§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zadośćuczynienie

Postanowienie III C 305/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszaw

zadośćuczynienie

Teza / krótkie omówienie

zadośćuczynienie

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III C 305/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, III Wydział Cywilny w następującym składzie Przewodniczący: SSR(del) Andrzej Lipiński Protokolant: stażysta Katarzyna Romanowska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M. M. przeciwko (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. o ochronę dóbr osobistych 1. umarza postępowanie w sprawie odnośnie żądania kwoty 100.000 (sto tysięcy) złotych na rzecz organizacji humanitarnej; 2. oddala powództwo w pozostałej części żądań; 3. nie obciąża powoda kosztami procesu, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa i pozostawiając referendarzowi sądowemu szczegółowe wyliczenie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla powoda. Sygn. akt III C 305/15 UZASADNIENIE M. M. w pozwie z dnia 27 lutego 2012 r. wniósł o zasądzenie od (...) sp. z o.o. w W. na swoją rzecz kwoty 60.000 złotych z tytułu naruszenia dóbr osobistych oraz kwoty 130.000 złotych tytułem odszkodowania. Nadto, powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz organizacji humanitarnej kwoty 100.000 złotych tytułem niezrealizowania nakazów sądowych i braku realizacji ustaleń płynących z postanowień zawartych przed sądem, o nakazanie pozwanemu opublikowania przeprosin wobec powoda za nieusunięcie z witryn internetowych artykułu obrażającego i nieprawdziwego sporządzonego przez powoda o treści wskazanej w pozwie oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania w całości. W uzasadnieniu pozwu powód podał, że dnia 20 października 2010 r. zauważył na stronach internetowych (...) oraz (...) artykuł zawierający kłamliwe treści, a także obrażający jego osobę, opublikowany w (...) w 2004 r. Powód wyjaśnił, że w 2005 r. wszczął postępowanie sądowe przeciwko wydawcy (...), które zakończyło się w maju 2006 r. ugodą sądową. Wskazał również, że na mocy zawartej ugody pozwany przeprosił go oraz wypłacił zadośćuczynienie w wysokości 10.000 złotych. Wydawca nie wycofał przedmiotowego artykułu z obrotu publicznego ani też nie zamieścił informacji, że artykuł ten zawiera nieprawdziwe treści. Dodatkowo podniósł, że z powodu przedmiotowego artykułu nie został zatrudniony w spółce (...) Inc. Sp. z o.o. w W. przez co poniósł stratę w swoich dochodach na przestrzeni okresu X.2010 r. – IV.2011 r. w wysokości 130.000 złotych. / pozew k.2-3/ --- STRONA 2 --- W odpowiedzi na pozew pozwany (...) sp. z o.o. w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości jako oczywiście bezzasadnego oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany wskazał, że powód nie przedstawił w pozwie żadnego dowodu na potwierdzenie faktu, iż na stronach internetowych (...).pl czy też na łamach (...), opublikowane zostały jakiekolwiek materiały prasowe mogące naruszać jego dobra osobiste, a w szczególności zaś, że został tam zamieszczony bliżej nieokreślony przez powoda artykuł, rzekomo naruszający jego dobra osobiste. Z ostrożności procesowej pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda. Pozwany wskazał, że przedawnienie roszczeń majątkowych powoda (przyjmując hipotetycznie, że publikacja artykułu miała kiedykolwiek miejsce, czemu jednakże pozwany zaprzecza) nastąpiło najpóźniej pod koniec 2007 r. Nadto, strona pozwana podniosła zarzut wcześniejszego prawomocnego osądzenia sporu w niniejszej sprawie. Pozwany podał, że jeżeli faktycznie rzekomy artykuł został opublikowany, a w związku z tym rzekoma ugoda została zawarta, to powód wytoczył powództwo o to samo roszczenie między tymi samymi stronami i w związku z tym pozew zgodnie z art. 199 k.p.c. podlega odrzuceniu. /odpowiedź na pozew k.28-33/. Wyrokiem z dnia 16 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo w całości, odstąpił od obciążania powoda zwrotem kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego, zaś nieuiszczone koszty sądowe przejął na rachunek Skarbu Państwa. /wyrok k.160/. Apelację od ww. wyroku wniósł powód, zaskarżając go w całości. Powód wniósł o jego uchylenie oraz zmianę poprzez uwzględnienie powództwa w całości lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ww. sądowi. /apelacja k.178-183/ Wyrokiem z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt VI ACa 345/14 Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny uchylił wyrok Sądu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny podzielił zdanie powoda co do tego, że Sąd Okręgowy naruszył art.227 k.p.c. i art.232 zdanie drugie k.p.c. Powód zgłosił wniosek o przeprowadzenie dowodu z wyciągu z jego rachunku bankowego w (...) Bank S.A. za okres od 1 maja 2006 r. do 31 lipca 2006 r., na okoliczność, że pozwany przekazał mu kwotę 10.000 złotych w związku z zawarciem ugody sądowej. Z wyciągu tego miała wynikać również sygnatura akt sprawy zakończonej ugodą sądową, do wskazania której Sąd pierwszej instancji zobowiązał pozwanego. Jednakże, Sąd pierwszej instancji oddalił ten wniosek dowodowy, wskazując w uzasadnieniu, że to powoda obciążał obowiązek udowodnienia, że pozwany przekazał mu na konto powyższą kwotę. Zdaniem Sądu odwoławczego Sąd pierwszej instancji naruszył w ten sposób także art.232 zdanie drugie k.p.c., albowiem jeżeli uważał, że powód zgłaszając powyższy wniosek jedynie poinformował sąd o istnieniu dowodu, powinien dopuścić ten dowód z urzędu, wiedząc, iż osoba odbywająca karę pozbawienia wolności i działająca bez profesjonalnego pełnomocnika nie jest w stanie samodzielnie uzyskać tego dowodu. Ponadto, w ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd pierwszej instancji naruszył art.233 §1 k.p.c., zgodnie z którym sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji w przedmiotowej sprawie bezzasadnie uznał, że dowód z przesłuchania stron ma moc dowodową tylko wówczas, gdy jest poparty innymi jeszcze dowodami i tym samym odmówił wiarygodności dowodowi z przesłuchania powoda. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd pierwszej instancji nie dokonał również oceny prawnej roszczeń powoda, ograniczając się do ogólnych uwag o charakterze hipotetycznym, co należy ocenić jako nierozpoznanie istoty sprawy. W tej sytuacji konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy powinien rozważyć ustanowienie dla powoda profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, o ile powód zwróci się do niego z takim wnioskiem. Następnie, powinien rozważyć przeprowadzenie z urzędu dowodu z informacji (...) Bank S.A. o sygnaturze akt sprawy, w związku z którą pozwany miał przekazać powodowi w okresie od 1 maja 2006 r. do 31 lipca 2006 r. kwotę 10.000 złotych. Sąd Apelacyjny wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd Okręgowy powinien ustalić stan faktyczny sprawy, a następnie dokonać oceny prawnej roszczeń powoda. Przy tym, Sąd pierwszej instancji winien zwrócić uwagę na wskazaną przez powoda podstawę faktyczną tych roszczeń, które zostały oparte na twierdzeniu o bezprawnej publikacji przedmiotowego artykułu w prasie internetowej, o czym powód miał dowiedzieć się pod koniec 2009 r., a nie na wcześniejszej publikacji tego artykułu w wydaniu papierowym tygodnika, co - według powoda - było przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy w innej sprawie, której sygnatury dotychczas nie potrafił wskazać. Należy zauważyć, że z uzasadnienia pozwu wynikało, że powód powołuje się na ugodę sądową zawartą w tamtej sprawie jedynie w celu wykazania nieprawdziwości twierdzeń zawartych w artykule oraz faktu, że naruszyły one jego dobra osobiste. Powód nie --- STRONA 3 --- twierdził natomiast, że opublikowanie artykułu w innym medium i utrzymywanie go na stronie internetowej pozwanego stanowi to samo bezprawne działanie pozwanego, które było przedmiotem postępowania w sprawie zakończonej ugodą sądową. /wyrok S.A. w Warszawie wraz z uzasadnieniem k.294-303/ W piśmie procesowym z dnia 14 kwietnia 2015 r. pozwany podtrzymał w całości prezentowane stanowisko, wniósł o oddalenie powództwa w całości, a także z ostrożności procesowej, podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda. Pozwany wniósł o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. /pismo procesowe pozwanego k.336-341/ W wykonaniu wytycznych Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 18 maja 2015 r. ustanowił dla powoda M. M. pełnomocnika z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.. /postanowienie k.359/ W piśmie z dnia 25 sierpnia 2015 r. powód podtrzymał swoje dotychczasowe twierdzenia i wnioski oraz jednocześnie wniósł o: 1. zobowiązanie pozwanego do zaprzestania naruszania dóbr osobistych powoda M. M. poprzez usunięcie artykułu (...) z dostępnych nośników informacji; 2. zobowiązanie pozwanego do przeproszenia za naruszanie dóbr osobistych powoda M. M. poprzez publikację oświadczenia na internetowym portalu czasopisma; 3. zasądzenie od pozwanego 60.000 złotych tytułem zadośćuczynienia; 4. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 130.000 złotych tytułem odszkodowania za wyrządzoną szkodę oraz na rzecz organizacji humanitarnej kwoty 100.000 złotych. /pismo przygotowawcze wraz z wnioskami dowodowymi k.385-388/ W piśmie procesowym skierowanym do Sądu powód sprecyzował swoje żądanie wnosząc o: 1. zobowiązanie pozwanego do zaprzestania naruszania dóbr osobistych powoda M. M. poprzez usunięcie materiału (...) znajdującego się na witrynie internetowej pod adresem http://(...)oraz zaniechania dalszego naruszania dóbr osobistych, w tym poprzez zaprzestanie dalszej publikacji artykułu (...) w jakiejkolwiek formie na jakichkolwiek nośnikach, w tym w szczególności papierowych i elektronicznych. 2. zobowiązanie pozwanego do przeproszenia za naruszanie dóbr osobistych powoda M. M. poprzez złożenie oświadczenia w internetowym wydaniu czasopisma (...) o treści (...) Sp. z o.o. wydawca (...) przeprasza Pana M. M. za umieszenie w artykule (...); bezprawnie jego danych osobowych, naruszających jego dobre imię poprzez publikację ocen i treści zawartych w tym artykule a naruszających dobra osobiste Pana M. M.” z zastosowaniem czcionki używanej przez pozwanego w wydaniu Internetowym (...) rozmiar 12, na stronie http: //(...).pl/ w prawym górnym rogu – w kwadracie o wielkości 9 cm X 13 cm przez okres trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia wyroku. / pismo procesowe wraz z wnioskiem dowodowym k.488-492/ Na rozprawie przed Sądem w dniu 19 maja 2016 r. powód cofnął pozew w zakresie zasądzenia kwoty 100.000 złotych na rzecz Organizacji (...). Pozwany wyraził zgodę na cofnięcie pozwu, natomiast w pozostałym zakresie jego stanowisko procesowe nie uległo zmianie /protokół rozprawy k.585-586, pismo k.540-541/ Sąd ustalił, co następuje: --- STRONA 4 --- W Sądzie Okręgowym w Warszawie IV Wydziale Cywilnym toczyła się pod sygn. akt IV C 3262/05 sprawa z powództwa M. M. przeciwko (...) Sp. z o.o. (poprzednikowi prawnemu pozwanego). Sprawa była wszczęta pozwem z dnia 18 października 2005 r. W pozwie M. M. wniósł o: - zobowiązanie pozwanego (...) Sp. z o.o. do złożenia oświadczenia o treści: ,,Redakcja (...) przeprasza Pana M. M. za umieszczenie w artykule (...) bezprawnie jego danych osobowych, naruszenia dobrego imienia oraz czci poprzez publikację ocen i treści naruszających te dobra osobiste i opublikowania go w tygodniku (...) w ramce o wymiarach co najmniej 10X14 cm ” - zasądzenie na rzecz powoda od pozwanego kwoty 20.000 złotych wraz z odsetkami od dnia doręczenia pozwu tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w postaci naruszenia jego dóbr osobistych; - nałożenie na pozwanego obowiązku zaniechania publikacji naruszających dobra osobiste powoda. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w tygodniku (...) w wydaniu nr (...) z dnia 6 września 2004 r., str. 18 opublikowano artykuł pt. (...), który zawierał nieprawdziwe informacje i naruszał jego dobra osobiste. / pozew k.450-453/ W dniu 23 stycznia 2007 r. przed Sądem Okręgowym w Warszawie w sprawie o sygn. IV C 3262/05 strony: (...) Sp. z o.o. zawarły ugodę. Zgodnie z art. 1 ww. ugody (...) Sp. z o.o. w W. miał zapłacić 10.000 zł w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie z powództwa M. M. przeciwko (...) Sp. z o.o. w W. na rzecz M. M.. Zgodnie z art. 2 strony oświadczyły, że treść niniejszej ugody wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia stron wynikające ze sprawy opisanej w pkt. 1 ugody, sygn. akt IV C 3262/05. /protokół k.459-460/ O tym, że przedmiotowy artykuł w dalszym ciągu umieszczony jest na stronie internetowej mimo zawarcia ugody, powód dowiedział się najpóźniej w 2008 r. /zeznania powoda k.138-139/ Zadośćuczynienie określone w ugodzie zostało wypłacone w lipcu albo w lutym 2007 r. W 2010 r., kiedy powód startował w konkursie na stanowisko jednego z dyrektorów w firmie (...) komisja rekrutacyjno – konkursowa zadała mu pytanie, czy zna treść artykułu na swój temat, który ukazał się na stronach internetowych. Firma (...) nie dopuściła powoda do dalszego etapu rekrutacji. Obecność artykułu na stronach internetowych była przyczyną kpin podwładnych powoda w jego miejscu pracy – w (...). Powyższe w negatywny sposób oddziaływało na psychikę powoda jak również na jego życie rodzinne. Od maja 2011 r. do dnia dzisiejszego powód jest pozbawiony wolności. W momencie zawierania ugody przez powoda z (...) strony miały na myśli wyłącznie papierowe wydania. / zeznania powoda k.440-441, transkrypcja k.463-465/ Przedmiotowy artykuł znajduje się na stronie internetowej http://(...),html. Dostęp do ww. artykułu uzyskać można poprzez stronę http:// (...), na której zamieszczone są archiwalne artykuły publikowane przez tygodnik (...). / akt notarialny, załączniki k.552-570/ Sąd dał wiarę przedłożonym w sprawie dowodom z dokumentów wobec niekwestionowania ich wiarygodności przez strony. Jednocześnie, Sąd nie znalazł podstaw, by kwestionować ich wiarygodność z urzędu. Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda co do tego, że w 2010 r. dowiedział się o tym, że na stronie internetowej zawieszony jest artykuł opublikowany przez tygodnik (...). Zeznania powoda w tym zakresie były sprzeczne. Na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2013 r. powód zeznał najpierw, że w latach 2007 – 2008 był on w stanie odnaleźć przedmiotowy artykuł na stronach internetowych. Powód zeznał, że ,,trzeba było wykazać się daleko idącą pracowitością, aby go odszukać wtedy”. Dalej, podczas tego samego przesłuchania, powód zaprzeczając sobie zeznał, że o artykule na stronie internetowej dowiedział się w roku 2009. O ww. artykule miał dowiedzieć się zarówno od swojej konkubiny, jak również od współpracowników. Konkubina powoda A. P. w swoich zeznaniach /k.476/ nie potwierdziła jednak faktu, że powód dowiedział się od niej o publikacji w internecie przedmiotowego artykułu. Wreszcie, w trakcie przesłuchania w dniu 10 grudnia 2015 r., powód zeznał, że informację o tym, iż na stronach internetowych widnieje przedmiotowy artykuł uzyskał w 2010 r. Sąd uznał za wiarygodne pierwsze zeznania powoda – z dnia 5 sierpnia 2013 r. W ocenie Sądu, podanie przez powoda późniejszej daty powzięcia wiadomości o szkodzie, tj. o tym, że na stronie internetowej widnieje przedmiotowy artykuł było spowodowane chęcią odparcia przez powoda podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia. Sąd zważył, co następuje: --- STRONA 5 --- Na wstępie należy stwierdzić, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wiążą zarówno sąd, któremu sprawa została przekazana, jak i sąd drugiej instancji (art.386§6 k.p.c.). Stosownie do art.355 § 1 k.p.c., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. W sprawie niniejszej w zakresie żądania zasądzenia na rzecz organizacji humanitarnej kwoty 100.000 złotych powód cofnął skutecznie pozew. Ze względu na brzmienie cytowanego przepisu, postępowanie w ww. zakresie należało umorzyć, o czym orzeczono w punkcie 1-szym wyroku. W pozostałym zakresie powództwo należało oddalić. Podstawą prawną dochodzonych przez powoda roszczeń był art.24 k.c. Stosownie do ww. przepisu: § 1 ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. § 2. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych. Kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było rozpatrzenie dwóch podniesionych przez pozwanego zarzutów: powagi rzeczy ugodzonej (res transacta) i zarzutu przedawnienia roszczenia. Zarzut powagi rzeczy ugodzonej należało uznać za zasadny w zakresie roszczenia niemajątkowego. Przy rozpatrywaniu ww. zarzutu (podobnie jak przy rozpatrywaniu zarzutu powagi rzeczy osądzonej) należało przesądzić, czy powództwo w sprawie niniejszej było tożsame z powództwem wytoczonym przez powoda wcześniej (pozwem z dnia 18 października 2005 r. wniesionym do Sądu Okręgowego w Warszawie) albo czy mieściło się w zakresie wcześniej wytoczonego powództwa. Stosownie do art. 187 § 1 i § 2 k.p.c. powództwo konstytuowane jest przez dwa elementy: 1) dokładnie określone żądanie, 2) przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie. Tak więc, powództwo określają z jednej strony żądania (roszczenia) powoda, z drugiej zaś podstawa faktyczna ww. roszczeń. W ocenie Sądu podstawa faktyczna zarówno powództwa wytoczonego w niniejszej sprawie, jak i powództwa wytoczonego w dniu 18 października 2005 r. co do dwóch roszczeń niemajątkowych była taka sama (tożsama). Żądaniu pozwu z dnia 18 października 2005 r. - ,,zobowiązanie pozwanego (...) Sp. z o.o. do złożenia oświadczenia o treści: <<Redakcja (...) przeprasza Pana M. M. za umieszczenie w artykule (...) bezprawnie jego danych osobowych, naruszenia dobrego imienia oraz czci poprzez publikację ocen i treści naruszających te dobra (...); i opublikowania go w tygodniku (...) w ramce o wymiarach co najmniej 10X14 cm” odpowiada żądanie z niniejszej sprawy - ,,zobowiązanie pozwanego do przeproszenia za naruszanie dóbr osobistych powoda M. M. poprzez złożenie oświadczenia w internetowym wydaniu czasopisma (...) o treści (...) (...) Sp. z o.o. wydawca (...) przeprasza Pana M. M. za umieszenie w artykule (...) bezprawnie jego danych osobowych, naruszających jego dobre imię poprzez publikację ocen i treści zawartych w tym artykule a naruszających dobra osobiste Pana M. M.(...); z zastosowaniem czcionki używanej przez pozwanego w wydaniu Internetowym (...) rozmiar 12, na stronie http: //(...).pl/ w prawym górnym rogu – w kwadracie o wielkości 9 cm X 13 cm przez okres trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia wyroku.” Ww. żądania różnią się jedynie miejscem publikacji oświadczenia (prasa papierowa i internet). Jednakże istota ich jest taka sama – jest nią żądanie złożenia stosownego oświadczenia. Jednocześnie, w ocenie Sądu tożsama jest podstawa faktyczna ww. żądań. Powód dochodził bowiem w obu przypadkach roszczeń z tytułu treści zawartych w artykule (...) bez względu na to w jakiej formie został on opublikowany (papierowej, czy internetowej). Na powyższe wskazuje to, że do pozwu we wcześniejszej sprawie, powód załączył wydruk papierowy ze strony internetowej, na której ww. artykuł był umieszczony. Powód już wówczas zdawał więc sobie sprawę z tego, że przedmiotowy artykuł zamieszczony jest na stronie internetowej. Ponadto, w swoim pozwie z dnia 18 października 2005 r. nie ograniczył roszczenia o złożenie odpowiedniego oświadczenia do przeproszenia wyłącznie za opublikowanie artykułu w prasie papierowej, ale żądał przeproszenia za naruszenie jego dóbr osobistych poprzez samą treść artykułu (...) bez względu na formę publikacji ww. treści. Zawierając ugodę przed Sądem Okręgowym w Warszawie, w dniu 23 stycznia 2007 r. powód oświadczył, że jej treść wyczerpuje wszelkie roszczenia ze sprawy toczącej się pod sygn. akt IV C 3262/05. Stąd, uznać należy, że powód zrzekł się skutecznie wszelkich roszczeń o zobowiązanie do złożenia oświadczenia o odpowiedniej treści w związku z artykułem (...). --- STRONA 6 --- Z tych samych przyczyn, za tożsame uznać należy roszczenie powoda z pozwu z dnia 18 października - ,,o nałożenie na pozwanego obowiązku zaniechania publikacji naruszających dobra osobiste powoda” oraz roszczenie powoda z niniejszej sprawy - ,,o zobowiązanie pozwanego do zaprzestania naruszania dóbr osobistych powoda M. M. poprzez usunięcie materiału (...); znajdującego się na witrynie internetowej pod adresem http:// (...)oraz zaniechania dalszego naruszania dóbr osobistych, w tym poprzez zaprzestanie dalszej publikacji artykułu (...); w jakiejkolwiek formie na jakichkolwiek nośnikach, w tym w szczególności papierowych i elektronicznych.” Nie ulega wątpliwości, że istota obu ww. roszczeń jest taka sama – są to roszczenia o zaniechanie działania. Żądanie powoda w niniejszej sprawie zostało jedynie doprecyzowane w stosunku do żądania ze sprawy wcześniejszej. Jednocześnie, uznać należy, że roszczenie powoda ze sprawy wcześniejszej, sformułowane wyjątkowo ogólnie - ,,zaniechanie publikacji naruszających dobra osobiste powoda”, bez określenia sposobu ww. publikacji (prasa, internet), zawierało w sobie de facto precyzyjne żądanie wskazane w sprawie niniejszej. Ze względu na powagę rzeczy ugodzonej (res transacta) powództwo w zakresie roszczeń niemajątkowych powoda należało oddalić. Powód w ugodzie zrzekł się bowiem ww. roszczeń. W zakresie roszczeń majątkowych powoda (o zadośćuczynienie i odszkodowanie), za zasadny uznać należało zarzut przedawnienia. Ww. roszczenia są roszczeniami deliktowymi, do których zastosowanie znajduje art. 415 k.c. Stosownie do ww. przepisu, kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Roszczenia z ww. tytułu są również roszczeniami majątkowymi. Stosownie do art.117 §1 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. § 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Przedawnienie roszczeń deliktowych określa art.442 1 § 1 k.c. Stosownie do ww. przepisu, roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. W sprawie niniejszej powód dowiedział się o szkodzie (tj. o tym, że w internecie w dalszym ciągu umieszczony jest przedmiotowy artykuł) najpóźniej w 2008 r. Przyjmując trzyletni okres przedawnienia, ww. roszczenie przedawniłoby się najpóźniej w roku 2011. Powództwo w sprawie niniejszej zostało wytoczone po upływie okresu przedawnienia - w 2012 roku. Stąd powództwo w zakresie roszczeń majątkowych, jako przedawnione należało oddalić. Pomijając kwestię zarzutu przedawnienia i zarzutu powagi rzeczy ugodzonej, w ocenie Sądu podzielić należy pogląd pozwanego, co do tego, że przechowywanie w internetowym archiwum prasy papierowej treści artykułu nie jest czynem bezprawnym. Sąd podziela zdanie wyrażone przez Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 czerwca 2017 r., sygn. I ACa 74/14, co do tego, że ,,Wydawca serwisu internetowego nie musi usuwać z niego archiwalnej publikacji zawierającej nieaktualne i niepochlebne informacje dotyczące osoby, która tego żąda. Zaakceptowanie takiego sposobu stanowiłoby w istocie niedozwoloną formę cenzury i ingerencji w autonomię prasy, wyrażającą się w możliwości gromadzenia i archiwizacji materiałów dziennikarskich.” We wcześniejszym wyroku z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. VI ACa 19/13, Sąd ten stwierdził, że ,,Archiwa internetowe służą interesowi publicznemu i podlegają gwarancjom wynikającym z ochrony swobody wypowiedzi. Jednym z istotnych zadań prasy, zwłaszcza w dobie rozwoju Internetu, poza sprawowaniem funkcji kontrolnej, jest właśnie dokumentowanie rzeczywistości i udostępnianie społeczeństwu informacji z przeszłości. Nie jest rolą sądów pisanie historii na nowo poprzez nakazywanie usunięcia ze sfery publicznej wszelkich śladów publikacji, co do których stwierdzono, że naruszają prawa innych osób.” Podkreślenia wymaga, że ww. podejście do archiwów internetowych podzielił w swoim wyroku z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. 33846/07 (W. i S. przeciwko P.). W uzasadnieniu wyroku Trybunał stwierdził, co następuje: ,,Trybunał odnotowuje ponadto ustalenie Sądu Okręgowego w Warszawie, że przedmiotowy artykuł został opublikowany w drukowanej edycji gazety. Sąd ten wyraził pogląd, że nie jest rolą sądów nakazywanie wymazania artykułu, tak jakby nigdy nie istniał (patrz akapit 12 powyżej). Trybunał podziela pogląd, że nie jest rolą władzy sądowniczej angażowanie się w przepisywanie historii poprzez nakazywanie usunięcia ze sfery publicznej wszelkich śladów publikacji, które na mocy wydanych w przeszłości prawomocnych wyroków sądowych uznano za materiały stanowiące bezpodstawne ataki na dobre imię jednostek. Ponadto, ważną dla oceny sprawy okolicznością jest to, że słuszny interes społeczeństwa w dostępie do publicznych archiwów prasowych w Internecie podlega ochronie na podstawie Artykułu 10 Konwencji.” Uznając, że działanie pozwanego polegające na przechowywaniu w internetowym archiwum tygodnika przedmiotowego artykułu, nie było bezprawne, konsekwentnie uznać należało, że brak jest podstaw do uwzględniania zarówno roszczeń niemajątkowych, jak i majątkowych powoda. --- STRONA 7 --- Roszczenie powoda o odszkodowanie należało oddalić również i z tego powodu, że w ocenie Sądu, powód nie sprostał ciężarowi wykazania związku przyczynowego między faktem utracenia zysku w wyniku nieprzyjęcia go do pracy w firmie (...), a istnieniem na stronie internetowej przedmiotowego artykułu. Sąd, kierując się zasadami doświadczenia życiowego, ocenia, że fakt zatrudnienia w powoda na wysoko opłacanym stanowisku w międzynarodowej korporacji, był mało prawdopodobny z uwagi na jego prawomocne skazanie wyrokiem karnym. Należało zauważyć, że powód nie udowodnił zdaniem Sądu żadnej z przesłanek odpowiedzialności pozwanego (art.415 k.c.), a więc zarówno hipotetycznej wysokości szkody, zawinienia pozwanego, ustalenia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem pozwanego, a faktem poniesienia szkody. Wreszcie, na zakończenie, wskazać należy, że żądanie powoda sprecyzowane ostatecznie w piśmie z dnia 14 lutego 2016 r., w zakresie opublikowania oświadczenia zaczynającego się od słów: (...) Sp. z o.o. wydawca (...) przeprasza…” nie mogło być uwzględnione również z tego powodu, że pozwany działa aktualnie pod firmą: (...) Sp. z o.o.”. Z tych względów orzeczono jak w punkcie 2- gim sentencji wyroku. Rozstrzygając o kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art.102 k.p.c. Stosownie do ww. przepisu, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. W ocenie Sądu, za zwolnieniem powoda z kosztów procesu przemawiał przede wszystkim fakt, że jest on osadzony w więzieniu. Nie ma więc możliwości zarobkowania, a tym samym, nie byłby w stanie uiścić kosztów procesu na rzecz drugiej strony. Stosownie do art.108 §1 k.p.c. Sąd rozstrzygnął o zasadach poniesienia przez strony kosztów procesu, również w zakresie pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla powoda (wynagrodzenie, wydatki k.497) pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Warszawie#III C 305/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszaw#art. 199 k.p.c.#art.227 k.p.c.#art.232 zdanie#art.233 §1 k.p.c.#art. 1 ww.#art. 2 strony#art.386§6 k.p.c.#art.355 § 1 k.p.c.#art.24 k.c.#art. 415 k.c.#art.117 §1 k.c.#art.415 k.c.#art.102 k.p.c.#art.108 §1 k.p.c.