Wyrok III C 1134108 UZASADNIENIE W pozwie

--- STRONA 1 --- Sygn. a1<t[{IC 1134x0s WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 Wrzeénia 2010 r. Sqd Okrggowy W Warszawie, Wydzial III Cywilny _ Na pozlstawla uslauw 2 dnia 6.09.2001 r. 0 dosiapae W skladzlez do iniormacii publicznci Dz. U. 112 poz. 1196 z péin zm  przekazano informacie publicznq w Inrmie Przewodniczqcyz SSO Ewa Witkowska Protokolant: Katarzyna Bochene1€°‘<“'“e“‘“ 1"“ ““°""‘@ P*=*=“"""°"*’‘1 . <§'*fiu:>*~’4r'.<mL< Q? rzmwoi po rozpoznaniu W dniu 3 W1‘Z6§11i8. 2010 r. W Warszawie, na rozprawfe""""l""‘i$1'{,'i'};5£&ii's1£5'é&}ii&.'§i£"£¥.'=;;;""""“  (,&:x;£@:/ ‘cflaq 1,1 sprawy z powodztwa D.K. ............ , adres wnioskndawcy SE przeciwko Skarbowi Pafistwa  Centralnemu Zarzqdowi S%u2by Wioziennej 0 zap%at@ kwoty 400.000,00 z%otych » I oddala powodztwo W ca%o§<:i; II odstegpuje od obciagania powoda zwrotem kosztow zastqpstwa procesowogo na rzecz pozwanego; III nieuiszczone koszty sqdowe przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa. Sygn. akt III C 1134108 UZASADNIENIE W pozwie, ktory Wplynaj do tutejszogo Sqdu W dniu 05 Wrzeénia 2008 r., powod D.K. w11ios% 0 zasatdzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa Ccntralnego Zarzqdu S%uZby Wiqziennej W W. kwoty 400.000 2% tytu%em zadosiéuczynienia za namszenie jego dobr osobistych W zwiqzlcu Z przebywaniem W Areszteich §%edczych B. i G. oraz W Zakiadach Karnych W S., L. i K.. Jednakze %qozna kwota roszczefi zwiqzanego z naruszenjami dobr osobistych powoda W WW. jednostkaoh penitenoj amych podana przez niego W piémie procesowym Z dnia 21 stycznia 2009 r. Wynosi%a 397.000 2%. Powod nie cofnaj powodztwa z zakresie kWoty 3.000 2% (zmzew  In 78, pismo procesowe z dn. 21‘. 01 2009 r. k. I8). . Pozwany Skarb Pafistw  Cent1'a111y Zarzqd S%u2by Wingziennej W W. Wnios% o zwolnienie go od udzia%u W sprawic i Wezwanie W%aéciWych  W jogo oconie  stationes fisci Skarbu Paristwa, tj. aresztow éledczych i zaldadow karnych, Z ktorych dziaiainoéciq Wiqze sio dochodzone przez powoda roszczenio, bqdi tez poszczegolnych dyrektorow okrqgowych sluzby wiqziennej, ktorym to jednostki penitencjarne podlegajq, ewentualnie 0 oddalenie powodztwa W ca%oéci oraz o zasqdzenie od powoda kosztow pOSIQpOVVflI1i&,"VV tym kosztow zastopstwa procesowego Wedlug norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska procesowego pozwany wskazywa% na bezpodstawnoéé powodztwa, a nadto podnosil zarzut przedawnienia czoéci roszczenia, powo%ujap sio na trzyletni termin przedawnionia roszczenia powoda oraz zarzut naduzycia prawa podrniotowego przez powoda (odpowiedé na pozew  k. 2730). ‘ Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: D.K. by% osadzony W okrosie od dnia 28 Wrzoénia 1999 r. do dnia 15 paidziernika 2001 r. W Areszcie Sledczym B., W okresie od dnia 29 paidziernika 2002 r. do dnia 28 'grudnia 2004 r. oraz od dnia 14 Wrzeénia 2005 r. do dnia 28 ozerwca 200'? r. W Areszcie $1cdczym G., W okresie od dnia 14 Iutego 2005 r. do dnia 17 maja 2005 r. W Zakladzio Karnym W L., W okresie od dnia 06 lipca 2007 r. do dnia 05 lutego 2008 r. W Zaldiadzie Karnym S., zaé W okrosic ocl dnia 05 lutogo 2008 1". do dnia 25 czorwca 2008 1'. W Zaldadzie Karnym W K../okolicénoéé bezsporncg czgiciowo zeznaniapowoda D.K.  in 7980, infornzacja 0 pobyrach powoda wjednostkach penitencjarnych  /c 158] 59/ W powyzszych j6d'fi0$tk_&Ch_p&I10W21I0 przeludnicnié powodujqce okrosowe przekroczenie normy 3 1112 powierzchni najednego osadzonego. _ “O przeludnioniu'panujqcym W Zaldadzio Karnym W S. oraz W K... a takzo W pozostalych --- STRONA 2 --- jednostkach i koniecznoéci umieszczania osadzonych W celach, ktorych powicrzchnia przypadaj qca na osobq by%a mniejsza niZ 3 m by% poinformowany zgodnie z obowiqzujdcymi przepisarni W%a9§ciWy sqdzia penitencjarnyj okoficznoéé bezsporna, pisma Zakladu Karnego w K. do sqdu pem'tencjameg0 k. 3335, pisma Zakiadu Kamego w S. do sqdu penitengfarnego w Gdarfisku  k 3640, hz'sr0ria rozmieszczenia powoda W ZK w .5’. — 4143, pismo z Dyrekrora Aresztu .§'ledczeg0 w G.k. 15 41'5 5/ u I _ _ We Wskdzafiych j'e’dn0stl<ach penitencjamych standardowo wyposazone byly cele mieszkalno, W ktofyoh przebywai . Znaj doWa%y sio W nich %oZka, szafl<i oraz stoliki oraz taborety. Wyposazenie by%o zgodnneuz przépisanii fozporzacdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 17 paidziernika 2003 r. W sprawie Warunkow bytowych osob osadzonych W zaldadach karnych i aresztach éledczych. Poza tym znaj dowa% sio nich W kqcik sanitarny Wyposazony W sedes i umywalko, kapik ten by%oddzie1ony(r6Znie W zaleinoéci odjednostki»: éoinkq murowanq bqdi tez kotarq) od reszty celi celem zapewnienia intymnoéci. W kazdej jednostce penitencjamej mozliwoéé kqpieli (prysznica) by%a zapewniona raz W tygodniu w %a2ni. Osadzeni otrzymywali zgodnie z ustalonymi rozporzqdzeniem Ministra Sprawiedliwoéci przydzizfly érodkow czystoéci i érodkow higienicznych. Ponadto D.K. mia% mozliwoéé odbywania codziennego spaceru, korzystania z zajoé kulturalno oéwiatowych i sportowych, a takie rnia% zapewniony dostop do opieki medycznej, z ktoroj 2 resztq korzystah Dolegliwoéci zwiagane z przeludnieniem panujaLcy1n W Zaldadzie Karnym W K. by%y czoéciowo kompensowane tym, iZ jest to zak%ad typu polotwartego, W ktorym W ciqgu dnia cele sq otwarte, l.lII1OZ%iVViE1j8LC tym samym korzystanie przez osadzonych z WiQ%{SZ6j przestrzeni. D.K. nie sk%ada% skarg zwiqzanych W Wamnkami panujqcymi W Zadnej W jednostek penitencjarnych W ktorych dziahalnoécia. Wiage sic; dochodzone obecnie przez niego roszczenie./ okolicznoéé bezsporna, notaflca sfuzbowa  I1: 100, 99,8485, I08, pismo dyrektora Zakiadu Karnego w S.  k 8690, czqéciowo pismo dyrekrom Zakfadu Karnego w K.  la 103104, kserokopia ksiqzeczki zdrowia — k. H 0120, iwiadectwo Zekarskie  k. ]2J.?22/ Powyiszy stan faktyczny Sqd ustalil W oparciu 0: bezsporne twierdzenia stron, Wskazane Wy2_£lj dokumenty oraz czoéciowo o zeznania D.K. s%uchanego W charakterze strony, ktoremu zdaniem Sqdu co do zasady nalezalo daé Wiaro, bowiem jego zeznania znafaziy potwierdzenie W innych Wiarygodnych dowodach zgromadzonych W sprawie. Sqdzwaiyl co nastgpuje: . W ocenie Sqdu powodztwo nie zaslugiwa%o ono na uwzglqdnienio. " Zgodnic z troécid art. 23 k.c. dobra osobiste czlowieka, jak W szczegolnoéci zdrowie, Wolnoéé, czeéé, swoboda sumienia, nazwisko Iub psoudonim, Wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnoéé mieszkania, twérczoéé naukowa, artystyczna, Wynalazcza i racjonalizatorska, pozostajq pod ochronq prawa cywilnego niezaieznie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Z kolei art. 24 § I zdanie 3 k.c. przewiduje, Ze ten czyje dobro osobiste zosta%o naruszone moie Zqdaé zadoééuczynienia pieniqznego lub zap%aty odpowiedniej sumy' pieniqznej na eel spoleczny. Mozliwoéé zasqdzenia zadoééuczynienia pieniqznego W przypadku naruszenia dobra osobistcgo reguiuje art. 448 k.c., zgodnie z ktorym W razie naruszenia dobra osobistego sqd moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zosta%o naruszone, odpowiedniq sumo pieniqznq tytulem zadoééuczynienia pienioznego za doznanq krzywdo Iub na jego Zqdanie zasqdzié odpowiedniq sumo pieniqznq ma Wskazany przez niego cel spo%eczny, niezaleznie od innych érodkow potrzebnych do usuniqcia skutkow naruszenia. Wobec treéci powyzszych przepisow nalezalo zatem ustalié czy i jakie dobra osobiste powoda zosta%y naruszone przez jednostki penitoncjarne, ktore reprezcntuje pozwany jako organ nadrzgdny. W tym miejscu nalezy zwrocié uwago, iZ Wbrew twierdzeniom Centralnego Zarzqdu S%uZby Wiqziennej, jest on W%aéciWq jednostka. organizacyjnq reprezentujqozg Skarb Pafistwa W niniojszej Sprawie W éwictlc art. 6?§ 2 k.p.c., gdyi jest on orgénem nadrzqdnym nad Wszystkimi jednostkami, z ktorych dzia%alno§ciq Wiage sic; obecnie dochodzone przez powoda roszczenie. Jeéli chodzi o kwestie mcrytoryczne nalezy Wskazaé, i2 powod uzasadniajqc swoje zqdanie wskaza%, 2e osadzono go W przcludnionyoh celach niezapewniajqoych mu intymnoéci przy Wykonywanych czynnoéciach fizjoiogicznych, co naruszy%o jego godnoéé oraz prawo do --- STRONA 3 --- intymnosoi. Okolieznosé, i2 D.K. by% osadzony W celach, ktore nie'czyni%y zadosc’: przewidzianej ustawowo normie gwarantujqoej osadzonemu przynajmniej 3 m2 powierzchni na osobe (art. 110 § 2 k.k.W.), W przedmiotowej sprawie nie budziia Wqtpiiwosei Sqdu, by%o to przyznane takze przez strone poztvmiq.  Zdaniem Sqdu niezapewnienie przez Pafistwo osadzonym W jednostkach penitencj arnych minimalnych norm powierzchniowych nie moze byé stanem za_s%ugujqcyn1 na akceptacje. Niewqtpliwie _ osadzenie powoda W celach nadmiemie przeludnionych, W Warunkach niezapewniajaccych mu VV§’S'[fl1‘CZflj8p8j intyrnnosci stanowilo naruszenie jego dobr osobistyoh W postaci godnoslci osobistej, ktorej zgodnie Z art. 30 Konstytucji RP ochrona i poszanowanie jest oboWiaLzkiem W%adz publicznych. Odbywanie kary pozbawienia Wolnosci jak tez srodka zapobiegawczego  tymczasowego aresztowania W WW. Warunkach, wediug Sqdu, stanoWi%o rowniez naruszenie prawa do intymnoéci powoda. Nie moina jednak takiego nazruszenia dobr osobistych traktowaé jako aktu represji skierowanego indywidualnie przeciwko powodowi. Warunki W jakich przebywai poWod W rownym stopniu dotyczyl innych osadzonych W WW. aresztach éledczych i zakladach karnych. Mimo uznania, i2 Warunki W ktorych by% osadzony powod naIuszy%y jego godnoéé,_to skala tego naruszenia nie przybra%a takiej formy, ktora Wed%ug Sqdu uzasadniaiaby zasqdzenie zadoséuczynieiiia, czy W ktorej moina byloby mowié o niegodziwych, nieludzkich warunkaoh. Podniesé przy tym nalezy, Ze generalnie przeludnienie W celaoh nie by%o drastyczne (par. k. 4143, 103, 153). W tym miejseu podkreslié rowniez nalezy, i2 pomimo Wskazanych VVyZ6j niedogodnoéci powod mial zapewnione miej see do spania, bezpiatnal opieke medyoznao Wyzywienie zgodnie 2 przewidzianymi normami, a takze moiiiwosé uczestniozenia W zajeciaoh lculturalno  oéwiatowych oraz Sp0I"’[0W'§*'C11. Dodatkowo nalezy uwydatnié, Ze Zakiad Kamy W K. by% to zaklad typu poiotwartego, co z pewnoéciat mia%o Wp%yW na %agodzenie niedogodnosci spowodowanez przeludnieniem panujqcym W oelach. W tym miejscu mozna zwrocié uwage na okolicznosé, i2 powod mimo Wszystko mia% lepsze Warunki nit 2naczna czesé osob przebyvvajqoych na Wolnoéoi, ktore, W przeciwiefistwie do powoda, respektuj 2; normy prawa karnego, a ktore czosto bez swojej Winy Zyjqw niedostatku i ubostwie. Sqd meriti W pe%11i podziela poglqd Wyraiony przez Said Najwyzszy W Wyroku 2 dnia 2 paidziernjka 2007r. W sprawie II CSK 269007, zgodnie z ktorym samo osadzenie W przeludnionej celi nie jest w'ystarczajqcQ podstawq do uwzgleclnienia Zqdania zasqdzenia zadoséuczynienia. Takie W orzeczeniach Europejskiego Trybu11a%u Praw Cz%oWieka liajczesciej zwracano uwzige na z%e Warunki sanitarne, niehigienioznosé i brak prywatnosci przy korzystaniu z mzqdzefi sanitamyeh, permanentnz; niemozliwosé zaspokoj enia potrzeby snu spowodowanq niewystarczajagzq iiosciq %_oZek jak i nieustannie zapalonym sWiat%em czy panujapym halasem, niedostateczne oswietlenie LmiemoZliWiajape czytanie, z%q Wentylacje, Warunki prowadzape do 1'ozprZestrzeniania sie chorob bqdi brak moiliwosci leczenia. Przy ozyrn Trybuna% uWzg1ednia% dopiero skumulowany efekt tych Warunkow, a takze speoyficzne zarzuty podnoszone przez skarzqcych. W ocenie Sqdu powod pope%niajqc przestepstwo rnusial liczyéi sie z tym, i2 kare Za swoj czyn bedzie odbywal W WiQZi811i1.1, W ktorym z oczywistych Wzgledow nie ma komfortu. Sqd Najwyzszy W Wyroku z dnia 28 lutego 2007r. nie uzaleznil mozliwoéci zasqdzenia zadoséuczynienia od potwierdzenia faktu osadzenia W warunkach metraiowych odbiegajqcych od normy wskazanej W art. 110 § 2 k.1<.w. Mozliwosé taka zostala bowiem p0%a.czona z jednoczesnym naruszeniem takich podstawowych standardow jak zapewnienie kazdernu osadzonemu oddzielnego miejsca do spania albo oddzielenia Wezla sanitarnego od ogolnej przestrzeni celi. W przedmiotowej zas sprawie brak byio podstaw do przyjecia, 12 powod W takich Warunkach odoywal kare pozbawienia Wolnosci. i _ Reasumujap, zdaniem Sqdu brak jest podstaw do zasqdzenia na rzecz powoda jakiejkolwiek kwoty zadoééuczynienia za naruszenie jego dobr osobistyoh, ktore Wiqza%o sie z Warunkami odbywania kary. Warto W tym miejscu zwrocié uWage,_iZ W judykaturze ugruntowany jest poglqd, zgodnie 2 ktorym said nie ma obowietzku zasqdzenia 2adoééuczynienia W kaidym przypadku naruszenia dobr osobistych (yide Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia _19.04.2006r., H PK 245505, OSNP 2007/78»’101). Zasqdzenie zadoéénuczynieniaima oharakter fakultatywny i od oceny sqdu opartej na apalizie okolicznosci konkretnej sprawy zalezy przyznanie pokrzywdzonemu oehrony W tej formie --- STRONA 4 --- (por. Wyrok Sqdu Apelacyjnego W sprawie I ACa 83.31116). Podstawowym kryterium decydujdcym o moiliwoéci zasqdzenia zadoséuczynienia powinien bye m.in. stopiefi Winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W Wyroku Sqdu Naj Wyzszego 2 dnia 12.12.2002r. W sprawie V CKN 1581/00 Wskazano, i2 decyzja o zasqdzeniu zadoseuczynienia Winna bye poprzedzona takie zbadaniem nasilenia z%ej Woli naruszyciela i celowosci zastosowania tego érodka. Odnoszqo sie do kwestii Winy, to te przeslanke odpowiedzialilosci za niezapewnienie osadzonym Warunkow metrazowych zgodnych z art. 110 § 2 k.k.W. upatrywaé nalezy poza jednostkarni organizacyjnymi, ktore bezpoérednio odpowiada za warunki W jakich powod odbywal kare. Jednostki te bowiem pomimo przepelnienia, nie mogly odmowié przyjecia skazanego. Wano tez pamietaé, it gospodarka przedmiotowych jednostek penitencjarnych opatta jest na ustawie budietowej, a zatem érodki, ktoryrni one dysponujq majq bye przeznaczane precyzyjnie na cele, na ktore je otrzymano i W Wysokosci, ktorej one same nie okreélajq. Zatem mozliwosé prowadzenie remontow czy rozbudowy zaktadow karnych i aresztow éledczych celem zapewnienia iepszy warunkow bytowych osadzonym nie lezy W gestii jedriostek penitencjamych. Na ' marginesie naieiy jeszcze zwrocié uwage, i2 podnoszony przez pozwanego zarzut przedawnienia oparty na art. art. 4421 § l k.c., zgodnie z ktorym roszczenie o naprawienie szkody VV§/I'ZEl£dZOn6j ozynern niedozwolonym ulega przedawnieniu z up%yWem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany doWiedzia% sie 0 szkodzie i o osobie obowiqzanej do jej naprawienia, jest niezasadny. Nalezy bowiem podkreélié, Ze do roszczenia powoda ma zastosowanie dziesiecioletni termin przedawnienia oparty o przepisy czesci ogolnej Kodeksu cywilnego (por. art. 118 k.c.). Ergo przedawnienie roszozert powoda zwiqzanych z naruszeniem jego dobr osobistyoh przez Wskazane W stanie faktycznym jednostki penitenejarne jeszcze nie nastacpflo.  " W ocenie Sqdu W kontekécie Wyizej Wskazanyoh ustalefi faktycznych i prawnych badanie zgioszonego przez pozwanego zarzutu naduiycia prawa podmiotowego przez powoda okaza%o sie zbedne. Majqe powyzsze okolicznosci na uwadze Sqd uzna%, i2 mimo naruszenia. dob: osobistych powoda brak by%o podstaw do zasqdzenia Zztdanego zadoééuczynienia, dlatego tez odda1i% powodztwo. O kosztach postepowania natorniast Sqd orzek% W opareiu o przepis art. 102 k.p.c. bowi em powod jako osoba pozbawiona Wolnosci obecnie nie osiaga Zadnych doehodow, a jak wynika ze zlozonego przez niego oswiadczenia o stanie majqtkowym (k. 1920) nie posiada on rownit‘:2 zdanego majqtku Z ktorego pozwany mog%by sie zaspokoié W przypadku zasqdzenia na jego rzecz kosztow zastepstwa procesowego. W pkt 3 Wyroku Setd nieuiszczone koszty sqdowe dotyczqce oplaty od pozwu przejaj na raehunek Skarbu Pafistwa, bowiem powod byl zwolniony na mocy postanowienia z dnia 03 lutego 2009 r. (k. 23) od kosztow sztdowych W czesci (art. 100 ust. 2 i art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 1'. 0 kosztach sztdowych W sprawach cywilnych). Wobec powyiszego Sqd orzekl jak W sentencji Wyroku.