Wyrok III C 1065109 Na MGgmW19 MW t ma 9.09.2001 r. 0 fiififilqple WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSIGE

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III C 1065109 Na MGgmW19 MW t ma 9.09.2001 r. 0 fiififilqple WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSIGEJ gginimmaclipub|1ezn£:1Dz.U. 112 W. use 2 péin. Z111 Dnia 28 lipC£1 2010 r. DrzekazanokIr:ifi;flfi$$nl3:b11'i;'1:r;E§;:‘f5 Sa.d Okraggowy W Warszawie Wydziai III Cywilny W skiadzie' dokumarii/200!“ é /W/and Plzewodlliczapy SSR (de1.) Agnieszka Matlak Protokolant: piotokolant sddoW__1__§ Aima.%§§%I3gt‘?gé;é;  po roipoziialiiu W dniu 28 lipca 2010 r. W Warszawie 11a rozprawie sprawy z powodztwa 1‘?/T. iBa?iE!_ if przeciwko Skarbowi Paaistwa  Centralnemu Zarzqdowi Shlzby Wiegzicnncj 0 """""" " ' s u w 1. powodztwo oddala; was Wm 2. nie obciqza powoda kosztami postqpowania W sprawic; u 3. Ilieidszczonq oplatq od pozvm w kwocie 7500 zlotych przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa. Sygn. akt III C 1065/'09 UZASADNIENIE W pozwie z dnja 24 Wrzeénia 2009 r. powod M. B. wniosl 0 zasqdzellie od pozwanego Skarbu Pafistwa Centralnego Zarzqdu Sluzby Wioziennej W W. zadoééuczynienia W kwocie 150 000 Z1 z tytuiu naruszenia jego débr osobistych, opierajqc swoje roszczenie na art. 24 § 1k.c., art. 445 § 1k.c., art. 4i 110 k.k.w. oraz art._3 W zw. z art. 6 ust. 1Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka. ii’ W odpowiedzi na pozew z dnial lutcgo 2010 r. pozwany reprezentowany przez Prokuratoriq Generalnq Skarbu Pafistwa Wnié s1 0 oddalenie powédztwa W caloéci oraz 0 zasqdzenie 0d powoda kosztow zastopstwa procesowego. Podniosi zarzur przedawnienia roszczefi powoda mwiqzanych z jego osadzeniem W jednostkach penitencj arnych dotyczapych okresu’ sprzed 24 Wrzeénia 2006 r. /k. 321587. Sqd ustalil nastgpuj qcy stan faktyczny: Michal Biazejczyk przebywvai W Areszcie 81edczym (...) W okresie od lipca 2006 r. do grudnia 200?r., a W Areszcie Qledczyrn (. . .) od listopada 2008 r. do dnia zioienia pozwu i przebywa tam nadal. W latach 2004 i 2005 powod przebywal W Areszcie 81edczym(...). W zaleinoéci od okresu powod osadzony byi W ' celach, W ktorych powierzchnia mieszkalna byla mniejsza nii 3 m2 na osobo (dowod: zeznania powoda, Wykaz iloéci osadzonych W poszczegolnych celach W AS (.. .) k. 4'7  61 i AS (. . .) k. 147148). Powod przebywal W celaoh 1,2,3,5 i 6 osobowych. Kwcstia przeludnicnia W Areszcie 81edczym, (...)regu1oWana byia zaIzqdze11ia1ni weWno1;rznymiDyrekt0ra z dnia 29 Wrzeénia 2008r.(k.62), 9 maja 2006 1'. (k. 63), 12 lutego 2008 1'. (k. 64). Areszt (. . .) byi regularnie Wizytowany przez sqdziego penitencjamego; z Wizytacji tych byiy sporzqdzane sprawozdania (k. 65142). O zj awisku przeludnienia Areszt informowal sqdziego penitencjarnego (pismo — k.144146). Podobnie W Areszoie Sledczyrn (...)  kwestia przeludnienia regulowana byla zarzqdzeniami W€WI1Q1II‘ZI1}’I‘I1i Dyrektora nr (...) z dnia 1 lipca 2009 12, nr (...) z dnia 2 stycznia 2009 r., nr (...) z dnia 2 stycznia 2008 r., nr (...) Z dnia 1 lipca 2008 r., byiy rownici przeprowadzane Wizytacje W paidzierniku 2007 r., Wrzeéniu i paidzierniku 2008 r. i Wrzeéniu 2009 r. (k. 254272, 274294, 297316, 241, 243, 245). O probiernie informowano sqdziego penitencjarnego. Dziaiania administracji obu jednostek penitencj arnych oceniane byiy pozytywnie, W sprawozdaniach Wskazywano na przekroczenie norm zaludnienia, niezawinione jednak przez danq jednostkq. Takze W Areszcie 81edczym (. . .) przeprowadzono W 2004, 2005, 2007 i 2008 r. Wizytacje, z ktorych sporzagiizono protokoiy (k. 1 6423 7). Z Wnioskow koficowych zawartych W sprawozdaniach Wynika, i2 praco Aresztu 81::dczego (...) oceniono pozytywnie, zastrzeienia budziio jednakze przeludnienie W celach i zla Wentylacja, co nie bylo jednak zawinione przez wizytowanegednostkq penitencjarnq. ' W 2004 1". jak powod przebywai po raz pierwszy W (...),Wcelipanowaiawiigoé,byigrzyb, zdarzaio siq, Ze W’ celi byly szczuzy. Kqcik sanitarny osloniqty by% parawanem tak, Ze Widaé byio glowo i ramiona osoby siedzqcej na toaiecie. W Aroszcie 8ledczym (. ..) bylo make pomieszczenie do spacerowania. W AS (. . .) i (. . .) panowalo przeludnienie, kqciki sanitarne ‘W starych pawilonach nie byiy murowane, W nowych blokach zaébyiy tzw. blindy W oknach, ktore ograniczaja. przewiew powietrza. W obu jednostkach W celachjest tylko zimna Woda, a gorqca kqpiel W iaini przysluguje r'az WI)/gOd11iU. Obecnie powod przebywa W AS (...) W celi o pow} powyzcj 10 m2 wrazi dwoma innymi osadzonymi. Powod nie kierowal skarg do Wychowawcow lub dyroktorowjednostek penitencj arnych na piémie. W celi, W ktorej przebywal W AS (. . .) W. latach 2006  2008 byiy przegnite klepki W podlodze i dopiero po dwoch tygodniach ustnych interwencji u oddziaiowego kiepki zostaly wymienione (zezn. powoda  k. 324325). Pow}/Zszy stan faktyczny Sqd ustalii W giownej mierze na podstawie zeznafi powoda uznaj do je za Wiarygodnc W zakresie podawania przez niego informacji odnoénie Warunkow bytowych panujapych W jednostkach peifltencjarnych, W ktérych przebywal oraz W oparciu 0 d0kL11I18I1'[3CjQ zloiona przez pozwanego.  Sqd zwaiyl co nastgpuje: --- STRONA 2 --- __ _ W ocenie Sadu powodztwo nie zasiuguje 11a uwzglednienie. Zgodriie '2 _ar_f. 23 '1<._c_. dobra osobiste cziowieka, jak W szczegolnoéci zdrowie, Wolnoéé, czeéé, swoboda sumienia (...) pozoétajd pod ochrona prawa cywilnego, niezaieznie od ochrony przewidzianej W innyeh przepisach. Z kolei art. 448 k.c. przewiduj e, iz W razie naruszenia dobra osobistego sod mote przyznaé temu czyje ..dobro zostaio naruszone, odpowiedniat sumo tytuiem zadoééuczynienia pienieznego za doznanq krzywde lub na jego Zqdanie zasqdzié odpowiedniq sumo pieniedzy na Wskazany przez niego cel spoieczzny niezaleinie od innych éiodkow potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia. W pierwszej kolejnoéci Wymaga Wiec rozwazenia okolioznoéé czy i jakie dobra osobiste powoda zostaiy naruszone. Uzasadxiiajqc Zqdanie powod WSk8Z3:i, Ze osadzono go W nieludzkich i ponizajagich Warunkach panujqcych W Areszcie 81edczy1'n (...), Areszcie 8ledczym (...) i Areszcie §ledczym (...). Zarzucaf, i2 odbywajqc kare przebywai W przeludnionych celach W ktorych nie byio Wyodrebnionych kapikow sanitarnych, Wentylacji, ciepiej Wody, a W Areszcie 81edczym (. . .) nie byio Wamnkow do spaceru oraz zajeé kulturalno —oéWiat0Wych. _ Okolicznoéé, i2 powod odbywal kare W przeludnionych celach Sqd uznai za udowodnionq zeznaniami powoda oraz zlozonymi przez pozwanego Wykazami, pozwany zreszta. nie kwestionowat tego faktu. Zdaniem Sqdu nie zapewnienie przezPa1istWo osadzonyrn Wjednostkach penitencj arnych minimalnych norm N’ powierzchniowych nie moze byé stanem, ktory zasluguje na aprobate. Niewqtpliwie zatem osadzenie powoda W celach nadmiernie przeludnionych, W Warunkach nie zapewniajqcych intymnoéci przy Wykonywanych czynnoéciach higienicznych stanowi naruszenie dobr osobistych powoda W postaci jego godnoéci. Powyzszego nie mozna jednak traktowaé jako aktu represji skierowanego indywidualnie przeciwko powodowi. Niedogodnoéci, ktore go spotkaiy W zwiqzku z odbywaniem kary," W takim samym stopniu dotyczyly innych osadzonych. Warunki te zaé by1ytakie,jak W danej symacji mogia optymalnie zapewnié ' adlninistraoja aresztu, co Wynika ze sprawozdafi 2 wizytacji We Wskazanych przez powoda jednostkach. . Pomimo uznania, it Warunki W ktorych by} osadzony powod naruszyky jego godnoéé i prawo do ' prywatnoéci, to gradacja tychnaruszefi nie przybralajednak takiej formy, W ktorej mozna by podzielié twierdzenie powoda o osadzeniu go W niegodziwych, nieludzkich Warunkach, co dopiero W ocenie Sddu uzasadnialoby Zqdanie zasqdzenia zadosléuczynienia. W tym miej scu naleiy zwrocié uwage, Ze pomimo Wskazanych Wyzej niedogodnoéci powod mial zapewnione miej sce do spania, bezplamq opieke medycznq, otrzymywal posilki 0 odpowiedniej Wartoéci odiywczej. Mia} zatem lepsze Warunki niz znaozna ozeéé os6b przebywaj qcych ,,na Wolnoéci” ktore, W przeciwiefistwie do powoda, respektu qnormy prawa kamego, a ktore czesto bez swoj ej Winy Zyj a. W niedostatku i ubostwie. Sqd podziela poglqd Wyrazony przez Sacd Najwyzszy W Wyroku z dnia 2 paidziernika 2007r. II CSK 269/'07, zgodnie z ktérym samo osadzenie W przeludnionej celi nie jest Wystarczaj a.ca podstawq do uwzglednienia zqdania Z8SQdZ€I1iE1 zadoééuczynienia. Takz'e W orzeezeniach ETPC, najczeéciej zwracano uwago na zie Warunki sanitarne, niehigienicznoéé i brak prywatnoéci przy korzystaniu Z mzqdzofi sanitamych, pennanentnq niemozliwoéé zaspokoj enia potrzeby snu spowodowanzi niewystarczaj qcq iloéciq Iozek j ak i nieustannie zapalonym éwiatlem czy panujgcym haiasem, niedostateczne oéwietlenie uniemozliwiaj ape czytanie, ziqwentylacje , Warunki prowadzape do rozprzestrzeniania sie chorob bqdi brak moiliwoéci leczenia. Trybunai uwzglednial sformuiowany efekt tych Warunkow takze specyficzne zarzuty podnoszone przez skarzqcych. Zdaniem Sqdu powéd popehliaj do przestepstwa musial liezyé sie z tym, i2 kare za swoj czyn bedzie odbywai W Wiezieniu, W ktorym z oczywistych Wzgledow nie ma kornfortu. Rowniez Sa.d Najwyzszy W Wyroku z dnia 28 lutego 2007r. nie uzaleinil mozliwoéci zasqdzenia zadoééuczynienia. od potwierdzenia faktu osadzenia W Warunkach metraiowych odbiegaj dcych od norm Wskazanej W art. 110 § 2 k.k.W. Moiliwoéé taka zostaia bowiem poiqczona z jednoczesnym naruszeniem takich podstawowych standardow jak zapewnienie kazdemu osadzonemu oddzielnego miej sea do spania albo oddzielenia wezla sanitarnego od ogolnej przestrzeni celi. W niniejszej zaé sprawie brak bylo podstaw do przyjecia, i2 powod W takich Warunkach odbywal kare pozbawienia Wolnoéci. Zdaniem Sa.du 0 niegodziwoéci Warunkow W ktéiych, powéd odbywai Kare pozbawienia wolnoéci nie moze stanowié takze nieestetyczny lub nienowoczesny Wygiqd cel na ktory powokuje sio powéd (np. odpadaj qce klepki),tyn1bardziej,2estance1 nie Wynika z zawinienia jednostek penitencjarnych, ktore W ram ach przyznawanych érodkow finansowych i mozliwoéci dokonujq remontow pawilonow i dbajq o zwiekszenie komfortu osadzonych, a takze, i2 W sytuacji opisywanej przez powoda na skutek interwencji u oddzialowego klepki zostaiy Wymienione. ' Reasumujqc, zdaniem Sqdu brak jest podstaw do zasqdzenia na rzecz powoda jakiejkolwiek kwoty zadoééuczynienia za naruszenie jego dobr osobistyeh, ktore Wiaczalo sie z War|.1nk.é1mi odbywania kaly. W orzecznictwie Sqdu Najwyiszego ugruntowany jest poglqd, zgodnie 2 ktorym sqd nie ma obowiqzku zasqdzenia zadoééuczynienid W kazdym przypadku naruszenia dobr osobistyoh fpor. Wyrok SN z dnia 19.0_4.2006r. II, PK 245,?05 OSNP 2007/28f101). Zasqdzenie zadosiéuczynienia ma zatem charalder fakultatywny i od oceny saglu opartej na analizie okolicznoéci konkretnej sprawy zalezy przyznanie --- STRONA 3 --- pokrzywdzonemu ochrony W tej formie (vide Wyrok SA W spr. I ACa 833306). Podstawowym kryterium decyduj acym o mozliwosci zasadzenia zadoséuczynienia Winien bye m.in. stopiefi Winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia pokrzywdzenia poszkodowanego. W Wyroku Sadu Najwyzszego z dnia 12.12.2002r. V CKN 1581f00 Wskazano takie, i2 deeyzja 0 zasadzeniu zadoséuozynienia Winna bye poprzedzona takie zbadaniem nasilenia ziej Woii naruszyciela i celowosoi zastosowania tego srodka. Odnoszac sie do kwestii Winy to ta przes1an1<e odpowiedzialnosci za niezapewnienie osadzonym Warunkow metrazowych zgodnych z art. 1 10 § 2 k.k.W. upatrywaé naleiy pozajednostkami organizacyj nymi, ktore bezposlrednio odpowiadaja, za Warunki W jakich powod odbywai kare. Jednostki te pomimo przepeinienia, nie moga odmowié przyjecia skazanego, a gospodarke finansowa prowadza W oparciu o prawo budzetowe. Faktem jest, it art. 248 §2 k.k.W. pozwalal na umieszczenie osadzonych W Warunkach, W ktoryoh powierzohnia W celi na jedna osobe Wynosi mniej ni2 3 m kw, jedynie na czas okreslony, a W praktyoe stan przeludnienia eel byi permanentny. Nie Wynikaio to jednak z zawinionego dziaianiajednostek penitenoj arnych, tylko z ogoinego stanu gospodarczego i finansowego Wieziennictwa W Polsce. Bezspornym jest, ii niedofinansowane jest nie tylko Wieziermictwo W Polsce, ale rowniez inne dziedziny publicznej dzialainosci, min. shzzba zdrowia.» Sytuacja siuzby zdrowia i oséb hospitalizowanych jest niejednokrotnie duzo gorsza niz sytuacja osadzonych, ktorzy W takim poiozeniu znaleili sie z 'W‘i8.SI16j Woli, na skutek popehiiania przedtepstw. Namszenie dobr osobistych powoda nie Wynika z nacechowanego Zia wola dziaiania podmiotow odpowiedziainych zaWarunki odbywania kaiy, lecz z sytuacji finansowej naszego pafistwa i W ocenie Sadu zasadzenie zadoséuczynienia na rzecz powoda byioby sprzeezne powszechnym poczuciem sprawiedliwosci (zob. tal<Ze Wyrok SA We Wrociawiu 2 dnia 6.12.2007 r., I ACa 499/07).  Zarzuty powoda dotyozace obecnosci szczurow W eeli, W ktorej przebywai W 2004 r. W AS (. . .) oraz zbyt maiego pomieszczeniana spacer WAS (. . .) (gdzie poWod przebywai W 2004 i 2005 r.) poza faktem, i2 z Wyzej Wymienionych przyczyn nie mo glyby skutkowaé zasqdzeniem zadoséuozynienia, nie podlegaiy uwzglednieniu rowniez Z uwagi na zgloszony przez pozwanego zarzut przedawnienia. Zgodnie bowiem 2 art. 4421 § 1 k.o. roszozenie o naprawienie szkody Wyrzqdzonej czynem niedozWolonym (a na taki powohlje sie poWod) ulega przedawnieniu z uplywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Poniewaz powodztwo zioione zostaio W dniu 24 Wrzesnia 2009r., roszczenia zakresu sprzed 24 W1‘ZC§I’].1& 2006 r. sq przedawnione. Podnoszony przez powoda W pozwie art. 445 § 1 k.c. dotyczy zadoséuozynienia za uszkodzenie ciaia lub Wywoianie rozstroju zdrowia (art. 444 § 1 k.c.), a takich okolicznosci poW6d nie podnosii, Sad zatem uznai, ii: poW6d domaga sie zadoséuozynienia na podstawie art. 448 k.c. Sad nie uwzglednii Wniosku powoda o przesiuchanie sWiadk6W na okolioznosé potwierdzenia zeznafi powoda, gdyz dai Wiare zeznaniom powodai ich potwierdzanie przez inne osoby bylo zbyteczne; sytuacja panujaca W jednostkach penitenejarnych jest nadto zna.na.SadoWi z innych toczacych sie spraw sqdowych 0 zadoséuczynienie. O kosztach sadowyoh rozstrzygnieto na podstawie art. 102 k.p.c., zgodnie z brzmieniem, ktdrego W Wypadkach szczegolnie uzasadnionych sad moie zasqdzié od strony przegr}/Waj aeej tylko czeéé kosztow albo nie obciagaé je W ogole kosztami. Powyiszy przepis ustanawia zasade siusznosci, bedaca odstepstwem od zasady odpowiedziainosei za Wynik proeesu. Nie konkretyzuje on poj ecia ,,WypadkoW szczegolnie uzasadnionych", pozostaj ac ich kwalifikacje, ptzy uwzglednieniu oaloksztaltu okolieznosci danej sprawy, Sadowi (orzeczenie SN z dnia 20 grudnia 1973r., II CZ 210/73, njepubl).