Wyrok III C 1134/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2016 r. Sąd Okręgowy w W

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III C 1134/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, III Wydział Cywilny w następującym składzie Przewodniczący SSR(del) Andrzej Lipiński Protokolant stażysta Katarzyna Romanowska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa A. M. przeciwko Skarbowi Państwa-Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej o ochronę dóbr osobistych 1. oddala powództwo; 2. odstępuje od obciążenia powoda obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa; 3. nie obciąża powoda nieuiszczonymi kosztami sądowymi przejmując je na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt III C 1134/14 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 3 października 2014r. skierowanym do Sądu Okręgowego w Warszawie A. M. wniósł o zobowiązanie Skarbu Państwa – Generalnego Dyrektora Służby Więziennej do przeproszenia powoda za dokonane naruszenia dóbr osobistych, których skutków nie da się już usunąć poprzez zamieszczenie na koszt pozwanego w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się wyroku na stronie internetowej (...) (www.(...).pl) w dziale „Ogłoszenia i Komunikaty”, czcionka Verdana, rozmiar „small” z pojedynczą interlinią tekstu: „Wyrażam ubolewanie, że Centralny Zarząd Służby Więziennej dopuścił się naruszenia dóbr osobistych Pana A. M. poprzez umieszczenie go jednostkach penitencjarnych niespełniających standardów cywilizowanego państwa i za wszystkie wyrządzone Panu A. M. szkody niematerialne szczerze przepraszam”, dostępnego na stronie przez 30 dni. Ponadto powód wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa – Dyrektora Generalnego Służby Więziennej na jego rzecz kwoty 30.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kwoty 5.000 złotych na cel społeczny: rzecz Fundacji (...), Organizacji (...), KRS (...). Powód wniósł również o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że odbywał karę pozbawienia wolności w jednostkach penitencjarnych, w których naruszono jego dobra osobiste. Powód wiązał swoje roszczenia z osadzeniem w Areszcie Śledczym w Ł. oraz w Zakładzie Karnym w G.. --- STRONA 2 --- Podniósł m.in., że w w/w jednostkach penitencjarnych nie został zapewniony standard 3m 2 powierzchni mieszkalnej na osobę. W Warunkach przeludnienia poruszanie się oraz przygotowywanie posiłków wiązało się z poważnymi trudnościami, przyczyniło się do braku komfortu psychicznego oraz utrudniało zachowanie prywatności i intymności powoda. Powód podniósł także, że kąciki w celach, w których go osadzono nie były dostatecznie odseparowane od powierzchni mieszkalnych, a przy niedostatecznej wentylacji utrzymywał się nieprzyjemny zapach. Ponadto kąciki sanitarne nie były oddzielone od reszty pomieszczenia mieszkalnego, co powodowało konieczność rozbierania się i mycia ciała oraz załatwiania potrzeb fizjologicznych w obecności współosadzonych, przez co doprowadzono do naruszenia jego dobra osobistego w postaci intymności. Powód wskazywał także, że w okresie letnim i zimowym cele nie były wietrzone, brak było dostępu do ciepłej wody, była nieprofesjonalna opieka medyczna, miał ograniczony dostęp do więziennej służby zdrowia, a nadto ograniczone możliwości korzystania ze spaceru w dni, kiedy miał odwiedziny rodziny lub adwokata (pozew k.2-6). W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa-Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa według norm przepisanych. W uzasadnieniu powyższego stanowiska pozwany zakwestionował roszczenie powoda jako nieuzasadnione, gdyż powód nie wykazał w jakikolwiek sposób, żeby doszło do bezprawnego działania funkcjonariuszy Służby Więziennej wobec niego oraz że takie działania doprowadziły do powstania u niego szkody, jak również nie wskazał na czym ta szkoda miałaby polegać. Podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda za okres sprzed dnia 29 września 2011r. Podniósł, że powód w czasie osadzenia miał zapewnione godne warunki odbywania kary pozbawienia wolności, w szczególności powód nie przebywał w warunkach tzw. przeludnienia, a cele były wyposażone w sprzęt kwaterunkowy oraz urządzenia sanitarne, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (odpowiedź na pozew k.40-50). Stanowiska stron w toku dalszego procesu nie uległy zmianie (bezsporne). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: A. M. w okresie, w którym jego roszczenia nie uległy przedawnieniu, przebywał w następujących jednostkach penitencjarnych: 1. Zakład Karny w G. w okresach: 02.10.2011r. – 18.10.2011r.; 2. Areszt Śledczy w Ł. w okresach: 19.10.2011r. – 11.03.2012r. i 25.04.2012r. – 15.05.2013r. (informacja o pobytach i orzeczeniach k.51) W Zakładzie Karnym w G. powód został zakwaterowany w celi nr 315, w której powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego była powyżej 3m 2 (historia rozmieszczenia k.53-55). Wyposażona ona była w sprzęt kwaterunkowy zgodny z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. W celi znajdował się bieżący dostęp do zimnej wody, a także możliwość podgrzania wody przy użyciu czajnika. Dwa razy w tygodniu każdy z osadzonych mógł skorzystać z ciepłej kąpieli. Cela w której osadzony był powód była odnawiana oraz poddawana okresowym remontom, podczas których usuwane były wszystkie ubytki i zabrudzenia. Cela nie była zagrzybiona. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek insektów (pluskw) osadzenie byli natychmiast wykwaterowywani z cel, a cele poddawane były dezynsekcji. Powód przebywając w powyższej jednostce penitencjarnej otrzymywał z magazynu materac, koce, poduszkę oraz pościel. Rzeczy te były czyste i w dobrym stanie technicznym. W tej celi funkcjonowała wentylacja grawitacyjna, której sprawność sprawdzana była cyklicznie zgodnie z prawem budowlanym przez uprawnionego kominiarza i każdorazowo potwierdzona protokołem. Zakład Karny w G. ponadto zapewniał warunki do utrzymania higieny osobistej w oparciu o porządek wewnętrzny zakładu na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Natomiast utrzymywanie czystości sanitariatów i pomieszczenia należało --- STRONA 3 --- do osadzonych, przebywających w celi. Do tego celu otrzymywali oni środki czystości w ilościach określonych w comiesięcznych rozdzielnikach dla poszczególnych oddziałów mieszkalnych. Powód podczas przebywania w powyższej jednostce nie składał skarg na przedstawione wyżej warunki bytowe, nie zapisał się również ani razu na rozmowę do kierownika działku kwatermistrzowskiego. (zeznania świadka A. G. k.207, rozdzielnik nr (...) na środki do utrzymania czystości pomieszczeń k.66-67, rozdzielnik nr (...) na środki utrzymania higieny osobistej dla osadzony k.68-69, protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych k.70, notatka psychologiczna k.163) W Areszcie Śledczym w Ł., cele, w których przebywał powód spełniały normy powierzchniowe na jednego osadzonego i wynosiły powyżej 3m 2 na osadzonego. W 2012r. powód wystąpił o wyrażenie zgody na przebywanie w celi pojedynczej i taką zgodę otrzymał. Z uwagi na rodzaj popełnionego przestępstwa (art.258 k.k. - udział w zorganizowanej grupie przestępczej) powód został zakwalifikowany jako osadzony w warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwa aresztu – stosownie do art.212a § 3 k.k.w. Cele w Areszcie Śledczym w Ł., w których przebywał powód wyposażone był w sprzęt kwaterunkowy zapewniający miejsce do spania i spożywania posiłków w ilości odpowiadającej ilości osadzonych w danej celi na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003r. Pozwany sukcesywnie dokonuje zabudowy kącików sanitarnych. Kąciki sanitarne w celach mieszkalnych do momentu całkowitej zabudowy, zbudowane były konstrukcją stalową pokryta płytą HDF do wysokości 210-215 cm, zapewniając w ten sposób swobodne oraz intymne korzystanie z sanitariatu. W skład węzła sanitarnego wchodziły: miska ustępowa, automat płuczący, umywalkę z odprowadzeniem zimnej bieżącej wody. Wymiary drzwi ok. 150 cm zapewniają funkcjonariuszom możliwość kontroli osadzonych w celi, także w kąciku sanitarnym, a osadzonym w podstawowym stopniu zapewniają intymność. W każdej celi znajdował się dostęp do bieżącej zimnej wody, a raz w tygodniu powód miał możliwość korzystania z ciepłej kąpieli. Zgodnie ze specyfiką jednostki – I kategoria - zabezpieczenia, otwory okienne wszystkich cel mieszkalnych, w których przebywają osadzeni, muszą być zabezpieczone kratą okienną. W rozwiązaniu materiałowo – konstrukcyjnym przesłon, które zostały zamontowane w oknach, zastosowano płyty poliwęglanowe, ze względu na ich wysoką odporność na zarysowania, na bardzo wysoką udarność, doskonałą transparencję światła oraz zwiększoną odporność na warunki atmosferyczne. Odpowiednia przenikalność płyt nie powoduje znacznego ograniczenia dopływu do celi światła słonecznego. W celach ponadto zamontowane jest oświetlenie jarzeniowe, typowe w tego rodzaju jednostkach, które również jest stosowane w szkołach, jednostkach wojskowych i w zależności od wielkości celi jest to jedna belka o mocy 2x40 wat plus dodatkowo w kąciku sanitarnym 25 wat lub w celi o większej powierzchni dwie belki o mocy 2x40 wat plus w kąciku sanitarnym 25 wat. W omawianej jednostce penitencjarnej cele nie są zagrzybione, ani zawilgocone, a zdarzające się zawilgocenia są na bieżąco usuwane. Podobnie, w przypadku pojawienia się insektów, natychmiast dokonywana jest dezynfekcja cel. Temperatura w celach to około 20 stopni Celcjusza. W przypadku wystąpienia zbyt niskiej temperatury, wydawane są dodatkowe koce lub osadzeni przenoszeni są do innych cel. W Areszcie Śledczym w Ł. spacery odbywają się zgodnie z obowiązującymi przepisami k.k.w. i porządkiem wewnętrznym obowiązującym w Areszcie Śledczym. Wobec koniczności zorganizowania spacerów dla wszystkich osadzonych tj.1100 osób, spacery odbywają się w określonych grupach, według grafiku sporządzonego przez służbę ochrony. Z reguły rozpoczynają się o godz. 6.30 i trwają do 18.00 z przerwami na posiłki. Grafik jest zmienny, wobec czego nie jest możliwe, aby ta sama cela czy oddział codziennie odbywała spacer od wczesnej godzinny porannej. Osadzeni, którzy ze względu na uczestnictwo w czynnościach procesowych, konsultacjach medycznych, zajęciach kulturalno – oświatowych, widzeniach (w tym widzeniach z pełnomocnikiem) nie uczestniczą wraz ze swoją grupą w spacerze, mogą odbyć spacer w tym dniu, pod warunkiem, że spacer w danym pawilonie/oddziale trwa jeszcze i nie koliduje to z wymogami izolacji. Pola spacerowe są zabudowane płytami betonowymi. Do 2014r. jedynie pola spacerowe dla tzw. osadzonych niebezpiecznych były dodatkowo zakryte siatką metalową. Od 2014r. dokonano zakrycia od góry wszystkich pól --- STRONA 4 --- spacerowych siatką metalową ze względów ochronnych. Żadne natomiast pole spacerowe nie było i nie jest zabudowane blachą ocynkowaną. A. M. w okresie pobytu w Areszcie Śledczym w Ł. miał zapewnioną opiekę medyczną. Jeśli osadzony ma potrzebę odbycia wizyty lekarskiej, zgłasza to oddziałowemu, który zapisuje w książce zgłoszeń. Jeśli lekarz pierwszego kontaktu stwierdzi potrzebę konsultacji specjalistycznej, zgłasza osadzonego do specjalisty. Powód przy przyjęciu do jednostki zgłosił nadciśnienie tętnicze. Zalecono mu lek L. 10mg 1x dziennie oraz D. 80 mg 1x dziennie. Leki te wydawano powodowi nieodpłatnie. Są to leki powszechnie stosowane przy leczeniu nadciśnienia. Podczas okresowych pomiarów ciśnienia nie odnotowano odstępstw od normy, wskazujących na potrzebę zmiany leczenia. Nadto powód nie zgłaszał nigdy w tym zakresie żadnych dolegliwości, w tym pogorszenia samopoczucia, trudności w zasypianiu. Z dokumentacji medycznej nie wynikało także, aby powód chorował na grypę. W dniu 9 kwietnia 2014r. powód odbył planową wizytę u stomatologa. W trakcie wizyty usunięto mu ząb i podano mu leki przeciwbólowe. Wizyty u stomatologa odbywają się zgodnie z kolejnością zapisów, natomiast pacjenci z silnym bólem przyjmowani są w najbliższym możliwym terminie z pominięciem kolejności zapisów. Powód przed wizytą nie zgłaszał dolegliwości związanych z silnym stanem zapalnym zęba. Powód nie leczył się psychiatrycznie, zarówno przed osadzeniem, jak i w jego trakcie. (zeznania świadków: W. B. k.334, 336 i S. C. k.334, 336-transkrypcje k.344-345v; historia rozmieszczenia k.56-65, notatka służbowa Kierownika Działu Ochrony ppor. S. C. k.85-86, kopie opinii sądowych sporządzonych przez biegłego K. H. na zlecenie Sadu Okręgowego w Łodzi k.87-111, kopia opinii sądowej sporządzonej przez biegłego K. Ś. na zlecenie Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzew k.112-115, pismo Rzecznika Praw Obywatelskich k.116-117, sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego w Ł. z dnia 29-30.09.2010 i z dnia 1,4,5.10.2010r. oraz z dnia 24.09.2014r. k.118-133, notatka służbowa mł. asystenta Ambulatorium z I. (...) Aresztu Śledczego w Ł. - J. G. k.134; kserokopia dokumentacji medycznej powoda k.135-143; kopia opinii biegłego sądowego I. B. sporządzona na zlecenie Sądu Okręgowego w Łodzi k.144-162; notatka psychologiczna k.164, zeznania powoda A. M. k.335,336- transkrypcja k.345v-348) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o załączone przez pozwanego dokumenty, powołane wyżej, których prawdziwości nie kwestionowała żadna ze stron. Sąd zaś nie znalazł podstaw by czynić to z urzędu. Podstawą ustaleń faktycznych nie był dokument załączony przez powoda pod tytułem Raport przedstawicieli Krajowego Mechanizmu Prewencji z wizytacji w Areszcie Śledczym w Ł. (k.288 i nast.), gdyż nie wiadomo kto go sporządził - nie był on podpisany. W istocie nie miał on waloru dokumentu. Ponadto podstawą ustaleń faktycznych były zeznania świadków: A. G., W. B. k.334,336 i S. C. k.334,336 oraz częściowo zeznania powoda A. M. k.335,336. Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda w zakresie, w którym były sprzeczne z pozostałym materiałem zgromadzonym w sprawie, w szczególności z dokumentami, które były podstawą ustalenia stanu faktycznego. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka Z. T. (k. 268-269). Świadek wprawdzie potwierdził zeznania powoda o złych warunkach bytowych, jednakże zauważyć należy, iż nie znajduje to potwierdzenia w dokumentacji dostarczonej przez pozwanego, która jak wspomniano wyżej była podstawą ustaleń faktycznych. Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychiatry. Zdaniem Sądu nie było podstaw do uwzględnienia wniosku powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychiatry na okoliczność wpływu osadzenia w przeludnionych celach na stan zdrowia psychicznego powoda. Po pierwsze powód w takich celach nie przebywał w okresie objętym żądaniem pozwu. Ponadto należało podnieść, że przeprowadzenie powyższego dowodu byłoby zasadne jedynie w przypadku, gdyby badano powoda pod tym kątem we wcześniejszym okresie. W sytuacji zaś, w której powód zarówno przed osadzeniem, jak i podczas odbywania kary nie był badany psychiatrycznie pod tym kątem, brak jest możliwości ustalenia wpływu osadzenia w przeludnionych celach na jego zdrowie psychiczne. Sąd zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należało rozważyć zarzut częściowego przedawniania roszczeń powoda, podnoszony przez Areszt Śledczy w Ł. jak i Zakład Karny w G. jako jednostki organizacyjne działające w imieniu Skarbu Państwa, z uwagi na upływ trzyletniego terminu od ewentualnego zdarzenia wyrządzającego szkodę. Jak wynika z art.442 1 §1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Przyjmuje się w orzecznictwie, że wymieniony przepis obejmuje przedawnienie żądania --- STRONA 5 --- zapłaty odpowiedniego zadośćuczynienia za krzywdę. Z kolei z treści art.120 § 1 zdanie pierwsze k.c. wynika, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W myśl § 2 cytowanego przepisu bieg przedawnienia roszczeń o zaniechanie rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia. Jak podkreślił Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 17 czerwca 2009 roku, sygn. akt I ACa 771/09 termin przedawnienia roszczenia nierozerwalnie związany jest z ustaleniem daty wymagalności tego roszczenia, zaś zadośćuczynienie należne jest za wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, których doznał powód: te, które odczuwał w przeszłości, aktualne i te, które będzie odczuwał do końca życia /…/. Przedawnienie odnosi się do roszczeń wymagalnych /…/. Zadośćuczynienie zaś ze swej istoty co do zasady uwzględniać winno wszystkie cierpienia, jakie łączą się z konkretnym czynem. W niniejszej sprawie powód powoływał się na krzywdę, jakiej doznał w trakcie pobytu w wymienionych w pozwie jednostkach penitencjarnych. A zatem wymagalność roszczenia konkretyzowała się w kolejnych dniach pobytu w tych jednostkach. Biorąc pod uwagę fakt, że niniejszy pozew został złożony w dniu 3 października 2014r. roszczenia powoda uległy przedawnieniu za okres do dnia 2 października 2011 roku. Powyższe zaś oznaczało, że w istocie prawie cały okres pobytu powoda w Zakładzie Karnym w G., z którym wiązał swoje roszczenie uległ przedawnieniu (z wyłączeniem krótkiego 2-tygodniowego okresu - 02.10.2011r. – 18.10.2011r.), zaś co do Aresztu Śledczego w Ł. nie przedawniło się roszczenie powoda w okresach osadzenia: 19.10.2011r. – 11.03.2012r. i 25.04.2012r. – 15.05.2013r. Zgodnie z treścią art.23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Z kolei stosownie do art.24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zaś art.448 k.c. stanowi, iż w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Jak słusznie wskazywał Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w sprawie I ACa 1150/06 (wyrok z dnia 24 lipca 2008r., OSAW 2008/4/110) w przypadku naruszenia dóbr osobistych bezprawnym działaniem sprawcy pokrzywdzonemu przede wszystkim przysługują środki o charakterze niemajątkowym przewidziane w art.24 k.c., a w przypadku gdy działanie naruszyciela jest także zawinione środki o charakterze majątkowym, o których stanowi art.448 k.c. Przy czym warto zwrócić uwagę, iż obydwa roszczenia mają charakter samodzielny i pokrzywdzonemu przysługuje prawo ich wyboru, zaś Sądowi pozostawiona jest ocena celowości przyznania ochrony w żądanej formie, jego adekwatności do rodzaju naruszonego dobra, a przede wszystkim rozmiaru doznanej krzywdy. Przy żądaniu przyznania odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego podstawowym kryterium oceny sądu winien być rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej pokrzywdzonego bowiem celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy moralnej. Z tych też względów sąd jest zobowiązany ustalić zakres cierpień pokrzywdzonego, a przy ocenie tej przesłanki nie może abstrahować od wszystkich okoliczności towarzyszących powstaniu krzywdy. Znikomość ujemnych następstw może być podstawą oddalenia powództwa o przyznanie zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego. Biorąc pod uwagę brzmienie w/w/ przepisów prawnych w pierwszej kolejności należało zatem ustalić czy w ogóle doszło do naruszenia dóbr osobistych, a jeśli tak to jakie dobra osobiste powoda zostały naruszone przez Zakład Karny w G. i Areszt Śledczy w Ł.. W tym kontekście warto podkreślić, że zarówno doktryna jak i judykatura stoją na stanowisku, że przy ocenie zaistnienia naruszenia dobra osobistego należy posługiwać się kryteriami o charakterze obiektywnym, nie zaś kierować się jedynie subiektywnymi odczuciami osoby występującej o przyznanie ochrony. Na przykład Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 października 2001 r. (V CKN 195/01, LEX nr 53107) stwierdził, że ocena, czy cześć człowieka została zagrożona bądź naruszona, musi być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych. Istotne jest bowiem nie subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale obiektywna reakcja opinii publicznej. Ponadto nie każdy przypadek dyskomfortu psychicznego, jak słusznie zauważył Sąd Apelacyjny w Warszawie (uzasadnienie wyroku z dnia 08 maja 2009 r. w sprawie VI ACa 1242/08), spowodowany bezprawnym zachowaniem się innej osoby, jest wystarczającą podstawą do poszukiwania ochrony sądowej dóbr osobistych, bowiem należy mieć na uwadze również zobiektywizowaną ocenę zewnętrzną. Konieczne jest także zachowanie proporcji oraz umiaru i nie może nadużywać instrumentów prawnych właściwych tej ochronie do przypadków drobnych, opierających się w głównej mierze na subiektywnych --- STRONA 6 --- odczuciach zainteresowanego, gdyż taki sposób postępowania prowadziłby do deprecjonowania samego przedmiotu ochrony. W przedmiotowej sprawie powód uzasadniając swoje żądanie wskazał, że nie miał zapewnionych należytych warunków bytowych, przez większość okresu osadzenia przybywał w celach przeludnionych, kąciki sanitarne nie był dostatecznie odizolowane od reszty pomieszczenia, borykał się z niedostatkiem środków higieny osobistej i środków czystości, brakiem dostępu lub ograniczonym dostępem do ciepłej wody, ograniczonym dostępem do służby zdrowia. Z przedstawionych przez stronę pozwaną dokumentów, nie wynika aby warunki we wskazanych jednostkach penitencjarnych, nie odpowiadały obowiązującym normom i doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, a zatem zeznania powoda nie znalazły potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Nadto jak wynika z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie powód, przebywając we wskazanych jednostkach penitencjarnych, nie składał skarg na przeludnienie, niewydzielony kącik sanitarny, niedostateczną opiekę medyczną, które to zarzuty podniósł w pozwie. Wobec braku tzw. przeludnienia cel, brak było podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia, albowiem powód nie wykazał, by doznał jakiegokolwiek uszczerbku uzasadniającego taką rekompensatę za naruszenie jego dóbr osobistych. W świetle dokonanych ustaleń faktycznych kąciki sanitarne w celach mieszkalnych były trwale i wystarczająco wygrodzone od reszty pomieszczenia, zapewniając tym samym odpowiedni komfort osadzonemu w załatwianiu potrzeb fizjologicznych. Jak ustalono powód miał także dostęp do właściwej opieki medycznej i zagwarantowaną możliwość zachowania higieny. Wbrew zastrzeżeniom powoda co do zakresu sprawowanej opieki medycznej – dostęp do świadczeń medycznych w warunkach wolnościowych jest niejednokrotnie dużo gorszy, aniżeli w warunkach więziennych. Z tego też względu za słuszny został uznany przez Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę pogląd wyrażony w wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 11 października 2012 r. (I A Ca 455/12, LEX nr 1237235), w którym wskazano, że o naruszeniu dobra osobistego w postaci uchybienia godności osadzonego w zakładzie karnym nie można mówić w przypadku pewnych uciążliwości lub niedogodności związanych z pobytem w takim zakładzie, polegających na niższym od oczekiwanego standardzie celi czy urządzeń sanitarnych, bowiem dla wielu ludzi nie odbywających kary pozbawienia wolności warunki mieszkaniowe bywają często równie trudne. Godność skazanego przebywającego w zakładzie karnym nie jest naruszona, jeżeli odpowiada uznanym normom poszanowania człowieczeństwa. Za niewykazane uznać również należało pogorszenie stanu zdrowia powoda. Powód na tę okoliczność nie przedstawił wniosków dowodowych, mimo ciążącego na nim obowiązku dowodzenia, zgodnie z art. 6 k.c. Złożony wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychiatry w żadnej mierze nie był związany z wskazywanymi przez powoda dolegliwościami. Przy obecnym stanie służby zdrowia na tak częste badania nie mogą liczyć osoby pozostające na wolności. Wobec powyższego twierdzenia o niedostatecznej opiece zdrowotnej należało uznać za gołosłowne i nieuzasadnione. Zatem twierdzenia powoda, że podczas pobytu w Areszcie Śledczym i Zakładzie Karnym nie zapewniono mu właściwej opieki medycznej należało uznać za nieuzasadnione. Z tego też względu Sąd uznał za nieuzasadnione żądanie pozwu w zakresie zastosowania środków ochrony dóbr osobistych. W kwestii żądania przyznania zadośćuczynienia, jak również zasądzenia odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny Sąd wziął pod uwagę poglądy wyrażone w judykaturze, w której przyjęto, że samo osadzenie w przeludnionej celi nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia żądania zasądzenia zadośćuczynienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2007 r., II CSK 269/07). Należało jednak jeszcze raz podkreślić, że powód podczas pobytu we wskazanych jednostkach penitencjarnych, w okresie nieobjętym uzasadnionym zarzutem przedawnienia, nie przebywał w takich warunkach. W ocenie Sądu powód popełniając przestępstwa musiał liczyć się z orzeczeniem i wykonaniem kar pozbawienia wolności, w więzieniu, w którym z oczywistych względów nie ma komfortu. Taka jest przecież istota kary. Należało zauważyć, że powód jest recydywistą popełniającym przestępstwa o szczególnie ciężkim charakterze gatunkowym (vide karta orzeczeń i przerw w wykonywaniu kary k.71-86). W ocenie Sądu wobec powoda postępowano z poszanowaniem jego praw i godności oraz w sposób zgodny z obowiązującymi normami prawnymi. Rozwiewa to wątpliwości, co do tego, że niedogodności związane z przebywaniem we wskazanych jednostkach penitencjarnych, wywołały u powoda cierpienia psychiczne i fizyczne. W tym miejscu należy podnieść za w pełni nieuzasadniony i zarazem nieudowodniony zarzut działania funkcjonariuszy jednostek penitencjarnych w zakresie odnoszenia się w stosunku do powoda w sposób nieludzki i naruszający jego godność osobistą. Są to twierdzenia gołosłowne, nie poparte jakimkolwiek dowodem. Jak wspomniano wyżej powód, popełniając przestępstwo, za które został skazany, musiał liczyć się z tym, iż karę za swój czyn będzie odbywał w więzieniu, w którym z oczywistych względów nie ma komfortu. Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 --- STRONA 7 --- lutego 2007 r. nie uzależnił możliwości zasądzenia zadośćuczynienia od potwierdzenia faktu osadzenia w warunkach metrażowych odbiegających od norm wskazanej w art.110 § 2 k.k.w. Możliwość taka winna być bowiem połączona z jednoczesnym naruszeniem takich podstawowych standardów jak zapewnienie każdemu osadzonemu oddzielnego miejsca do spania albo oddzielenie węzła sanitarnego od ogólnej przestrzeni celi. W niniejszej zaś sprawie jak wskazano brak było podstaw do przyjęcia, iż powód w takich warunkach odbywał karę pozbawienia wolności tj. tzw. przeludnienia, dodatkowo z jednoczesnym naruszeniem jego innych praw osadzonego. Reasumując, zdaniem Sądu brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz powoda jakiejkolwiek kwoty zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych, które wiązało się z warunkami odbywania kary. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych (por. wyrok SN z dnia 19.04.2006r. II PK 245/05 OSNP 2007/7-8/101). Zasądzenie zadośćuczynienia ma zatem charakter fakultatywny i od oceny sądu opartej na analizie okoliczności konkretnej sprawy zależy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony w tej formie (vide wyrok SA w spr. I ACa 833/06). Podstawowym kryterium decydującym o możliwości zasądzenia zadośćuczynienia winien być m.in. stopień winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. Naruszenia te nie przybrały w ocenie Sądu takiego stopnia, który uzasadniałby przyznanie powodowi z tego tytułu zadośćuczynienia. Zwłaszcza, że warunków, w jakich przebywał powód nie można jednak traktować jako aktu represji skierowanego indywidualnie przeciwko niemu. Jak bowiem wynika z dołączonej do akt sprawy dokumentacji, niedogodności które spotkały powoda, w takim samym stopniu dotyczyły innych osadzonych. Warunki te zaś były takie, jakie w danej sytuacji mogła optymalnie zapewnić administracja wskazanych jednostek penitencjarnych. Powód żądał także złożenia przez pozwanego oświadczenia o treści wskazanej we wstępie uzasadnienia. Jak już wyżej podniesiono w niniejszej sprawie w istocie nie doszło do naruszenia dobra osobistego powoda w postaci jego godności poprzez czasowe umieszczenie go w celach przepełnionych. Działania i zaniechania pozwanego, które zdaniem powoda doprowadziły do naruszenia jego dóbr osobistych, nie miały natężenia ani charakteru uzasadniającego przyjęcie, że warunki te nie spełniają standardów „cywilizowanego państwa”. Nadto, nawet hipotetycznie przyjmując naruszenie dóbr osobistych to powyższe nie było celowym działaniem pozwanego, nacechowanym jego złą wolą, a tylko były one wynikiem ograniczeń finansowych i technicznych jednostek penitencjarnych. Zauważyć też należy, że powód nie udowodnił zarzutów stawianych pozwanemu w treści pozwu. Z tych też względów forma i treść przeprosin nie jest adekwatna do stopnia naruszenia dóbr osobistych powoda, a przede wszystkim do stopnia winy pozwanego. W ocenie Sądu również sposób publikacji oświadczenia o przeproszeniu, którym Sąd jest związany /powód zażądał opublikowania tekstu przeprosin na koszt pozwanego na stronie internetowej (...) (www.(...).pl) w dziale „Ogłoszenia i komunikaty” i udostępnienia tekstu przez 30 dni/ nie jest adekwatny do sposobu naruszenia dobra osobistego powoda jakim jest godność i nie zrekompensuje mu naruszenia tego dobra. Strona internetowa prywatnego podmiotu, jakim jest (...) Sp. z o.o. w W. nie jest w ocenie Sądu właściwym miejscem publikacji przeprosin za działania i zaniechania Skarbu Państwa. Przede wszystkim podmiot ten nie ma jakiegokolwiek związku z postępowaniem w niniejszej sprawie. Wskazana przez powoda strona internetowa służy działalności gospodarczej ww. Spółki i pozyskiwaniu dla niej klientów, skierowana jest do osób poszukujących ochrony prawnej, zaś sama Spółka nie ma statusu organizacji broniącej praw osadzonych w jednostkach penitencjarnych. Powyższe przemawiało za oddaleniem powództwa w całości, o czym Sąd orzekł w punkcie 1-szym wyroku. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu uzasadniała treść przepisu art.102 k.p.c. w zw. z art.108 § 1 zd. 1 k.p.c. Zgodnie z ostatnim z powołanych przepisów Sąd obowiązany jest w orzeczeniu kończącym postępowanie orzec o jego kosztach. W świetle reguł słuszności określonych w art.102 k.p.c. Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu strony przeciwnej (punkt 2-gi sentencji wyroku), zaś w punkcie 3-cim sentencji wyroku, nieuiszczone zaś koszty sądowe Sąd przejął na rachunek Skarbu Państwa. W ocenie Sądu zarówno charakter dochodzonego przez powoda roszczenia, jak i jego sytuacja majątkowa przemawiała za odstąpieniem od obciążania powoda kosztami procesu zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażoną w przepisie art. 98 k.p.c.