Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt III C 1214/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2016r. Sąd Okręgowy w Warszawie, Wydział III Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Witkowska Protokolant: sekretarz sądowy Sylwia Cieślińska – Kopeć po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa G. L. przeciwko B. K. o ochronę dóbr osobistych oddala powództwo w całości. Sygn. IIIC 1214/15 UZASADNIENIE G. L. w pozwie z dnia 19 maja 2015 roku skierowanym przeciwko B. K. domagała się: 1/ zobowiązania pozwanej do dwukrotnego opublikowania w stołecznym wydaniu Gazety (...) (wydanie piątkowe i poniedziałkowe) na jej koszt w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia oświadczenia o następującej treści: „Oświadczam iż fałszywie oskarżyłam G. L., kłamiąc że w dniu 21 sierpnia 2012 r. w W. naruszyła moją nietykalność cielesną chwytając dłońmi za szyję i szarpiąc. B. K.” 2/zasądzenia od pozwanej na rzecz powódki kwoty 3.060,00zł tytułem wyrównania kosztów zastępstwa procesowego w sprawie z oskarżenia B. K., w której powódka była oskarżona o czyn z art. 217§1 kk.; 3/ zasądzenia od pozwanej kwoty 5.000,00zł na rzecz Fundacji „(...)” KRS (...), 4/ zasądzenia od pozwanej na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu według norm przewidzianych. (pozew wraz z uzasadnieniem k 1- 5). Pozwana B. K. nie uznała powództwa i wnosiła o jego oddalenie w całości. Pozwana w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew podniosła że nie udała się do Komisariatu Policji W.dla swojego widzimisię, ale poszła złożyć tam skargę w sprawie naruszenia jej nietykalności cielesnej przez G. L., której dopuściła się w obecności dwóch funkcjonariuszy policji. (odpowiedź na pozew wraz z uzasadnieniem k 82 - 85). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwana B. K. jest teściową córki powódki M. D.. Córka powódki i syn pozwanej są w trakcie sprawy rozwodowej. W dniu 28 sierpnia 2012r. B. K. złożyła na Komisariacie Policji W. skargę, iż w dniu 21 sierpnia 2012r. około godz. 10:00 przebywała pod blokiem przy ul. (...) w W. razem ze swoim synem P. D.. Syn pozwanej miał się spotkać ze swoją małoletnią córką K.. Gdy syn
--- STRONA 2 ---
jej był już ze swoją córką, ona podeszła do niego. Szli oni razem, a pomiędzy nimi była teściowa syna pozwanej - powódka G. L.. Gdy doszli do stacji kolejowej G. L. widząc jak pozwana nagrywa całe zdarzenie podeszła w kierunku pozwanej i wtrąciła jej aparat fotograficzny, który wypadł na ziemię i krzycząc mówiła że pozwana nie będzie je nagrywać. G. L. ponownie chwyciła dłońmi za szyję B. K. i zaczęła ją szarpać. Policjanci odciągnęli G. L.. (protokół przyjęcia ustnej skargi k 4,4v w aktach sprawy IIIK 991/13) W sprawie karnej /IIIK 991/13 wcześniej sygn. IIIK 1039/12/ -G. L. wyjaśniała, iż w dniu 21 sierpnia 2012r. podczas spaceru z wnuczką została uderzona przez P. D., następnie ten zaczął uciekać z wózkiem i ze swoją córką a wnuczką powódki. G. L. zawiadomiła o tym zdarzeniu policję. Gdy była interwencja policji, w tym czasie B. K. robiła intensywnie zdjęcia powódce. W piśmie z dnia 15.10.2012r. powódka natomiast przyznała, iż gestykulując rękoma mogła niechcący wytracić aparat fotograficzny z ręki pozwanej. (zeznania G. L. k 37, pismo powódki z 15.10.2012r. k 18 w aktach sprawy IIIK 991/13). W trakcie zeznań w sprawie karnej pozwana natomiast zeznała że powódka mogła ją w jednym miejscu na szyi chwycić i tam poczuła pieczenie i miała tam zaczerwienie (zeznania B. K. k 38 – 39 w aktach sprawy IIIK 991/13). Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2013r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy uniewinnił G. L. od dokonania zarzucanego jej czynu, stwierdzając w uzasadnieniu wyroku iż w świetle materiału dowodowego nie można było uznać winy oskarżonej za udowodnioną.(wyrok Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy wraz z uzasadnieniem k 77, i k 82 - 86 w aktach sprawy IIIK 991/13). Apelację od tego wyroku złożyła B. K. dołączając do apelacji protokół przesłuchania świadka policjanta M. B. ze sprawy Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy sygn. akt V W 5082/12 który zeznał iż w dniu 21 sierpnia 20102r. był na interwencji i G. L. z pozwaną zaczęły się nawzajem szarpać i wtedy policjanci je rozdzielili i przywołali do porządku. (apelacja k 99 – 103 i protokół przesłuchania świadka M. B. k 104-105, wyrok karny k 107 - w aktach sprawy IIIK 991/13). Wyrokiem z dnia 11 września 2013r. Sąd Okręgowy w Warszawie IX Wydział Karny Odwoławczy w sprawie IX Ka 529/13 uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania. (wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie IX Wydział Karny Odwoławczy w sprawie IX Ka 529/13 wraz uzasadnieniem k 141 i k 142 – 145 w aktach sprawy IIIK 991/13). Po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 13 maja 2014r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy uniewinnił G. L. od dokonania jej zarzucanego czynu, obciążając przy tym kosztami procesu oskarżycielkę prywatną B. K.. Od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy złożyła apelację B. K..(wyrok Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy wraz z uzasadnieniem k 288, k 290 – 298, apelacja k 306 – 307 w aktach sprawy IIIK 991/13). Sąd Okręgowy w Warszawie IX Wydział Karny Odwoławczy w sprawie IX Ka 702/14 wyrokiem z dnia 23 września 2014r., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną. Sąd ten w uzasadnieniu wyroku podawał, iż fakt że św. M. B. złożył w dniu 5 listopada 2012r. zeznanie iż powódka i pozwana zaczęły się nawzajem szarpać, po czym kobiety od razu zostały rozdzielone i przywołane do porządku, to nie może jeszcze świadczyć, iż to jednorazowe stwierdzenie policjanta, że G. L. naruszyła nietykalność cielesną pokrzywdzonej B. K. i nie mogło to stanowić interpretacji zaistniałych w tym zakresie wątpliwości na niekorzyść G. L. wbrew regule określonej w art. 5 § 2 kpk. /k 348/ (wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie IX Wydział Karny Odwoławczy w sprawie IX Ka 529/13 wraz uzasadnieniem k 341 i k 343-350 w aktach sprawy IIIK 991/13). W trakcie niniejszego postępowania powódka twierdziła, iż w związku ze sprawa karną wytoczoną przez pozwaną została poszarpana jej opinia wśród sąsiadów jak i też zostało poszarpane jej zdrowie Powódka w sprawie przedmiotowej nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, iż faktycznie w związku z tym postępowaniem karnym zostały naruszone jej dobra osobiste. (zeznania powódki k110 -110, płyta CD k 113). Sąd zważył co następuje: Powódka G. L. dochodziła w sprawie przedmiotowej złożenia przez pozwaną oświadczenia, zasadzenia zadośćuczynienia oraz kwoty na wskazany cel społeczny-wobec naruszenia jej dóbr osobistych. Otwarty katalog tych dóbr zawiera przepis art. 23 k.c. W ocenie Sądu żądanie powódki nie jest zasadne.
--- STRONA 3 ---
Zgodnie z treścią art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Z kolei stosownie do art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zaś art. 448 k.c. stanowi, iż w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Biorąc pod uwagę brzmienie powyższych przepisów prawnych w pierwszej kolejności Sąd dokonał analizy, czy w ogóle doszło do naruszenia dóbr osobistych, a następnie – czy działania pozwanej miały charakter bezprawny. W tym kontekście warto podkreślić, że doktryna i judykatura stoją zgodnie na stanowisku, że przy ocenie naruszenia dobra osobistego należy posługiwać się kryteriami o charakterze obiektywnym, nie zaś kierować się jedynie subiektywnymi odczuciami osoby występującej o przyznanie ochrony. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 października 2001 r. w sprawie V CKN 195/01 /Lex nr 53107/ stwierdził, że ocena, czy cześć człowieka została zagrożona bądź naruszona, musi być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych. Istotne jest bowiem nie subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale obiektywna reakcja opinii publicznej. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie VI ACa 1242/08 natomiast wskazał nie każdy przypadek dyskomfortu psychicznego spowodowany bezprawnym zachowaniem się innej osoby, jest wystarczającą podstawą do poszukiwania ochrony sądowej dóbr osobistych, bowiem należy mieć na uwadze również zobiektywizowaną ocenę zewnętrzną. Konieczne jest także zachowanie proporcji oraz umiaru i nie można nadużywać instrumentów prawnych właściwych tej ochronie do przypadków drobnych, opierających się w głównej mierze na subiektywnych odczuciach zainteresowanego, gdyż taki sposób postępowania prowadziłby do deprecjonowania samego przedmiotu ochrony. Podobnie Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 28 października 2010 r. w sprawie I ACa 908/10 stwierdził, że nie każda dolegliwość w postaci doznania przykrości stanowi o naruszeniu dóbr osobistych ale tylko taka, która wedle przeciętnych ocen przyjmowanych w społeczeństwie przekracza próg dozwolonych zachowań i nie jest małej wagi. Stopień doznawanej dolegliwości o ile przekracza dozwoloną skalę zachowań ma wpływ na zakres środków ochrony. Z założenia tego wynika, że nie może być miarodajny wyłącznie stan uczuć oraz miara indywidualnej wrażliwości powoda, lecz także kontekst społeczny, a zwłaszcza odbiór przypisywanych zachowań danym w środowisku. Zgodnie z treścią art. 6 k.c. oraz 232 k.p.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Należy przy tym pamiętać, że twierdzenie istotnej dla sprawy okoliczności powinno być udowodnione przez stronę, która to twierdzenie zgłasza /wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada2001r., I PKN 660/00/. Natomiast wykazanie, iż działanie podjęte przez osobę naruszającą dobra osobiste było zgodne z prawem obciąża pozwanego, natomiast ciężar wykazania krzywdy, jakiej doznał powód na skutek działań pozwanego ciąży na stronie powodowej. W niniejszej sprawie powódka domagała się złożenia przez pozwaną oświadczenia, zasądzenia zadośćuczynienia oraz zasądzenia kwoty na wskazany cel społeczny z powodu naruszenia jej dóbr osobistych. Dobrami osobistymi wskazanymi przez powódkę, które zostały według niej naruszone były: dobra opinia, zdrowie. Trzeba podnieść w tym miejscu, iż bezspornym faktem w niniejszej sprawie była okoliczność, iż w dniu 28 sierpnia 2012r. B. K. złożyła na Komisariacie Policji W. skargę iż w dniu 21 sierpnia 2012r. G. L. naruszyła jej nietykalność cielesną. Bezspornym też było iż Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy prowadził w związku z tym postępowanie karne przeciwko G. L. i że dwukrotnie zapadały w tej sprawie wyroki uniewinniające G. L.. Bezspornym też jest że rozpoznając apelację Sąd Okręgowy w Warszawie IX Wydział Karny Odwoławczy w sprawie IX Ka 702/14 wyrokiem z dnia 23 września 2014r. utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy, stwierdził w uzasadnieniu tego wyroku, że fakt iż podawał św. M. B. złożył w dniu 5 listopada 2012r. zeznanie że powódka i pozwana zaczęły się nawzajem szarpać, po czym kobiety od razu zostały rozdzielone i przywołane do porządku, to jeszcze nie świadczy, iż to jednorazowe stwierdzenie św. M. B., nie mogło stanowić interpretacji zaistniałych w tym zakresie wątpliwości na niekorzyść G. L. wbrew regule określonej w art. 5 § 2 kpk. /k 348 w aktach IIIK 991/13/
--- STRONA 4 ---
Powódka twierdziła, iż to działanie pozwanej skutkowało podważeniem dobrej opinii powódki i naruszeniem jej zdrowia. Powódka jednak zdaniem Sądu nie wykazała, aby działanie pozwanej faktycznie spowodowało naruszenie jej jakichkolwiek dóbr osobistych. Jak już zostało to podniesione, to na powódce ciążył obowiązek wykazania naruszenia jej dóbr osobistych. Z dołączonych do pozwu dokumentów w postaci kserokopii z akt spraw postępowań karnych nie wynika w żaden sposób iż zostały naruszone jakieś dobra osobiste powódki i ewentualnie jakie. W ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu powódka nie sprostała obowiązkowi udowodnienia faktu naruszenia jej dóbr osobistych tj. dobrej opinii i zdrowia. Powódka nie wykazała iż wszczęcie i prowadzenie postępowania karnego spowodowało naruszenie jej dóbr osobistych. Samo twierdzenie powódki bez poparcia tego dowodami w postaci dokumentacji chociażby medycznej dot. jej stanu zdrowia, czy też zeznań świadków – sąsiadów na temat podważania jej opinii w środowisku lokalnym, nie może stanowić uwodnienia roszczenia w tej sprawie. Powódka też nie udowodniła, iż działanie pozwanej składającej skargę na policję, przy istniejącym konflikcie pomiędzy stronami i takich zeznaniach św. M. B. /k 348 w aktach IIIK 991/13/ stanowiło jakieś celowe działanie nakierowane na naruszenie dóbr osobistych powódki. Tym bardziej że sama pozwana składając zeznania w tej sprawie, podała że nigdzie nie chodziła i nie wypowiadała się na temat powódki do jej sąsiadów, w przychodni lekarskiej, czy w przedszkolu wnuczki. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić, iż działania pozwanej mogłoby stanowić podstawę do stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych powódki. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał, iż skoro nie doszło do naruszenia jakikolwiek dóbr osobistych powódki to tym samym dochodzone roszczenia przez powódkę złożenia oświadczenia, zasądzenia zadośćuczynienia i zasądzenia kwoty na cel społeczny - w związku z naruszeniem dóbr osobistych jako niezasadne, musiały ulec oddaleniu. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie#III C 1214/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2016r. Sąd Okręgowy w Warszawie#art. 217§1 kk.#art. 5 § 2 kpk.#art. 23 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 448 k.c.#art. 6 k.c.