Wyrok III C 181/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszaw

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III C 181/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, Wydział III Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Witkowska Protokolant: sekretarz sądowy Sylwia Cieślińska - Kopeć po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 r. w Warszawie, na rozprawie sprawy z powództwa K. M. przeciwko Telewizji (...) S.A. z/s w W. o ochronę dóbr osobistych 1. oddala powództwo w całości; 2. zasądza od K. M. na rzecz Telewizji (...) S.A. z/s w W. kwotę 2.777,00 zł (dwa tysiące siedemset siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. IIIC 181/15 UZASADNIENIE K. M. w pozwie z dnia 20 lutego 2015 roku skierowanym przeciwko Telewizji (...) S.A. z/s w W. domagała się” 1/ nakazania pozwanemu usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powódki, poprzez jednokrotne opublikowanie najpóźniej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku w sprawie przedmiotowej przeprosin w jednym z reportaży z cyklu „(...)”, podając na początku emisji programu oświadczenie o następującej treści: Telewizja (...) S.A. wyraża głębokie ubolewanie z powodu bezprawnego przetwarzania danych osobowych Pani K. M. i ich upublicznienie w reportażu telewizyjnym w cyku (...) wymiotowanym w kanale (...) w dniach 23.04.2014r. i 24.04.2014r. oraz udostępnionym w okresie od dnia 23.04.2014r. do 25.04.2014r. na portalu internetowym WWW.(...).pl. W związku z powyższym Telewizja (...) S.A. niniejszym przeprasza za dokonane naruszenie dóbr osobistych Pani K. M. , w szczególności za naruszenie jej prywatności, a także naruszenie Jej dobrego imienia – z uwagi na kontekst w jakim te dane zostały upublicznione”, 2/ w przypadku niewykonania wyroku w zakresie publikacji oświadczenia w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia , powódka wnosiła o upoważnienia jej do opublikowania powyższego oświadczenia na koszt pozwanej Telewizji w dowolnej stacji telewizyjnej o zasięgu ogólnopolskim pomiędzy godz. 19:25 a 21:40, 3/ zakazania pozwanej posługiwania się oraz publicznego prezentowania bez zgody powódki jakimkolwiek materiałami, dokumentami lub korespondencją podpisywanymi przez powódkę , które nie są publicznie dostępne, --- STRONA 2 --- 4/ zasądzenia od pozwanej na rzecz powódki kwoty 25.000,00zł wraz odsetkami ustawowymi od dnia 9 maja 2014r. tj. od dnia zawezwania pozwanego do zaprzestania naruszenia dóbr osobistych powódki do dnia zapłaty, tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę za w/w naruszenia dóbr osobistych; 5/ zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (pozew wraz uzasadnieniem k 2 – 9). Pozwana Telewizja (...) S.A. z/s w W. nie uznała powództwa i wnosiła o oddalenie powództwa w całości wraz zasądzeniem na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwana podnosiła że pozwana prezentując materiał dziennikarki nie użyła bezprawnie danych osobowych powódki, bowiem materiał ten dotyczył faktycznie prowadzonych postępowań sądowych i komorniczych. Nie został przy tym ujawniony wizerunek powódki i co więcej całość audycji poświecona była zupełnie innej osobie. Pozwana podała że w całej audycji nie pada imię i nazwisko powódki. Pozwana podnosiła iż w audycji wyemitowanej na antenie (...), a następnie udostępnionej na portalu internetowym WWW.(...).pl nie ujawniono danych osobowych, ani innych cech wyróżniających powódkę /np. jej wizerunku/ w sposób umożliwiających obiektywną identyfikację powódki. Pozwana przyznała iż w programie pojawiła się nieczytelna „przebitka” z dość znacznej odległości dokumentów z postępowania egzekucyjnego, ale to nie zmienia powyższej oceny. Pozwana powoływała się również na tą okoliczność, iż czy doszło do naruszenia dobra osobistego, decydujące znaczenie ma to, jaką reakcję wywołuje naruszenie w społeczeństwie, a nie subiektywne odczucie danej osoby, która domaga się ochrony prawnej, jej indywidualne wartości, uczucia i jej stan psychiczny. Pozwana nadto podnosiła, iż nie zostały naruszone dobra osobiste powódki, gdyż w audycji zostały podane wyłącznie informacje prawdziwe /czego jak podaje pozwana powódka nie kwestionuje/ i że materiały zebrane zostały z należytą dziennikarską starannością. Pozwana też podniosła, iż okolicznością wyłączającą bezprawność jest prawdziwość twierdzeń co do faktów jak i działanie w uzasadnionym interesie społecznym. Zdaniem pozwanej program dot. kwestii zaciągania kredytów, pożyczek na tzw. „lichwiarski procent” u osób prywatnych i związana z tym możliwość znalezienia się w trudnej sytuacji finansowej polegającej m.in. na możliwości utraty mieszkania, czy też domu może dot. nieoznaczonej grupy osób, a związane z tym wysokie niebezpieczeństwo utraty całego dorobku życia zasługuje na przedstawienie w publikacji w celu ostrzeżenia społeczeństwa przed wysokim ryzykiem podejmowania takich działań. Wobec tego zdaniem pozwanej nie można przypisać jej winy i tym samym nie może być mowy o bezprawności działania pozwanej. Nadto podnosiła pozwana, iż skutki spornego reportażu w żaden sposób nie mogą być łączone z działaniem pozwanej. Pozwana podawała, iż sama powódka w pozwie podaje że skutki obawy powódki o życie i zdrowie własne i członków rodziny nastąpiły na skutek udostępnienia wizerunku powódki i jej danych osobowych i adresowych przez Kancelarię (...) reprezentowanej przez P. I., a nie na skutek emisji reportażu przez pozwaną. Pozwana podawała również że o procederze o którym mowa w audycji szeroko rozpisywały się inne media, w tym Gazeta (...), (...). Z ostrożności procesowej pozwana nie uznając roszczeń powódki co do zasady, podniosła nadto iż kwota zadośćuczynienia jej zdaniem jest zdecydowanie zawyżona i ma wyraźny charakter represyjny.(odpowiedź na pozew wraz z uzasadnieniem k 50 – 55) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 23 kwietnia 2014 roku oraz 24 kwietnia 2014r. Telewizja (...) S.A. w W. na kanale (...) programie z cyklu „(...)” wyemitowała reportaż dotyczący kwestii zaciągania kredytów, pożyczek na tzw. „lichwiarski procent” u osób prywatnych i związanej z tym możliwości znalezienia się w trudnej sytuacji finansowej polegającej m.in. na możliwości utraty mieszkania czy też domu. Bohaterami tej audycji była L. G. (1) jej córka B. M. oraz E. i R. W. którzy stracili w ten sposób swoje mieszkanie. W trakcie tego programu nigdy nie padło imię i nazwisko powódki, nie był przedstawiony jej wizerunek czy też adres zamieszkania. W samym programie pojawia się tylko krótki /kilkusekundowy/ najazd kamery na dokumenty dot. postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez powódkę względem L. G. (1) oraz na akt notarialny dot. nabycia mieszkania przez powódkę od L. G. (1). W trakcie programu były wypowiedzi zaproszonych gości min. P. I. i posła A. S. na temat procederu wyłudzania mieszkań praktykowanym przez Pana P. T. (1). Tylko P. I. używał w trakcie programu pełnego imienia i nazwiska P. T. (1). Pozwana nigdy nie udostępniała materiałów dot. powódki P. I. ani przed programem ani też po programie (okoliczności dot. emisji i treści samego programu „(...)” bezsporne, nagranie programu k 92, dokument zawiadomienie dłużnika o wszczęciu postępowania egzekucyjnego k 15, akt notarialny nabycia mieszkania od L. G. przez powódkę k 18 – 19, pozew k 20, zeznanie świadków: J. K. k 126-127, św. Ł. K. k 127 – 128, zeznania świadków płyta CD k 129, św. G. Z. k 144-145 – płyta CD k 147). --- STRONA 3 --- Informacje dot. sprawy L. G. (1) i postępowań egzekucyjnych i komorniczych były znane P. I. z Kancelarii (...) jeszcze przed programem wyemitowanym przez pozwaną. Dane personalne i dane adresowe powódki zostały udostępnione w Internecie przez Kancelarię (...). P. I. umieścił na swojej stronie internetowej zdjęcie powódki wraz ze swoim wpisami o następującej treści „Ta pani jest „słupem P. T. (1), który podstępem i oszustwem pozbawił ostatnio dachu nad głową starszą schorowaną L. G. (1), To ona była oficjalnie nabywczynią mieszkania. Na zdjęciu „pani słup K. M. (...)-(...) W. Al. (...) (...). Sprawy ludzkiej krzywdy nie mogą pozostać anonimowe”, Kolejny wpis P. I. to „ Z artykułu w Gazecie (...) zatytułowanego (...) Mieszkanie od L. G. (1) 1 kwietnia 2010r. kupiła 30 letnia K. M. Dziesięć miesięcy później odsprzedała je P. T. (2) synowi P.. Znalazłem telefon K. M. Jest agentką w biurze nieruchomości. Próbowałem z nią rozmawiać . Wysyłałem maile i smsy . Nie odezwała się” Również pod tym wpisem P. I. pojawiły się inne negatywne wpisy innych internautów. Sama powódka w swoich zeznaniach podawała też, iż była nagonka P. I., który wypowiadał się na antenie pozwanej w tym programie, jak i później kontynuował swoje działania na swoim profilu internetowym. Powódka podała w zeznaniach, że P. I. na swojej stronie internetowej, przedstawił jej zdjęcie z ówczesnym adresem zamieszkania i z komentarzem. Podała też że pojawiły się w stosunku do niej wyzwiska internautów. Powódka podała również że P. I. wszedł w posiadanie dokumentów jej dotyczących od L. G. (1). Powódka podawała w swoich zeznaniach iż „na chwilą obecną to nie ma już obaw, ale nie wie czy pan I. i jego towarzysze jej nie zaatakują” (zeznania powódki k 160, zeznania płyta CD k 162, zdjęcie powódki ze strony internetowej P. I. k 32 wraz ze wpisami P. I. k 32 - 35, zeznania J. M. k 111 „ Po emisji tego reportażu nasiliły się wypowiedzi jednego z gości tego programu P. I.”). Na temat procedury wyłudzania mieszkań i poczynań P. T. (1) pisała Gazeta (...) w dniu 1 kwietnia 2014r. W tym artykule też jest opisana sytuacja zakupu mieszkania od L. G. (1) przez powódkę, która /jak to opisuje autorka reportażu/ mieszkanie to następnie odsprzedała P. T. (2), synowi P. T. (1). Autorka reportażu w Gazecie (...) wskazuje że ta pani tj. K. M. współdziałała z T.. (artykuł w Gazecie (...) k 79 – 82). Sprawę dot. L. G. (1) również opisywał w swoim artykule (...) w kwietniu 2014r. (artykuł w (...) k 84 – 85 zeznanie świadków: J. K. k 126-127, św. Ł. K. k 127 – 128, zeznania świadków płyta CD k 129, i św. G. Z. k 144-145 – płyta CD k 147). W dniu 30 kwietnia 2014r. pełnomocnik powódki wystąpił do pozwanej Telewizji po emisji programu, o natychmiastowe zaprzestanie naruszanie dóbr osobistych powódki poprzez wstrzymanie emisji reportażu w Telewizji, publikację przeprosin i zapłaty zadośćuczynienia w kwocie 150.000,00zł (wezwanie k 25 – 26). W odpowiedzi na to wezwanie pozwana Telewizja (...) poinformowała pełn. powódki, iż jej zdaniem nie doszło do żadnych działań powodujących odpowiedzialność (...) SA za naruszenie dóbr osobistych powódki (pismo pozwanej z dnia 3.06.2014r. k 27 – 28). Powódka zwracała się też do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych ze skargą na upublicznienie jej danych osobowych przez (...) SA (pismo Biura Generalnego Inspektora Ochrony danych Osobowych z dnia 22.07.2014r. k 29-30). Powódka prowadzi działalności gospodarczą od 2 marca 2011r. (wyciąg z ewidencji o działalności gospodarczej k 31). Sąd zważył co następuje: Bezspornym faktem między stronami w niniejszej sprawie była okoliczność, iż pozwana (...) S.A. wyemitowała w dniach 23.04.2014r. i 24.04.2014r. na kanale (...) program telewizyjny z cyklu „(...)”. Bezsporne też jest to, iż program ten nie dotyczył powódki. Kwestią sporną pomiędzy stronami było to czy w związku z pojawianiem się w tym programie krótkiego /kilkusekundowego/ najazdu kamery na dokumenty dot. postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez powódkę względem L. G. (1) oraz na akt notarialny dot. nabycia mieszkania przez powódkę od L. G. (1) oraz pozew o eksmisję doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Stosownie zaś do treści art. 24. § 1.kc. - ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia dobra osobistego może on także żądać, ażeby --- STRONA 4 --- osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Przesłanką ochrony dóbr osobistych jest zatem ich naruszenie lub powstanie groźby naruszenia, oraz bezprawność działania sprawcy naruszenia. Przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego należy posługiwać się kryteriami natury obiektywnej, a nie zaś jedynie subiektywnym odczuciem osoby żądającej ochrony – co wielokrotnie w swych orzeczeniach podkreślał Sąd Najwyższy – i miernika, pozwalającego ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, należy szukać w opinii publicznej. Podkreśla się przy tym, iż przy ocenie czy doszło do naruszenia dobra osobistego, którego ochrony domaga się osoba zgłaszająca żądanie, należy brać pod uwagę całokształt okoliczności. Na temat bezprawności działania Sąd Najwyższy wypowiedział się w orzeczeniu z dnia 19 października 1989 roku w sprawie IICR 419/89 (OSP 11-12/90, poz. 377) wyjaśniając, że za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je. Okoliczności na podstawie których następuje wyłączenie bezprawności naruszenia dóbr osobistych to: działanie w ramach porządku prawnego m.in. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa. Przy czym należy pamiętać, iż w art. 24 § 1 k.c. ustawodawca wprowadził domniemanie bezprawności i że to pozwany w procesie o ochronę dóbr osobistych ma obowiązek wykazania istnienia okoliczności usprawiedliwiających to działanie, a więc wyłączających bezprawność. Pozwana wykazała w niniejszej sprawie, że prezentując materiał dziennikarki nie użyła bezprawnie danych osobowych powódki, bowiem materiał ten nie dotyczył przede wszystkim powódki ani też postępowań prowadzonych przez powódkę wobec L. G. (1). W programie nie został ujawniony ani wizerunek powódki, ani też jej dane adresowe. Całość audycji poświecona jest była zupełnie innej osobie – P. T. (1), którego nazwisko padało w tym programie. W tym miejscu należy podnieść, iż powódka w tym postępowaniu nie wykazała, iż to działanie pozwanej polegające na przedstawieniu w tym programie krótkiego /kilkusekundowego/ najazdu kamery na dokumenty dot. postępowań prowadzonych przez powódkę względem L. G. (1) oraz też na akt notarialny dot. nabycia przez powódkę mieszkania od L. G. (1) spowodowały naruszenie dóbr osobistych powódki. Ciężar dowodu w tym zakresie zdaniem Sądu spoczywał na powódce. Przy czym należy podnieść /na co zwracała uwagę pozwana/, w programie zostały przedstawione dokumenty dot. powódki wyłącznie prawdziwe. Powódka nie kwestionowała, iż faktycznie nabyła mieszkanie od L. G. (1), prowadziła postępowanie sądowe i komornicze względem powódki o eksmisję z lokalu. Dowody w postaci zeznań świadków: J. K., Ł. K. i G. Z. wskazują iż materiał dziennikarski zebrany został z należytą dziennikarską starannością. Nadto w tej sprawie -należy zgodzić się z pozwaną- że działanie pozwanej, w przypadku tego programu, poruszane tam kwestie procederu wyłudzania mieszkań, w przypadku zaciągania kredytów, pożyczek na tzw. „lichwiarski procent” u prywatnych osób, w tym praktyki takie stosowane przez P. T. (1) było w działaniem uzasadnionym w interesie społecznym. Pozwana Telewizja jako nadawca publiczny powinna działać w interesie publicznym zgodnie z art. 6 ust 1 i art. 10 ust 1 Prawa prasowego. Powyższe stanowi że pozwanej nie można przypisać winy, a to stanowi okoliczność wyłączającą bezprawność działania pozwanej. Nadto trzeba podnieść, iż postępowanie dowodowe wykazało, iż skutki spornego reportażu w żaden sposób nie mogą być łączone z działaniem pozwanej. Z wydruków internetowych ze strony internetowej P. I. jak i też zeznań samej powódki wynika iż wizerunek powódki /zdjęcie powódki/, jej dane osobowe i adresowe umieścił P. I., To P. I. na swojej stronie internetowej napisał „Ta pani jest „słupem P. T. (1), który podstępem i oszustwem pozbawił ostatnio dachu nad głową starszą schorowaną L. G. (1). To ona była oficjalnie nabywczynią mieszkania. P. I. napisał też na zdjęciu jest „pani słup K. M. (...)-(...) W. Al. (...) (...)” W kolejnym wpisie natomiast P. I. napisał „ Z artykułu w Gazecie (...) zatytułowanego (...) Mieszkanie od L. G. (1) 1 kwietnia 2010r. kupiła 30 letnia K. M. Dziesięć miesięcy później odsprzedała je P. T. (2) synowi P.. Znalazłem telefon K. M. Jest agentką w biurze nieruchomości. Próbowałem z nią rozmawiać . Wysyłałem maile i smsy . Nie odezwała się”. To pod wpisem P. I. pojawiły się inne negatywne wpisy innych internautów dot. m.n. powódki. --- STRONA 5 --- Zatem biorąc pod uwagę powyższe dowody, trudno przyjąć iż to działania pozwanej naruszyły dobra osobiste powódki. Przy czym faktycznie zostało też wykazane przez pozwaną, że inne media o procederze o którym mowa w audycji pozwanej Telewizji również szeroko rozpisywały się. Pisała o tym Gazeta (...), (...). Ze względu na powyższe okoliczności i wszystkie przedstawione w sprawie dowody, Sąd doszedł do przekonania, iż żądanie powódki w zakresie roszczenia niemajątkowego - o nakazanie pozwanej opublikowania przeprosin powódki jak i roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia na rzecz powódki należało w całości oddalić, ponieważ dlatego że po przede wszystkim powódka nie udowodniła iż treści zawarte w programie faktycznie naruszyły jej dobra osobiste, nadto należało też uznać że informacje zawarte w programie a dot. dokumentów związanych z nabyciem mieszkania przez powódkę i prowadzonych przez nią postępowań sądowych i komorniczych o eksmisję były faktycznie prawdziwe /powódka nie kwestionowała tych okoliczności/ oraz że program ten dotyczył sprawy, która powinna być poruszana w związku z uzasadnionym interesem społecznym. Wobec tego zachodził w takim przypadku brak bezprawności działania pozwanej i nie może być mowy choćby o najmniejszym stopniu zawinienia pozwanej. Sąd oddalił również roszczenie powódki o zakazanie pozwanej posługiwania się oraz publicznego prezentowania bez zgody powódki jakimkolwiek materiałami, dokumentami lub korespondencją podpisywanymi przez powódkę, bowiem powódka nie wykazała w tym przypadku aby pozwana podejmowała takie działania po emisji spornego programu. Powódka nie udowodniła aby pozwana miała taki zamiar posługiwania się oraz publicznego prezentowania jakichkolwiek dokumentów dot. powódki. Na podstawie art. 98 kpc zasądzono - od powódki na rzecz pozwanej kwotę 2.777,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu tj. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.