Wyrok III C 1045/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Wars

--- STRONA 1 --- Sygn. akt III C 1045/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie III Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Agnieszka Matlak Protokolant: sekr. sądowy Magdalena Zembrzuska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa P. D. przeciwko (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. o ochronę dóbr osobistych 1. Nakazuje pozwanemu (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. opublikowanie na portalu internetowym www.(...).pl oświadczenia o następującej treści: Spółka (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością przeprasza Pana P. D. za naruszenie jego dóbr osobistych poprzez bezprawne rozpowszechnianie treści dotyczących jego życia prywatnego w publikacjach dostępnych pod kolejnymi tytułami, datami oraz adresami stron internetowych: a) „(...) D. i P.?” z dnia 10.08.2014 r. http://www.(...).pl/gwiazdy/(...),artykuly, (...).html b) „D. i E. K. rozstali się” z dnia 7.08.2014 r. http://(...) (...).html c) „(...) D.. (...)!” z dnia 24.06.2011 r. http://www.(...).pl/(...),artykuly, (...),1.html d) „Ślub P. D. przełożony!” z dnia 22.08.2013 r. http://www.(...).pl/Aktor-P.-D.(...),artykuly, (...),1.html e) „P. D. bierze ślub? P. E. powiedziała ,,tak”” z dnia 24.07.2013 r. http://www.(...).pl/Aktor-P.-D.(...),artykuly, (...),1.html f) „Ukochana zwodzi D.. (...)?” z dnia 22.03.2014 r. http://www.(...).pl/(...),artykuly, (...),1.html przy czym oświadczenie powinno pokazywać się w okienkach typu pop-up w przypadku wejścia na stronę główną portalu www.(...).pl, a także w przypadku każdego innego linku znajdującego się na portalu www.(...).pl, przez okres miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku w sprawie niniejszej; --- STRONA 2 --- 2. Zasądza od (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz P. D. kwotę 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 24 września 2014 r., tytułem zadośćuczynienia; 3. Zakazuje pozwanemu (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. publikacji oraz rozpowszechniania w jakiejkolwiek formie informacji, opinii i wizerunku związanych z życiem prywatnym powoda P. D., bez jego uprzedniej zgody; 4. W pozostałym zakresie powództwo oddala; 5. Koszty postępowania między stronami wzajemnie znosi. Sygn. akt III C 1045/14 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 8 września 2014 r. skierowanym przeciwko (...) Sp. z o.o. w W. – wydawcy gazety (...) powód P. D. wniósł o: 1. zobowiązanie pozwanego do opublikowania w gazecie (...) oraz na portalu internetowym www.(...).pl oświadczenia następującej treści: Spółka (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością przeprasza Pana P. D. za naruszenie jego dóbr osobistych poprzez bezprawne rozpowszechnianie treści dotyczących jego życia prywatnego, w szczególności dostępnych pod kolejnymi tytułami, datami oraz adresami stron internetowych: g) „(...) D. i P.?” z dnia 10.08.2014 r. http://www.(...).pl/(...),artykuly, (...).html h) „D. i E. K. rozstali się” z dnia 7.08.2014 r. http://www.(...).pl/(...),artykuly, (...).html i) „(...) D.. (...)!” z dnia 24.06.2011 r. http://www.(...).pl/(...),artykuly, (...),1.html j) „Ślub P. D. przełożony!” z dnia 22.08.2013 r. http://www.(...).pl/Aktor-P.-D.-musi-przelozyc-slub-,artykuly, (...),1.html k) „P. D. bierze ślub? P. E. powiedziała ,,tak”” z dnia 24.07.2013 r. http://www.(...).pl/Aktor-P.-D.(...),artykuly, (...),1.html l) „(...) D.. (...)?” z dnia 22.03.2014 r. http://www.(...).pl/(...),artykuly, (...),1.html przy czym oświadczenie to w gazecie (...) powinno być wydrukowane czcionka nie mniejszą niż 12 pkt, a całe ogłoszenie mieć rozmiar nie mniejszy niż m10 na 15 cm, a na portalu www.(...).pl powinno pokazywać się w okienkach typu pop-up w przypadku wejścia na strone główną portalu www.(...).pl , a także w przypadku każdego innego linku znajdującego się na portalu www.(...).pl przez okres miesiąca od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie; 2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 50.000 PLN wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty; 3. upoważnienie powoda do opublikowania w/w oświadczenia na koszt pozwanego w przypadku niewykonania wyroku w zakresie publikacji przeprosin w terminie 7 dni od daty jego uprawomocnienia; --- STRONA 3 --- 4. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu wg norm przepisanych. Powód wskazywał, iż na portalu internetowym www.(...).pl w dniach 24.06.2011 r., 24.07.2011 r., 22.08.2013 r., 22.03.2014 r., 7.08.2014 r. i 10.08.2014 r. zamieszczono artykuły opisujące życie prywatne i intymne powoda, w szczególności związki z kobietami, w tym z Panią E. R., nie będącą osobą publiczną. W jednym z artykułów pt.: „Co łączy D. i P.” z dnia 10.08.2014 r. znajduje się szydercza sugestia, iż powód jest (...). Pozwany (...) Sp. z o. o. w W. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa (odpowiedź na pozew z zał. – k. 47 i nast.). Pozwany podnosił, iż powód, jest osobą publiczną, tzw. celebrytą, wobec której granica prywatności jest rozszerzona z uwagi na zainteresowanie społeczne, które powód budzi swoja osobą, przy czym powód swoim zachowaniem w miejscach publicznych sam wzbudza zainteresowanie mediów poprzez to, iż publicznie manifestuje związek z E. K.. Nadto, pozwany nie opublikował żadnych informacji wkraczających w prywatność powoda poza tymi, które publikowały inne media. Pozwany podniósł również, iż wizerunek powoda został opublikowany w związku z wykonywaniem przez niego zawodu aktora i statusem „celebryty”. Co do artykułu „Co łączy D. i P.” pozwany podniósł natomiast, iż artykuł ma żartobliwy charakter, a z jego treści nie wynika, iż powód jest (...), wręcz przeciwnie, znajduje się w nim stwierdzenie „a dlaczego miałoby dotyczyć hetero przystojniaka, jakim jest D.”. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany (...) Sp. z o. o. w W. jest wydawcą gazety (...) i właścicielem portalu internetowego www.(...).pl (okoliczność bezsporna). Na portalu internetowym www.(...).pl w dniach 24.06.2011 r., 24.07.2011 r., 22.08.2013 r., 22.03.2014 r., 7.08.2014 r. i 10.08.2014 r. zamieszczono wskazane w pozwie artykuły opisujące życie prywatne powoda, w szczególności związek z Panią E. R., z zawodu stomatologiem. W jednym z artykułów pt.: „(...) D. i P.” z dnia 10.08.2014 r. znajduje się sugestia podana w formie żartu, iż powód być może jest (...). Powód P. D. z zawodu jest aktorem, przy czym swój zawód wykonuje głównie w Rosji. Do lata 2014 roku powód zatrudniany był w produkcjach filmowych grając role pozytywnych bohaterów, m. in. powód zagrał w filmie (...) i miał być zatrudniony również przy produkcji serialu (...). Po ukazaniu się artykułu pt.: „(...) D. i P.?” w rosyjskich mediach pojawiły się komentarze, iż powód jest „ukrytym gejem”, a z E. R. spotyka się tylko dla pozoru. Do producenta serialu (...) P. L. zadzwoniła osoba reprezentująca dyrektora programu 1, w którym serial miał być nadawany i powiedziała, że powód nie może być zatrudniony w serialu, gdyż jego orientacja seksualna nie pasuje do roli, w której miał być obsadzony. Ostatecznie rolę powoda w w/w serialu dostał inny aktor. Powód przed publikacją artykułu z dnia 10.08.2014 r. współpracował także z producentką G. T., która po spornej publikacji wycofała się z tej współpracy. Przed sporną publikacją powód zatrudniany był w Rosji w 6-7 filmach rocznie, w 2014 r. wystąpił w dwóch filmach, natomiast od sierpnia 2014 roku nie otrzymał już żadnej propozycji ze strony producentów, z którymi dotychczas współpracował i przestał być zapraszany na castingi. Orientacja seksualna powoda po spornej publikacji była także tematem żartów jego koleżanek – rosyjskich aktorek (zezn. powoda – k. 241-242 i nagranie – k. 244). Sugestie rzekomego homoseksualizmu powoda wynikały nie tylko z przedmiotowego artykułu opublikowanego na portalu www.(...).pl, ale także z artykułów innych wydawców (artykuł z 12.08.2014 r. opublikowany na portalu internetowym (...) Ekspresu – k. 204, zezn. świadka P. L. – k. 206-207, nagranie zeznań – k. 208). Pozwany jednak jako pierwszy zamieścił publikację poddającą w wątpliwość orientację seksualna powoda. W Rosji od kilku lat obowiązuje ustawa zakazująca propagowania homoseksualizmu wśród nieletnich (okoliczność bezsporna). Także nastawienie większości Rosjan do homoseksualizmu jest negatywne (wydruk artykułu – k. 201, zezn. świadka P. L., zeznania powoda). Powód nie ukrywał swojego związku z E. R., pokazał się z nią na publicznej imprezie – gali (...) w 2013 r., na której otrzymał nagrodę, podziękował jej publicznie wręczając kwiaty i razem z nią zapozował do zdjęcia przy tzw. ściance. Informacje na temat przełożenia ślubu przez powoda i jego narzeczoną oraz rozstania ukazały się wcześniej w tygodnikach (...) i „(...)”. Powód udzielił również wywiadu tygodnikowi (...) m. in. na temat swoich oświadczyn i odpowiedzi na nie (bezsporne). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o: złożone do akt sprawy wydruki artykułów, zeznania świadków E. L. (k. 190 i nagranie – k. 191), P. C. (k. 149-150 i nagranie – k. 153), P. L. (k. 206-207, nagranie – k. 208) oraz zeznania powoda (k. 151, nagranie – k. 153, 240-242, nagranie – k. 244). --- STRONA 4 --- Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i powoda jako rzeczowym, logicznym i uzupełniającym się wzajemnie. Stan faktyczny sprawy w zasadzie był bezsporny, ustalić jedynie należało, czy i w jakim stopniu doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Sąd zważył co następuje: W ocenie Sądu powództwo w niniejszej sprawie zasługiwało na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 23 k.c., dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Natomiast art. 24 § 1 stanowi, iż ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba, że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Stosownie do art. 448 k.c., w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przepis art. 445 § 3 stosuje się. Sąd Apelacyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 16 lipca 2009 r. (VI ACa 99/2009, Lex Polonica nr 2151597) słusznie zauważył, iż art. 448 k.c., będący podstawą roszczenia o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę ma charakter fakultatywny, wyjątkowy. W orzecznictwie i doktrynie utrwalił się bowiem pogląd, iż naprawienie szkody niemajątkowej nie jest objęte zasadą ogólną naprawienia szkody w pełnej wysokości, zgodnie z art. 361 § 1 k.c. Nie jest zatem wymagane przyznanie zadośćuczynienia w każdym wypadku wystąpienia krzywdy. Należy również wskazać, iż w przypadku bezprawnego naruszenia dóbr osobistych, pokrzywdzonemu przysługują w pierwszej kolejności środki ochrony o charakterze niemajątkowym, przewidziane w art. 24 § 1. Natomiast środki o charakterze majątkowym o których stanowi art. 448 k.c. przysługują w przypadku, gdy działanie naruszyciela jest także zawinione (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2008 r., I ACa 1150/06, LexPolonica nr 2147096). Pokrzywdzonemu przysługuje prawo wyboru powyższych roszczeń, ale sądowi pozostawiona jest ocena celowości przyznania ochrony w żądanej formie, jego adekwatności do rodzaju naruszonego dobra, a przede wszystkim rozmiaru doznanej krzywdy. W niniejszej sprawie należało zatem ustalić przede wszystkim fakt naruszenia oraz rodzaj naruszonych dóbr osobistych powoda. Prawo do prywatności niewątpliwie należy do najważniejszych dóbr osobistych człowieka, o czym świadczy choćby umieszczenie go w katalogu dóbr osobistych wymienionym w art. 14 ust. 6 prawa prasowego. Brak literalnego wskazania go w art. 23 kodeksu cywilnego nie ma znaczenia, gdyż katalog dóbr osobistych wymienionych w tym przepisie nie jest katalogiem zamkniętym. Prywatność człowieka natomiast obejmuje w szczególności zdarzenia związane z życiem rodzinnym, seksualnym (zob. uchwała SN z dnia 16.07.1993 r., I PZP 28/93, OSNCP 1994, nr 1, poz. 2). Prawo do prywatności obejmuje sferę intymną, która podlega ochronie bezwzględnej przed dostępem osób trzecich, także dziennikarzy. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 6 prawa prasowego nie wolno bez zgody osoby zainteresowanej publikować informacji oraz danych dotyczących prywatnej sfery życia, chyba, że wiąże się to bezpośrednio z działalnością publiczną danej osoby. Art. 81 prawa autorskiego przewiduje natomiast, iż w przypadku osoby publicznej nie jest wymagana zgoda na publikację jej wizerunku, o ile został on uzyskany w związku z pełnieniem przez tę osobę funkcji publicznych. Powód z zawodu jest aktorem i w związku z tą działalnością jest powszechnie znany. W wyroku z dnia 24.01.2008 r. Sąd Najwyższy wyraził wątpliwość, czy wykonywanie zawodu aktora stanowi działalność publiczną, opowiadając się jednocześnie za uznaniem jej za działalność zawodową. Stwierdził, że publikowanie danych dotyczących życia prywatnego osoby wykonującej zawód aktora może następować jedynie za jej zgodą, zaś w przypadku uznania, że aktorstwo jest działalnością publiczną, również w przypadku, gdy dane dotyczące chronionej sfery wiążą się bezpośrednio z tą działalnością (I CSK 341/07). --- STRONA 5 --- Nawet przy zrównaniu działalności publicznej z działalnością zawodową, w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż ani podane w spornych artykułach informacje, ani zamieszczony wizerunek powoda, nie wiążą się w żaden sposób z wykonywaniem przez niego zawodu aktora. Zdjęcie dołączone do artykułu „Co łączy D. i P.” zostało bowiem udostępnione przez narzeczoną powoda na portalu społecznościowym F. na prywatnym profilu, przeznaczonym tylko dla znajomych, nie sposób więc przyjąć, iż zostało ono rozpowszechnione w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Zawarta natomiast w treści artykułu sugestia, iż powód może być homoseksualistą, wśród polskich internautów rzeczywiście może być interpretowana jako żart, natomiast w społeczności rosyjskiej, gdzie homoseksualizm postrzegany jest negatywnie, publikacja tego typu informacji może wywołać skandal, co w przypadku powoda miało miejsce. Nie ma przy tym znaczenia, iż artykuły publikowane przez polskie media, w tym przez pozwanego, kierowane są do polskich czytelników; jeśli bowiem ukazują się w internecie, dostępne są dla wszystkich jego użytkowników na całym świecie. Wiedza, iż działalność zawodowa powoda wykonywana jest głównie na terenie Rosji jest powszechnie dostępna dla osób czytających prasę i była dostępna także dla pozwanego, który powinien był przewidzieć, jakie skutki dla powoda może wywołać sugestia, nawet żartobliwa, poddająca w wątpliwość heteroseksualną orientację powoda. Z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy wynika również, iż pozwany jako pierwszy opublikował artykuł dotyczący rzekomej homoseksualnej orientacji powoda; publikacja jest bowiem z 10.08 2014 r., a kolejna publikacja na ten temat, dokonana na portalu www.(...).pl, datowana jest na dzień 12.08.2014 r. Nie ma w ocenie Sądu znaczenia, iż kwestia związku powoda z E. R. była przedmiotem wcześniejszych publikacji na łamach innych gazet oraz, iż powód udzielił wywiadu dotyczącego swojego związku magazynowi (...). Naruszenia dóbr osobistych w postaci prawa do prywatności nie usprawiedliwia (...), iż dobra te naruszył wcześniej inny podmiot. Przy każdej bowiem ingerencji w prywatną sferę życia danej osoby wymagana jest zgoda tej osoby, a (...) udzielenia takiej zgodny jednemu podmiotowi nie oznacza przyzwolenia na publikowanie informacji dotyczących życia prywatnego danej osoby przez inne media. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem pozwanego, iż powód zabiegał o zainteresowanie mediów i poprzez swoje działania zachęcał do ujawniania informacji na swój temat. Pozwany bowiem tym „zabieganiem” nazywa jednorazowy udział powoda i jego narzeczonej w gali (...), gdzie powód publicznie podziękował narzeczonej i wręczył jej kwiaty. Należy zauważyć, iż powód był obecny na w/w imprezie, gdyż odbierał przyznaną mu nagrodę, trudno więc przyjąć, iż jego obecność związana była z zabieganiem o popularność lub zainteresowanie mediów. Podobnie pokazanie się na w/w imprezie wraz ze swoją partnerką, z którą był w związku, jest czymś naturalnym i nie stanowi tzw. przyzwolenia na wkraczanie w jego życie prywatne i intymne. Powód nie kwestionuje bowiem ujawniania przez prasę, iż „jest w związku”; kwestionuje natomiast publikowane na łamach prasy domysły i komentarze dotyczące szczegółów jego relacji z E. R.. Sąd uwzględnił również roszczenie powoda dotyczące zakazania pozwanemu publikacji informacji na temat życia prywatnego powoda bez jego zgody. Pozwany bowiem już w odpowiedzi na pozew wskazał, że opublikowanie przeprosin spowoduje chaos informacyjny i zwiększenie zainteresowania opinii publicznej powodem i jego związkiem, co z kolei postawi przed prasą kolejne zadania wyjaśnienia wątpliwości czytelników w ramach przysługującego im prawa do bycia informowanym o różnych aspektach życia publicznego, które nie dotyczy spraw ważnych, problemów politycznych, ale obejmuje swym zakresem również życie artystyczne i szeroko rozumianą kulturę i sztukę (odp. na pozew, pkt 8 (42) – k. 66). W ocenie Sądu, po pierwsze, związek powoda z E. R. nie mieści się w kategorii „życia artystycznego i szeroko rozumianej kultury i sztuki”, a po drugie, pozwany tym twierdzeniem sugeruje, iż po publikacji przeprosin na łamach wydawanej przez niego prasy pojawią się kolejne artykuły dotyczące sfery życia prywatnego powoda, gdyż tego będą wymagały rzekome „wątpliwości czytelników”. Sąd zgodził się z pozwanym co do kwestii, iż skoro publikacja spornych artykułów miała miejsce jedynie na portalu internetowym, nieuzasadnione jest żądanie zamieszczenia oświadczenia także w papierowym wydaniu gazety (...). Wydania papierowe i internetowe prasy zwykle mają inny krąg czytelników z uwagi na inną formę przekazu uzależnioną od wieku odbiorców, miejsca ich zamieszkania oraz dostępu do internetu. Nadto, forma i miejsce zamieszczenia oświadczenia winny być adekwatne do formy i miejsca publikacji inkryminowanych tekstów, które naruszyły dobra osobiste powoda. Skoro zatem publikacja spornych materiałów nastąpiła jedynie na portalu internetowym, wystarczająca do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych będzie publikacja oświadczenia (przeprosin) na tymże portalu. Sąd zgodził się także ze stanowiskiem pozwanego w zakresie zawyżenia żądanego zadośćuczynienia. Należy zauważyć, iż w publikacjach dotyczących związku powoda z E. R. naruszono rzeczywiście prawo powoda do prywatności, publikacje te natomiast mają charakter informacyjny i nie dyskredytują osoby powoda. W obecnych czasach przekładanie terminu ślubu, rozstania, czy --- STRONA 6 --- nawet krótkotrwałe związki z różnymi partnerami nie budzą oburzenia i nie są postrzegane negatywnie. Dobre imię powoda zostało naruszone tylko w artykule „Co łączy D. i P.” i to tylko w zakresie związanym z jego pobytem i pracą na terenie Rosji – dla polskich czytelników oczywistym jest bowiem, że treść artykułu ma charakter żartu, jednak dla rosyjskiego homofobicznego społeczeństwa, które dodatkowo nie jest przyzwyczajone do gazet tzw. plotkarskich i które wszelkie informacje przekazywane przez prasę traktuje poważnie, treść artykułu, w której poddaje się w wątpliwość heteroseksualną orientację powoda, przy jednoczesnym braku rozumienia pewnych niuansów językowych i obyczajowych, może wywoływać odczucia negatywne co do osoby powoda. Nadto, należy zgodzić się z pozwanym, iż na brak propozycji dla powoda, jeśli chodzi o produkcje rosyjskie, mogły mieć wpływ także inne czynniki, nie tylko przedmiotowa publikacja. W ocenie Sądu, zarówno w przypadku publikacji dotyczących związku powoda z E. R. i innymi kobietami, jak i artykułu „Co łączy D. i P.”, wystarczające do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda będzie zamieszczenie oświadczenia na portalu www.(...).pl, natomiast zadośćuczynienie w kwocie 10.000 złotych przyznane zostało z uwagi na wykorzystanie przez pozwanego w artykule „Co łączy D. i P.?” fotografii powoda pochodzącej z prywatnych zasobów E. R., nie przeznaczonej do publicznego wykorzystania. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł, jak w pkt 1-4 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c., z uwagi na fakt, iż powód wygrał proces w części.