Postanowienie III C 1063/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Wars

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III C 1063/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział III Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Ewa Witkowska Protokolant: sekretarz sądowy Sylwia Cieślińska – Kopeć po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. w Warszawie, na rozprawie sprawy z powództwa T. C. (1) przeciwko A. R., K. M. i P. B. (1) o ochronę dóbr osobistych 1. oddala powództwo w całości; 2. zasądza od T. C. (1) na rzecz A. R., K. M. i P. B. (1) kwoty po 377,00 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem złotych) dla każdego z nich, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt III C 1063/14 UZASADNIENIE T. C. (1) złożył pozew w dniu 19.02.2013r. do Sądu Okręgowego w K. skierowany przeciwko A. R., K. M. i P. B. (1) wnosząc o: 1. zobowiązanie pozwanych do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda, wynikających z opublikowania w gazecie (...) z dnia 13.12.2012r. w artykule „(...)” danych pozwalających na identyfikację powoda, a także opublikowanie bez zgody T. C. i wbrew postanowieniu Sądu Rejonowego Katowice Wschód w K. z dnia 7 grudnia 2012 roku, wizerunek powoda, poprzez opublikowanie w gazecie (...) oraz w jej wersji elektronicznej, przeprosin o treści: „Przepraszamy T. C. (1) za opublikowanie bez jego zgody wizerunku oraz danych umożliwiających jego identyfikację”; 2. zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. (pozew k. 3-28) Postanowieniem z dnia 14.06.2013r. postępowanie w sprawie zostało zawieszone na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 kpc. Postanowienie zostało uchylone przez Sąd Apelacyjny w K. postanowieniem z dnia 23.07.2013r. sygn. I ACz 732/13. (postanowienie k. 69-70, k. 83-84v) Pozwani A. R., K. M. i P. B. (1) w odpowiedziach na pozew podnieśli zarzut braku właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w K., nadto wnieśli o oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych zwrotu kosztów procesu, w tym --- STRONA 2 --- kosztów zastępstwa procesowego, według spisu kosztów, ewentualnie, w przypadku braku przedstawienia spisu kosztów, według norm przepisanych. W uzasadnieniach swoich stanowisk pozwani podnieśli, że informacje zawarte w spornym materiale prasowym polegały na prawdzie i funkcjonowały w przestrzeni publicznej na długo przed inkryminowaną publikacją, w tym były podawane przez organy prowadzące postępowanie karne przeciwko powodowi. Publikacja dotyczyła publicznej działalności powoda, będącego znanym (...), ordynatorem, zastępcą rzecznika odpowiedzialności lekarskiej, kierownika katedry i kliniki na (...) Uniwersytecie Medycznym. Podnieśli że załączone do materiału prasowego zdjęcia przedstawiały zanonimizowaną postać – zastosowano techniczne metody: rozpikselowania twarzy oraz tzw. belki, a w treści materiału nie ujawniono danych osobowych oraz informacji z postępowania karnego, z wyjątkiem tych, które wcześniej funkcjonowały w przestrzeni publicznej. Wskazanie imienia i pierwszej litery nazwiska, tytułu naukowego i specjalizacji medycznej powoda nie umożliwia identyfikacji powoda w przestrzeni publicznej. W ocenie pozwanych powyższe wskazuje, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Wskazali nadto, że za publikacją przemawiał jej społeczny cel. Ich zdaniem, artykuł został opublikowany w obronie społecznie uzasadnionego interesu. Powód jako kierownik kliniki czy (...) (...) Akademii Medycznej, jak również jako zastępca okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej w (...) Izbie Lekarskiej winien w swoim życiu wykazywać najwyższe standardy etyczne i moralne. Opisane w artykule postępowanie karne dotyczące zarzutu popełnienia przestępstwa w związku z pełnieniem funkcji publicznej- wykonywaniem zawodu zaufania publicznego, cieszącego się wysokim zaufaniem społecznym ma doniosłe znaczenie społeczne. (odpowiedź na pozew P. B. (1) k. 127-174, odpowiedź na pozew A. R. k. 177-191, odpowiedź na pozew K. M. k. 221-243) Pozwany P. B. (1) podniósł nadto, że (...) oraz (...).pl stanowią odrębne tytuły prasowe i posiadają odrębne redakcje oraz odrębnych redaktorów naczelnych. Pozwany nie jest związany z redakcją (...).pl. Wskazał, że informacje zawarte w materiale prasowym nie dają podstawy do ustalenie danych osobowych powoda. Ustalenie to jest możliwe jedynie wobec faktu opublikowania pełnych danych osobowych powoda w powiązaniu z postępowaniem karnym prowadzonym przeciwko niemu na stronie internetowej www.(...).pl. Dodał, że zdjęcie załączone do artykułu, zostało sporządzone w poszanowaniu postanowienia sądu karnego z dnia 7.12.2012r., tj. poza salą rozpraw. Pozwana A. R. dodatkowo wskazała, że nie była zaangażowana w wykonanie i wybór zdjęć do publikacji. K. M. podniósł, że poza wykonaniem fotografii nie podejmował żadnych czynności, skutkujących publikacją spornych zdjęć. Pozwany przesłał agencji fotograficznej, z którą współpracuje zdjęcia wraz ze stosownym opisem wskazującym na brak zgody w zakresie publikacji wizerunku powoda, czym dochował wszelkiej staranności w związku z wykonaniem zdjęć powoda wbrew braku zgody na publikację. Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 26.02.2014r. stwierdził swą niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie. (postanowienie k. 247, 251-253) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 22.10.2009r. Polska Agencja Prasowa przedstawiła depeszę prasową pt. „(...)”, w której podała, że znany (...) (...) T. C., kierownik Kliniki (...) w Z., zastępca okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej w (...) Izbie Lekarskiej, usłyszał 22 zarzuty korupcyjne. Wskazano, że informację o zatrzymaniu (...) dotarła do (...) Izby Lekarskiej, która nie zajęła stanowiska w sprawie. ( depesza k. 720-721) W tym samym dniu informacja o zatrzymaniu przez Wydział do Walki z Korupcją KWP w K. pod nadzorem Prokuratury Okręgowej w K., T. C., podejrzanego o przyjmowanie korzyści majątkowych w zamian za osobiste przeprowadzenie zabiegów medycznych została podana do publicznej wiadomości również przez internetowe serwisy (...), (...) oraz (...). Informację podawały następnie, w dniu 23.10.2009r. portal (...).pl, w dniu 26.10.2009r. serwis (...). W publikacjach powoływano się na pochodzenie informacji od Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. oraz powiązania T. C. z (...) Szpitalem (...). ( wydruk z (...) k. 150, wydruk z (...) k. 151-152, wydruk (...) k. 153, wydruk z (...).pl k. 154-155, wydruk z Wp.pl k. 159-163) W dniu 23.10.2009r. serwis (...).pl powiadomił o zaprzestaniu pełnienia przez znanego (...) (...) T. C. funkcji zastępcy okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej w (...) Izbie Lekarskiej, powołując się na informacje udzielone PAP przez rzeczniczkę --- STRONA 3 --- (...), w związku z postawieniem mu zarzutów korupcyjnych w (...) Prokuraturze Okręgowej. Serwis podał za (...) policją, że lekarz pełniąc funkcję kierownika katedry szpitali klinicznych w K. i Z.. ( wydruk z (...).pl k. 156) Prokuratura Okręgowa w K. powiadomiła (...) Uniwersytet Medyczny o ogłoszeniu T. C. (1) zarzutów. ( zeznania powoda w charakterze strony k. 461v) W dniu 31.12.2010r. Prokuratura Okręgowa w K. skierowała do Sądu Rejonowego Katowice Zachód w K. akt oskarżenia przeciwko T. C. (1) i dwóm innym osobom. T. C. (1) został oskarżony o 104 czyny z art. 228 kk, art. 231 kk, art. 233 kk i inne. (akt oskarżenia VI Ds. 103/09/S k. 510-627) W dniu 03.01.2011r. serwis (...).pl opublikował materiał prasowy pt. „Znany (...) odpowie przed sądem za korupcję” podając, że sprawa dotyczy (...) T. C. ordynatora kliniki (...) szpitala w Z., ordynatora w podobnym oddziale szpitala w K., szefa oddziału (...) w Szpitalu im. (...) w K. i kierownika katedry i kliniki (...) (...) (...) Uniwersytetu Medycznego w K., odwołanego z funkcji zastępcy okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej w (...) Izbie Lekarskiej. W tym samym dniu informację podały również do publicznej wiadomości portale R..pl oraz (...).pl. Informacja została ponowiona w dniu 05.01.2011r. przez portal (...).pl ( wydruk z (...).pl k. 157, wydruk z (...).pl k. 158, wydruk z (...).pl k. 164-165, wydruk z (...).pl k. 166-167) W dniu 18.12.2012r. portal (...).pl opublikował materiał prasowy pt. „(...)”. W treści artykułu podano: „W październiku 2009r. w (...) Prokuraturze Okręgowej znany (...) (...) (...) T. C. (1) usłyszał kilkadziesiąt zarzutów Spośród 104 zarzucanych lekarzowi przestępstw 84 dotyczy korupcji – chodzi o uzależnianie przeprowadzania zabiegów medycznych od otrzymania łapówki od pacjentów lub ich bliskich. (…) Inny zarzut dotyczy żądania łapówek w zamian za umożliwienie zdobycia tytułu doktora lub umożliwienia zrobienia specjalizacji w zakresie (...). (…) Akt oskarżenia trafił rok temu do sądu.” ( wydruk z (...).pl k. 168-172) W dniu 07.12.2012r. w Sądzie Rejonowym Katowice Wschód w K. III Wydziałem Karnym rozpoznawano sprawę oskarżonych T. C. (1) i A. B. o czyn z art. 231 § 2 kk i inne pod sygn. akt III K 750/11. Rozprawa zaczęła się o godz. 09.00 i trwała do godz. 11:22. Na rozprawę stawili się oskarżeni wraz z obrońcą oraz przedstawiciele gazety (...) A. R., K. M.. Sąd, na podstawie art. 357 § 1 kpk, postanowił odmówić przedstawicielom gazety (...) możliwości utrwalania obrazu z przebiegu rozprawy. Jawność rozprawy została wyłączona w części dotyczącej odebrania danych osobowych od oskarżonych. Po wydaniu postanowienia, o godz. 10:45 Przewodniczący zarządził 10 minutową przerwę. ( bezsporne, protokół rozprawy w sprawie o sygn. III K 750/11 k. 25-27, zeznania powoda w charakterze strony k. 461-462) Fotograf K. M., na zlecenie agencji fotograficznej, w dniu posiedzenia sądu karnego wykonał T. C. (1) zdjęcia, gdy ten znajdował się na korytarzu sądowym. T. C. (1) nie wyraził zgody na fotografowanie oraz odmówił dziennikarzom gazety (...) udzielenia informacji na zadawane pytania. (bezsporne, zeznania R. R. (1) k. 400-402zeznania powoda w charakterze strony k. 461-462) K. M. prowadzi własną działalność gospodarczą i współpracuje z agencją fotograficzną (...), na rzecz której przenosi prawa autorskie do wykonanych fotografii. Nigdy nie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę przez wydawcę dziennika (...) lub (...).pl. ( bezsporne, zeznania R. R. (1) k. 400-402) K. M. przesłał fotografie zleceniodawcy z dopiskiem o braku zgody na publikację wizerunku fotografowanego. Fotoreporter nie miał wpływu na sposób opublikowania fotografii po przesłaniu ich do agencji, a następnie do redakcji (...). Obróbką zdjęcia w redakcji (...) zajmował się dział foto edycji pod zwierzchnictwem W. R.. (bezsporne, fotografie k. 230-233, adnotacje o plikach fotografii k. 234-241, zeznania D. B. (1) k. 333-335, zeznania R. R. (1) k. 400-402, zeznania pozwanego P. B. (1) w charakterze strony k. 707-708) W dniu 13.12.2012r. w krajowym wydaniu gazety (...) ukazał się artykuł pt. „(...). (...) T. C. bezprawnie brał od pacjentów od 300 do 8 tys. zł” autorstwa A. R., pracownika lokalnej redakcji. W treści artykułu zawarto informacje m.in. „Niestety, leżąc w (...) szpitalu na oddziale (...), dowiedziałem się, że tam trzeba dać panu (...) w łapę.”, „Chłopie, tu trzeba zapłacić, bo będziesz do świąt leżakować – mówili mi pacjenci, co dali w łapę. Poszedłem do siostry spytać, a ona powiedziała, że o wszystkim decyduje pan (...) T. C. ((...).)”, „(...) T. C. ((...).) jest oskarżony o korupcję. Miał brać łapówki za resekcje zębów, cystektomię, rekonstrukcję żuchwy, wszczepienia implantów w państwowym szpitalu. Brał od 300 do 7900 zł. (…) T. C. w śledztwie przyznał się do 20 z 23 zarzutów, ale przed sądem on (…) nie przyznają się do winy.” Artykuł został opatrzony zdjęciem kroczącego korytarzem mężczyzny z jasnymi --- STRONA 4 --- włosami do ramion, z naniesionym komputerowo czarnym paskiem na wysokości oczu, nosa, brwi i górnej części policzków, tzw. belką, z dopiskiem „(...) T.C. ((...).) został oskarżony o korupcję. Prokuratura postawiła mu 23 zarzuty”. Redaktorem wydania był P. B. (1). ( artykuł prasowy k. 10, pierwsza strona wydania z 13.12.2012r. k. 272-273, zeznania R. R. (1) k. 400-402) Pracę nad artykułem wykonywali autor materiału oraz redaktor. Autorka otrzymała zgodę na zebranie materiałów oraz napisanie tekstu do publikacji, otrzymała format tekstu, pracę nad końcową treścią tekstu pod względem stylistycznym i merytorycznym wykonał redaktor. Szefem działu wydarzeń w redakcji (...) była J. P.. Redakcja zweryfikowała surowy materiał otrzymany od A. R., w tym na podstawie informacji otrzymanych od organów prowadzących postępowanie. Treść artykułu nie była uzgadniana z T. C. (1). Redakcja kolegialnie dokonała wyboru zdjęć i tytułu. Redaktor wybrał śródtytuły. P. B. (1) uczestniczył w kolegium redakcyjnym nad artykułem oraz brał udział w nadawaniu ostatecznego wyglądu graficznego publikacji. (zeznania D. B. (1) k. 333-335, zeznania R. R. (1) k. 400-402, zeznania powoda w charakterze strony k. 461-462, zeznania pozwanego P. B. (1) w charakterze strony k. 707-708) Redakcje dziennika (...) uznała, że publikacja służy ochronie ważnego interesu społecznego. Informowała bowiem o działaniach znanych i cenionych specjalistów w zakresie (...), która była przedmiotem zainteresowania Polaków oraz budziła duże poruszenie i krytykę społeczną. Informowała o stanie postępowania karnego prowadzonego względem osoby wykonującej zawód zaufania publicznego – funkcjonariusza publicznego, w tym również względem T. C. (1), których działanie nosi znamiona przestępstwa. ( zeznania świadków D. B. (1) k. 333-335 i R. R. (1) k. 400-402, zeznania pozwanego P. B. (1) w charakterze strony k. 707-708 ) W tym samym dniu ok godz. 08:10 artykuł o tej samej treści został opublikowany w dzienniku elektronicznym „(...).pl”. Do artykułu załączone było to samo zdjęcie mężczyzny, którego twarz została komputerowo rozmazana, z dopiskiem „(...) T. C. wchodzi na salę sądową” oraz dodatkowe zdjęcie stojącego na korytarzu mężczyzny z twarzą komputerową rozmazaną, z dopiskiem „(...) T. C. usłyszał 23 zarzuty”. ( artykuł prasowy w wersji elektronicznej k. 11-23, wydruk z wyszukiwarki czasopism k. 146, zeznania D. B. (1) k. 333-335) Zastępcą Redaktora Naczelnego redakcji (...) na przełomie 2012r. i 2013r. był P. B. (2). Oprócz niego w redakcji było ok. 3-4 innych zastępców redaktora naczelnego. P. B. (2) był odpowiedzialny za dział polityka i sprawy związane z polityką. W tym okresie nie wchodził w skład redakcji „(...).pl”. (wycinek z gazety k. 148, wydruk ze strony (...).pl k. 149, zeznania pozwanego P. B. (1) w charakterze strony k. 707-708) W nieokreślonym czasie uszczerbku doznały kontakty koleżeńskie, przyjacielskie i rodzinne T. C. (1). Część pacjentów przestała korzystać z jego usług. Zmalały jego dochody. (zeznania powoda w charakterze strony k. 461-462) W dniu 31.12.2012r. Prokuratura Okręgowa w K. wniosła do Sądu Rejonowego w Z. akt oskarżenia przeciwko 10 osobom, w tym T. C. (1), którym oskarżyła go o 7 czynów obejmujących kwalifikacje z art. 228 § 1 i 4 kk w zw z art. 65 kk oraz z art. 228 § 1 i 4 kk i art. 286 § 1 kk w zw z art. 11 § 2 kk w zw z art. 65 kk. (akt oskarżenia VI Ds. 114/10/S k. 478-508) Sąd Rejonowy w Z. wyrokiem z dnia 16.03.2016r. sygn. II K 4/13 uznał T. C. (1) popełnienia ciągu trzech przestępstw z art. 228 § 1 i 4 kk w zw z art. 65 kk oraz ciągu czterech przestępstw z art. 228 § 1 i 4 kk w zw z art. 286 § 1 kk w zw z art. 11 § 2 kk w zw z art. 65 kk i wymierzył mu karę łączną pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny. Wykonanie kary łącznej pozbawienia wolności nadto zawiesił na okres próby i zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody pokrzywdzonym. (wyrok II K 4/13 k. 637-657) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie okoliczności bezspornych, dowodów z dokumentów oraz zeznań świadków D. B. (2), R. R. (1) oraz powoda T. C. (1) i pozwanego P. B. (1) w charakterze strony. Sąd uznał zgromadzone dowody z dokumentów urzędowych i prywatnych za wiarygodne. Dokumenty urzędowe zostały sporządzone w formie przepisanej przez powołane do tego organy władzy publicznej w zakresie ich działania i nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Sąd uznał za wiarygodne również dowody z dokumentów prywatnych, jako że żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności i wiarygodności w toku postępowania, toteż Sąd nie miał podstaw by czynić to z urzędu. W ocenie Sądu na wiarę zasługiwały również zeznania świadków D. B. (2) i R. C.-R.. Świadkowie ci podawali rzeczowo o specyfice pracy redakcji nad spornym materiałem prasowym. W tym zakresie zeznania były logiczne, spójne, wzajemnie się uzupełniały oraz pozytywnie korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w tym w szczególności z zeznaniami --- STRONA 5 --- pozwanego P. B. (1), które Sąd uznał za wiarygodne. Zeznania te również były zgodne z zeznaniami powoda w charakterze strony w zakresie w jakim powód wskazywał na okoliczności odmowy wyrażenia zgody na fotografowanie jego osoby w okoliczności oczekiwania na rozprawę sądową oraz na publikację jego wizerunku. Z tego powodu Sąd uznał również za wiarygodne zeznania stron, które także były pomocne w poczynieniu ustaleń faktycznych. Sąd zważył, co następuje: Poza sporem w niniejszej sprawie był fakt, iż redakcje (...) oraz (...).pl opublikowały w dniu 13.12.2012r. materiał prasowy pt. „(...)” autorstwa A. R. wraz ze zdjęciami wykonanymi przez K. M., jak również fakt, iż artykuł dotyczył (...) T. C. skojarzonego z oddziałem (...) w (...) szpitalu. Bezspornie, materiały prasowe zawierały jednakową teść oraz zostały zaopatrzone w fotografie przedstawiające mężczyznę, którego twarz została komputerowo rozpikselowana albo częściowo przesłonięta czarnym paskiem na wysokości oczu tzw. belką. Poza sporem był również fakt, że powód nie wyraził zgody na fotografowanie oraz publikowanie jego wizerunku, jak również fakt, że zgody na publikację wizerunku oraz danych osobowych powoda nie wyraził właściwy prokurator lub sąd. Kwestią sporną między stronami była natomiast okoliczność, czy zdjęcie powoda zostało wykonane zgodnie z postanowieniem sądu karnego oraz wespół z danymi podanymi w treści artykułu, w sposób uniemożliwiający identyfikację jego osoby. Sporne było również, czy dane zawarte w treści publikacji stanowiły dane osobowe. W pierwszej kolejności należy jeszcze podkreślić, iż dla oceny czy doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda bez znaczenia jest fakt następczego wydania wobec powoda wyroku skazującego, jak również wniesienie kolejnego aktu oskarżenia przeciwko niemu. Sąd wziął pod uwagę stan rzeczy, wykazany zgodnie z zasadami o postępowaniu dowodowym w postępowaniu cywilnym, istniejący w chwili opublikowania spornego materiału w dzienniku (...). Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Stosownie zaś do treści art. 24 § 1 kc - ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia dobra osobistego może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Przesłanką ochrony dóbr osobistych jest zatem ich naruszenie lub powstanie groźby naruszenia, oraz bezprawność działania sprawcy naruszenia. Przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego należy posługiwać się kryteriami natury obiektywnej, a nie zaś jedynie subiektywnym odczuciem osoby żądającej ochrony – co wielokrotnie w swych orzeczeniach podkreślał Sąd Najwyższy – i miernika, pozwalającego ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, należy szukać w opinii publicznej. Podkreśla się przy tym, iż przy ocenie czy doszło do naruszenia dobra osobistego, którego ochrony domaga się osoba zgłaszająca żądanie, należy brać pod uwagę całokształt okoliczności. Na temat bezprawności działania Sąd Najwyższy wypowiedział się w orzeczeniu z dnia 19 października 1989 roku w sprawie IICR 419/89 (OSP 11-12/90, poz. 377) wyjaśniając, że za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je. Okoliczności na podstawie których następuje wyłączenie bezprawności naruszenia dóbr osobistych to: działanie w ramach porządku prawnego m.in. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa. Przy czym należy pamiętać, iż w art. 24 § 1 k.c. ustawodawca wprowadził domniemanie bezprawności i że to pozwany w procesie o ochronę dóbr osobistych ma obowiązek wykazania istnienia okoliczności usprawiedliwiających to działanie, a więc wyłączających bezprawność. Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy prawo prasowe nie wolno wypowiadać w prasie opinii co do rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym przed wydaniem orzeczenia w I instancji. Ust. 2 wskazuje, że nie wolno publikować w prasie danych osobowych i --- STRONA 6 --- wizerunku osób, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze lub sądowe, jak również danych osobowych i wizerunku świadków, pokrzywdzonych i poszkodowanych, chyba że osoby te wyrażą na to zgodę. W ust. 3 zastrzega się, że ograniczenie, o którym mowa w ust. 2, nie narusza przepisów innych ustaw, a właściwy prokurator lub sąd może zezwolić, ze względu na ważny interes społeczny, na ujawnienie danych osobowych i wizerunku osób, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze lub sądowe. Zakaz z art. 13 ust. 1 i 2 prawa prasowego ma na celu ochronę oskarżonego w sprawie karnej przed napiętnowaniem w opinii publicznej w warunkach, gdy do chwili wydania prawomocnego skazującego wyroku chroni go konstytucyjna zasada domniemania niewinności. Zakaz publikacji danych osobowych osób, przeciwko którym toczy się postępowanie karne, dotyczy wszystkich, także osób powszechnie znanych. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 25.07.2013r. sygn. I ACa 251/13, podobnie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18.03.2008r. sygn. IV CSK 474/07) Przenosząc powyższe na niniejszą sprawę, Sąd uznał, że powód w tym postępowaniu nie wykazał, iż to działanie pozwanych polegające na posłużeniu się jego imieniem i pierwszą literą nazwiska, miejscem zatrudnienia oraz specjalizacją medyczną, jak również zanonimizowanym zdjęciem wykonanym na korytarzu sądowym spowodowały naruszenie dóbr osobistych powoda. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na powodzie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do samej fotografii użytej w publikacji, za nie wykazane Sąd uznał, że zdjęcie wykonano z naruszeniem postanowienia sądu karnego wydanego w trybie art. 357 kpk oraz z naruszeniem prawa do ochrony wizerunku powoda. Po pierwsze należy wskazać, że przewodniczący w postępowaniu karnym kieruje rozprawą i czuwa nad jej prawidłowym przebiegiem, bacząc, aby zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy (art. 366 kpk) oraz m.in. zezwala przedstawicielom środków masowego przekazu na dokonywanie za pomocą aparatury utrwaleń obrazu i dźwięku z przebiegu rozprawy (art. 357 kpk) oraz jest uprawniony do wyłączenia jawności rozprawy w części lub w całości (art. 360 kpk). Postanowienie o odmowie przedstawicielom mediów utrwalania obrazu odnosi skutek jedynie do przebiegu rozprawy, a więc do czynności podejmowanych na sali sądowej, po wywołaniu sprawy z wokandy, nie obejmuje natomiast okresu po zarządzeniu przerwy w rozprawie lub po jej odroczeniu. Przedmiotowe fotografie zostały sporządzone na korytarzu sądowym, a więc w okresie kiedy powód nie uczestniczył w rozprawie. Nie ma też podstaw, iż naruszenia prawa do wizerunku należy upatrywać w sporządzeniu fotografii osoby powoda mimo wyłączenia jawności rozprawy w części dotyczącej odebrania danych osobowych oskarżonego – w niniejszej sprawie powoda. Postanowienie o wyłączeniu jawności rozprawy głównej odnosi skutek co samej rozprawy, nie zaś do całego procesu karnego, a zasadniczym celem tego działania jest zapewnienie prawidłowego toku postępowania karnego oraz zapewnienie ochrony dobra indywidualnego osoby, przeciwko której skierowany jest proces karny. Wyłączenie jawności zewnętrznej, bo taki charakter miało postanowienie sądu karnego, ad casum nie skutkuje objęciem uczestników procesu ochroną przed zainteresowaniem mediów. Po drugie, na spornej fotografii brakuje istotnych cech charakterystycznych umożliwiających identyfikację powoda. W doktrynie istnieje spór co do tego czy naruszenie prawa do wizerunku następuje wyłącznie na podstawie zdjęcia, czy też w połączeniu z informacjami zawartymi obok zdjęcia, w tym w pełnej treści materiału prasowego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2003 r., IV CKN 1819/00, zgodnie z którym "naruszenie prawa do wizerunku osoby fizycznej (art. 23 k.c.) następuje wówczas, gdyby opublikowana w prasie bez zgody tej osoby fotografia wykonana była w sposób umożliwiający identyfikację tej osoby". Dotyczy to również wizerunków częściowo zniekształconych. W niniejszej sprawie fotografia ukazuje mężczyznę o jasnych włosach sięgających do ramion, szczupłego, ubranego w garnitur. Fotografia nie ukazuje oczu, nosa, części górnej policzków, brwi osoby fotografowanej. Nie można również ustalić na jej podstawie wieku, kształtu głowy, ani wzrostu osoby. W ocenie Sądu takie przedstawienie osoby uniemożliwia jej rozpoznanie. Tym samym Sąd podzielił pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, iż publikacja fotografii z zasłoniętą znaczną częścią twarzy, w szczególności tak istotnych dla identyfikacji twarzy, jak nos brwi, oczy, znaczna część policzków, wyklucza identyfikację. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13.12.2012r. sygn. I ACa 755/12) W ocenie Sądu nie można również się zgodzić z powodem, że materiał prasowy, z którym połączono zdjęcie, wskazujący na wiek, zawód oraz miejsce pracy powoda, określone zwrotem „ (...) szpital” stanowią dane osobowe i pozwalają na jego pełną identyfikację. Informacje podane w artykule są na tyle ogólne, że nie można mówić, iż zawierają cech indywidualizujące powoda. Zauważyć należy, --- STRONA 7 --- że w samym Z. jest kilka szpitali, a więc czytelnik materiału prasowego, sięgając do prasy, Internetu, czy odwołując się do własnej wiedzy, nie mógłby wskazać, że sprawa dotyczy osoby z konkretnego szpitala w Z.. W ocenie Sądu o identyfikacji powoda na podstawie spornego materiału prasowego nie świadczy argumentacja o utracie kontaktów prywatnych i zawodowych oraz o szybkiej reakcji nieoznaczonego przez powoda środowiska na jego publikację. Powód nie wykazał, aby to na skutek spornej publikacji doszło do zerwania kontaktów rodzinnych, przyjacielskich, koleżeńskich, jak również utraty klientów. Jak już wcześniej wskazano, o zatrzymaniu i oskarżeniu powoda pisano w mediach na kilka lat wcześniej przed działaniem pozwanych, w tym jedna publikacja wymieniała powoda z imienia i nazwiska. Nie sposób przyjąć, iż pomimo upływu ponad 2 lat od podjęcia pierwszej czynności w postępowaniu karnym wobec powoda, jakim było jego zatrzymanie, oraz licznych doniesień prasowych o skierowaniu przeciwko niemu postępowania karnego jego znajomi, rodzina i przyjaciele nie posiadali wiedzy, iż jest on podejrzewany o liczne przestępstwa. Można zasadnie przyjmować, że sama czynność zatrzymania odbyła się w obecności świadków i stanowiła dla najbliższych powoda niedogodność. W tym samym czasie organa ścigania podjęły czynności również wobec córki powoda, co również nie mogło pozostać niezauważone przez wskazane kręgi. Co więcej, powód wskazał, że informacja o postawieniu mu zarzutów została przesłana przez organy ścigania jego zwierzchnikom na (...) Uniwersytecie Medycznym. Powód nie wykazał nadto, że zerwanie tych kontaktów nastąpiło po opublikowaniu przedmiotowego materiału. W ocenie Sądu powyższe nie daje podstaw do twierdzenia, iż identyfikacja powoda jako T. C. nastąpiła w związku ze sporną publikacją. Zdaniem Sądu identyfikacja powoda wynika, nie z niedochowania przez pozwanych staranności oraz zasad sztuki dziennikarskiej, ale z faktu, iż życie zawodowe powoda od 2009 roku pozostaje w szczególnej uwadze mediów. W tym właśnie roku pojawiły się pierwsze informacje o jego zatrzymaniu i postawieniu mu zarzutów łapówkarstwa. Nie sposób podważać zainteresowanie mediów zatrzymaniem powoda, skoro był on cenionym lekarzem, kierownikiem jednej z katedr i kliniki w (...) Uniwersytecie Medycznym w K., ordynatorem oddziału w jednym z (...) szpitali, zastępcą okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej w (...) Izbie Lekarskiej. Niewątpliwie zainteresowanie to skierowane było na życie zawodowe osoby pełniącej istotną rolę w środowisku lekarskim, zarówno zawodowym jak i naukowym. Informacje o przebiegu postępowania karnego pojawiały się również w 2011 i 2012 roku przy okazji skierowania aktu oskarżenia do sądu. W jednej z uprzednim publikacji wskazano wprost na powoda, podając jego pełne imię i nazwisko. Informacje te były upubliczniane przez organy ścigania, dostęp mediom do nich zapewniły: prokuratura prowadząca śledztwo oraz sąd. Informacje wskazane w spornym zaś materiale nie zawierały więcej informacji o osobie powoda niż opublikowana w 2009r. depesza Polskiej Agencji Prasowej. Podkreślić przy tym należy, iż powód nie wykazał, aby uprzednie publikacje miały jakikolwiek związek z pozwanymi, aby byli zaangażowanie w pozyskanie informacji o powodzie w celu ich podania do publicznej wiadomości. W ocenie Sądu powyższe nie pozwala uznać za powodem, iż to działanie pozwanych umożliwiało identyfikację powoda, a przez to doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. Sąd nadto miał na uwadze społeczny cel publikacji. Obiektywna jego ocena prowadzi do wniosku, że miało ono w zamyśle ukazać nieakceptowane zjawisko łapówkarstwa w środowisku lekarskim, przestrzeżenie pacjentów przed skutkami partycypowania w takim procederze, wskazania, iż takie zachowania nawet najbardziej zasłużonych lekarzy nie będą pozostawały bezkarne. W ocenie Sądu treść materiału nie zawiera przedsądu, nie sąduje wyroku, a zachęca czytelnika do śledzenia biegu sprawy. Podstawową rolą mediów jest kształtowanie świadomości społecznej, wyrabianie pozytywnych wzorców, a także piętnowanie negatywnych zachowań i wskazywanie nieuchronności karny za dokonanie przestępstw bądź występków, a sporna publikacja wpisuje się w ten cel. Ze względu na powyższe okoliczności i wszystkie przedstawione w sprawie dowody, Sąd doszedł do przekonania, iż żądanie powoda należało oddalić jako niewykazane. W ocenie Sądu, zachodzi też po stronie pozwanych brak bezprawności ich działania i nie może być mowy o choćby najmniejszym stopniu zawinienia pozwanych. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w pkt 1 wyroku. Konsekwencją powyższego było orzeczenie o kosztach procesu zgodnie z art. 98 kpc, normującego odpowiedzialność za wynik procesu, zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Na koszty procesu złożyły się: opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz opłata za czynności adwokata działającego w imieniu wszystkich pozwanych w kwocie 360 zł ustalonej na podstawie § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności --- STRONA 8 --- adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które ma zastosowanie do spraw wszczętych i nie zakończonych w instancji przed 01.01.2016r. Wobec powyższego orzeczono jak w pkt 2 wyroku