiste zostaio naruszone lub zagroione, aw dalszcj kolcjnosci stwierdzenia bozprawnosci dziaiania sprawcy lub istnienia okolicznoéci bezprawnosé to Wyiqczaj qcych. _ W ocenie Seidll twierdzenie powoda 0 naruszeniu jego dobr osobistych poprzez potraktowanie go W sposob nieludzki i poniiajqcy nio zasiuguje no uwzglodnienie. Przede Wszystkim podniesé naleiy, 2e powod odbywai karo pozbawienia Wolnoéci i to niejedynaajak wynika to choéby zjego zeznaii. Powod kilkakrotnie przez okrcs ostatnich 10 lat z uwagi na popeinianc przez niego czyny kierowany byi do rétnych jednostek penitcncj arnych miai orzekane kolejnc kary pozbawienia Wolnosci lub by’: tymczasowo aresztowany. Powod juz po pierwszym "odbyciu kary czy zatrzymaniu go W Warunkach na jakie obconie sing skarzy i ktoro uwaia, za nieludzkie i poniiajqce, Wi6CiZifli 0 nioh a mimo to p0pBi11iE1i' kolej no przestopstwa moj qc.swiadomoscnicuchronnosci kolejncj kary i powrotu do tychie Warunkow. Powod zateni poprzez swoj e‘ Wiasne "dziaiania spowoclowai nieuchronnosé poddawania jcgo samego Warunkom jakic uznawai za nieludzkie i poniiajape. . ' .
--- STRONA 3 ---
W ocenie Sadu bezdyskusyj najest kwestia koniooznosoi ochrony prawnej szerokiej sfery dobr osobistych kazdego cziowieka, szczegdlniejego godnosci i stad ta sfera podlega ochronie prawnej nie tylko norma prawna zawarta W kodeksie cywilnym ale i chronionajest Konstytucyjnie. Nie ulega ti:2 Watpli_Wosoi, Ze z racji niejednokrotnie nawet do dzis szerzaoego sic W swiecie bezprawia przej awiaj acogo sic W braku poszanowania godnosci cziowieka, takie normy praWa miodzynarodowego chronia to sfero Zyoia kazdego cziowieka, szczegolnie tego, ktorego prawa choéby Wskutek odbywania orzeczonej Wobec niego kary saz natury rzeczy ograniozone. Nie ulega te2 W ocenie Sadu Watpliwosoi, ie odbywanie kaiy pozbawienia Wolnosoi orzeczonoj nie tylko Wobec powoda ale i innyoh skazanych powinno odbywaé sie W Warunkach odpowiednich tj. adekwatnych do obowiazujacych W kraju norm prawa karnego Wykonawczego, W Warunkach poszanowania jego godnosci i przy zagwarantowaniu skazanemu prawa do intymnosci. Zdaniern Sadu sam fakt przeludnienia W zakiadach kamych na terenie caiego kraju jest powszechnie znany i nie Wymaga to Zadnego dowodzenia. Okolicznosc to przyznai sam pozwany. Powszeclmie znane sa takie problemy zwiazane z Warunkami technicznymi niemal Wszystkich zakiadow karnych czy aresztdw sledczych 11a terenie caiego kraju i fakt, 2e Wiolo z nich Wymaga nicmai natyohmiastowej modernizacji czy chocby rernontu. Jedynie te oddane W ostatnim okresie czasu, nowe zakiady karmic czy areszty sledcze, a tych jest poki co bardzo niewieie, niewatpiiwie speiniaja europejskic standardy a pozostaic W mniejszym lub wickszym stopniu od nich niewatpliwie odbiegajai to znacznie. Nicstety te2 skala przestepczosci oraz» liczba skazanych i tymczasowo aresztowanych W kontekscie do faktycznie istniej acych W tych zakiadach miej sc unicmoiliwia rozwiazanie problemu przeludnienia W celach. ‘Sad Najwyiszy W uzasadnieniu Wyroku 2 dnia 28.02.2007 1'. syg. akt V CSK 431/06, przywoiywanym przez powoda W jednym z jego pism, wyrazii poglad, 2e ,,wymog zapewnienia przez Pafistwo godziwych Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosci jestjednym 2 podstawowych wymogow nowoiytnego pafistwa prawa, znajduj aoym Wyraz W norrnach prawa miodzynarodowego" i , ,,2e stanowi 0 tym m .i11. art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske MiQdzy11arodoWego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19.12.1966 r. gioszacy, Ze kaida osoba pozbawiona Wolnosci bedzie traktowaiia W sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnosci oz1oWieka,, oraz, ,,art.3 Europejskiej Konweneji Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnosci z dnia 4.12.1950 r. stanowiaoy, Ze nikt nie moie byé podda11ytorturom ani nieludzkiemu iub ponizajacemu traktowaniu lub karaniu co Wprowadza obowiazek Wiadzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym W zakiadach karnych godziwych i humanitarnych Warunkéw odbywania kary pozbawienia Wolnosci, nienaruszajacych godnosci iudzkiej“. Z tym pogladem Sadu Najwyzszego W ocenie Saadu orzekajacego W niniejszej sprawie nie sposob sie nie zgodzic ale odnoszac to rozWazania na grunt niniejszej sprawy rliewatpliwie nalciy zachowaé szczegélna rozwagg. Przede wszystkim zdaniem Sadu istota11i11iejszego sporu sprowadza sir; rzeczywiscie gidwnie do przeludnienia cel W ktdrych odbywai kary powdd i Waruiikow tech11icznolokalowych W jakioh byi. Wskazane przez powoda zarzuty niewiasciwego potraktowania go z tego powodu, to poddawany byi np. reWizjon1, ignorowaniujak podaWa1przez wychowawce ozy inncgo funkoj onariusza ludzkich spraw i prob lomow, nota babe boz jakiegokolwiek ioh skonkrotyzowania, czy W koficu poruszanyjuz Wczesnicj brak odpowiedniej opieki medycznej nie ma_ja_ istotnego zrlaozenia z racji przede Wszystkim tego, 2e W ogole. RdWnieZ zarzut powoda co do przesion na oknach zdaniom Sadu nie ma znaczenia. Z tego bowiem faktu, Ze takie przesiony byly nie n1o2na Wywodzié naruszenia dobr osobistych powoda. . Jest to raczej kwestia teohnicznobudowalana, ta zasiona nie zostaia zaioiona bez celu. Rowniez zarzut poWoda co do u ka_cikoW sanitarnych, ho i taki sic poj awiai, sprowadzal sic do ich kryiyki z powodow technicznolokal owych a nie faktu ich barku czy braku ioh izolacji, oozywisoio na tylc na ilc byio to moiliwe, od reszty ceii. Zatcrn jak W}/nika z zebranego W niniej szej sprawie materiaiu dowodowego istota problemu wymagaj accgo oceny zasadnosci powodztwa W kontekscie okreslonego pozWorn roszozenia opartcgo na art. 24 W ZW. art 448 kc sprowadza sie zasadniczo do kwestii przeludnienia cel i Wplywu tego faktu, nie zaprzeczonego przez pozwanego jak jui podnoszono, na zasadnosé roszczenia powoda. Nie Wymaga zatem tei szczegolnego oméwienia sam art. 110 § 2 k.k.W okreslajacego normy metraiowe W celachjako, 2e jest to okolicznosé przyznana przez pozwanego jako W istocic naruszona norma prawna. Zatem za bezspornc W ocenic Sadu uznaé naloiy, Zc powod W okresie swojego pobytu W Areszcic §ledczym ( . . . )odbyWa1 karq; pozbawienia Wolnosci W Warunkach tzw. przeiudnienia czyli bez zachowania okreslonych przopisami kodeksu karnego Wykonawozego norm metrazowych. O iie jednak zdaniem Sadu mozna przyj ac, Ze odbywanie kary pozbawienia Wolnoéci W takich Warunkach W jakioh poW6d przebywai moie stanowic przej aw naruszcnia godnosci cziowieka, szczegéinie jesii do iegojeszcze Warunki teohniczniolokalowe begda bardzo trudne a to miaio miejsce przy pierwszym pobycie powoda W Areszcie Siedczym ( ), to z oaia pewnoscia Wbrew twierdzeniom powocla nie 111021121 tego intcrpretowaé jako ,,nielud2kie traktowanie" zadanie przez powoda 2 tego tytuiu zadoééuczynienia, szozegélnie W Zzidanej przez niego kwocic stanowi W ocenie Sadu juijako naduzycie i nie zasiuguje na akceptacjo. Nie moina bowiem zapo m 11 ie 6 i o ty m, to Wszyscy skazani, 11ie tylko odbywali i odbywajakary pozbawienia wolnosci W Warunkach zbliionych a nawot czasem trudniejszych ozy Wrecz gorszych n12 powod. W tyoh realiach i warunkac11jakie obecnic W zakiadach karnych panuja skazani majazapewnione i respektowane Wszelkie inne prawa i to nie tylko to bedace gwarantem zachowania i poszanowania godnosci cziowieka i jego intymnoéci ale ite zwiazane ze sfcra rozrywki czy edukacji. Powyzsze potwierdzaja przedioione do akt sprawy sprawozdania zprzeprowadzanych kontr'oli tej konkretnej jednostki ' penitencjarnej W latach 2006, 2008 i 2009 (k.l03,k.l20, k.139). Powéd miai zapewnione spaoery zgodnie z obowiazuj sac}/mi normami, mial praWo do Widzefi, m6g1otrzymyWaé paczki, korzystaé z audycji en1itoWanyoh przez radiowozei itp., zakres tzw. imprez kulturalnych dostepnych dla osadzonych W tej jednostoe perlitencjarnej jest imponuj acy (k. 1 13), nierzadko W Waruskach Wolnoéciowych powod czy inni osadzeni nie skorzystaliby zapewne nigdy, z roznych Wzglc;d6W, ztego rodzajo rozrywek. Zdecydowana Wiekszosé zakiaddw karnycii czy aresztow sledczych pochodzi z okresu kiedy obowiazywaly inne standardy ibyly inne mozliwosci nie tylko finansowe ale i
--- STRONA 4 ---
techniczne. Nie mozna niewatpliwie zapominac o przywolywanych Wyiej normacl1 prawa miedzynarodowego ale nie moina zdaniem Sada oczekiwac, Ze obowiazujace normy i standardy W kraj ach Europy zachodniej, czy kraj ach Wysokorozwinietych dostosowane zostana W Polsce W stosunkowo krotkim czasie. Nie moina zapominaé o tym, Ze Wyznacznikiem zmian, takie a nawet przedewszystkim tych ekonornicznych, jest ogolna sytuacja ekonomiczna danego kraju, jego moiliwosci tina11soWe ogolnie panujacy standard i poziom Zycia catego Zyjacego Wdanym kraju spoteczefistwa. Niewatpliwie Warunki osdb odbywaj acych kary pozbawienia Wolnosci , W tym powoda nie naleza do komfortowych ale tea‘: i takie nie maja byé, niewatpliwiejednak powinny bye one przyzwoite i o odpowiednich do penalnego celu ktoremu maja shiiyc standardzic. Niewatpliwie obowiazek zapewnienia tego spoczywa na Wtadzy pubiicznej a!e tei podobnie jak na zapewnieniu godziwych warunkow opieki dla matych dzieci jak Ziobki i przedszkola czy szkoty, godziwych Warunkéw leczenia czyli np. szpitalach, W ktorych Warunki, co jest powszechnie znane, sq nierzadko bardzo trudne , nie Wspominaj ac jui o otoczeniu opieka ludzi starszych, niedoteinych czy cieézko chorych lub po prostu codziennej pomocy ludziom bardzo biednym i nieporadnym czyii caly system opieki spotecznej. Rozwiazanie tych Wszystkich probtemow niewqtpliwie naieiy i bedzie naleiato do Paristwa ale i zaleiato i zaleizy od jego mo2liWosci finansowych a Wybor priorytetow i kolejnosci rozwiazywania tyoh Wszystkich problemow zaWsze bedzie dyskusyjny. Wiele jeszoze obecnie aspektow publicznej dziatalnoéci Panstwajest niedofmansowanych co jest efektem Wieloletnich zasztosci i sytuacji ustroj owych i spotecznoekonornicznych Polski. Rozwiazanie probleméw Wieziennictwa W Polsce jest jednym z nich ale tei niejcst zaieine od dobrej czy zlej woli pozwanego W tym procesie czy jakiegokolwielcinnego podmiotn , jest skutkiem standardu catego Pafistwa i nateiy mieé tylko nadzieje, ie wszystkie aspekty publicznej dziaialnosci Pafistwa Z czasem beda odpowiadaé standardom oczekiwanym przez samo spoteczenstwo. Reasumuj ac 2 cata pewnoécia stanem godnym aprobaty nie moze byé istniej acy obecnie system penitencj arny i niexwqtpliwie istnieje koniecznosc Wzmoienia dziaiafi Panstwa W celu zmiany istniej acego obecnie stanu rzeczy tak by standardem nie byto osadzanie W zakiadach karnych osob pozbawionych Woinosci W Warunkach naruszania ioh godnosci. Zdaniem Sadujednak o ile powéd niewatpliwie przebywai W warunkach odbiegaj acych od normy Wskazanej W art. 110 § 2 k.k.W to Warunkéw tyoh nie moina jednak okreéliéjako niegodziwych , nieludzkich, poniiajqcychjak Wskazywat powod. Tym bardziej, Ze W przypadku akurat powoda kaidy jego kolejny pobyt W jednostkach penitenciarnych odbywat sie W Warunkach Iepszych niz uprzedni, co potwierdza, Ze W polskim Wieziennictwie nastepujajednak korzystne zmiany. Odbywajac kare pozbawienia woinosci kazdy skazany, W tym i "powod powinien liczyc sie z tym , Ze jest to kara odbywana W Warunkach nie zawsze oczekiwanych przez skazanego, powiazana zawsze 2 m11iejszyrni czy Wiekszymi dolegliwosciami czy utrudnieniami , czesto trudnymi Wrecz do zaakceptowania, taki bowiem jest i powinien byc jej c11arakter. Realizowane kary pozbawienia Wolnosci przez pozwanego Wobec powoda nie rniato charakterujednostkowego i nie stanowito represji Wobecjego osoby ale stanowito standardowe realizowanie tego rodzaju kary Wobec Wszystkich skazanych. Realizowanie tej kary od‘oyWa1o sie zatem tez W Warunkach obecnie istniejacych We Wszystkich niemaljednostkach penitencjarnych W haju i adekWatnie do moZ1iWosci Palistwa W tym zakresie. Tym samym zdaniem Sadu przy zatozeniu naWet, Ze naruszenie dobr osobistych powoda miato miejsce to stopiefi zawinienia 11aruszycie1a tyoh dobr uznac nalezy za nieznaczny, Wrecz znikomy a wine te niewatpliwie nalezy. brad pod uwage bowiem ta ma decyduj ace znaczenie przy ustalaniu zasadnosci tego rodzaju roszczenia o ' zadoséuczynienie. Pozwany W zaleinosci 0d posiadanych Warunkdw oraz moiliwosci umieszcza skazanych W sWoich jednostkach penitencjamych, nie maj ac Zadnego Wplywu na ilosé skierowanych do jegojednostek do odbycia kary osob i maj ac jednoczesnie obowiazek przyjecia takiej osoby. Omawiane jui Wyiej problcmy Panstwa W sferze dofinansowania m.in. Wieziennictwa sa faktem ale nie moga byé uznane za przejaw ztej Woli czy 2;aWinie11ia i uzasadniac przyznania poWodoWi zadoséuczynienia. Powod, 0 czym nie moina zapominaé, odbywat kare pozbawienia Wolnosci W Warunkach jakie obecnie jest W stanie zapewnié mu adekwatnie do kondycji finansowej Panstwo. Faktem jest, ze cele W ktorych przebywat powod nie odpowiadaly normom metrazowym ale i normom tym zapewne nie odpowiadaja niej edne Warunki np. chorych W szpitalach. Nierzadko tei rodziny mieszkajaw mieszkaniach nie zapewniajacych jej cztonkom minimum intymnoéci. Takiejednakjeszoze standardy istnieja W Polsce i choc sa trudne do zaakceptowania to nie dziwia bo takie tylko Ieia W moiliwosciach tak samych obywateli jak i catego Pafistwa. Sam fakt Zycia W ubdstwie, biedzie, leczenia W warunkach wiekszosci polskich szpitaii niewatpiiwie takie uderza W sfere godnoéci cziowieka ale nie oznacza to, 2e od razu rodzi i uzasadnia roszczenia majatkowe. Tak samojest z roszczeniem powoda, ktore W swietle Wszystkich powyzej podniesionych okolicznosci W ocenie Sadujawi sie jako nieuzasadnione 1 jako takie podlegajace oddaleniu. , Na koniec zdaniem Sadu nalezy zwrocic uwage najeszcze jeden aspekt, nie tyle maze decydujacy co jednak istotny a mianowicie skale tego rodzaju roszczefi co powoda W ostami okresie czasu. Powszechnosé tego zjawiska, znana Sadowi orzekaj acemu W niniejszej sprawie 2 urzedu ‘oudzi Wielki niepokoj albowiem zdaje sie wskazywac, szczegolnie W swietle stopnia pokrzywdzenia, Ze roszczenie powoda ma nie tyle charakter rzeczywistego zrekompensowania powodowi doznanej krzywdy W postaci naruszenia jego dobr osobistych co nieuzasadnionego Wzbogacenia powoda i to sytuacja do "powstania ktorej powod W znacznej mierze, poprzez popeinianie kolejnych przestepstw, przyczynii sie "sam. Powdd nie potrafil nawet skonkretyzowac dobra osobistego jakie zostato jego zdaniem naruszone ani krzywdy jaka zostaia mu przez to Wyrzadzona, odwoh/Wat sic jedynie do samych ogolnikow o naruszaniu norm prawnych i naleznej W takim przypadku rekompensacie co W ocenie Sadu potwierdza to, 2e powdd nie doznai obiektywnie Zadnej krzywdy skutkujacej zasadnoécia przyznania mu dochodzonego niniejszym pozwem zadoscuczynicnia. . Maj ac powyzsze na uwadze orzeczono jak W sentencji wyroku. ' ' O kosztach postcpowania Sad orzekt na podstawie art. 102 kpc uznajac, 2e z uwagi na sytuacje materiaina powoda nie jest on W stanie poniesc, bez koniccznego uszczerbku dla swojego utrzymania, kosztow zwiazanych tak z kosztami sadowymi jak kosztami zastepstwa procesowego pozwanego. Powod aktualnie nie pracuje, poza tym ma na utrzymaniu 2 matoletnich dzieci oraz niepracujaca Zone. Obciazanie zatempowoda kosztami postepowania Wykracza poza mozliwosci ptatnicze powoda.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Warszawa#III C 465.109 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . . . Na p#art. 41 Kon#art. 444 kc#art. 24 kc#art. 23 KC#art. 448 kc#art. 10 ust. 1 ratyfikowane#art.3 Europejskiej#art. 110 § 2 k.k.W#art. 102 kpc