Wyrok III C 270/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2016 roku Sąd Okręgowy w Warsz

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III C 270/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział III Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Joanna Kruczkowska Protokolant: protokolant sądowy Wioleta Olczyk po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 roku w Warszawie sprawy z powództwa M. Ł. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektor Generalny Służby Więziennej o ochronę dóbr osobistych 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda M. Ł. na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektora Generalnego Służby Więziennej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; 3. nieuiszczoną opłatę sądową przejmuje na rzecz Skarbu Państwa. Sygn. akt III C 270/15 UZASADNIENIE M. Ł. w pozwie z dnia 11 marca 2015 r. skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa - Centralnemu Zarządowi Służby Więziennej wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 80 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy, zasądzenie od pozwanego kwoty 5.000 zł na cel społeczny - na rzecz Fundacji (...), zobowiązanie pozwanego do przeproszenia powoda za dokonane naruszenia dóbr osobistych, których skutków nie da się usunąć poprzez zamieszczenie na koszt pozwanego w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się wyroku na stronie internetowej (...) (www.(...).pl) w dziale „Ogłoszenia i komunikaty”, czcionką Verdana, rozmiar „small’ z pojedynczą interlinią tekstu; „Wyrażam ubolewanie, że Centralny Zarząd Służby Więziennej dopuścił do naruszenia dóbr osobistych Pana M. Ł. poprzez umieszczenie go w jednostkach penitencjarnych nie spełniających standardów cywilizowanego państwa i za wszystkie wyrządzone Panu M. Ł. szkody niematerialne szczerze przepraszam”, dostępnego na stronie przez 30 dni, a także zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu . Powód podnosił w uzasadnieniu pozwu, że cele w których przebywał były przeludnione, brudne z insektami, były tam złe warunki sanitarne i bytowe, a niedoświetlone pomieszczenia miały też złą cyrkulację powietrza. Ponadto M. Ł. uskarżał się na niskiej jakości jedzenie zapewniające jedynie minimalne wartości odżywcze, brak fachowej opieki zdrowotnej, a także ograniczony dostęp do ciepłej wody. Powód twierdził również, że podczas odbywania kary doświadczał ze strony pracowników służby więziennej przemocy fizycznej i psychicznej, miał problemy w kontaktach z rodziną (pozew wraz z uzasadnieniem k. 2-7). Pozwany Skarb Państw – Centralny Zarząd Służby Więziennej wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii --- STRONA 2 --- Generalnej Skarbu Państwa, według norm przepisanych. W odpowiedzi na pozew zostało podniesione, iż okoliczności wskazane w pozwie nie występowały i stanowią tylko subiektywne odczucia powoda związane z niedogodnościami wynikającymi z odbywania kary, a ponadto nastąpiło przedawnienie co do roszczeń związanych z pobytami w jednostkach penitencjarnych poza okresem przebywania w ZK w S. (...) (odpowiedź na pozew k. 42-49). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód był aresztowany, a następnie odbywał karę pozbawienia wolności i aresztu w okresach począwszy od 2003r do 2014r. W okresie od 26 lipca 2003 roku do 13 października 2003 roku przebywał w Areszcie Śledczym w B.. W okresie od 10 lipca 2006 roku do 30 października 2006 r. był osadzony w Areszcie Śledczym w Ś.. W okresie od 7 grudnia 2007 roku do 6 sierpnia 2008 roku przebywał w Zakładzie Karnym Z.. W okresie od 17 lipca 2009 roku do 14 kwietnia 2011 roku przebywał w Areszcie Śledczym w B.. Od dnia 14 kwietnia 2011 do dnia 2 listopada 2011 r. był w Zakładzie Karnym w C.. W dniu 2 listopada 2011 r. został przetransportowany do Zakładu Karnego w Z.. W tym samym dniu został przeniesiony do Aresztu Śledczego w Z. i tam też przebywał do 23 marca 2012 roku. W dniu 23 marca 2012 roku został przetransportowany do Zakładu Karnego w S. i tam odbywał karę do 17 lipca 2014 r. (informacja o pobytach i orzeczeniach k. 50-52). M. Ł. w trakcie pobytu w Zakładzie Karnym (...) w S. przebywał w warunkach, w których powierzchnia celi na jedną osobę wynosiła nie mniej niż 3 m 2 . Kąciki sanitarne w celach w których przebywał M. Ł. odgrodzone były od reszty pomieszczenia ścianką wykonaną na stałe (murowaną) lub za pomocą kotary materiałowej. Konstrukcja ich była wykonana w taki sposób, żeby zapewnić intymność osób korzystających z toalety. Temperatura w celi utrzymana była na właściwym poziomie zgodnie z normami dla pomieszczeń, w których stale przebywają ludzie bez okryć wierzchnich. Zapowietrzenie się kaloryferów o którym wspominał powód występuje powszechnie i wtedy faktycznie są one zimne, ale jest to przemijająca usterka w prosty sposób usuwana przez hydraulika lub osobę lepiej zorientowaną. Ściany nie były zawilgocone, a w celach nie występowały insekty i gryzonie ponieważ w przypadku pojawienia się ich wzywano specjalistę z Zakładu (...). W pomieszczeniach zapewnione było oświetlenie poprzez naturalne światło słoneczne, a dodatkowym źródłem światła była lampa oraz w wydzielonych trwale kącikach sanitarnych zainstalowano oświetlenie sztuczne. Środki higieny oraz czystości były wydawane osadzonym zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.01.2014 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. M. Ł. miał możliwość korzystania z ciepłej kąpieli przynajmniej raz w tygodniu, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno porządkowego wykonania kary pozbawienia wolności. Powód otrzymywał posiłki trzy razy dziennie, zgodnie z normami określonymi w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 września 2003 r. w sprawie określenia wartości dziennej normy wyżywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych. Posiłki z kuchni przenoszone były w szczelnych termosach, które długotrwale utrzymywały temperaturę. Temperatura przygotowanych posiłków była odpowiednia zgodnie z systemem stosowanym w gastronomi HACCP - Hazard Analysis and Critical Control Point /Analiza Zagrożeń i Krytyczny Punkt Kontroli/ (Informacja z zakładu Karnego w S. – k. 53-54). W Zakładzie Karnym w Z. powód przebywał w celi, w której powierzchnia przekraczała 3m 2 na osadzonego, zgodnie z przepisami. Ponadto, M. Ł. w 2011 r. w Zakładzie Karnym w Z. przebywał jedynie jeden dzień, gdyż z uwagi na jego bezpieczeństwo został przeniesiony do Aresztu Śledczego w Z. (notatka służbowa dotycząca pobytu osadzonego M. Ł. w Zakładzie Karnym w Z. – k. 55, 56, informacja o pobytach k. 50-52). Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów oraz zeznania powoda. Jeśli chodzi o dowody z dokumentów, to były to głównie notatki służbowe z ośrodków, gdzie przebywał powód i zaświadczenia, które Sąd uznał za --- STRONA 3 --- w pełni wiarygodne. Powód nie kwestionował prawdziwości i autentyczności tych dokumentów i w ocenie Sądu stanowią one pełnowartościowy materiał dowodowy. Natomiast jeśli chodzi o zeznania M. Ł. , to Sąd uznał je za wiarygodne jedynie w części pokrywającej się z wyżej wymienionymi dowodami. W pozostałej części zeznania uznane zostały za niewiarygodne, szczególnie w zakresie zeznań powoda, w których wywodził, iż cele w których przebywał były przeludnione, co jest sprzeczne z załączonym materiałem dowodowym. Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychiatry, gdyż powód nie był nigdy leczony psychiatrycznie i aktualnie nie jest pod opieką lekarza tej specjalizacji. Sam powód oświadczył, iż nie widzi podstaw, aby być zbadany psychiatrycznie i wyraził zdziwienie złożonym wnioskiem w tym przedmiocie. Tym samym nie było uzasadnienia do powoływania biegłego sądowego w tym zakresie. Sąd zważył co następuje: W ocenie Sądu powództwo zgłoszone w niniejszej sprawie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania (…), pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Stosownie zaś do art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby, osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie o odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Z kolei art. 448 k.c. stanowi, iż w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Jak trafnie wskazywał Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w sprawie I ACa 1150/06 /wyrok z dnia 24 lipca 2008 r., OSAW 2008/4/110/ w przypadku naruszenia dóbr osobistych bezprawnym działaniem sprawcy pokrzywdzonemu przede wszystkim, przysługują środki o charakterze niemajątkowym przewidziane w art.24 kc , a w wypadku gdy działanie naruszyciela jest także zawinione środki o charakterze majątkowym, o których stanowi art. 448 k.c. Przy czym warto zwrócić uwagę, iż obydwa roszczenia mają charakter samodzielny i pokrzywdzonemu przysługuje prawo ich wyboru, lecz sądowi pozostawiona jest ocena celowości przyznania ochrony w żądanej formie, jej adekwatności do rodzaju naruszonego dobra, a przede wszystkim rozmiaru doznanej krzywdy. Przy żądaniu przyznania odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego podstawowym kryterium oceny sądu winien być rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej pokrzywdzonego, bowiem celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy moralnej. Z tych też względów sąd jest zobowiązany ustalić zakres cierpień pokrzywdzonego, przy czym ocena tej przesłanki nie może abstrahować od wszystkich okoliczności towarzyszących powstaniu krzywdy. Znikomość ujemnych następstw może być podstawą oddalenia powództwa o przyznanie zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego. W związku z powyższym, w pierwszej kolejności należy ustalić jakie dobra osobiste powoda zostały naruszone w związku z przebywaniem w jednostkach penitencjarnych. Warto w tym miejscu podkreślić, że zarówno w piśmiennictwie jak i w judykaturze utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym przy ocenie zaistnienia naruszenia dobra osobistego należy posługiwać się kryteriami natury obiektywnej, nie zaś jedynie subiektywnymi odczuciami osoby występującej o przyznanie ochrony. --- STRONA 4 --- W wyroku z dnia 26 października 2001 r. w sprawie V CKN 195/01 Sąd Najwyższy /LEX nr 53107/ stwierdził, że ocena, czy cześć człowieka została zagrożona bądź naruszona, musi być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych. Istotne jest bowiem nie subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale obiektywna reakcja opinii publicznej. Ponadto nie każdy przypadek dyskomfortu psychicznego, jak to zauważył Sąd Apelacyjny w Warszawie /uzasadnienie wyroku z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie VI ACa 1242/08/, spowodowany bezprawnym zachowaniem się innej osoby, jest wystarczającą podstawą do poszukiwania ochrony sądowej dóbr osobistych, bowiem należy mieć na uwadze również zobiektywizowaną ocenę zewnętrzną. Konieczne jest również zachowanie proporcji oraz umiaru i nie można nadużywać instrumentów prawnych właściwych tej ochronie do przypadków drobnych, opierających się w głównej mierze na subiektywnych odczuciach zainteresowanego, gdyż taki sposób postępowania prowadziłby do deprecjonowania samego przedmiotu ochrony. Należy mieć na względzie, że do istoty osadzenia w jednostce penitencjarnej należy pewne ograniczenie praw i wolności skazanego. Trudno oczekiwać, aby warunki bytowe, sanitarne i socjalne panujące w jednostkach penitencjarnych mogły odpowiadać warunkom, które każdy może samodzielnie kreować pozostając na wolności - kara pozbawienia wolności stanowić ma pewną dolegliwość. Obowiązkiem władz publicznych jest jednak zapewnienie osadzonemu humanitarnego wykonania kary pozbawienia wolności, z poszanowaniem jego godności, praw i wolności obywatelskich. Ograniczenie tych wolności może wynikać z przepisów prawa i wydanego na ich podstawie prawomocnego orzeczenia. Powód powinien mieć w związku powyższym świadomość, iż warunki panujące w jednostkach penitencjarnych mogą odbiegać od przyjętych przez niego standardów bytowych. W niniejszej sprawie M. Ł. uzasadniając swoje żądanie wskazał, że osadzono go w przeludnionych celach, w których kąciki sanitarne nie były dostatecznie odseparowane, była niedostateczna wentylacja i nie mógł on zrealizować potrzeb w zakresie zachowania higieny osobistej, a cele były zagrzybione i nieodpowiednio wyposażone, a także iż brakowało dostępu do ciepłej wody i że niedostatecznie przydzielano środki czystości złej jakości. Powód wskazał, że na skutek ww. działań i zaniechań doszło do naruszenia jego dóbr osobistych takich jak cześć, godność, prawo do prywatności i intymności. Zgodnie z treścią art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jak podkreślał Sąd Najwyższy twierdzenie istotnej dla sprawy okoliczności powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą /wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2001, I PKN 660/00/. Zatem to na powodzie spoczywał ciężar dowodu w zakresie wykazania przytaczanych przez niego działań jednostek penitencjarnych, w których upatruje naruszenia dóbr osobistych, a także udowodnienia krzywdy, jaką w swojej ocenie poniósł. M. Ł. nie zgłosił jakichkolwiek dowodów poza swoim własnym przesłuchaniem, które w zasadzie sprowadziło się do powtórzenia tez z uzasadnienia pozwu bez szerszego rozwinięcia. Jeden ze zgłoszonych świadków zmarł, a drugi wyszedł na wolność, przy czym powód go nawet nie pamiętał /k158/. W zaistniałej sytuacji sad udzielił terminu na zgłoszenie dowodów /k140/ ,ale okazało się to bezskuteczne. Ze swej strony pozwany przedstawił dokumentację, zaprzeczającą twierdzeniom powoda chociażby co do przeludnienia cel. Z dokumentów wynika, iż M. Ł. przebywał w pomieszczeniach odpowiednich co do powierzchni i tylko subiektywnie powód twierdzi, że było inaczej, zaprzeczając istniejącemu stanowi rzeczy. Powód w żaden sposób nie obmierzył celi, nie zgłosił na świadków współ - osadzonych, ale wydaje mu się, że była za mała /dokumenty stanowią co innego-przedstawiają precyzyjne pomiary i brak jest jakichkolwiek podstaw, aby w tym zakresie dać wiarę niezweryfikowanym w żaden sposób twierdzeniom powoda/. M. Ł. stwierdza, że przeludnienie nie było wyliczone, ale jest to tylko gołosłowna teza. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, które uzasadniałoby przyznanie mu z tego tytułu zadośćuczynienia bądź uwzględnienie pozostałych roszczeń pozwu. W okresie odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w S. oraz w Zakładzie Karnym w Z., powód ani razu nie przebywał w przeludnionej celi. --- STRONA 5 --- Powód nie zdołał też wykazać, że w istocie w jednostkach, w których przebywał, panowały warunki urągające jego godności i naruszające jego prawo do prywatności. Brak jest dowodów na stan jaki został przedstawiony w pozwie. Jak wynika z notatek służbowych z Zakładu Karnego w S., stan techniczny oddziału na którym przebywał powód był dobry. Wobec faktu, że regularnie odbywają się tam kontrole Państwowej Inspekcji Sanitarnej mało prawdopodobne jest w ocenie Sądu, aby rzeczywiście panowały w nim warunki tak złe jak przedstawione przez powoda z punktu widzenia zadań kontrolnych tego organu /zagrzybienie, insekty/. Brak dowodów stanowiących potwierdzenie zarzutów powoda dotyczących stosowania wobec niego przez funkcjonariuszy przemocy psychicznej i fizycznej. Okoliczność ta w żaden sposób nie została przez powoda wykazana. M. Ł. nie opisał żadnego zdarzenia, nie określił daty, ani miejsca czy też nie wskazał konkretnych osób, które mogłyby wobec niego dopuścić się naruszeń. Żadnych opisów takich zdarzeń, a także skarg powoda na niewłaściwe zachowanie się funkcjonariuszy Służby Więziennej nie ma w dokumentacji jednostek penitencjarnych. Brak jest podstaw, do uznania iż faktycznie Służba Więzienna znęcała się nad powodem, czy też zachowywała się wobec niego złośliwie, lub też w inny sposób naruszała jego dobra osobiste. Podobnie jeśli chodzi o okoliczność pozostałych naruszeń, na które powołuje się powód, takich jak ograniczony dostęp powietrza i światła, niedziałająca wentylacja, czy też brak możliwości wzięcia gorącego prysznica częściej niż raz w tygodniu. Należy stwierdzić, że opisane warunki są normalnymi niedogodnościami jakie mogą spotkać osadzonego podczas odbywania kary pozbawienia wolności zgodnie z aktualnymi przepisami prawa regulującymi sposób odbywania tej kary, tym samym należy stwierdzić iż te warunki nie są bezprawne. M. Ł. przyznał, że okna można było uchylić, ale on wolałby wietrzyć cele poprzez otwarcie drzwi, co faktycznie mogłoby być skuteczniejsze, ale niemożliwe w warunkach funkcjonowania Zakładu Karnego. Powód skarżąc się na środki czystości wskazuje, że lepsza jest ich jakość w (...) zakładach penitencjarnych, co stanowi subiektywne odczucie tym bardziej niezweryfikowane, bo powód nigdy nie był osadzony w W.. M. Ł. chciał ukończyć liceum ogólnokształcące, ale szkoła została zamknięta przez Prokuraturę, co nie przeszkodziło powodowi na skończenie nauki w Liceum po wyjściu z zakładu karnego. Zgodnie z art. 24 § 1, ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne /…/. W orzecznictwie ugruntowało się twierdzenie, iż za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je oraz, że do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych z reguły zalicza się działanie w ramach porządku prawnego to jest działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego, działanie w obronie uzasadnionego interesu. Dla uchylenia się od odpowiedzialności konieczne jest stwierdzenie przesłanek wyłączających bezprawność /wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 16 maja 2014 r., I ACa 1567/13, LEX nr 1477197/. W odniesieniu do sytuacji powoda, podnieść należy iż nie budzi wątpliwości, że kara pozbawienia wolności narusza dobra osobiste jednostki w sposób bardzo wyraźny, choćby poprzez drastyczne ograniczenie wolności osobistej, prawa do przemieszczania się czy prawa do intymności. Ponieważ kara pozbawienia wolności wykonywana jest na podstawie aktów prawnych, to co do zasady nie można przyjąć, że naruszenia są w każdym przypadku bezprawne. Dopiero takie naruszenia dóbr osobistych, które przekraczają normy wykonywania kary pozbawienia wolności mogą być, w konkretnych okolicznościach uznane za dające podstawę do stosowania środków ochrony prawnej, jakimi są przepisy art. 24 § 1 k.c. i art. 448 k.c. Wskazane powyżej okoliczności mogące naruszać dobra osobiste powoda nie przekraczają zwykłych następstw umieszczenia osadzonego w zakładzie karnym. Są one usankcjonowane odpowiednimi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa, czy też wynikają z innych regulacji dotyczących funkcjonowania jednostek penitencjarnych (np. gorące prysznice raz w tygodniu). Nie ulega wątpliwości w ocenie Sądu, iż nie można podzielić twierdzeń powoda o osadzeniu go w niegodziwych, nieludzkich warunkach, tym bardziej, że nie składał on skarg w tej materii chociaż twierdzi, ze inni nie dochodzą odszkodowań, bo nie znają swoich praw. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że powód w okresie osadzenia miał zapewnione miejsce do spania, bezpłatne wyżywienie o odpowiedniej wartości odżywczej, bezpłatną opiekę medyczną. Miał zatem lepsze warunki niż znaczna część osób przebywających --- STRONA 6 --- na wolności, które, w przeciwieństwie do powoda, respektują normy prawa karnego, a które często bez swojej winy żyją w niedostatku i ubóstwie. M. Ł. przed osadzeniem pracował dorywczo i mieszkając z mamą miał zapewnione minimum socjalne, co oznacza, że warunki jego funkcjonowania na wolności w zakresie jakości życia nie odbiegały w sposób znaczący od tych w zakładach. Należy w tym miejscu podkreślić fakt, że M. Ł. pierwszy raz był w jednostce penitencjarnej w 2003r i powracał tam na skutek popełnionych przestępstw w ramach recydywy, pomimo że był już zorientowany w warunkach odbywania kary. Nadto należy też zwrócić uwagę, że aby można było o mówić o jakimś niehumanitarnym traktowaniu powoda, trzeba mieć na uwadze, przy ustalaniu okoliczności tej sprawy, takie okoliczności czy też warunki pobytu w jednostce penitencjarnej, które przekraczałyby zakres dolegliwości związany z odbywania kary pozbawienia wolności przez powoda, jako nieuniknionego elementu cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności /orzeczenie Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z 29.04.2003r. nr 38812/97 i z tej samem daty orzeczenie nr 50390/99/. Przy czym trzeba też podnieść iż można uznać, że doszło do naruszenia dóbr osobistych, na podstawie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności /art. 3/ w przypadku wystąpienia tzw. kumulatywnej oceny zaistniałych warunków, a zatem jak wskazuje Trybunał cierpienie i upokorzenie muszą w każdym razie, przekraczać element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności, aby stanowiły naruszenie przepisu art. 3 Konwencji. Powód podnosił, iż w orzeczeniach ETPC, TK najczęściej zwracano uwagę na złe warunki sanitarne, niehigieniczność i brak prywatności przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych, permanentną niemożliwość zaspokojenia potrzeby snu spowodowaną niewystarczającą ilością łóżek, jak i nieustannie zapalonym światłem, czy panującym hałasem, niedostateczne oświetlenie uniemożliwiające czytanie, warunki prowadzące do rozprzestrzeniania się chorób bądź brak możliwości leczenia. Trybunał uwzględniał skumulowany efekt tych warunków, a także specyficzne zarzuty podnoszone przez skarżących, przy czym warto zauważyć, że wskazane sytuacje w tych orzeczeniach nie miały miejsca w przypadku M. Ł.. W przedmiotowej sprawie nie nastąpiło nagromadzenie wielu negatywnych czynników, co więcej ich istnienie przed Sądem nie zostało przez powoda udowodnione, a też nie wynika z materiału dowodowego przedstawionego przez pozwanego. Nie można więc na gruncie przedstawionego stanu faktycznego oprzeć się na orzeczeniach trybunałów międzynarodowych, czy też normach prawa międzynarodowego, gdyż w niniejszym postępowaniu nie wykazano naruszeń przytaczanych przez powoda, lub też są one usankcjonowane prawnie odpowiednimi regulacjami niebudzącymi wątpliwości co do ich legalności. Reasumując, zdaniem Sądu brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz powoda jakiejkolwiek kwoty zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych, które wiązało się z warunkami odbywania kary. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych /wyrok SN z dnia 19.04.2006r. II PK 245/05 OSNP 2007/7-8/101/. Zasądzenie zadośćuczynienia ma zatem charakter fakultatywny i od oceny sądu opartej na analizie okoliczności konkretnej sprawy zależy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony w tej formie /wyrok SA w spr. I ACa 833/06/. Podstawowym kryterium decydującym o możliwości zasądzenia zadośćuczynienia winien być m.in. stopień winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12.12.2002r., V CKN 1581/00 wskazano także, iż decyzja o zasądzeniu zadośćuczynienia winna być poprzedzona także zbadaniem nasilenia złej woli naruszyciela i celowości zastosowania tego środka. W niniejszej sprawie powód żądał także złożenia przez pozwanego oświadczenia wyrażającego przeprosiny za krzywdy, warunki oraz łamanie praw człowieka, których powód zaznał podczas pobytu w jednostkach penitencjarnych. W ocenie Sądu także i to żądanie nie było zasadne. Z tych też względów żądanie przeprosin nie jest adekwatne do stopnia naruszenia dóbr osobistych powoda a przede wszystkim do stopnia winy pozwanego. Jak już wyżej podniesiono, w niniejszej sprawie powód nie przebywał w przeludnionych celach. Natomiast inne zgłaszane przez powoda niedogodności nie miały charakteru uzasadniającego przyjęcie, że warunki odbywania kary nie spełniały standardów cywilizowanego państwa lecz odpowiadały średniemu poziomowi życia obywateli w tym kraju. --- STRONA 7 --- Nadto, powyższe nie było celowym działaniem pozwanego, nacechowanym jakąkolwiek złą wolą. Jak już podkreślono takie warunki odbywania bezwzględnej kary pozbawienia wolności były spowodowane ograniczeniami finansowymi i technicznymi, a jednocześnie koniecznością egzekwowania wydawanych wyroków. Z drugiej strony należy dodatkowo podnieść, że strona pozwana jest bezpośrednio odpowiedzialna za warunki odbywania kary, a rozporządzenia regulujące jej odbywanie zostały podjęte w ramach kompetencji właściwych organów Skarbu Państwa i na czas odbywania kary przez powoda były obowiązujące. A więc gdyby pozwany uznał, że faktycznie warunki kary odbywania kary przez powoda nie były pod jakimś względem odpowiednie, to reprezentujący Skarb Państwa powinien uznać roszczenie przynajmniej w części, a nie wnosić o jego oddalenie w całości. Powód w swoich zeznaniach nie potwierdził zarzutów uzasadnienia pozwu że miał problemy z rozmowami telefonicznymi z rodziną, nie miał także zastrzeżeń co do opieki medycznej. Pozwy składane przez tego samego pełnomocnika reprezentującego osadzonych są identyczne w swojej treści bez indywidualizacji sytuacji i zarzutów M. Ł., przez co w ocenie Sądu w zeznaniach powód nie potwierdził w/w kwestii i był zdziwiony wnioskiem o powołanie biegłego psychiatry /w pismach występowały też błędy w zakresie jednostek osadzenia i personaliów powoda/. Zasadnie został podniesiony zarzut przedawnienia zgodnie z art.442 1 §1 kc wobec faktu, iż powód wiedział o ewentualnej szkodzie oraz osobie zobowiązanej do jej naprawienia, a więc jego roszczenia uległy przedawnieniu za okres przed dniem 11 marca 2012r / 3 lata przed wniesieniem niniejszego pozwu/. Osadzenie w warunkach naruszających dobra osobiste wg. opisanych twierdzeń powoda były przez niego odczuwane w dacie zaistnienia tych zdarzeń, a więc w tym momencie powód dowiedział się o szkodzie i miał 3 lata na wysunięcie roszczeń dotyczących odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa tj. pozwanego. Na podstawie art. 98 k.p.c. i § 2 pkt. 2, § 11 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu zasądzono od powoda na rzecz pozwanego koszty sądowe w wysokości 360 zł (pkt 2 wyroku). Z kolei pozostałe nieuiszczone koszty sądowe w postaci opłaty od pozwu Sąd przejął na rachunek Skarbu Państwa, mając na uwadze treść art. 100 ust. 2 oraz art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (pkt 3 wyroku).