Wyrok III C 115 U09 Q

--- STRONA 1 --- Na podslawia uslawy 2 dnia 6.09.2001 r. n duslqpie do Entormacii publlcznei Dz. U. 112 pnz. $198 z péin. zm. przekazano inlormacie pubiiczna w Ionme dokumenlu lub 1..= iormie przetwcrzonej Sygn. akt III C 115 U09 Q ‘ Hm .............. ............. £1310 '.'.=n y .  (:1/1'»/1'42’ 02 WYROKWIMIENIU RZECZYPOSPOLITEJPOLSK[EJ ___________“%_g;__’____ ______ acres wnius 0 away Dnia 10 listopada 2010 r. Sqd Okrrggowy W Warszawie, III Wydzia1 Cywiiny W nastgpujqcyln sk1adzie: Przewodniczapy: SSR del. Agnieszka Rafalko Protokolantr Marta Ktygier po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 r. na rozprawie, w Warszawie . sprawy 2; powodztwa L.K. przeoiwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Dyrektora Aresztu §ledczeg0 S. o zadoééuczynienie 1. Powodztwo oddala. 2. Nie obciaga powoda kosztami pOStQpOW3l’1i3 strony przeciwnej. 3. Koszty sqdowe, od uiszozenia ktorych powod zosta.1 zwolniony przej muje na rachunek Skarbu Pafistwa UZASADNIENIE u W pozWie 2 dnia 9 paidziernika 2009 r. L.K. Wniés1na zasadzie art.7? ust. 1 Konstytucji RP oraz art.448 k.c., 41'? k.c.' 0 zasqdzenie na jego rzecz od pozwanego Skarbu Par1stWa reprezentowanego przez Dyrektora Aresztu §ledczego S. W W. kwoty 270.000 z1. Wraz z ustawowymi 0dsotkami_ od dnia wydania orzeczenia do dnia zaplaty, tytuieln zadoééuczynienia za d1ugotrWa1e bezprawne naruszenia jego débr osobistych: zdrowia, prawa do respektowania i poszanowania Zycia osobistego i godnoéci jednostki Wskutok niew)/Wiqzywania sit; pozwanego z obowiqzku zapewnienia Wiqiniorn hurnanitarnych Warunkéw bytowych W myél art. 1 10 § 2 k.k.W. Jako podstawg do zasqdzenia zadoééuczynieniapowod Wskazad przepisy art.23 k.c., 24 k.c., 448 l<.c., art]? Konstytucji (k. 3 pozeW). _ Pozwany Skarb Pafistwa reprezentowany przez Dyrektora Aresztu §ledczego S. W W., zastqpowany przoz Prokuratorio Generalna_ Skarbu Pafistwa, W odpowiedzi na pozew Wnios10 oddalenie powodztwa W cefloéoi, zasqdzenie od powoda na rzeoz pozwanego kosztow post:gpowania. Jednoczeénie podni6s1 zarzut pI‘2.8(1fi.Wl‘l1Bl11& roszozefi doohodzonyoh. przez powoda (k. 27). W‘ piémie Wniesionym W dniu 10 maja 2010 r. powod Wnios1 0 podzial ewentualnie zasqdzonej kwoty W ten sposob, Ze Wniés1 0 zasqdzenie kwoty 1000 Z1 na jego rzecz, 25% zasqdzonej kwoty na rzecz sohroniska dla zWierZa_t W W. przy u1. , 75% kwoty vna rzecz hospicjum przy Szpitaiu W W. (k. 5?). Nastopnie W piémie z dnia 29 paidziernika 2010 r. L.K. Wniés10 Zasqdzeazie zamiast kwoty 270.000 21. kwoty 2.700 21. (k. 126). Sqd ustalil nastgpuj qcy stan faktyczny: Powod L.K. przebywa1 w Areszcie §ledczym S. W nastqpujqcych okresach:  od dnia 24 do 25 maja 2005 r. Iw pawilonie celi , 0 powierzchni 17,10 1n2 (W celi 5 osobowej ,  0d dnia 25 maja 15 czerwca 2005 1'. w pawilonie celi , 0 powierzchni 15,50 m2 (W celi 5 osobowej),  od dnia 15 czerwca do 30 grudnia 2005 r. W pawilonie celi , 0 powierzchni 21,68 m (w celi osobowej),  od dnia 30 grudnia 2005 r. do dnia 16 stycznia 2006 r. na Oddziale Zewnqtrznym W G. od dnia 16 do 30 stycznia 2006 r. W pawilonie celi , 0 powierzclmi 21,68 ml (w osobowej  k. 70 pismo Aresztd Slodczego S.]. W Wyiej Wymienionej jednostce ponite11cjarnej powod przcbyWa1 okrosowo W przeludnionyoh celach (bezspome). Rowniei Warunki techniczne cel nie by/1)/A dobre, podobnie jak Warunki sanitarne (zeznania powoda k. 98). W dniaoh od 16 marca 2010 r. do dnia l kwietnia 2010 r.'L.K. przebywai na Oddziaio . Szpitala Arosztu glodozego W B., gdzie W dniu 19 marca 2010 r. zastosowano wobec nicgo leczonio W postaci wykonania plastyki przegrody nosa (k. 10?  125 ksiaj:/sczka zdroWia, zeznania powoda k. 98). --- STRONA 2 --- Na rozprawio W dniu 4 listopada 2010 r. (k. 173) Sqd oddalii Wniosek powoda dopuszczenie dowodu z zeznari éwiadka JLL. , albowiem okolioznoéci przedstawione W tezie dowodowej nie by1y W sprawie sporne. Sqd zwaiyl co nastrgpuje: L.K.' W przodrniotowej sprawie dornaga sio zadoééuczynienia z tytulu naruszonia jego débr osobistych, co zostaio spowodowane nadmiernym przeludnieniem w ceiaoh Aresztu §ledczego S., niezapewnicniem podstawowego sprzotu kwaterunkowego (zbyt maia iloéé taboretow i szafek W stosunku do iloéci osadzonych osob), osadzoniem powoda Wraz z osobami palqcymi tytofi, brakiem warunkow do utrzymania higieny ogolnoj, a co za tym idzie brakiem prywamoéoi przy korzystaniu z urzqdzefi sanitamych, zéymi Warunkami bytowymi, brakiem Zajigf: kuituralno  oéwiatowych i sportowych. W odpowiedzi na pozew Prokuratoria Generalna Skarbu Pafistwa W pierwszej kolejnoéci podniosia zarzut przedawnienia i z tego tytu%u Wniosta o oddalenie powodztwa W catoéci. Jest to zarzut zasadny. 1 Jak Wynika 2 uzasadnienia pozwu, L.K. swoje roszczenie wiqie Z faktem odbywania kary pozbawienia Wolnosioi W Areszoie §ledczym S. W okresie od maja 2005 r. do stycznia 2006 r. (vide k. 3v). Tymczasem pozew W niniejszej spraWie zostai zioiony W jodnostce penitencjarnej W dniu 1 paidziernika 2009 r. (koperta k. 5). Bezspornie zatem zostai zioiony po uplywie ponad trzech lat od czasokresu, z ktorym powéd wiqie doohodzone roszczenie. Zgodnie z art. 442' § k.c. roszczenie o naprawienie szkody Wyrzagizonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z updyvvem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sio o szkodzie i o osobie obowiaganej do jej naprawienia. Zgodnio z § 3 przedmiotowego przepisu, W razie Wyrzqdzenia szkody na osobie, przedawnienie nie mote skoficzyé siq Wczeéniej nit zl uplywem lal trzech od dnia, W ktérym poszkodowany dowiedziai sin; 0 szkodzie i o osobie oboWia_zanej do jej , naprawionia Przytoczony przepis wszedi W Zycie z dniern 10 sierpnia 2007 r., niemniej jodnak zgodnie z art. 3 Ustawy Z dnia 16 lutego 2007 r. 0 zmianio ustawy Kodeks cywilny, do roszczefi o naprawienie szkody Wyrzqdzonej czynem niedozwolonym, powstatyoh przed dniem Wej écia W Zycie przedrniotowej ustawy, a Wedlug dotychczasowyoh przepisow jeszcze nieprzedawnionych, stosujo sio przopisy art. 4421 k.c. Niowajtpliwie zatem przedmiotowy przepis ma zastosowanie r6Wnie2 W mniejszej sprawie. ' Terrnin przedawnienia zaczyna bieg W C1‘l\‘\=‘111W}’S1a_])16l'l13 zdarzenia szkodzqcego. W niniejszej sprawie, zgodnie z twierdzeniem pozwu, oWo zdarzonio szkodzztce miaio miejsce W okresie od rnaja 2005 r. do stycznia 2006 r. W tym to okresie powod doskonaie orientowai siq co do Wamnkow, W ktorych odbyWa% kart3 pozbawienia Wolnoéci, jak tei co do faktu, W ktorej jednostce penitelicj arnej jg odbywai. Zatem od styoznia 2006 r. rozpoozaj sW6j bieg termin przedawnienia roszczenia, ktory uptynaj W styczniu 2009 r., tj. przed Wystqpieniem 2 przedmiotowym powodztwem. ' Powyisze implikuje koniooznoéé oddaienia powodztwa. Poza powyiszymi rozwaianiami podnieéé nalezy, 2e pozwany nie kwestionowat od samego poczaftku faktu przeludnienia ,W Areszcie §ledczym S. Podniosl natomiast, 2e dzialania podejmowane przez Skarb Pafistwa nie noszq cech bezprawnoéci. Nadto Wskaza1, Ze niedogodnoéci, ktore spotkaly powoda W zwiqzku 2 odbywaniom kary, W takim samym stopniu dotyczyly innych osadzonych. Co do kwestii osadzenia W celach z osobami palapymi podniési, Ze Wszyscy osadzeni sq rozmieszczani zgodnie 2 ich deklaracjzt dotyczqcq uiywania Wyrobow tytoniowych, skiadanqw momencie przyjqcia do jednostki penitenoj arnej. Osoba, ktora W celi dla niepalqcych uiywa wyrobow tytoniowych, po zauwaieniu tego przez funkcjonariusza Shlzby Wiqziennej zostaje przeniesiona do innej celi i podlega karze dyscypiinamej. W ooenie Sqdu nie sposob odmowié racji termu twierdzeniu, co rowniez implikuje oddalcnie powodztwa. _ Zgodnie z treéciq art. 23 KC dobra osobistt: oz1oWieka jak W szczegolnoéci zdrowie, wolnoéé, czeéé, Wolnoéé sumienia, nazwisko lub pseudonim, Wizerunek, téjemnica korespondencji, nietykalnoéé mieszkania, tworozoéé naukowa, aatystyczna, Wynalazcza i racjonalizatorska pozostajq pod ochronaL prawa oyvyilnego. Wymieniony W tym przepisie katalog dob!‘ osobistych niejest Wryczerpujqc)' i pod ochronq prawa niewqtpliwie mogt; pozostawaé i inne nit Wymienione W nim dobra osobiste. Ten czyie dobro osobiste zostaio naruszone mote Zagiaé od osoby, ktora dopuéciia sio naruszonia, aby dopeiniia czynnoéci potrzebnych do usuniqoia skutkéw naruszenia. Mote takfao Zqdaé zadoééuczynienia pieniqznego na zasadach przewidzianyoh W kodeksie oywilnyrn (art. 24 k.c., art. 448 k.c.). W sprawach o roszczenia z tytuiu naruszenia dobr osobistych ustalenia i oceny wymaga przede Wszystkim to, czy ijakie dobro osobiste zostaio Iiaruszone lub zagroiono, a W dalszej kolejnoéci stwiordzenia bezprawnoéci dziaiania sprawcy lub istniénia okolioznoéci bezprawnoéé Wyiacozajatoych. " --- STRONA 3 --- Bezdyskusyjnq jest kwostia koniecznoéci ochrony prawnej szerokiej sfery dobr osobistych kazdego cztowieka, szczegolniejego godnoéci. Stqd sfora ta podlega ochronie prawnej nie tylko norma_ prawnq 2.aWarta_ W kodoksie cywilnym, ale i chroniona jest przez normy konstytucyjne. Nie ulega tei W ocenie Sa_du \v'qtpli\voéoi, Ze odbywanie kary pozbawienia Wolnoéoi orzeczonej nie tylko Wobec powoda ale i innych skazanyoh, powinno odbywaé sio W Warunkach odpowiednich, tj. adekwatnych do obowiqzujqcycli W kraju norm praWa karnego Wykonawczego, W Warunkach poszanowania godnoéci osadzonych i przy zagwarantowaniu im prawa. do intymnoéci. Sam fakt przeludnienia W zakiadach karnych na terenie oak.go kraju jest powszechnie znany i nie Wymaga Zadnego dowodzenia. Powszechnie znane sq takie problemy zwiqzane z Warunkarni toohnicznymi niemal Wszystkich zak1adoW karnyoh czy aresztéw éledczych na terenie caiego kraju, fakt, Ze Wiele z nich Wymaga niemal natychmiastowej modernizaoji ozy ohoéby remontu. Jiedyllie te oddane do uzytku W ostatnim okresie niewqtpliwie spe1niajq europejskie standardy j a pozostaie W mniejszym lub Wicgkszym stopniu od nioh odbiegajq. Powszeohnio znane sq rowniei problemy finansowe Skarbu Pafi stwa, uniemozliwiaj qce dofinansowanie tej sfory. W poiapzeniu z duzq skaiq przestqpczoéci, a co za tym idzie duiq Iiczbq skazanych i tymczasowo aresztowanych, bardzo trudnejest rozwiaganie problemu przeiudnienia W celach. Z oa1a. peWno§cia_ stanem godnym aprobaty nie mote byé istniej qcy obecnie system penitelicjarny i niowzttpiiwie istnieje koniecznoéé Wzmozenia dziaiafi Pafistwa W ce1u zmiany istniejapego stanu rzeczy, tak by standardem nie byio osadzanie W zakiadach karnych osob pozbawionyoh Wolnoéoi W Warunkach naruszania ich godnoéci. Zdaniom Sqdu jednak o ile powod niewqtpliwio przebywai W Warunkach odbiogajapycli od norm}' Wskazanej W art. 1 10 § 2 k.k.W., to Warunkow tych nie moinajednak okroélié jako powoduj qoyoh bezprawne naruszonio dobr osobistyoh powoda. Odbywajqc karo pozbawienia Wolnoéoi kaidy skazany, W tym i powod, powinien iiozyé siq 2 tym, Zejest to kara odbywana W Warunkach nie zawsze oczekiwanyoh przoz skazanego, powiagalia zawsze z mniej szymi ozy W1Q1(SZ)/1111{1018g11WO§013D11 ozy utrudnieniami, oz:gsto trudnyrni Wrooz do zaakcoptowania. Taki bowiem jest i powinien byé jej oharakter. Realizowanie kary pozbawionia Wolnoéci przez pozwanego Woboo powoda nie mia%o oharakteru jednostkowego i Warunki zwiagane z jej odbywaniom nie stanowiiy represji Wobec jego osoby. Stanowiio standardowe realizowanie tego rodzaju kary Wobec Wszystkioh skazanyoh. Kara orzeozona Wobec L.K. byia realizowania W Warunkach istnioj agoych We Wszystkich niemal jednostkach penitencjarnych W kraju i adokwatnie do mozliwoéoi Pafistwa W tym zakresie. Tym samym zdaniem Sqdu, o iie naruszenie dobr osobistyoh powoda miaio miejsoe, to nie sposob ustalié zawinienia naruszyciela tych débr. Pozwany, W zaleZnoéoi od posiadanyoh Warunkow i rnoiliwoéci urnioszcza skazanyoh W swoioh jednostkach penitencjamych, nie majqc Zadnego Wpl}/Wu na iioéé skiorowanych do jogo jodnostek do odbycia kary oséb i majqc jednoczefinie obowiqzok przyjqcia takiej osoby. Problemy Pafistwa W sferzo dofinansowania m.in. Wiqzionnictwa sq faktem, ale nie mogq byé uznano za przej aw ztej Woli czy zawinienia, a co za tym idzio nie mogq uzasadniaé przyznania powodowi zado§éuczynienia. Dodatkowo zauwazyé naleiy, is cele, W ktorych przebywa1 powod nie odpowiadaiy normom metraiowyrn ale i normom tym zapewne nie odpowiadajqniejedne Warunki pracy ludzi czosto ciqiko praoujapych, czy osob chorych W szpitalach . Nierzadko te2 rodziny mieszkajqw lokalach nie zapewniaj 210)/oh jej czionkom minimum intymnoéoi. Chociaz standardy te sq trudne do zaakceptowania, to nadaljeszoze nie dziwiq, bo takie tyiko niejednokrotnie leiqw gran icach mozliwoéci tak samych obywatelijak ica1ego Pafistwa. Sam fakt Zycia W ubéstwie, biedzie, leczenia W Warunkach wiqkszoéci polskich szpitali niewqtpliwie takze uderza W sfere; g0dnoécicz1owieka ale nie oznacza to, ze od razu rodzi i uzasadnia roszozehia maj ajtkowe. Tak samo jest z roszczeniem powoda, ktote W éwietle Wszystkich pow)/Zej podniesionyoh okolicznoéci, W ooenie Sqdujawi siojako nieuzasadniono. Powod Wniosi o 22zsaydzenie zadoééuczynienia rowhiez z powodu przebywania W oelach mieszkalnych z osobami palapynii. Wywodzii, i2 przobywanie W zadymionych ceiach utrudniaio mu oddyohanio. Trudnoéoi 2 oddyohaniem by/1y spotqgowane tym, i2 u powoda stwierdzono Wadq W postaci skrzywienia przegrody nosowej, ktora to Wada zostata usuniota operacyjnie W dniu 19 marca 2010 r. (k. 110). Powod nie W)/kaza% jednak, choéby W drodze swoich zeznari, Zo zostal osadzony W celi dla palqcyoh Wbrew swojej Woli i ogolnej regulo obowiqzujapej W jednostkach penitencj arnyoh, zgodnie z ktorq osadzony doklaruje palenie tytoniu lub nio ihW zaloinoéci od tego jest odpowiednio iokowany. Z uwagi no to powstaje Wqtpliwoéé, czy palenie W oeli przez Wspoiosadzonyoh nie by1o ich samowolnym, sprzecznyrn W rogulaminom dziaianiem. Powod nie wykazai tei, ozy podej moWa1 jakiekolwiek dziaiania zmierzajapo do wyeliminowani tego staoy rzéozy, sk%adaj_qo stosowne skargi, ani tez jak dingo to trwaio. --- STRONA 4 --- Z uwagi na powyiszo Sqd uzna1tWie1'dzenie powoda W omawianym zakrosie za nioudowodnione. Na koniec podniesé naleiy, Ze zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sagiu Najwyizszego, sqd nie ma obowiszku zasqdzenia zadoséuczynienia W kaidym przypadku naruszenia dobr osobistych (Wyrok SN z dnia 19.04.2006 r., II PK 245105). Zasddzenie zadoééuczynienia ma oharakter fakultatywny i od ooeny sqdu opartej na analizie okolicznoéoi konkretnej sprawy zaléiy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W tej formie (wyrok SA 2 dnia 11.01.2007 r., I ACa 833/'06). Podstawowym kryterium decydujqcym o moiliwoéci Zasadzenia zadoséuozynicnia Winien byé min. stopiefivwiny naruszycieh, rodzaj naruszonego dobra oraz poozucie pokrzywdzenia poszkodowanego (Wyrok SN z dnia 12.12.2002 r., V CKN 1581/00). Tymczasem, odnoszqc siq do kwestii Winy, odpowiedziainoéci za niezapewnienie osadzonym odpowiednich Warunkow upatrywaé naleiy poza jednostkq organizacyjnaa W jakiej powod odbyWa1 karq. Jednostka ta bowbowiem prowadzi gospodarkq finansowq W oparciu 0 prawo budietowe, brgdap zwiqzana okreslonym stanem finansow. Tym samym Sqd nie stwierdzii podstaw do zdsztdzenia zadoééuozynienia zgodnie 2 Zqdaniem pozwu. Majqc powyiszo na uwadzo orzeczono jak W sentencji wyroku. O kosztach postqpowania Sqd orzekl na podstawie art. 102 kpc, uznaj qc, 26 Z uwagi na sytuacjq materialnq powoda nie jest on W stanie poniesé bez koniecznego uszczerbku dia swojego utrzymania kosztow zwiqzanyoh 2 zastopstwem procesowym pozwanego. '