Wyrok III C 1771x

--- STRONA 1 --- Syg. akt [El c1171r10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 0 doiiuifiisiifififiifiéfififiiiififiii31f§§€‘im @1<r@g<>W W Wmwie» H1 WYdz1@*@>i1n:» "'§§l‘3§f£?J‘IL‘§TJ‘fif;iS”;l§il?.JL‘§;L‘§‘* W nast¢213u}'f11¢YITl skiadzie: I XZMDHKLQ/M %;(/YLCJWOL PfZCWOdn1CZ8§JyI SSR C161. Agnleszka R8.ffl11(0 " """""""" iirixE§:|“l“|i;£\:\ii'g5ii:H" Bléiiiifliéiifli """ U Protokolanti Protokolant SQd0WY StaZySTa Marta Klygier _ p0 rozpoznaniu W dniu maja 201 1 1'. na rozprawie, W Warszawie sprawy z powéditwa .T1'C'."%=1*é'§ Wmvskédéiivy przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Dyrektora Generalnego S1u2byWiQz.innej 0 odszkodowanie _ I. Powédztwo oddala. 11. Zasqdza od J.C. na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kwotq 3.600,00 (trzy tysiqce szeééset) ziotych tytulem zwrotu kosztéw zastqpstwa procesowego. 4 IH. Kosztysacdowe zwiqzane z opiate; 0d pozwu przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa. Sygn. akt III C 1771x’10 Uzasadnienie Pozwern 2 dnia 18 paidziernika 2010 roku wniesionym przcciwko Skarbowi Pa1'1stWa  Centralnemu Zarzqdowi Sluzby Wingziennej J.C. domagal sic; zasqdzenia na. swojq rzecz kwoty 100.000 Z1 tytuifim zadoééuczynienia za naruszenie débr osobistych, to jest godnoéci i prawa do prywatnoéci. W uzasadnieniu powdd Wskaza1, Ze W jednostkach penitencjarnych, W ktérych przebywal tj. W Zakkadzie Karnym B. , Areszcie 81edczym B. i Areszcie Eiledczym M. osadzony byi W przeludnionych celach, W ktdrych brak bylo wiaéciwych Warunkéw higieniczno  sanitarnych, Wiaéciwego oéwietlenia, Wentyiacji. Nadto, powéd powoial sir; na nqkanie ze strony Wspdiosadzonych, pogorszenie u niego Wzroku, poniesienie uszczerbku na zdrowiu psychicznym i fizycznym. SWOje roszczenia powéd Wiqze z latami 2005  2006 oraz 2008  2010 fpozew  k. 2  4, protokél rozprawy  k. 691. . 0 W odpowiedzi na pozew pozwany Wniési 0 oddalenie powédztwa W calosici oraz zasqdzenie od powoda kosztéw zastQpstWa procesowego. Pozwany podnibsi zarzur przedawnienia roszczenia /k. 25  307. Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny. J.C. W okresie objqtyrn pozwem przebywai W nastqpuj qcych jednostkach penitencj arnych: W Areszcie Sdedczym B. W okresie od dnia 2 marca 2005 roku do dnia 14 Iipca 2006 roku, w Zakiadzie Karnym B. W okresie 0d dnia 12 czerwca 2008 roku do dnia 8 sierpnia 2008 roku, W Areszcie 81edczyrn M. W okresie od dnia 8 sierpnia 2008 roku do dnia 25 maja 2010 roku ipozcw, informacje 0 pobytach  k. 31  32¢’. . We wszystkich Wskazanych Wyzej jednostkach penitencjarnych panowalo biizej nieokreélone, okresowe przeludnienie i powéd okresowo przebywal W celach, W ktérych powierzchnia mieszkalna byia mniej sza niz 3 m2 na iosobq. W tej sprawie dyrektorzy jednostek pcnitcncjarnych wydawali stosowne zarzqdzenia oraz 0 powyzszym fakcie informowali wlaéciwych sqdziéw penitencj arnych fpismo  k. 52  53, zarzqdzenia i pisma k. 3748, k. 5562A I W cclach, W ktérych przebywai powéd wydzielony byi kqcik sanitarny, oddzielony od [reszty pomieszczenia mieszkainego murem, parawanem, zasionas bqdi przesuwanymi {drzwiami. W Zakiadzie Karnym. J.C. osadzony by} W (pawilonaqh i , W celach, W ktérych Wczeéniej przeprowadzono remont. Cele, W ktérych priebywai powéd W okresie objqtym powédztwem vvyposazone byly W zgodny z przepisarni rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 17 paidziernika 2003 r. w sprawie Wanmkdw bytowych osdb osadzonych W zakladach kamych i aresztach éledczych sprzqt kwaterunkowy, osadzonym zapeWnian0_ érodki czystoéci i érodki do utrzymania higieny osobistej zgodnie Z 0b0v\riaLzujaLcymiprzepisa111i/notatka urzqdowa  k. 35, pismo  k. 5253, czqéciowo zeznania powoda  k. 69  --- STRONA 2 --- 7 Of. J.C. jeden raz W tygodniu miai mozliwoée odbyeia ka,pieli, poclobnie jak inny osadzeni mial mozliwoée korzystania z zajeé kuliuralno — oslwiatowych, eodziennie uezesmiezj/1 W godzinnym spaeerze. Cele nllieszkalne; u W": '1<_t_<'>ji~y&:11'.__ przeb)/Wai powéd byly zawilgoeone. Sprzet kwaterunkowy nie by1 nowy, p_o'_s_Ze_z'eg_o11je _e|1'(‘;_i*r_;e'_1_1'tyWyposaienia byly ezesto zuiyte, Wymagaly naprawy bqdi Wymiany fzeznania powoda  k. 69;’ .1 nie Skladai skarg zwiqzanyeh W WaILlni(fl111ip8I1UjQCYI111 W Zadnej W jednostek penitenej arnyeh W ktéryeh dzialalnoéeia; Wiage sie doehodzone obeenie przez niego roszezenie. W ezasie pobytu W Areszeie éledezym M. powod zostai poddany konsultaeji okuiistyeznej, przeproW'adZ'ono' u niego leezenie zapalenia spojowek, poddany zostal rowniez badaniu ostroéci Wzroku, ktore nie W}’kElZ8.i0 potrzeby zmiany szkiei korekcyjnych W zwiqzku z poglebieniem sie Wady Wzzroku /k. 54/. Przed osadzenjem powoda W jednostce penitenejarnej W dniu 2 marea 2005 roku, juz Wezeéniej odbywal on kare pozbawienia Wolnoéci W Areszcie §1edezym B.w okresie od dnia 9 styeznia 1996 roku do dnia 21 sierpnia 1996 roku /k. 33/. PoW"yZszy stan faktyczny Sqd ustalil W opareiu o bezsporne twierdzenia stron, Wskazane iwyzej dokumenty oraz czeéeiowo 0 zeznania powoda shlehanego W eharakterze strony, ktoremu zdaniem Sqdu eo do zasady naleiaio daé Wiare, bowiem jego zeznania znalaziy potwierdzenie W innyeh Wiarygodnyeh dowodaeh 2gromadzonyeh W sprawie. Jedynie W zakresie twierdzefi dotyezqeyeh niewiaéeiwyeh zaehowafi fun1<cjonariuszy Shlzby Wieziennej, a takze nie oddzielenia kqeika sanitarnego od eeli mieszkalnej zeznania te nie zashlgujq na Wiare, albowiem nie znaj duj 2; potwierdzenia W innyeh dowoclaeh. . Sqd zWa2}?1, co nastepuje. ' W ocenie Sqdu powédztwo nie zashzguje na uwzglednienie. l . Zgodnie z art. 23 k.e. dobra osobiste eziowieka, jak W szczegélnoéei zdrowie, Wolnoée, ezeée, swoboda sumienia (...) pozostajq pod oehrona prawa eywilnego, niezaleinie od oehrony przewidzianej W innych przepisach. Z kolei art. 448 k.e. p1'Z8VVidL1j6, ii W razie naruszenia dobra osobistego sqd mote przyznaé temu ezyje dobro zostalo naruszone, odpowiedniq sume tytulem zadoéeuezynienia pienieiznego za d0zna11q1<rzyvvde lub na jego Zqdanie zasagdzié odpowiedniq sume pieniedzy na Wskazany przez niego eel spoleezny niezaleirnie od innyeh érodkow potrzebnyeh do usunieeia skutkow namszenia. W pierwszej kolejnoéei Wymaga Wiee rozwaienia okolieznoée ezy i jakie dobra osobiste powoda zostaly naruszone. Uzasadniajap Zaflanie powéd Wskazai, Ze osadzono go W przeludnionyeh eelaeh, W ktoryeh nie bylo Wiaéeiwego oéwietlenia i Wentylaeji, a takze nie zapewniono Wiaéeiwyeh Wanmkow sanitarnych i higieniezznyeh, nie zapewniono Wiaéeiwego oddzielenia kqeiké\\= sanitamyeh od eel mieszkalnyeh, eo stanowiio naruszenie prawa do intymnoéei. Przeludnienie sp0WodoWa1o nieW1a§eiWe zaehowania i reakeje Wspoiosadzonyeh, co stanowilo uszezerbek na zdrowiu psyehieznym powoda. NieW1aéeiWe os'.Wiet1enie eel spowodowalo pogorszenie jego Wzroku. W trakeie skladania. zeznafi J.C. poWo1a1 sie na nieW1a§eiWe traktowanie przez Funkejonariuszy Shzzby Wieziennej, ,,z1oéliWe" przeszukania eel, ezyrn naruszono jego godnoée osobistq. Odnoszqe sie do kwoty Zqdanego zadoéeuezynienia Wskazal, Ze kwota 100 000 Z1 Wynikala z jego Wyliezenia, ale nie pamietai na ezym one polegaio lk. 707. Okolieznoéé, ii powod okresowo edbywal kare W przeludnionych eelaeh Sqd uznal za udowodnione dokumentaejq przedstaxvionq przez pozwanego, ktory zresztq nie kwestionowai powytszego faktu. Zdaniem Sqdu nie zapewnienie przez Pafistwo osadzonym W jednostkach penitencjarnyeh mjnimalnych norm powierzchniowyeh nie mote byé stanem, ktory zasluguje na aprobate. Niewagzpliwie zatem osadzenie powoda W celaeh nadmiernie przeludnionych, nie zaopatrzonyeh W odpowiedniej jakoéei system Wentylaeyjny, W Warunkach nie zapewniaj qeych pe1nejintymnoéei przy wykonywanyeh ezynnoéciach higienicznyeh stanowi naruszenie dobr osobistyeh powoda W postaci jego godnoéci. Pow)/Zszego nie mozna jeclnak traktowaé jako aktu represji skierowanego indywidualnie przeeiwko powoclowi. Jak bowiern Wynika z doiqezonej do akt sprawy dokumentaeji niedogodnoéei, ktore spofkaiy powoda W zwiqzku z odbywaniem kary W takim samym stopniu dotyezyiy innyeh osadzonyeh. Warunkj te zaé byly takie jak W danej sytuaeji mogia optymalnie zapevmié administraeja aresztu. Praktyeznie We wszystkieh ujednostkaeh penitenejarnyeh, W ktoryeh przebywal powod prowadzone byly. stale praceremontowe, majqee na eeiu poprawe Warunkow bytowyeh osadzonyeh fprzykiadowo  k. 2247. ' --- STRONA 3 --- Pomimo uznania, iz Warunki W ktoryeh byl osadzony powod naruszyiy jego godnoéé i prawo do piywatnoéei, to gradaejantyeh naruszefi nie przybrala jednak takiej formy, W ktorej mozna by podzielie twierdzenie powoda o osadzeniu go W niegodziwyeh, nieludzkich Warunkaeh, eo dopiero W oeenie Sqdu uzasadniaioby Zqdanie zesqdzexiia zadoéeuezynienia. W tym miejseu nalezy zwroeié uwage, Ze pomimo Wskazanyeh Wyzej niedogodnoéei powod miai zapewnione miej see do spania, bezpiatne Wyzywienie i bezplatnq opieke medyeznq, dostep do okreélonych przepisami prawa érodkow higieniezno  sanitarnyeh, dostep do zaj ee kulturalnooslwiatowyeh. Miai zatem lepsze Warunki niZ znaczna ezeéé osob przebywaj qeyeh na WOII10§CI, ktore, W przeeiwiefistwie do powoda, respektujqnonny prawa kamego, a ktore ezesto bez sWoj ej Winy Zyjeg W niedostatku i ubostwie. Sacd meriti podziela poglqd WYIHZOHY przez Sqd Naj Wyiszy W Wyroku 2 dnia 2 paidziernika 20071". II CSK 269/07, zgodnie z ktorym samo osadzenie W przeiudnionej eeli nie jest Wystarezaj agza podstawd do uwzglednienia Zqdania zasqdzenia zadoééuczynienia. Takze W orzeezeniaeh ETPC najezesfleiej zwracano uwage na zie Warunki sanitarne, niehigienicznoéé i brak prywatnoéei przy korzystaniu z urzqdzefi sanitarnyeh, pennaxlentnq niemozliwoéé zaspokojenia potrzeby snu spowodowanac Iliewystarezajqcq iloéciq Iozek jak i nieustarmie zapalonym éwiatiem ezy panuja,_eym haiasem, niedostateezne oéwietlenie uniemozliwiajqee ezytanie, W8.1‘U1‘JI(i prowadzqee do rozprzestrzeniania sie ehorob bqdi brak moiliwoéei leezenia. Trybunal uwzgledniai skumuiowany efekt tyeh Warunkow, a takze speeyfiezne zarzuty podnoszone przez skarzapyeh. Zdaniem Sqdu powdd popeiniaj ace przestepstwo musial liezyé sie z tym, i2 Rare za swoj ezyn bedzie odbywai W Wiezieniu, W ktorym z oezywistyeh wzgledow nie ma komfortu. Zwiaszeza, Ze powod jui W Wezeéniej, W 1996 roku przebywai W jednostce penitenejarnej, a zatem kolejny raz popeliniaj ate przestepstwo Winien by} liczyé sie z tym, ze Wamnki bytowe panu_i4ce W jednostkach penitenejarnyeh nie spehiiajqjego potrzeb i Wymagafi. Rowniez Sa_d Najwyisszy W Wyroku z dnia 28 lutego 2007 r. nie uzaleinil mozliwoéei zasqdzenia zadoééuezynienia ed potwierdzenia faktu osadzenia W Warunkaeh metrazowyeh odbiegaj ateyeh od norm Wskazanej W art. 110 § 2 k.k.w. Mozliwoée taka zostaia bowiem poiqezona z jednoezesnym naruszeniem taldeh podstawowyeh standardow jak zapewnienie kaidemu osadzonemu oddzielnego miejsea do spania albo oddzielenia Wezla sanitamego od ogolnej przestzrzeni eeli. W niniejszej zaé sprawie brak bylo p0dstaW do przyjeeia, iz powod W takieh Warunkaeh odbywai kare pozbawienia Wolnoéei. OCIIIOSZQC sie do zarzutu pogorszeniu u powoda Wzroku i Wystqpienia uszezerbku na zdrowiu psyehieznym stwierdzie naleiy, eo nastepuje. Zgodnie z treéeiq art. 6 k.e. oraz 232 k.p.e. eieiar udowodnienia faktu spoezywa na osobie, ktora Z tego faktu Wywodzi skutki pravme. Jak WS1{E1ZE1i Sqd Najwyzszy W Wyroku z dnia 26 Wrzeénia 2000 roku, sygn. III CKN 17,100 na stronie powodowej spoezywa eiezar instruowania proeesu rn.in. przez dostarczenie sqdowi materiaiu dowodowego, na podstawie kto re go rnogiby on przekonaé sie o prawdziwoéci faktow uzasadniaj ateyeh Zqdanie, ezyli na Wykazaniu siusznoéei Zqdania. Nalezy przy tym pamietaé, Ze twierdzenie istotnej dla sprawy okoliezznoéei powinno bye udowodnione przez strone to twierdzenie zgiaszqiaccq/Wyrok SN z dnia 22 listopada 2001, I PKN 660F001. Zatem to na powodzie spoezywai eiezar dowodu z zakresie wykazania przytaczanych przez siebie dziaiafi jednostek penitenejarnyeh, W ktorych upatruje naruszenia jego dobr osobistych, a takie udowodnienia krzywdy, jakq W swojej oeenie poniosl. W ocenie Sqdu powod nie udowodnil, aby na skutek pobytu We Wskazanyeh pow")/Zej jednostkaeh penitenejarnyeh doznai uszezerbku na zdrowiu fizyeznym bqdi psyehieznym. Podobnie, powod W Zaden sposob nie udowodnii, Ze funkejonariusze Siuiby Wieziennej Stosowali W stosunku do niego agresje fizyeznatbqdé. slownac _ Reasumuj qe, zdaniem Sqdu brak jest podstaw do zasqdzenia na rzeez powoda jakiejkoiwiek kwoty zadoééuezynienia za naruszenie jego dobr osobistyeh, ktére Wiqzaio sie z Warunkami odbywania kary. W orzeeznietwie Sqdu Najwyiszego ugmntowany jest poglqd, zgodnie Z _ktorym said nie ma obowiagku zasqdzenia zadoééuezynienia W kafzdym przypadkil neruszepia dobr osobistyeh (por. Wyrok SN z dnia 19.04.2006r. II PK 245105 OSNP 2007/78/101). Zasqdzenie zadoééuczynienia ma zatem eharakter fakultatywny i od oeeny sqdu opartej na analizie okolicznoéei konkretnej sprawy zalezy przyznanie pokrzywdzonemu oehrony W tej fornlie (vide Wyrok SA W spr. I AC3 833/06)." Podstawowym kryterium --- STRONA 4 --- deeydujaeym o mozliwoéei zasadzenia zadosléuczynienia Winien byé m.in. stopiefi Winy naruszyeiela, rodzaj namszonego dobra oraz poezueie pokrzywdzenia poszkodowanego. W Wyroku Sadu Najwyzszego z dnia 12.12.2002r. V CKN 1581/'00 Wskazano takze, i2 deeyzja o zasadzeniu zadosieuezynienia Winna bye poprzedzona takze zbadaniem nasilenia ziej woli naruszyeiela i eelowoéei zastosowania tego érodka. Odnoszae sie do kwestii Winy to ta przesianke odpowiedzialnoéei Za niezapewnienie osadzonym Warunkow metrazowyeh zgodnyeh z art. 110 § 2 k.k.W. upatrywaé nalezy poza jednostke organizaeyjna, ktora bezpoérednio odpowiada _za Warunki W jakieh powod odbywal kare. Jednostka ta pomimo przepeinienia, nie mote odrnowié przyj eeia ékazaiiego, a gospodarke fmansowaprowadzi W oparciu o prawo budzetowe. Na marginesie nalezy jeszcze zwroeié uwage, i2 podnoszony przez pozwanego zarzut przedawnienia oparty na ait. art. 442' §i1 k.e., zgodnie z ktorym roszezenie 0 naprawienie szkody Wyrzadzonej ezynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z uplywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziat sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia, jest niezasadny. Nalezy bowiem podkreélié, Ze do roszezenia powoda ma zastosowanie dziesieeioletni termin przedavmienia oparty o przepisy czeéei oéolnej Kodeksu eywilnego (por. art. 1 18 k.c.) przedawnienie roszezefi powo da zwiazanyeh z naruszeni em j ego dobr osobistyeh przez Wskazane W stanie faktyeznym jednostki penitenejarne jeszeze nie nastapiio. O kosztaeh zastepstwa proeesowego Sad orzeld kierujae sie Wyrazonaw treéei art. 198 k.p.e. zasada, odpowiedzialnoéei za Wynik postepowania W oparciu o § 6 pkt 7 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéei z clnia 28 Wrzesinia 2002 roku W sprawie opiat za ezynnoéei radeow prawnyeh oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow pomoey prawnej udzielonej przez radce prawnego ustanowionego z urzedu (Dz. U. 2002 r., Nr 162, poz. 1348).  W"pkt 3 Wyroku Sad nieuiszezone koszty sadowe dotyczaee opiaty od pozwu przejaj na raehunek Skarbu Pafistwa, bowiem powod by} zwoiniony na moey po stanowienia z dnia 03 lutego 2009 r. (k. 23) od kosztow sadowyeh W czeéei (pot. art. 100 ust. 2 i art. 113 ustawy z dnia 28 lipea 2005 1'. o kosztaeh sadowyeh W sprawach eywilnyeh). ' .