Postanowienie III C 25/15 UZASADNIENIE Powód S K pozwem z dnia 07 stycznia 2015 roku skierowanym przeciwko Skarbow

--- STRONA 2 --- Sygn. akt III C 25/15 UZASADNIENIE Powód S K pozwem z dnia 07 stycznia 2015 roku skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa — Dyrektorowi Aresztu Śledczego W -B wniósł o zasądzenie na jego rzecz kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w trakcie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym W. -B „ doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w postaci godności i prawa do prywatności, poprzez umieszczenie go w przeludnionych celach mieszkalnych oraz z osadzonymi o różnym stopniu demoralizacji Podał, że w celach mieszkalnych były skandaliczne warunki sanitarne i techniczne, zła wentylacja, powodująca zaduch w lecie, a w okresie jesienno-z/mowym - obniżenie temperatury pomieszczeń, a w efekcie ściany pokrywał grzyb. Wyposażenie znajdujące się w celach było zniszczone i nie nadawało się do użytku. Podniósł także, że nie była mu zapewniana należytej jakości i wielkości pościel oraz koce, ręczniki i ścierki, jak również nie miał dostępu do aktów prawnych oraz zajęć kulturalno-oświatowych. W ocenie powoda korespondencja do niego kierowana była przetrzymywana i cenzurowana przez osoby nieuprawnione. Wskazał również, że był w poniżający sposób traktowany przez strażników więziennych, co naraziło go na utratę zdrowia fizycznego i psychicznego. Podał także, że otrzymywał nieodpowiednie wyżywienie oraz nie zapewniono mu należytej opieki medycznej (pozew — k. 2-5v akt). Pozwany Skarb Państwa — Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o oddalenie powództwa jako nieudowodnionego i zakwestionował powództwo tak co do zasady, jak i wysokości. Podniósł także zarzut przedawnienia roszczenia za okres poprzedzający okres 3 lat przed wniesieniem pozwu. W uzasadnieniu wskazano, że pozwany wywiązał się z wszelkich obowiązków mających na celu zapewnienie powodowi przysługujących mu praw, a zatem nie sposób uznać, że działania pozwanego mogłyby zostać zakwalifikowane jako niezgodne z prawem i zakwalifikowane jako naruszające dobra osobiste powoda. Podniósł, że w karę pozbawienia wolności z natury rzeczy wpisane są pewne ograniczenia i utrudnienia. Pozwany zapewnił 2 --- STRONA 3 --- powodowi odpowiednie warunki bytowe, zaś sam stan cel wynikał najczęściej z tego, w jaki sposób sami osadzeni dbali o czystość i higienę w celi oraz szanowali jej wyposażenie (odpowiedz na pozew — k. 85-88 akt). Sąd ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: Powód przebywał w Areszcie Śledczym W -E od dnia 12 września 2008 roku do dnia 19 grudnia 2008 roku, od dnia 18 sierpnia 2010 roku do dnia 24 lutego 2011 roku, od dnia 23 września 2013 roku do dnia 02 lutego 2015 roku oraz od dnia 25 marca 2015 roku. (dowód: informacja o pobytach i orzeczeniach — k. 395-405 akt, twierdzenia pozwanego — k. 87 akt) Podczas pobytu w jednostce penitencjarnej, powód przebywał w odpowiednich warunkach, to jest takich w których powierzchnia celi przypadająca na jedną osobę była niemniejsza niż 3 metry kwadratowe, zaś aktualne zaludnienie w jednostce w latach 2011- 2014 wynosiło odpowiednio: 95,6%; 95,6%; 92,4% oraz 91,4%. Powód jedynie w okresie od dnia 12 września 2008 roku do dnia 12 grudnia 2008 roku przebywał w celi przeludnionej, to jest w celi mieszkalnej nr 5-C/IV o powierzchni 12,68 m. (dowód: sprawozdania z kontroli — k. 484v-572 akt, sprawozdanie z kontroli — k. 91- 115 akt, twierdzenia pozwanego — k. 719 akt) Praca jednostki penitencjarnej w czasie osadzenia powoda była oceniana pozytywnie. Na podstawie zaś sprawozdania za okres od 01 stycznia 2011 roku do 30 czerwca 2014 roku nie było podstaw do określenia zaleceń pokontrolnych Osadzeni byli klasyfikowani w celach według podgrupy klasyfikacyjnej oraz oświadczenia o paleniu lub nie paleniu tytoniu. Osadzeni zakwalifikowani jako niebezpieczni mieli zakładane specjalne karty. Powód do takiej grupy nie należał. (dowód: zeznania świadka J 5 *» protokół rozprawy — k. 812 akt) Za rozmieszczenie skazanych w celach odpowiadał dział penitencjarny, zaś za rozmieszczenie tymczasowo aresztowanych - dział ewidencji. Zdarzały się sytuacje, że w jednej celi przebywali osadzeni zakwalifikowani do różnych kategorii. Wynikało to z faktu, że w Areszcie tymczasowo przebywali oskarżeni w związku z podejmowanymi czynnościami sądowymi na terenie Aresztu. (dowód: zeznania świadka K. 1 '» protokół rozprawy — k. 268 akt, zeznania świadka M M — : protokół rozprawy — k. 749 akt) 3 --- STRONA 4 --- Wychowawcy mogli także podejmować decyzje o zmianie celi mieszkalnej lub przydzielenia osadzonego do innej celi mieszkalnej, na przykład w sytuacji kiedy osadzeni nie mogli się ze sobą porozumieć, jednakże z uwagi na zaludnienie w jednostce nie zawsze było to możliwe. (dowód: zeznania świadka K 'L * protokół rozprawy — k. 268 akt, zeznania świadka M M * protokół rozprawy — k. 749 akt) W latach 2011-2013 przeprowadzono w Areszcie remont czterdziestu cel mieszkalnych, wymieniono tysiąc kompletów materacy oraz zakupiono łóżka więzienne, zabudowano kąciki sanitarne, wyremontowano łaźnie w pawilonach z jednoczesnym przystosowaniem stanowiska dla osób niepełnosprawnych, doprowadzono ciepłą wodę użytkową do cel mieszkalnych w pawilonie . 'W 2014 roku wyposażono kąciki sanitarne w pełną zabudowę, zamontowano lampy w technologii LED w celach mieszkalnych, w pawilonach mieszkalnych została wykonana termomodernizacja (wymiana okien, docieplenie elewacji, fundamentów, stropodachów, wymiana instalacji centralnego ogrzewania oraz grzejników z możliwością regulacji temperatury), doprowadzono ciepłą wodę użytkową do cel mieszkalnych w pawilonie (dowód: sprawozdanie z kontroli — k. 91-115 akt) Powód był osadzony w celach, które nie były wyremontowane, ale były wyposażone zgodnie z obowiązującym prawem. Warunki w tych calach były stopniowo ulepszane. (dowód: zeznania świadka K. L : protokół rozprawy — k. 268 akt) W każdej celi było wyposażenie przeznaczone na tylu osadzonych, ilu ich w rzeczywistości było, to jest na każdą osobę przypadało łóżko, krzesło, duży stół lud dwa małe stoły i wspólna szafka żywnościowa z przegródkami. Zdarzały się sytuacje, kiedy nie było krzesła, bo zostało ono zniszczone przez osadzonych, pomimo iż wykonane było z grubego metalu. Przy przeszukaniu celi zniszczone elementy krzesła były odnajdywane pod materacem albo w szybie wentylacyjnym. Nikt z dotychczasowych osadzonych nie chciał przyznać się do zniszczenia krzesła, zaś nowi osadzeni zgłaszali, że brakuje dla nich mebli. (dowód: zeznania świadka G n *: protokół rozprawy — k. 812 akt) Łóżka w celi powoda nie miały drabinek do schodzenia ani barierek. Producent nie przewidział takich zabezpieczeń. W celi czteroosobowej były umieszczone dwa piętrowe łóżka. Odległość między łóżkami do poruszania się wynosiła około jednego metra. Łóżka piętrowe w czteroosobowej celi mogły zostać rozłożone oddzielnie poprzez zestawienie tych piętrowych niżej. Osadzeni jednakże rzadko korzystali z tej możliwości, bo było mniej miejsca do poruszania się dla pozostałych współwięźniów 4 --- STRONA 5 --- (dowód: zeznania świadka Ś « protokół rozprawy — k. 812 akt, zeznania świadka G. 1 «z protokół rozprawy — k. 812 akt) W celi była niewielka półka na drobiazgi przeznaczona dla wszystkich. Pozostałe rzeczy były przechowywane w torbach podróżnych pod łóżkiem. Ilość i rodzaj własnej odzieży, bielizny i obuwia, oraz ilość i wymiary przedmiotów, które osadzeni mogli posiadać w celi mieszkalnej była uregulowana zarządzeniem Dyrektora Aresztu Śledczego w w B z dnia 01 lipca 2015 roku w sprawie porządku wewnętrznego w Areszcie. Podłoga w celi powoda była zniszczona. Koce i pościel wyglądały na sprane. Pościel była zabierana co drugi poniedziałek przez korytarzowych i wymieniana na czystą. Ręczniki wymieniano do prania w każdy poniedziałek (dowód: zeznania świadka W. Ś — k. 268 akt, zeznania świadka s F * protokół rozprawy — k. 268 akt, zeznania świadka M. W 1-k 749 akt, porządek wewnętrzny — k. 220-235 akt) Toaleta była umieszczona przy wejściu do celi i oddzielona od reszty pomieszczenia kawałkiem wiszącego materiału. Osadzeni najczęściej sami organizowali sobie kotary, celem zapewnienia intymności. Osadzeni nie mogli robić prania w celach. Po środki do czyszczenia, mopy, szczotki, czy szufelki, osadzeni zgłaszali się do przełożonych. Płyny do toalety czy do mycia podłóg były wydawane raz na miesiąc. (dowód: zeznania świadka W. Ś — k. 268 akt, zeznania świadka s F *: protokół rozprawy — k. 268 akt, zeznania świadka M. W k 749 akt) Parapet w celi był na wysokości około 1,3 metra. Powód nie miał problemu z otworzeniem okna. Inni osadzeni także otwierali okna według potrzeb. (dowód: zeznania świadka Je Ś : protokół rozprawy — k. 812 akt, zeznania świadka M. A — k. 749 akit, zeznania świadka A 1h = k. 749 akt) Przed remontem jednak w celach były drewniane okna, których osadzeni nie mogli sami otworzyć. Mogli wówczas zgłaszać prośby do działu kwatermistrzowskiego o domknięcie okna bądź otwarcie okna na dłuższy czas. Kwatermistrz był jeden na cztery oddziały mieszkalne. Fizyczne prace naprawcze wykonywali zatrudnieni do tego osadzeni - kwatermistrz te prace organizował. (dowód: zeznania świadka A BA — k. 749 akt, zeznania świadka K 'L : protokół rozprawy — k. 268 akt) 5 --- STRONA 6 --- Prośby do działu kwatermistrzowskiego w każdej sprawie były zbierane każdego dnia rano i najczęściej w tym samym dniu były wykonywane. Gdy brakowało części naprawy były wykonywane dzień lub dwa dni po zgłoszeniu. Większość podstawowych rzeczy była w magazynie, w razie ich braku kierowca jeździł po zakupy. (dowód: zeznania świadka G 7 z protokół rozprawy — k. 812 akt) 'W celach znajdowały się telewizory, które emitowały podstawowe kanały telewizyjne. Zdarzało się, że był zły odbiór programów albo że część programów nie działała. Były też głośniki do tzw. radiowęzła, przez które osadzeni były informowani o jadłospisie, czy o zajęciach kulturalnych. (dowód: zeznania świadka W. Ś * — k. 268 akt, zeznania świadka S (HF. : protokół rozprawy — k. 268 akt, zeznania świadka Mc W -k 749 akt) Notorycznie osadzeni zgłaszali brak anteny oraz głośników do radiowęzła, pomimo upływu zaledwie kilku dni od ich zamontowania. Wynikało to z faktu, że osadzeni z tych przewodów konstruowali grzałki własnej produkcji bądź zabierali kable i głośniki przy wyjściu na wolność. (dowód: zeznania świadka G 1 * protokół rozprawy — k. 812 akt) W łaźniach przebywało na raz kilku osadzonych. Oddziały i miały łaźnie na oddziale, natomiast oddział | i w piwnicach. Osadzeni we własnym zakresie dbali o poziom czystości w łaźniach. (dowód: zeznania świadka M. 'E z protokół rozprawy — k. 268 akt) Fryzjer przyjmował osadzonych w łaźniach lub na korytarzu, nie było oddzielonego pomieszczenia przeznaczonego na ten cel. Najczęściej przebywał przy dyżurce, aby można było jednocześnie obserwować osadzonych. (dowód: zeznania świadka W Ś — k. 268 akt, zeznania świadka s F — : protokół rozprawy — k. 268 akt, zeznania świadka Mc M : protokół rozprawy — k. 749 akt) Łącznie w pięciu pawilonach było czterech pracowników zajmujących się korespondencją. Pierwszy i piąty pawilon z racji dużo mniejszej wielkości niż pozostałe były obsługiwane przez jednego pracownika. Sposób przyjmowania i wydawania korespondencji oraz paczek był uregulowany był uregulowany zarządzeniem Dyrektora Aresztu Śledczego w W -B + z dnia 01 lipca 2015 roku w sprawie porządku wewnętrznego w Areszcie. 6 --- STRONA 7 --- (dowód: zeznania świadka K. K * protokół rozprawy — k. 812 akt, porządek wewnętrzny — k. 220-235 akt) Korespondencja była rozdawana codziennie osobiście dla każdego osadzonego. Gdy osadzony nie był obecny w celi, bo uczestniczył w czynnościach procesowych poza jednostką albo był na spacerze poza oddziałem, korespondencję otrzymywał po powrocie. W razie znacznego napływu korespondencji np. w okresie świątecznym, przełożony wyznaczał osobę do pomocy funkcjonariuszom. (dowód: zeznania świadka K K z protokół rozprawy — k. 812 akt) Korespondencja wychodząca od osadzonych była przekazywana przy śniadaniu oddziałowym, którzy następnie przekazywali ją wychowawcom. Następnie korespondencja trafiała do koordynatora pawilonu, który przekazywał ją do działu ewidencji Korespondencja przychodząca do więźniów trafiała z działu ewidencji do koordynatora, który następnie przekazywał ją wychowawcom, a ci - bezpośrednio osadzonym. Sami osadzeni nie roznosili korespondencji innym więźniom, ani nie zabierali jej od osadzonych. Nie było sytuacji w której mieli dostęp do korespondencji innych osadzonych. (dowód: zeznania świadka K K protokół rozprawy — k. 812 akt, zeznania świadka K 'L i: protokół rozprawy — k. 268 akt, zeznania świadka M. M, z protokół rozprawy — k. 749 akt) Funkcjonował także podział na korespondencję urzędową, w tym między innymi skargi, do której funkcjonariusze nie mieli dostępu, oraz na korespondencję prywatną, która była przez funkcjonariuszy nadzorowana, co wynikało z przepisów kodeksu karnego wykonawczego. Obowiązywał także podział na korespondencję dla tymczasowo aresztowanych oraz skazanych. Gdy list nie był opłacony uprzednio zajmował się tym dział finansowy. Gdy osadzony nie miał środków - opłatę przejmował Areszt. Był ustalony miesięczny limit przejmowanych przez Areszt opłat. Osadzony otrzymywał potwierdzenie wysłania listu urzędowego. (dowód: zeznania świadka Ke *L '* protokół rozprawy — k. 268 akt, zeznania świadka G (Z — w protokół rozprawy —k. 812 akt) Zdarzały się opóźnienia w dostarczeniu paczek do osadzonych zamawianych przez Internet, która to możliwość pojawiła się po zmianie przepisów. W związku z tym musiały być spełnione odpowiednie wymogi, to jest musiał być sporządzony spis rzeczy oraz dołączony dowód wpłaty. Jeśli któregoś z elementów nie było, to musiało to zostać 7 --- STRONA 8 --- wyjaśnione. Dopiero po takim wyjaśnieniu, trwającym nawet kilka dni, paczka była przekazywana osadzonemu. (dowód: zeznania świadka Ac "JJ z protokół rozprawy — k. 749 akt) Jeśli wśród listów znajdowały się skargi, to trafiały one do działu organizacyjno- prawnego. Gdy dotyczyły działu ewidencji — sporządzane były notatki (dowód: zeznania świadka G Z u protokół rozprawy — k. 812 akt, zeznania świadka M Mi >: protokół rozprawy — k. 749 akt) Powód buntował się przeciwko funkcjonowaniu Aresztu i zaczął odmawiać kwitowania odbioru korespondencji urzędowej. Zaczął odbierać korespondencję kiedy dowiedział się, że jego skarga została rozpoznana na jego korzyść. Powód, poza powyższą sytuacją, nigdy nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń do pracy osób zajmujących się korespondencją. (dowód: zeznania świadka K K z protokół rozprawy — k. 812 akt) W oddziale mieszkalnym Aresztu, liczącym około osiemdziesięciu osadzonych, było zatrudnionych dwóch wychowawców. (dowód: zeznania świadka K ..Ł : protokół rozprawy — k. 268 akt) Do wychowawców zgłaszano także prośby o wydanie rzeczy, którzy następnie przekazywali wnioski do odpowiednich działów. Dziennie wychowawca otrzymywał ponad dwadzieścia pięć kartek z prośbami różnego typu. Nie było opóźnień w załatwianiu próśb Wszystkie były przekazywane właściwym działom - kwatermistrzowi, pielęgniarce itp Codziennie były na bieżąco rozdysponowywane. Gdy nie było w pracy danego dnia żadnego wychowawcy, to w zastępstwie przychodził inny wychowawca, (dowód: zeznania świadka M. M. >» protokół rozprawy — k. 749 akt, zeznania świadka A Je k. 749 akt, zeznania świadka Ko - L : protokół rozprawy — k. 268 akt) Do wychowawców kierowane były również prośby osadzonych do Dyrektora, np. o telefon, dodatkowe widzenie - wychowawcy uprzednio takie wnioski opiniowali. Potrzebę zatelefonowania do obrońcy osadzeni sygnalizowali na kartce wystawianej przy śniadaniu. Musiał być tam podany telefon, dane adwokata, gdyż administracja musiała sprawdzić, czy to rzeczywiście był adwokat. (dowód: zeznania świadka A. Ph s protokół rozprawy — k. 749 akt) Wychowawcy zapewniali także osadzonym dostęp do aktów prawnych, które albo kserowali ze zbioru aktów prawnych w formie papierowej albo drukowali z systemu L 1. Pomimo, iż dostępny był jeden kodeks karny w formie papierowej, to nigdy nie 8 --- STRONA 9 --- zdarzyło się, aby dwie osoby chciały wypożyczyć go jednocześnie. Wielu osadzonych miało swoje materiały i akty prawne, które mogli mieć w celi, (dowód: zeznania świadka K 'L : protokół rozprawy — k. 268 akt, zeznania świadka M. Mi — : protokół rozprawy — k. 749 akt) Istniała także możliwość zamówienia książek z biblioteki z katalogu ogólnodostępnego na oddziale. Zbieraniem zamówień zajmował się oddziałowy. W określonych dniach zaś przychodził funkcjonariusz z biblioteki, który rozdawał zamówione książki. (dowód: zeznania świadka K 'L „z protokół rozprawy — k. 268 akt) W pokoju wychowawcy odbywały się także rozmowy osadzonych z psychologiem. W czasie indywidualnych rozmów z psychologiem, wychowawca wychodził z pokoju. Organizował wówczas sobie pracę w innym miejscu na przykład wychodząc do administracji, ewentualnie odbywając wizyty w celach, kierując osadzonych do pracowni artystycznej. (dowód: zeznania świadka A J k. 749 akt, zeznania świadka K I : protokół rozprawy — k. 268 akt) W Areszcie organizowane były różnego typu spotkania i zajęcia kulturalno- oświatowe, o których osadzeni byli informowani poprzez ogłoszenia przekazywane w formie papierowej. Chęć uczestnictwa w takich zajęciach zgłaszali poprzez wpis nazwiska na kartce. W Areszcie była świetlica centralna i świetlice oddziałowe. Na świetlicy były gry planszowe, namiastka siłowni. Świetlica była wyposażona w niewielki regał z książkami, telewizor oraz stół do ping-ponga, do którego rakietki i piłeczki przetrzymywał wychowawca i wydawał na prośbę zainteresowanych Były sporządzane grafiki uczęszczania na świetlicę oddziałową, wyjścia na świetlicę centralną, na boisko. Były to grafiki podzielone z góry pomiędzy poszczególne cele, w odniesieniu do świetlic oddziałowych, oraz pomiędzy poszczególne oddziały, jeśli chodziło o świetlice centralną. Wszyscy osadzeni z cel wyszczególnionych w grafiku na dany dzień szli na świetlicę, a jeśli nie chcieli, to zostawali w celi. Każda cela wypadała w grafiku około raz na tydzień, jeśli rzadziej to niewiele rzadziej. Świetlica uprzednio była celą mieszkalną przeznaczoną dla 9 osób. Gdy w świetlicy było 12 osób to było jeszcze sporo wolnego miejsca. (dowód: zeznania świadka Mo x M — : protokół rozprawy — k. 749 akt, zeznania świadka Ke 'L z protokół rozprawy — k. 268 aka) Średnio każdy osadzony według grafiku chodził na świetlicę oddziałową trzy lub cztery razy w tygodniu. Nie było sytuacji, żeby wedle grafiku było za dużo chętnych na 9 --- STRONA 10 --- świetlice - osadzeni po prostu nie chcieli chodzić na świetlice. Dziennie mogły wychodzić trzy grupy po dwanaście osób - co dawało dziennie trzydzieści sześć osób, czyli prawie połowę oddziału. W praktyce jedynie jedna grupa dziennie zbierała się do wyjścia. Każde wyjście osadzonego z oddziału było odnotowywane w tzw. książce ruchu, za wyjątkiem wyjść dotyczących całej grupy osadzonych, kiedy to osadzeni nie są wymieniani z imienia i nazwiska. (dowód: zeznania świadka A , Po protokól rozprawy — k. 749 akt, zeznania świadka K 'L * protokół rozprawy — k. 268 akt, zeznania świadka M. M. „ : protokół rozprawy — k. 749 akt) Wychowawca zajmował się także wybieraniem osadzonych, którzy wykonywali pracę w oddziałach korytarzowych. Musieli mieć wówczas wykonane badanie na nosicielstwo. (dowód: zeznania świadka K. L + protokół rozprawy — k. 268 akt) Powód przez pewien czas był zatrudniony na stanowisku korytarzowego. Oskarżył jednak swojego starszego oddziałowego A P o pobicie na służbie, co nastąpiło to po tym, jak starszy oddziałowy zwrócił powodowi uwagę na nieprzestrzeganie reguł podczas pracy na stanowisku tzw. korytarzowego. Powód kontaktował się z osadzonymi, chciał przenosić rzeczy, kontrabandę, wydawał tylko jeden posiłek — śniadanie. Starszy oddziałowy zgłosił ten problem wychowawcy i została wspólnie podjęta decyzja, że powód przestanie być funkcyjnym osadzonych. (dowód: zeznania świadka A P «» protokół rozprawy — k. 749 akt) Stawki żywieniowe w Areszcie od 01 stycznia 2012 roku wynosiły zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 października 2011 roku zmieniającego Rozporządzenie w sprawie określenia wartości dzienne normy wyżywienia oraz rodzaju wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych: norma P- 4,80 zł; norma M — 5,20 zł; norma L (dieta) — 5,70 zł, norma LC (norma specjalna dla diabetyków) — 6,80 zł; posiłek regeneracyjny — 3,20 zł. (dowód: sprawozdanie z kontroli — k. 91-115 akt) Nie było takiej możliwości, by osadzony nie otrzymał posiłku. Posiłków było przygotowywanych tyle, by wystarczyło dla każdego. W ciągu dnia, na bieżąco, przekazywane były informacje do kuchni, do wydziału kwatermistrzowskiego o tym, jakie jest obecne zaludnienie w jednostce. Nawet, gdy nowy osadzony jeszcze nie dotarł do Aresztu, to pracownicy uwzględniali go podczas wydawania ilości posiłków. (dowód: zeznania świadka A. JI — k. 749 akt) 10 --- STRONA 11 --- Jeżeli jedzenie było wydawane w niedostatecznej ilości na oddział, a z innych oddziałów nie udało się ścignąć odpowiednich porcji — były wydawane inne posiłki (dowód: zeznania świadka S F * protokół rozprawy — k. 268 akt, zeznania świadka M. (kB protokół rozprawy — k. 268 akt) Gdy powód miał przepisaną dietę, to zawsze dostawał posiłki z tej diety. Nie zdarzyło się, żeby otrzymał posiłek z diety ogólnej. (dowód: zeznania świadka Mc M : protokół rozprawy — k. 749 akt) Powód w czasie problemów zdrowotnych przez całe noce wymiotował. W dzień mało jadł, bo bał się, że wszystko zwróci. Zgłaszał problemy zdrowotne swoim przełożonym. (dowód: zeznania świadka W. 'Ś — k. 268 akt, zeznania świadka M Wi 1-k749akt) Wszystkie zgłoszenia są wpisane w książce zgłoszeń na konsultację. W godzinach porannych w Areszcie przyjmuje na konsultację dwóch lekarzy na pawilon - J P oraz K | H: „ popołudniu zazwyczaj przyjmuje jeden lekarz. Pielęgniarka, na podstawie zalecenia lekarza, zapisuje konsultacje w Sekretariacie Służby Zdrowia, a pracownik biurowy uzgadnia telefonicznie terminy i miejsca przyjęć osadzonego. (dowód: zeznania świadka A, th ts protokół rozprawy — k. 812 akt) Z powodu utrzymujących się przez 3 dni bólów brzucha powód w dniu 08 maja 2015 roku został zbadany przez dr J FP . W tym samym dniu zlecono i wykonano w Szpitalu . w Oddziale Ratunkowym usg jamy brzusznej. Rozpoznano u powoda zapalenie błony śluzowej żołądka. Zlecono wykonanie gastroskopii. Powód jednak nie wyraził zgody na pobranie krwi w kierunku HIV i HCV, wymaganych przed badaniem żołądka, zarówno w dniu 11 maja 2015 roku, jak też 13 i 25 maja. Dopiero 27 maja pobrano krew do badania. Dzień później ponownie wykonano usg jamy brzusznej w 1 Szpitalu w Oddziale Ratunkowym. Rozpoznano ostre zapalenie pęcherze moczowego bez cech ostrego brzucha. (dowód: opinia biegłego — k. 1023-1027 akt, dokumentacja medyczna — k. 868-873 akt, dokumentacja medyczna powoda, w tym książka zdrowia osadzonego - k. 573-606, 906- 937 akt) 'W dniu 11 czerwca 2015 r. powodowi została wykonana gastroskopia. Stwierdzono obrzękniętą przekrwioną i zniekształconą opuszkę dwunastnicy z głębokim owrzodzeniem na ścianie przedniej z infekcją H. Pylori. Zastosowano kurację eradykacyjną a od 15 czerwca farmakologiczną. (dowód: zaświadczenie — k. 123 akt, opinia biegłego — k. 1023-1027 akt) 11 --- STRONA 12 --- Powód po gastroskopii natychmiast zażądał leków, jednak nie zostały mu one wydane, gdyż musiały zostać sprowadzone z apteki, bo nie było ich na stanie leków w Areszcie, Pielęgniarka zamówiła je na cito. Leki były zamawiane przez pielęgniarkę systematycznie, najczęściej na miesiąc. W tym czasie powód nadal uskarżał się na ból brzucha. Pielęgniarka nie mogła jednak wydać powodowi ibuprofenu bez zalecenia lekarskiego. Mógł otrzymać jedynie paracetamol, jednakże podrażniał on błonę śluzową żołądka, więc powodowi nie został wydany (dowód: zeznania świadka A B/ z protokół rozprawy — k. 812 akt) Powód był konsultowany na początku sierpnia oraz miesiąc później. Stwierdzono wygojenie owrzodzenia. (dowód: opinia biegłego — k. 1023-1027 akt) Powód przed osadzeniem uzyskał stopień instruktora rekreacji ruchowej i wykonywał zawód instruktora siłowni. W czasie przyjęcia do Aresztu ważył 90 kg. W ciągu dwóch lat przebywania w Areszcie powód schudł 10 kg. Wskaźnik masy ciała BMI obliczony dla wzrostu powoda był cały czas prawidłowy. (dowód: legitymacja — k. 786 akt, opinia biegłego — k. 1023-1027 akt) Powód nigdy nie zgłaszał problemów związanych z osadzeniem, w tym także konfliktami ze współosadzonymi, jak również dotyczących wyposażenia celi. Nie zgłaszał problemów z telefonowaniem lub kontaktowaniem się z najbliższymi czy z adwokatem, jak również problemów związanych z korespondencją. (dowód: zeznania świadka M M — » protokół rozprawy — k. 749 akt, zeznania świadka K. " Lc „: protokół rozprawy — k. 268 akt, zeznania świadka M. Mi»: protokół rozprawy — k. 749 akt, zeznania świadka G Z — i protokół rozprawy — k. 812 akt) W październiku 2015 roku powód wystosował skargi dotyczące niewłaściwego postępowania funkcjonariusza oraz oddziałowego, przetrzymywania w dokumentacji nieprawdziwych zapisów dotyczących realizacji paczki oraz widzenia, a także dotyczące przetransportowania do innej jednostki penitencjarnej ze względów bezpieczeństwa. Później powód kilkukrotnie wnosił skargi dotyczące postępowania funkcjonariuszy z korespondencją czy dotyczące niewłaściwej opieki medycznej oraz warunków bytowych. Skargi były kierowane do Ministra Sprawiedliwości, a za pośrednictwem Centralnego Zarządu Służby Więziennej przekazywane do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w W - Zarzuty zawarte w skargach nie zasługiwały jednak na uwzględnienie. (dowód: decyzje — k. 246-255 akt, skargi powoda — k. 362-386 akt) 12 --- STRONA 13 --- Na skutek zawiadomienia powoda o niedopełnieniu obowiązków i przekroczeniu uprawnień w okresie od stycznia 2014 roku do czerwca 2015 roku przez funkcjonariuszy Służby Więziennej Aresztu Śledczego W B zostało wszczęte śledztwo w sprawie o sygnaturze akt Ds. „ które postanowieniem z dnia 23 marca 2016 roku, zmienionym postanowieniem z dnia 25 maja 2016 roku, zostało umorzone z powodu braku dostatecznych dowodów wskazujących na popełnienie przestępstwa. (dowód: akta sprawy Ds. k. 938-1007 akt) 'W dniu 10 listopada 2015 roku w sprawie o sygnaturze akt Ds, Prokuratura Rejonowa W odmówiła wszczęcia śledztwa w sprawie zawiadomienia powoda dotyczącego dokonanego w okresie od 07 lipca 2015 roku do 06 października 2015 roku na terenie Aresztu Śledczego W..._...... E . - przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza, wobec braku znamion czynu zabronionego (dowód: postanowienie — k. 772 akt) Powód obecnie przebywa w pawilonie, który został wyremontowany. Psycholog jest codziennie, nawet w weekendy i ma oddzielny pokój. Służba Zdrowia w Areszcie jest dostępna 24 godziny na dobę. W weekendy oraz święta na terenie Aresztu przebywa pracownik służby zdrowia. Dieta zalecana osadzonemu przez lekarza, jak również inne diety osadzonych są przestrzegane. (dowód: zeznania powoda: protokół rozprawy — k. 1154 akt) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przedstawione przez strony wyżej wymienione dokumenty i ich kserokopie, które nie były kwestionowane przez strony, a Sąd nie znalazł podstaw by czynić to z urzędu. Do ustalenia stanu faktycznego posłużyły także zeznania świadków w zakresie, w jakim Sąd obdarzył je atrybutem wiary. Przedmiotem badania Sądu był wyłącznie okres od dnia 07 stycznia 2012 roku do dnia wniesienia pozwu (z uwagi na skuteczny zarzut przedawnienia, o czym w dalszej części uzasadnienia) i tego czasookresu dotyczy ustalenie stanu faktycznego sprawy. Należy także wskazać, że o ile nie było możliwości ustalenia dokładnie w jakich warunkach bytowych przebywał powód, to jednakże na podstawie okoliczności przytoczonych przez świadków oraz mając na uwadze, że osadzonym były zapewniane takie same warunki osadzenia, powyżej ustalony stan faktyczny Sąd odniósł także do powoda. Sam powód także nie podnosił, że w każdej celi w jakiej przebywał panowały inne warunki Stan faktyczny w sprawie Sąd ustalił przede wszystkim w oparciu o zeznania świadków K 'L „M U M ,A P 4 M 13 --- STRONA 14 --- M iG T » Zeznania te Sąd uznał w całości za wiarygodne. Zeznania wskazanych świadków, którzy byli wieloletnimi pracownikami Aresztu Śledczego W B „ były spójne i zbieżne, i umożliwiły ustalenie jakie warunki bytowe i jakie zasady, w szczególności do co obiegu korespondencji, panowały w Areszcie oraz z jakich udogodnień osadzeni, w tym powód, mogli korzystać. Wskazali, że Areszt przestrzegał obowiązujących przepisów, a zgłaszane przez więźniów problemy były rozwiązywane na bieżąco. Za wiarygodne Sąd uznał także zeznania świadków G Z „K K „IJ Ss iA J Pomimo iż wskazani świadkowie nie kojarzyli powoda i na większość pytań odpowiadali „nie pamiętam”, „nie kojarzę”, to na podstawie ich zeznań udało się ustalić, jak wyglądał obieg korespondencji w czasie kiedy powód przebywał w Areszcie. Świadek K K pamiętała także, że powód buntując się, zaprzestał kwitowania odbierania korespondencji. Zeznania świadka A J , pielęgniarki w Areszcie, pozwoliły ustalić jak wyglądała służba zdrowia w Areszcie i z jakich praw powód mógł korzystać kiedy uskarżał się na ból brzucha, a następnie kiedy został skierowany na badania i gdy wrócił od lekarza z zaleceniami przyjmowania określonych lekarstw. Częściowo przydatne dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie były zeznania świadka W Ś ,S F iM W 1. Świadkowie przedstawili w sprawie jednakże swój sposób widzenia, bez uwzględnienia przyczyn takiego stanu rzeczy. Relacje świadków należy jednakże uznać za przerysowane w tym zakresie. Nie dziwi bowiem fakt, że osadzeni chcieliby mieć wszystkie sprzęty nowe oraz wszystkie niezbędne przedmioty, jednakże jednocześnie zdają sobie także sprawę z tego, że przebywają w Areszcie. Prywatne oceny świadków dotyczyły także niedostatecznej ilości wyżywienia w Areszcie. Wniosek o dopuszczenie dowodu świadka K r został przez stronę powodową cofnięty w piśmie z dnia 08 sierpnia 2016 roku Sąd w trybie art. 242 kpc, pominął dowód z przesłuchania świadka S K , który nie stawił się na wyznaczone na dzień 12 października 2016 roku i 01 lutego 2017 roku terminy rozpraw, pomimo skutecznego wezwania, oraz wobec braku usprawiedliwienia swojego niestawiennictwa. Sąd odmówił wiary twierdzeniom i zeznaniom powoda, w jakich wskazywał, jakoby był przez cały okres pobytu w Areszcie osadzony w celach zawilgoconych, zagrzybionych, zimnych, bez właściwej wentylacji i naświetlenia, niewyposażonych w odpowiedni kącik sanitarny do załatwienia potrzeb fizjologicznych i odpowiedni sprzęt kwaterunkowy. Sąd 14 --- STRONA 15 --- odmówił wiary także twierdzeniom powoda, jakoby opieka zdrowotna w jednostce penitencjarnej była niedostateczna, oraz jakoby w celach panowała niewłaściwa temperatura, a powód był traktowany niewłaściwie przez funkcjonariuszy Aresztu. Okoliczności te nie znalazły potwierdzenia w dowodach zgromadzonych w niniejszej sprawie, a w ocenie Sądu, miały one na celu jedynie wzmocnienie argumentacji strony powodowej ukazującej złe warunki mieszkalne, zmierzającej w kierunku skłonienia Sądu do uwzględnienia powództwa zgłoszonego w niniejszej sprawie. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na powodzie, i w ocenie Sądu w znacznej części powód nie sprostał obowiązkowi należytego udowodnienia przywoływanych okoliczności. Powód formułował również twierdzenia, sprowadzające się do tezy, że z powodu złego leczenia w jednostce penitencjarnej pogorszeniu uległ jego stan zdrowia. Te okoliczności wymagały wiadomości specjalnych, w związku z czym rozstrzygnięcie w tym przedmiocie Sąd oparł na przeprowadzonym dowodzie w postaci opinii biegłego, którą Sąd ocenił jako spójną, logiczną, rzetelną i kompletną, a zatem mogącą stanowić podstawę ustaleń faktycznych sprawy. Na podstawie opinii biegłego lek. med. E _ * A . specjalisty chorób wewnętrznych, Sąd ustalił, że opieka medyczna zapewniona powodowi była prawidłowa. Pomoc medyczna była udzielana powodowi w tak szybkim czasie jak tego wymagał jego stan zdrowia. Objawy, które wystąpiły u powoda kwalifikowały lekarza do podjęcia diagnostyki i leczenia co miało miejsce. Tylko w jednym przypadku doszło do opóźnienia wykonania badania diagnostycznego. Dotyczyło to badania endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego, które przeprowadzono w dniu 11 czerwca 2015 roku, czyli po ponad miesiącu od wystąpienia dolegliwości gastrycznych. Taka zwłoka była zawiniona jedynie przez samego powoda który do dnia 27 maja nie wyrażał zgody na pobranie krwi w kierunku nosicielstwa wirusa HIV i HCV, co jest wymagane przed tym badaniem. Odroczenie w czasie badania endoskopowego nie stanowiło jednak dla powoda zagrożenia życia. Na zwykłe wyniki tego badania oczekuje się przez około dwa tygodnie, a niezwłocznie po ich otrzymaniu wykonano badanie. Pod wypływem leczenia doszło do cofnięcia się zmian endoskopowych w żołądku, a więc nie doszło do trwałego uszkodzenia funkcji żołądka. Nie doszło także do uszkodzenia narządów powoda. Powyższe nie będzie miało wpływu na funkcjonowanie powoda w dalszym życiu. Utrata przez powoda 10 kg wagi w czasie dwóch lat przebywania w Areszcie 15 --- STRONA 16 --- nie była niebezpieczna dla powoda, a wskaźnik masy ciała BMI obliczony dla wzrostu powoda był prawidłowy (dowód: opinia biegłego — k. 1023-1027 akt) Wobec zarzutów powoda do opinii biegłego w opinii uzupełniającej biegły wskazał, że pod wpływem leczenia doszło do cofnięcia się zmian endoskopowych w opuszce dwunastnicy a więc nie doszło do trwałego uszkodzenia funkcji żołądka i dwunastnicy, które wymagały by interwencji chirurgicznej. Biegły wskazał, że wwrzodzenia w dwunastnicy czasami pozostawiają zniekształcenia w opuszce, co nie pogarsza funkcji trawiennych żołądka i dwunastnicy. Taki rodzaj zmian jest jednoznaczny z wygojeniem czynnej niszy wrzodowej i nie powoduje trwałego uszczerbku na zdrowiu. (dowód: opinia uzupełniająca — k. 1085-1087 akt) Wobec dalszych zarzutów powoda do opinii wezwano biegłą E ' A na wyznaczony termin rozprawy celem złożenia ustnej opinii uzupełniającej. Pełnomocnik powoda cofnął jednakże wniosek o wezwanie biegłej na rozprawę celem złożenia ustnej uzupełniającej opinii Sąd zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należało rozważyć zarzut częściowego przedawnienia roszczenia powoda, podnoszony przez pozwanego, z uwagi na upływ trzyletniego terminu od ewentualnego zdarzenia wyrządzającego szkodę. Jak wynika z art. 442! $ 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Wymieniony przepis obejmuje przedawnienie żądania zapłaty odpowiedniego zadośćuczynienia za krzywdę. Z kolei z treści art. 120 $ 1 zdanie pierwsze k.c. wynika, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W myśl $ 2 cytowanego przepisu bieg przedawnienia roszczeń o zaniechanie rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia. Jak podkreślił Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 17 czerwca 2009 roku, sygn. I ACa 771/09, termin przedawnienia roszczenia nierozerwalnie związany jest z ustaleniem daty wymagalności tego roszczenia, zaś zadośćuczynienie należne jest za wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, których doznał powód: te, które odczuwał w przeszłości, aktualne i te, które będzie odczuwał do końca życia /.../. Przedawnienie odnosi 16 --- STRONA 17 --- się do roszczeń wymagalnych /.../. Zadośćuczynienie zaś ze swej istoty co do zasady uwzględniać winno wszystkie cierpienia, jakie łączą się z konkretnym czynem. W niniejszej sprawie powód powoływał się na krzywdę, jakiej doznał w trakcie pobytu w Areszcie Śledczym W 'B A zatem wymagalność roszczenia konkretyzowała się w kolejnych dniach pobytu w tej jednostce. Biorąc pod uwagę fakt, że niniejszy pozew został złożony w dniu 07 stycznia 2015 roku, roszczenia powoda uległy przedawnieniu za okres do dnia 06 stycznia 2012 roku. Wobec uwzględnienia zarzutu przedawnienia za wskazany powyżej okres poza rozważaniami prawnymi, a także poza ustaleniami faktycznymi pozostawały warunki bytowe panujące podczas osadzenia powoda w okresie sprzed daty 06 stycznia 2012 roku. Przystępując do merytorycznej oceny roszczeń powoda za okres od dnia 07 stycznia 2012 roku, w ocenie Sądu powództwo także w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Z kolei stosownie do art. 24 $ 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zaś art 448 k.c. stanowi, iż w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Jak słusznie wskazywał Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 24 lipca 2008 roku (/ ACa 1150/06, OSAW 2008/4/110) w przypadku naruszenia dóbr osobistych bezprawnym działaniem sprawcy pokrzywdzonemu przede wszystkim przysługują środki o charakterze niemajątkowym przewidziane w art. 24 k.c., a w przypadku gdy działanie naruszyciela jest także zawinione środki o charakterze majątkowym, o których stanowi art. 448 k.c. Przy czym warto zwrócić uwagę, iż obydwa roszczenia mają charakter samodzielny i 17 --- STRONA 18 --- pokrzywdzonemu przysługuje prawo ich wyboru, zaś sądowi pozostawiona jest ocena celowości przyznania ochrony w żądanej formie, jego adekwatności do rodzaju naruszonego dobra, a przede wszystkim rozmiaru doznanej krzywdy. Przy żądaniu przyznania odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego podstawowym kryterium oceny sądu winien być rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej pokrzywdzonego bowiem celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy moralnej. Z tych też względów sąd jest zobowiązany ustalić zakres cierpień pokrzywdzonego, a przy ocenie tej przesłanki nie może abstrahować od wszystkich okoliczności towarzyszących powstaniu krzywdy. Znikomość ujemnych następstw może być podstawą oddalenia powództwa o przyznanie zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego. Analizując przesłanki ochrony dóbr osobistych powoda Sąd miał na uwadze to, że obowiązkiem władz publicznych, w tym wypadku funkcjonariuszy Służby Więziennej jest ochrona i poszanowanie godności uwięzionych, gwarantowanych w przepisach Konstytucji i aktach prawa międzynarodowego (vide wyrok Sądu Apełacyjnego w Rzeszowie z dnia 29 listopada 2012 r., I ACa 362/12, LEX nr 1246796). Nie ulega wątpliwości, że dobra osobiste są szczególnie narażone na uszczerbek przy wykonywaniu władzy publicznej, w realizowaniu zadań represyjnych, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka. Niewątpliwie godność (cześć) jest najważniejszym dobrem chronionym w przepisach prawa, jest dobrem osobistym przysługującym człowiekowi z racji urodzenia. Podlega ono ochronie nie tylko na podstawie powołanych przepisów art. 23 i 24 k.c., ale również - w stosunku do osób odbywających karę pozbawienia wolności - na podstawie art. 30 Konstytucji, oraz art. 4 k.k.w. Przepisy te nakazują wykonywanie kary w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności skazanego oraz zakazują stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania i karania skazanego (por. m. in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06, OSNC 2008, Nr I, poz. 13, z dnia 2 października 2007 r., II CSK 269/07, OSNC -ZD 2008, Nr 3, poz. 75, z dnia 10 maja 2012 r., IV CSK 473/11, Biul. SN 2012, Nr 7, poz. 12). Godność jest wartością właściwą każdemu człowiekowi i obejmuje ona wszelkie dziedziny jego życia. Przyjmuje się, że obowiązek poszanowania i ochrony godności ludzkiej powinien być realizowany przez władze publiczne przede wszystkim tam, gdzie Państwo działa w ramach imperium, realizując swoje zadania represyjne, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka. 18 --- STRONA 19 --- Zapewnienie przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego. Wynika to wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r., nr 38, poz. 167 i 169) i z art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 grudnia 1950 r. stanowiących, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Łączy się z tym wynikający z art. 8 ust. 1 Konwencji nakaz poszanowania życia prywatnego obywateli i ich prawa do intymności, co w odniesieniu do osób osadzonych w zakładach karnych oznacza obowiązek zapewnienia takich warunków bytowych i sanitarnych, w których godność ludzka i prawo do intymności nie doznają istotnego uszczerbku, jak również wynika z treści przepisu art. 47 Konstytucji wynika, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym Biorąc pod uwagę brzmienie powyższych przepisów prawnych w pierwszej kolejności należało zatem ustalić, czy w ogóle doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, a jeśli tak to jakie dobra osobiste zostały naruszone przez przedmiotową jednostkę penitencjarną, którą reprezentuje pozwany. W tym kontekście warto podkreślić, że doktryna i judykatura stoją zgodnie na stanowisku, że przy ocenie zaistnienia naruszenia dobra osobistego należy posługiwać się kryteriami o charakterze obiektywnym, nie zaś kierować się jedynie subiektywnymi odczuciami osoby występującej o przyznanie ochrony. Przykładowo Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 października 2001 roku (V/ CKN 195/01, Lex nr 53107) stwierdził, że ocena, czy cześć człowieka została zagrożona bądź naruszona, musi być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych. Istotne jest bowiem nie subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale obiektywna reakcja opinii publicznej. Jak słusznie zauważył Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 maja 2009 roku (sygn. akt VI ACa 1242/08) nie każdy przypadek dyskomfortu psychicznego spowodowany bezprawnym zachowaniem się innej osoby, jest wystarczającą podstawą do poszukiwania ochrony sądowej dóbr osobistych, bowiem należy mieć na uwadze również zobiektywizowaną ocenę zewnętrzną. Konieczne jest także zachowanie proporcji oraz umiaru i nie może nadużywać instrumentów prawnych właściwych tej ochronie do przypadków drobnych, opierających się w głównej mierze na subiektywnych odczuciach zainteresowanego, gdyż taki sposób postępowania prowadziłby do deprecjonowania samego przedmiotu ochrony. 19 --- STRONA 20 --- Zgodnie z treścią art. 6 k.c. oraz 232 k.p.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Należy przy tym pamiętać, że twierdzenie istotnej dla sprawy okoliczności powinno być udowodnione przez stronę, która to twierdzenie zgłasza (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2001 roku, I PKN 660/00). Zatem ciężar wykazania krzywdy, jaką w swojej ocenie doznał powód wskutek działań przedmiotowej jednostki penitencjarnej, spoczywał właśnie na powodzie. Uzasadniając swoje żądanie powód wskazywał na działania i zaniechania pozwanego w postaci: osadzenia w przepełnionych celach, braku właściwego oświetlenia cel, braku właściwego oddzielenia urządzeń sanitarnych od mieszkalnej części cel, braku właściwego wyżywienia, braku dostępu do ciepłej wody, braku właściwych warunków sanitarno- higienicznych, braku odpowiedniego sprzętu kwaterunkowego, niezapewnienia właściwej temperatury powietrza, braku dostępu do zajęć kulturalno-oświatowych, niewłaściwych zachowań funkcjonariuszy Służby Więziennej w tym przetrzymywania korespondencji. W tychże działaniach i zaniechaniach powód upatruje naruszenia swoich dóbr osobistych w postaci godności i prawa do prywatności. Dodatkowo powód wskazywał także na niezapewnienie mu przez pozwanego właściwej opieki medycznej, dostępu do badań diagnostycznych i nie wdrożeniu właściwego leczenia. Tymczasem, jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, powód w okresie nieobjętym przedawnieniem nie przebywał w celach przeludnionych. Pozwany przyznał bowiem, że powód tylko raz przebywał w przeludnionej celi w okresie od dnia 12 września 2008 roku do dnia 12 grudnia 2008 roku. Przeludnienie to nie było zatem znaczne i miało charakter krótkotrwały, a zgodnie z przepisem art. 248 $ 1 k.kw. w szczególnie uzasadnionych przypadkach dyrektor zakładu karnego może umieścić osadzonych, na czas określony, w warunkach nie spełniających wymagań powierzchniowych. Nie można przy tym zapominać, iż na takie zachowanie pozwanego wpływ mogły mieć okoliczności obiektywne — niedofinansowanie więziennictwa spowodowane ogólną sytuacją finansową Państwa, jak również mogło wynikać z faktu, że do Aresztu byli doprowadzani osadzeni z innych jednostek penitencjarnych, z którym udziałem musiały być przeprowadzone czynności na terenie Warszawy. Powyższe wynika z zeznań świadków, a także z doświadczenia zawodowego Sądu, albowiem we właściwości tutejszego Sądu znajduje się chociażby Dyrektor Służby Więziennej w W „ przeciwko któremu toczy się znaczna liczba postępowań cywilnych. Podobne rozważania należy poczynić w odniesieniu do osadzenia powoda z więźniami zakwalifikowanymi do różnych podgrup kwalifikacyjnych. Jak ustalono — w oparciu o dokumentację zgromadzoną w aktach sprawy, jak również 20 --- STRONA 21 --- na podstawie zeznań świadków - wyposażenie cel odpowiadało przepisom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Znajdujący się w celach sprzęt kwaterunkowy zgodny był z normami regulacji określających warunki bytowe osób osadzonych w jednostkach penitencjarnych. Sprzęt ten co prawda nie był nowy, jednak w pełni sprawny i nadający się do dalszego użytkowania. Zdarzały się sytuacje w których sprzęt z dnia na dzień ulegał zniszczeniu, a kable do telewizora czy radiowęzła były ucięte, jednakże powyższe wynikało tylko i wyłącznie z zachowań samych osadzonych, którzy niedbali należycie o stan wyposażenia celi. Wszelkie jednakże usterki, czy braki powinny być przez więźniów zgłaszane do wychowawcy, który następnie wzywał poszczególne działy, w szczególności dział kwatermistrzowski, do ich usunięcia. Kwatermistrz, po otrzymaniu zgłoszenia, niezwłocznie jednak przystępował do naprawy czy też do uzupełnienia braków, w miarę możliwości magazynowych. W razie braków w magazynie kierowca wysyłany był po zakupy, a zatem tylko w takich przypadkach naprawa trwała kilka dni. Powód w każdym miesiącu otrzymywał środki higieniczne o ilości i rodzaju określonych odpowiednimi przepisami. Co dwa tygodnie była wymieniana pościel a w każdy poniedziałek ręczniki. Nawet jeśli rzeczy były sprane i nie wyglądały na nowe, to jednakże na pewno były czyste. W miarę posiadanych zasobów były wypożyczane także zmiotki i szufelki. Osadzeni mieli zatem możliwość dbania o porządek w celi, z czego jednakże nie zawsze korzystano. O naruszeniu dobra osobistego w postaci uchybienia godności osadzonego w zakładzie karnym nie można zaś mówić w przypadku pewnych uciążliwości lub niedogodności, związanych z samym pobytem w takim zakładzie, polegającym np. na niższej od oczekiwanej jakości warunków sanitarnych; nie powinno się bowiem oczekiwać warunków podobnych do domowych, które dla wielu ludzi bywają bardzo trudne, a nie wynikają z odbywania żadnej kary (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt I ACa 1473/12, LEX nr 1509031). Także w orzeczeniach ETPC najczęściej zwracano uwagę na złe warunki sanitarne, niehigieniczność i brak prywatności przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych, permanentną niemożliwość zaspokojenia potrzeby snu spowodowaną niewystarczającą ilością łóżek jak i nieustannie zapalonym światłem czy panującym hałasem, niedostateczne oświetlenie uniemożliwiające czytanie, warunki 21 --- STRONA 22 --- prowadzące do rozprzestrzeniania się chorób bądź brak możliwości leczenia. Trybunał uwzględniał dopiero skumulowany efekt tych warunków, a także specyficzne zarzuty podnoszone przez skarżących. Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 lutego 2007 r. nie uzależnił możliwości zasądzenia zadośćuczynienia od potwierdzenia faktu osadzenia w warunkach metrażowych odbiegających od norm wskazanej w art. 110 $ 2 k.k.w. Możliwość taka została bowiem połączona z jednoczesnym naruszeniem takich podstawowych standardów jak zapewnienie każdemu osadzonemu oddzielnego miejsca do spania albo oddzielenia węzła sanitarnego od ogólnej przestrzeni celi. Jako oczywiście bezzasadne pozostają zatem powoływane przez powoda zarzuty co do jakości sprzętu kwaterunkowego. Cele mieszkalne, w jakich przebywał powód, były wyposażone w sprzęt kwaterunkowy zapewniający powodowi osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza, odpowiednią do pory roku temperaturę, a także oświetlenie odpowiednie do czytania. Standard cel odpowiadał bowiem właściwym przepisom, zainstalowana też była wentylacja grawitacyjna gwarantująca cyrkulację powietrza. Kąciki sanitarne były oddzielone od celi mieszkalnej, celem zapewnienia osadzonym intymności. Pomimo iż parapet był na wysokości około 1,3 metra, to osadzeni mieli możliwość otwarcia okna w razie potrzeby. Jeżeli były z tym problemy, na przykład w celach z drewnianymi oknami, to więźniowie zawsze mogli zgłosić ten problem wychowawcy, który następnie wzywał kwatermistrza. Powód raz w tygodniu miał możliwość kąpieli w ciepłej wodzie, miał dostęp do bieżącej zimnej wody. Powyższe było zgodne z przepisami statuującymi standardy techniczne cel w sposób zgodny, zdaniem Sądu, z aktami normatywnymi wyższego rzędu, i nie powodują naruszenia godności osadzonych. Dla porównania, minimalny standard warunków lokalowych dla osób ubogich eksmitowanych do pomieszczeń tymczasowych także nie zapewnia ciepłej wody (por. art. 2 ust. I pkt 5a u.o.p.l. ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw łokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, [.j. Dz.U.2005.31.266 ze zm. Dz.U.2011.224.1342; także wcześniej obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 26 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach o opróżnienie lokalu lub pomieszczenia albo o wydanie nieruchomości oraz szczegółowych warunków, jakim powinno odpowiadać tymczasowe pomieszczenie, Dz. U. 2005.17.155). Trudno przyjąć, by standardy lokalowe nie naruszające godności tych osób miały być niższe, niż standardy dotyczące osób osadzonych. Bezzasadne okazały się także zarzuty powoda dotyczące przetrzymywania i cenzurowania korespondencji kierowanej do powoda, jak również zapoznawania się z tą 22 --- STRONA 23 --- korespondencją przez innych osadzonych. Jak ustalono, w Areszcie panują określone reguły obiegu korespondencji, które są ściśle przestrzegane. Jest podział na korespondencję urzędową i prywatną, i ta druga była przez funkcjonariuszy cenzurowana, gdyż do tego zobowiązywały ich przepisy. Czas trwania dostarczenia przesyłek wynikał także z faktu, że były one ewidencjonowane przez różne działy co wymagało czasu, jednakże nigdy nie były przetrzymywane. Gdy listów było zbyt wiele, w szczególności w okresie świątecznym przełożony organizował wsparcie. Odnośnie zaś przesyłek wychodzących odpowiedni dział musiał zweryfikować także, czy zostały one odpowiednio opłacone. Nigdy jednakże nie było możliwości, a żeby do korespondencji osadzonych mieli dostęp inni więźniowie. Była ona roznoszona przez wychowawców albo oddziałowych bezpośrednio do rąk własnych. Jeśli osadzonego w danym momencie nie było w celi otrzymywał korespondencję później Podobnie w sytuacji, kiedy nie chciał jej odebrać, co w przypadku powoda miało miejsce. Powód jednakże wtedy nie kwestionował sposobu obiegu korespondencji — czego jak ustalono nie robił nigdy - ale warunki bytowe w celi. Powód bowiem nigdy nie zgłaszał zarzutów do pracy osób zajmujących się korespondencją. Prawdopodobnie pierwszy raz został sformułowany w pozwie. Więźniowie mieli możliwość także korzystania ze świetlicy, biblioteki i czytelni, zajęć edukacyjnych i adaptacyjnych. Udostępniane były im także akty prawne. Jak wynikało z zeznań świadków, jedna z cel mieszkalnych została zaadaptowana na świetlicę, ale mimo jej niewielkich rozmiarów, nie zdarzyło się nigdy, żeby zbyt duża liczba osadzonych chciała z niej korzystać. Podobnie jeśli chodzi o udostępnianie kodeksów - na oddziale był jeden kodeks, jednakże wychowawca nigdy nie miał problemu z jego udostępnieniem, gdyż nie zdarzyło się, że w tym samym czasie dwóch osadzonych potrzebowało dostępu do przepisów. Powód miał w Areszcie zapewnione wyżywienie o odpowiedniej wartości odżywczej Jeśli na oddział przysyłano zbyt mało jedzenia, było ono niezwłocznie dosyłane z innych oddziałów, a dopiero w ostateczności mógł być wydany posiłek z innej diety. Nigdy jednak nie było sytuacji w której osadzony nie otrzymałby posiłku. Także jeśli chodzi o osadzonych, którzy dopiero przyjeżdżali do Aresztu. Powodowi z powodu problemów zdrowotnych była przypisana odpowiednia dieta i tylko posiłki z tej diety otrzymywał. Sąd ustalił na podstawie opinii biegłego, że utrata przez powoda 10 kg wagi w czasie dwóch lat przebywania w Areszcie nie była niebezpieczna dla zdrowia powoda, zwłaszcza, że wskaźnik masy ciała BMI obliczony dla wzrostu powoda był cały czas prawidłowy. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że warunki bytowe w celach, wbrew twierdzeniom powoda, nie były zatem aż tak dolegliwe, aby sięgały do 23 --- STRONA 24 --- podważenia zasad humanitaryzmu. Samo skazanie i ukaranie karą pozbawienia wolności zakłada określoną dolegliwość, odnoszącą się do konieczności przebywania w warunkach izolacji w jednym pomieszczeniu z innymi osobami na stosunkowo niewielkiej przestrzeni, limitowanie czasu i form przebywania poza celą, załatwiania potrzeb fizjologicznych w warunkach ograniczenia pełnej intymności, organizowania kąpieli i prania odzieży według pewnych reguł wymuszonych warunkami bytowania w dużej zbiorowości. Dlatego też należne powodowi zadośćuczynienie może obejmować tylko takie cierpienia psychiczne i fizyczne, które wprost nie wynikają z istoty i celu odbywania izolacyjnej kary pozbawienia wolności (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 5 marca 20913 r., sygn. akt I ACa 4200/12). Odnośnie braku zapewnienia odpowiednich warunków kwaterunkowych oraz należytego komfortu, wskazać należy, że w świetle powszechnie przyjętych kryteriów i poglądów, akceptowanych przez społeczeństwo, nie narusza godności skazanego pobyt krótkotrwały w celi wymagającej remontu i nie odpowiadającej standardom estetycznym i użytkowym, jeżeli stanowi on incydentalny epizod, wynikający z ogólnej trudnej sytuacji materialnej zakładów karnych, dotykającej większości osób odbywających karę pozbawienia wolności, nie zaś z chęci poniżenia czy upokorzenia skazanego (orzeczenie SN z dnia 20.12.2010 r. IV CSK 449/10, nie publ.). Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że cele mieszkalne w jakich przebywał powód, pomimo iż wymagały remontu, były wyposażone zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami. Należy też wskazać, że pomimo ogólnie trudnej sytuacji materialnej Aresztu, sukcesywnie były przeprowadzane remonty poszczególnych pawilonów. W takim wyremontowanym pawilonie przebywa obecnie powód. Powód także w żaden sposób nie udowodnił, że funkcjonariusze Służby Więziennej bądź inni współosadzeni stosowali w stosunku do niego agresję fizyczną bądź słowną. Powyższy fakt nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji zgromadzonej w aktach niniejszej sprawy. Gołosłowne twierdzenia nie mogą stanowić podstawy przyjęcia, że do takich zachowań w ogóle doszło. Jak wynika bowiem z dokumentacji zarzuty powoda zawarte w szeregu jego skargach, po przeprowadzeniu postępowań wyjaśniających, ostatecznie nie zasługiwały na uwzględnienie. Z powodu braku dostatecznych dowodów wskazujących na popełnienie przestępstwa umorzone zostało śledztwo wszczęte na skutek zawiadomienia powoda o niedopełnieniu obowiązków i przekroczeniu uprawnień w okresie od stycznia 2014 roku do czerwca 2015 roku przez funkcjonariuszy Służby Więziennej Aresztu Śledczego W: B . Wobec braku znamion czynu zabronionego Prokuratura Rejonowa W: -P odmówiła wszczęcia śledztwa w sprawie zawiadomienia powoda 24 --- STRONA 25 --- dotyczącego dokonanego w okresie od 07 lipca 2015 roku do 06 października 2015 roku na terenie Aresztu Śledczego W: HE przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza. Jednakże wszystkie powyższe zarzuty powód zaczął wysnuwać po wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, co może uzasadniać przypuszczenie, że powód chciał tym samym jedynie wzmocnić swoją argumentację ukazującą złe traktowanie w Areszcie, zmierzającą ostatecznie w kierunku skłonienia Sądu do uwzględnienia powództwa zgłoszonego w niniejszej sprawie. 'W dalszej kolejności, za niewykazane uznać należy również pogorszenie stanu zdrowia powoda, które jako jedno z najcenniejszych dóbr osobistych niewątpliwie podlega ochronie prawnej (vide art. 23 k.c.). Zdrowie to stan psychofizyczny, w jakim znajduje się człowiek, ochronie nie podlega wyabstrahowane dobre zdrowie, lecz aktualny stan organizmu - naruszenie zdrowia polega na zmianie tego stanu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 28 stycznia 2016 r., I ACa 863/15). Nie jest przy tym obowiązkiem więziennej służby zdrowia spełnianie wszelkich oczekiwań osób pozbawionych wolności, przystępujących w zakładzie karnym do leczenia schorzeń dawniej lekceważonych, stawiających żądania stosowania najbardziej nowoczesnych technik leczniczych oraz drogich specyfików Obowiązkiem tej służby jest jedynie zachowanie pozbawionych wolności przy życiu i w niepogorszonym zdrowiu (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 15 kwietnia 1992 roku, KZS 3-9/92 poz. 109 i inne). Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności opinii biegłego, powód korzystał z konsultacji lekarzy, co zostało szczegółowo udokumentowane. Lekarze za każdym razem reagowali na zgłaszane przez powoda dolegliwości, kierując powoda na odpowiednie badania i przepisując mu stosowne leki. Powód poddawany był badaniom laboratoryjnym i diagnostyce, korzystał z pomocy pielęgniarskiej. Lekarze interniści i lekarze specjaliści reagowali na dolegliwości zgłaszane przez powoda, przepisując odpowiednie leki i przeprowadzając stosowne badania. Tylko w jednym przypadku doszło do opóźnienia wykonania u powoda badania diagnostycznego. Dotyczy to badania endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego, które przeprowadzono w dniu 11 czerwca 2015 roku, czyli po ponad miesiącu od wystąpienia dolegliwości gastrycznych. Taka zwłoka była zawiniona jednakże jedynie przez samego powoda, który do dnia 27 maja nie wyrażał zgody na pobranie krwi w kierunku nosicielstwa wirusa HIV i HCV, co było niezbędne przed tym badaniem. Odroczenie w czasie badania endoskopowego nie stanowiło jednak dla powoda zagrożenia życia, tym niemniej zarzuty powoda co do prawidłowej opieki medycznej zdają się być co najmniej nieprawdziwe, gdyż z jednej strony powód kwestionuje 25 --- STRONA 26 --- prawidłowość udzielonej pomocy medycznej, zaś z drugiej strony nie zgadza się na zalecenia lekarzy i nie poddaje się niezbędnych badaniom. Pod wypływem leczenia doszło jednakże do cofnięcia się zmian endoskopowych w żołądku, a więc nie doszło do trwałego uszkodzenia jego funkcji. Nie doszło także do uszkodzenia narządów powoda a powyższe nie będzie miało wpływu na funkcjonowanie powoda w dalszym życiu. W ocenie Sądu, wszystkie te okoliczności obalają tezę, jakoby na skutek zaniedbań pozwanego u powoda nastąpił jakikolwiek uszczerbek na zdrowiu, co explicite potwierdzają wnioski zawarte w opinii biegłego wydanej w niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią art. 121 $ 1 k.k.w. skazanemu zapewnia się w miarę możliwości świadczenie pracy, co oznacza, że skazany nie ma prawa do zatrudnienia, jakkolwiek zgodnie zart. 116 $ I pkt 4 k.k.w. wykonywanie pracy przez skazanego jest jego obowiązkiem, a odmowa wykonywania stanowi przekroczenie powodujące odpowiedzialność dyscyplinarną (art. 142 $ 1 k.k.w.). Ustawodawca wprowadził ten zapis, licząc się z realiami w zakresie możliwości zatrudnienia. Nie jest to zatem prawo skazanego do zatrudnienia, a tym samym w przypadku braku zgody na umożliwienie świadczenia pracy nie można skutecznie domagać się realizacji takiego uprawnienia. W praktyce występują bowiem znaczne trudności w zapewnieniu wszystkim skazanym zatrudnienia. Jednostki penitencjarne nie są w stanie zapewnić płatnego świadczenia pracy wszystkim chętnym, rozpatrując wiele wniosków w sprawie zatrudnienia, jednak z uwagi na szczupłe możliwości organizacyjne, jak i rynkowe, zmuszone są do dokonywania selekcji wniosków (zob. K. Postulski [w:] Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Opublikowano: WK, 2016, LEX). Nie sposób również, tak jak tego chce powód, wywieść obowiązku zapewnienia wszystkim obywatelom zatrudnienia z przepisów Konstytucji RP. W art. 65 Konstytucji wskazano jedynie, że władze publiczne prowadzą politykę zmierzającą do pełnego produktywnego zatrudnienia. Nie wynika z tego unormowania w żaden sposób, że państwo jest zobowiązane do zapewnienia każdemu pracy, co w realiach gospodarczych kraju byłoby wręcz absurdalne. Nie można też dostrzec w zachowaniu pozwanego jakiegokolwiek przejawu dyskryminacji wobec osoby powoda. Pozwana dokonując selekcji potencjalnych pracowników uwzględnia każdorazowo zróżnicowaną sytuację osobistą, rodzinną i finansową każdego ze skazanych wnioskujących o zatrudnienie, podejmując na tej podstawie decyzję. Powód w żaden sposób nie wykazał, że pozwana odmawiając mu zatrudnienia dopuściła się w tym zakresie nierównego traktowania powoda w porównaniu z innymi zatrudnionymi. Co więcej, przez pewien okres powód był zatrudniony, jednakże nie wypełniał należycie swoich 26 --- STRONA 27 --- obowiązków — kontaktował się z osadzonymi, chciał przenosić rzeczy, wydawał tylko jeden posiłek. Powyższe poddaje w wątpliwość rzeczywiste intencje powoda w podjęciu pracy. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że brak było podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia na rzecz powoda w oparciu o treść przepisu art. 448 k.c. i art. 445 $ 1 k.c. w zw. z art. 444 kc. i art. 417 k.c. Powód nie wykazał bowiem, aby doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, w związku z warunkami odbywania kary. Sam dyskomfort spowodowany pobytem w warunkach izolacji nie może stanowić podstawy do sformułowania tezy, że doszło do naruszenia dóbr osobistych. Do naruszenia tych dóbr dochodzi bowiem jedynie wówczas, gdy cierpienie i upokorzenie, jakiego doznaje pozbawiony wolności przekraczają nieunikniony element cierpienia wpisanego w kartę pozbawienia wolności. Godzi się przypomnieć, że w judykaturze ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2006 r., II PK 245/05, OSNP 2007/7- 8/101). Zasądzenie zadośćuczynienia ma charakter fakultatywny i od oceny sądu opartej na analizie konkretnych okoliczności danej sprawy zależy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony w tej formie (wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 11 stycznia 2007 r. w sprawie o sygn. akt I ACa 833/06). Podstawowym kryterium decydującym o możliwości zasądzenia zadośćuczynienia powinien być m.in. stopień winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W świetle ustaleń stanu faktycznego w niniejszej sprawie nie sposób jest uznać, że działanie pozwanego było bezprawne i doprowadziło do powstania jakikolwiek krzywdy powoda, jak również, że dopuszczono się naruszenia reguł należytej staranności w toku leczenia powoda. Wobec powyższego Sąd powództwo oddalił i orzekł jak w punkcie I. wyroku. 'W punkcie II sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 108 $ 1 zd. 1 k.p.c. Zgodnie z ostatnim z powołanych przepisów Sąd obowiązany jest w orzeczeniu kończącym postępowanie orzec o jego kosztach. Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu strony przeciwnej, zgodnie z art. 102 k.p.c. W ocenie Sądu charakter dochodzonego przez powoda roszczenia — o ochronę dóbr osobistych, jak również to, że powód przez długi czas pozostawał w warunkach izolacji więziennej, co per se wywołuje trudną sytuację finansową, przemawiały w ocenie Sądu za odstąpieniem od obciążania go kosztami procesu zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażoną w przepisie art. 98 k.p.c. Mając na uwadze przywołane okoliczności, Sąd uznał za uzasadnione w świetle reguł słuszności, odstąpienie od obciążania powoda kosztami procesu. 27 --- STRONA 28 --- Jednocześnie nieuiszczone koszty sądowe Sąd, na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, przejął na rachunek Skarbu Państwa, bowiem powód został zwolniony od opłaty od pozwu, a brak było podstaw do obciążenia tymi kosztami pozwanego, który proces wygrał, W punkcie III sentencji wyroku Sąd nakazał wypłacić należne pełnomocnikowi powoda wynagrodzenie w wysokości 7.200 zł ustalone na podstawie $ 6 pkt 7 w zw. z $ 19 pkt I rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie Dz.U. 2002/163/1348 z późn. zm.) ze Skarbu Państwa, albowiem powód reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu przegrał sprawę w całości. Zgodnie z $ 2 ust. 3 rozporządzenia, wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, tj. 23% (ar. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie. 28