Wyrok III C 1145f09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIFHQ pfldsw mm I W .

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III C 1145f09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIFHQ pfldsw mm I W .;_Dg_m1 r. 0 dostenie v II I I I ‘I  ml . dg1ni01'mE£c|i pubi:cz_na| Dz. I12¥_po;;‘. 1‘:‘|9iiq;s€zn z . . . puekaze"<1 “‘{°‘maqe pUh ‘G2 tzorzudei D1113. 21 paidmemlka 2 0 1 0 roku d<1k*1'T'e“‘“‘“b W ‘°“"‘e We /g/Lu:)g».f(¢‘,L;(’¢,L ....................... ........... ......4\r;€......Hm . Sqd OkrQg0Wy W Warszawie , Wydziai HI Cywilny (Mfg W skladzie: Przewodniczqcy : SSO Joanna Zielifiska """""""""""""'é}i}§§'§l}{i6'éi£&=:5w¢>' Protokolantz sekretarz sqdowy Katarzyna Bochenek p0 rozpoznaniu W dniu 2 1 paidziernika 2 0 1 0 roku W Warszawie na rozprawie sprawy z powddztwa K.D. przeciwko Skarbowi Pafistwa Dyrcktorowi Generainemu Sluzby Wivqziennej 0 zaplatq powédztwo oddalag odstqpuje od obciagania powoda K.D. zwrotern kosztéw zastcgpstwa procesowego na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa zaé nieuiszczone ko szty sqdowe przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa. ‘1 UZASADNIENIE Powéd K.D. Wniésl 0 zasqdzenie od pozwancgo Skarbu Pafistwa  Centralnego Zarzqdu Sluiby Wiqziennej W Warszawie kwoty 100 000, ziotych tytulem zadoééuczynienia za naruszenie jego ddbr osobistych Wobec koniccznoéci odbywania kary pozbawienia wolnoéci W niegodziwych Warunkach tj. W przeludnionych celach, a takze z uwagi na niczapewnienie mu nalezytych Warunkéw bytowych W trakcie odbywania kary pozbawienia Wolnoéci W Areszcie Sledczym Warszawa B. W okresie 0d grudnia 2006 r. do grudnia 2007 r.. Pozwany Skarb Pafistwa  Dyrektor Generalny Sluzby Wiqzienncj W W. Wnidsl 0 oddalenie powddztwa. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwanjr podnids% miegdzy innymi, i2 Warunki W jakich by} osadzony powéd W Afeszcie §1edczym B., nie byly wynikicm bezprawnych dziaiali pozwancgo. Dziaiania te podejmowane przez administracjq penitencjarnq mieécily siq W ramach Wyznaczonych przez obowiqzujqcy porzqdek prawny i nie mialy na celu poniienia, upokorzenia ani naruszenia godnoéci powoda. Wskazal, it powéd nie przebywal W sposéb ciqgiy W celach przcludnionych, a stan techniczny tych eel, instalacji Wodnokanalizacyjnej oraz elektrycznej i Wentylacji byl dobry i zgodny z Wymogami prawa budowlanego. Wszystkie stwierdzone usterki usuwano na bieiqco, 0 czym éwiadczat sprawozdania z Wizytacji przeprowadzonych W Areszcie Sledczym B. Nadto nie odnotowano Zadnych skarg powoda, W tym réwniez, co do braku érodkdw czystoéci, stanu materacy, stanu Wydawanych rqcznikéw, slcierek Iub biclizny. Pozwzmy zaprzeczyl twierdzeniom 0 braku intymnoéci W celach W zwiagku z Wydzicleniem kqcika sanitarnego W sposdb uregulowany W przepisie § 28 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci 2 dnia 25 08.2003 r. W sprawie regulaminu 0rganizacyjn0 porzqdkowego Wykonywania kary pozbawienia Wolnoéci IDZ. U. Nr 1521202. 1493!. Zarzucfl Wreszcie, i2 powéd nie WS1{8.ZBl, jakie konkretnie dobra osobiste zostaly nafuszone  fk. 3199/.Sa;d ustalii nastqpujqcy Stan faktyczny : Powdd K.D. przebywal w Areszcie §1edczym B. W okresie 0d 9 grudnia 2006r. do 8 grudnia 2007r. W grudniu 2006r. powéd zostai przyjegty na pawilon nr 4 oddziai 3 cela m‘ 18, W ktdrym to pawilonie i celi powéd przebywal do grudnia 20071‘. W owym olcresie W celi razem z powodem przebywalo 6 osadzonych. Powéd by} uprzednio dsadzony W innych jednostkach pénitencjarnych fA1'eszt §ledczy M., Zaklad Kamy W K, Areszt dledczy SJ. _ u W Areszcie $1edczym B ., WkI(§1‘yII1 przebywal powéd powierzchnia W celi przypadaj apa na jednq osobq niejednokrotnie Wynosila mniej ni2 3 m kw. iednakic za kazdym razem dyrektor jednostki skladal informacjc5 do Wlaéciwego sgdziego penitencjarnego, za§ Dyrektor Okrqgowy Siuzby Wiqziennej inf0rm0Wa% Dyrektora Generalnego Sluzby Wiqziemlej 0 zaludnieniu w podleglychjedno stkach penitencj arnych. ' Ponadto Wskazana Wyzej jednostka penitencjarna, W ktdrej przebywai powéd byha Wizytowana przez stgdziéw Wizytatoréw ds. penitencj arnych, ktdrzy nie dopatrzyli sic; istotnych nieprawidlowoéci. W jednostce tej mialy rdwniez miej see kontrole_Pa1istWOWeg0 Powiatowego Inspektoratu Sanitamego. _ --- STRONA 2 --- Wszystkie cele mieszkalne W Areszcie Bledczym B., sq VVYPOSEIZOIIG W odpowiedni sprzet kwaterunkowy, zgodnie z_ Wymogami okreél_onynii__ W art. 110 § 2 k.k.W. W sklad kazdej ceii Wohodzi Wydzielony, murowanyi'.zajjeWi1iajaLcy_in‘§ymnoé6katcik sanitamy Wyposazony W WC oraz dost:gp do bieiqcej Wody. Ponadto dostarozana osadzonym bielizna poécielowa i koce Wydawane byly po upraniu. Brudne bqdé. uszkodzone materaoe sq Wymieniane na__Wo1e od Wad po pisernnym bqdi telefonicznym zgioszeniu przez oddziaiowego bqdi pielegniarke siuzby zdrowia aresztu éledezego. Brudne écierki i reczniki oraz bielizna poécielowa sq kazdorazowo prane i Wydawane do uzytku. Ponadto osadzonym przysluguje korzystanie raz W tygodniu z pralni. Naczynia WydaWane isat W stanie nadajapym sie do uzytku. Powod korzystai ze éwietiicy aresztu, a takie zajqé rekreacyjnych, grai W ping  ponga. Powod miai zagwarantowane prawo do codziennego godzinnego spaceru. Stan zdrowia powoda W okresie osadzenia W tym areszcie by} dobry, odbywai jedynie konsultacje psychologiczne Wobec skionnoéci autoagresywnych. Powéd nie byi hospitalizowany W Areszcie gledczym B. 4 _ Ponadto powod bqdqc osadzonym W Areszcie §1edczym B. otrzymywai zgody na jednorazowe Widzenie z ozionkami rodziny. » Powyiszy stan faktyozny Said ustalil W oparciu o: informacje i zawiadomienia /k.3841/, protokoiy lustracjifk. 4670 i 7299!, zarzqdzefi /k.4245 oraz 127137/, dokumenty W postaci teczki osobo poznawczej, karty ewidencji Widzeii, ksiajeczki zdrowia powoda, sprawozdania Z konsultacji psychologicznejfk. 111 114 i 138139:’, a takze zeznania powoda /k. 1521531’. ' Said zWaZy1, co nastepuje: Roszczenie powoda jest niezasadne. Powod K.D. domaga sie zadoééuczynienia za naruszenie dobr osobistych W zwiqzku z osadzeniem W Areszcie Bledczym B. W okresie od 9 grudnia 2006r. do 8 grudnia 20071‘. Roszozenie powoda oparte jest na art. 24 k.c. i 448 k.c, 2 uwagi na powolanq przez powoda. podstawe faktycznq swojego Zqdania, W uzasadnieniu ktorego Wskazywai na zle Warunki bytowe W Areszcie Bledozyrn B., W ktorym byi osadzony W celi _n_r niespeiniajqcej Wymogu zapewnienia powierzclmi min.  3 m2 na osobe oraz z uwagi 11a zly stan higieliy I lstan naczyzi, W ktorych podawane byiy posiiki budzii zastrzezenia podobnie jak i stan poécieli, kocy i bielizny Wydawanej Wieiniom byly brudnez’. Te Warunki bytowe W eelaoh aresztu, zdaniem powoda spowodowaiy jego ziy stan zdrowia psychicznego Wywoiujap podenerwowanie i powodujqc frus1;racje k. 5. ' Zgodzif: siq trzeba z argumentami pozwu, ii Wymog zapewnienia przez Pafistwo godziwych Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnoéci jest jednym z pOdSt&WOW}’Oh kanonow nowozytnego pafistwa prawa, znajdujapych Wyraz W normach prawa miedzynarodowego. Cieiar dowodu, Ze Warunki W zakiadzie kamym odpowiadaiy obowiqzujzgcym normom i nie do szio do naruszenia dobr osobistyeh powoda spoczywa na stronie pozwanej /art. 6 k.o. W ZW. Z art. 24 k.c./. W ocenie Sqdu twierdzenia powoda, co do przeludnienia W celach Aresztu Bledczego B. znajdujd potwierdzenie W zgromadzonych W sprawie dowodach. Powéd zeznai, it W grudniu 2006r. zostai przyjety na pawilon nr oddzial cela nr , W ktorym to pawilonie i celi przebywai do grudnia 2007r. W owym okresie W ce1i razern z nim przebywalo 6 osadzonych. Zeznania te korelujq z zaiqczonymi do odpowiedzi na pozew dokumentami, 2 ktorych Wynika, i2 W trakcie osadzenia powoda W Areszcie Bledczym B., pfzypadzflqoego na okres oddnia gruclnia 2006 r. do grudnia 2007 r. W celi, W ktorej powod przebywal, Wystepowala sytuacja, W ktorej nie byly dochowywane normy "metrazowe" Wynikaj ape z art.110 § 2 k.k., przy czym kqcik sanitamy W kaidej celi byi Wygrodzony. Zeznaniom powoda Sqd dai Wiare W czeéci, W ktorej wskazuje na przeludnienie W celach. Okolicznoéé, i2 powod odbywal czeéciowo kaire W takich WE1I'Lli‘lkaCi1 Sqcl uznai za udowodnionq zeznaniami powoda, ktore co do faktu notorycznego przeludnienia W ceiaoh zostziiy po__tWierdzone dokumenfami. Naiezy stanowezo podkreélié, i2 niezapewnienie przez Pafistwo osadzonym wjednostliach penitencjarnych minimalnych norm powierzchniowyeh nie moie byé stanem, ktory zasiuguje na aprobate. Obecnie obWia_zujatce normy W tym --- STRONA 3 --- Wzgledzie sqjuz i tak jednymi z najbardziej rygorystycznych W kraj ach europej skich, a i tak Pafistwo nie jest W staniezapewnié ich przestrzegania, co Wynika nie tylko z niedoinwestowania samego systemu penitencj arnego, ale takze odejscia przez ustawodawce od stosunkowo liberalnego rnodelu polityki kamej, ktorego przejawem byiy obowiqzujzgce od 1997 r. nowe kodyfikacje karne. Zgodnie zas z zaiozeniami, ktoryrni kierowai sie ustawodawca przy uchwalaniu nowych kodyfikacji karnych, kary izolacyj ne miaiy byé stosowane przez sqdy W ostateoznosci i to tez biedne jak sie poiniej okazalo zalozenie, rzutowalo na okreslenie normy metrazowej na jednego osadzonego W Wymiarze trzech metrow kwadratowych. Przekroczenie zas tej normy, co zgodnie z art. 248 § 2 k.k.W. i aktow Wykonawczych miaio stanowié Wyjajek W rzeczywistosoi Wieiu zakladow karnych, W tym W Areszcie Qledczym B., W ktorym przebywal powod, stawaio sie niechlubnq regulq. Niewagpiiwie zatem osadzenie powoda VViE1kiCi1 Warunkach stanowilo naruszenie jego godnosci oraz prawa do prywatnosci, ktore cywilizowane pafistwo W sposob odpowiedni ( odbywanie kary izolacyj nej immanentnie po%a.czone jest z ograniczeniem prywatnoéoi) Winno zapewnié takie osobom pozbawiony Woinoéei. Powyzsze dobra osobiste powoda nie zostaly jednak naruszone dziaianiami, ktore to dziania stanowié by mialy indywidualnie skierowanq przeciwko powodowi represje. Sam powod przyznai, i2 niedogodnosci, ktore go spotkaly W zwiqzku z odbywaniem, kary, W takim samym stopniu clotyozyiy innych osadzonyeh fzeznania powoda k. 152 153/. Nie byi tez formq represji Wobec osadzonych, W tym Wobec powoda. Z zeznafi samego powoda nie Wynika, aby byi traktowany W inny sposob, nit pozostali osadzeni. Sam powod zeznai, i2 korzystal W areszcie ze éwietlicy, grai W pingponga. Uzyskiwal tez zgode na systematyczne Widzenia z ozionkami rodziny. . Wobec przeludnienia W celach stosowano czeste rotaoje, a sam Areszt §ledczy B., W ktorym powod przebywai od grudnia 2006 1'. podejmowai i podej muje sukoesywne dziaiania, aby podniesé standardy socjalno — sanitarne, dla Wieiniow  dowod  protokoiy lustracjifk. 4670 i 7299!. Dostosowanie budynku aresztu do standardu sanitarnego, W ktorym W kaidej oeii bedzie oddzielny, W peini Wentylowany WQZ€i sanitamy, mu__si bye roziozone W czasie. Natychrniastowe dostosowanie budynkow do takich Wymogow Wymaga przeprowadzenia skomplikowanych prac remontowych, ktore sa. spowalniane W zwiqzku z koniecznosciq ich rotacyj nego prowadzonia (na czas remontu vwlqczana jest zazwyczaj z eksploatacji tylko czesé budynku). Powod nie VV}’i(E1ZEli natomiast okolioznosci co do niezachowania norm higienicznych. Twierdzenia, i_Z stan naczyfi, Wktoryoh podawane byiy posiiki budzii zastrzezenia podobnie jak i stan poécieli, kocy i bielizny Wydawanej Wieiniom nie zostaiy poparte Zadnymi dowodami. Powod nie sldadai Zadnych skarg na Warunki panujape W Areszoie Qledczym B. fzeznania powoda k. 152 153:’. Z zaiatczonyoh z kolei sprawozdafi Z1£1Si1'fl0jit€j jednostki Wynika, i2 Wszystkie oele mieszkalne W tyeh aresztaoh Wyposazone byiy W sprzet kwaterunkowy W ilosci odpowiadajqeej stanowi zaludnienia celi. Urzqdzenia sanitarne W celfioh podiqczone byiy do sieci cieplej i zimnej Wody biezqeej oraz kanalizaeji. Majqo zatem, na uwadze Wynik przeprowadzonego przez Said postepowania dowodowego oraz uwzgledniajqc caioksztait okolicznoéci sprawy, brak bylo podstaw do zasqdzenia na rzecz powoda jakiejkolwiek kwoty zadoséuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych, ktore WiQZ8.iO sie z Warunkami odbywania kary. W orzecznictwie Sqdu Najwyzszego ugruntowany jest bowiem poglqd, zgodnie z ktérym Sacd nie ma obowiqzku zasqdzania zadoééuczynienia W kazdym przypadku naruszenie dobr osobistych (por. W)"rok SN z dnia 19.04.2006 r., II PK 245r’05 OSNP 2007/'f8/101). Podstawowym kryterium clecydujqcym 0 mozliwosci zasqdzenie zadoséuczynienie Winien byé min. stopiefi Winy naruszyciela; rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. A A _ W ocenie Sqdu o mozliwosoi gasqdzenia zadoséuczynienia decydowaé tez powinna ocena stopnia pokrzywdzenia, ktorego doznala osoba Zqdajqca ochrony prawnej. Inaozej bowiem nalezy ooenif: stopiefi i to nawet subiektywnej Wrazliwosciosoby, ktora dotychczas nie byia poddana takim czyzmikom stresogennym jak 0Sfl£iZBI‘J.i6'W zakiadzie karnym, nit osoby, ktora odbywaia juz kare pozbawienia Wolnosoi. W tej zas materii W stosunku do powoda zaobserwowaé mozna, i2 Warunki W jednostce penitencjarne}, W ktorej przebywai juZ od --- STRONA 4 --- grudnia 2006 r. byiy mu znane. Wezesniej byl osadzony W innych jednostkaoh penitenojarnych fAreszt Sledczy I\/1., Zakiad Kamy W K., Areszt gledczy S./. i Z kolei W Wyroku 2 dnia 12 grudnia 2002 1". V CKN 1581f00, OSNC 20041'4/53 Wskazano takie, i2 deoyzja o zasqdzeniu zadoééuczynienia Winna bye poprzedzona takie zbadaniem nasiienia ziej Woli naruszyciela i ceiowosci zastosowania tego srodka. Odnoszqc sie do kwestii Winy to tq przesiaiflcq odpowiedzialnosoi za niezapewnienie osadzonym Warunkow metraiowych zgodnych z art. 110 § 2 1{.1(.W. upatrywaé nalezy poza jednostkami organizacyjnymi, ktore bezposrednio odpowiadaly za Warunki W jakich powod odbywal kare. Jednostki te, pomimo przepelnienia nie mogq, odmowié przyjecia skazanego. Co Wiqcej jednostki te W eelu zapewnia najiepszyoh Z moiliwych Waru11koW metraiowych podejmowaiy Wszelkie dziaiania, ktére leiaiy W ioh gestii. W dzialaniach tyohjednostek trudno Wieo W ogoleméwié o zlej Woli, a co dopiero o jakims stopniowaniu nasilenia tego zjawiska. Brak nalezytego dofinansowania Wieziennictwa, W ocenie Sqdu, nie moze bye takze uznany za przej aw zlej Woli Ustawodawcy. Niedofinansowanie Wiezieignictwa, tak jak Wieiu innych aspektow publicznej dzialainosci Pafistwa, W tym przede Wszystkim idzialafi podejmowanych na rzecz osob nie naruszajeicych porzqdku prawnego (siuiba zdrowia szkolnictwo, opieka spoieczna) jest efektem Wieloletnich zaszlosci determinowanych poprzednimi Warunkami ustrojowymi i odczuwalnymi jeszcze skutkami transformaoji sytemu spoiecznoekonomicznego. W takich zas realiach zasqdzenie na rzecz powoda zadoséuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych, ktére nie Wynikaio 2 celowego nacechowanego ziq Wolqdziaiania podmiotu odpowiedzialnego za Warunki odbywania kary, 1e2a¥oby W sprzecznosci z powszeohnym poczuoiem sprawiedliwosci, od czego nie mozna abstrahowaé przy orzekaniu o zadoséuczynieniu. Warunki, W jakich powod odbywal kare nie byiy formq jakiejkolwiek indywiduainej dyskryminacji. Warunki te byiy natomiast o takim standardzie, jaki na obecnym etapie mozliwosci finansowych Paflstwa moina byio zapewnié i Lllegajq systematycznej poprawie . Z tych Wzgledow orzeczono jak na Wstepie. O kosztach rozstrzygnieto na mocy art. 102 kpe.